PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC
NGƯỜI TRÌNH BÀY:
PHẠM MINH GIẢN
I. MỞ ĐẦU
- Phương pháp quản lí có vai trò rất quan trọng đối với
hiệu quả của công tác quản lí. Bất kỳ người làm công
tác quản lí nào cũng phải liên quan tới con người
(cấp trên, cấp dưới, cán bộ các đơn vị phối thuộc,…)
và công việc được phân công. Sự thành công của
công tác quản lí phụ thuộc vào cách thức tổ chức
thực hiện công việc và cách ứng xử của người quản
lí. Khả năng thúc đẩy công việc và tạo ra sự tận tâm
và hợp tác trong đơn vị phụ thuộc vào việc vận dụng
hệ thống các phương pháp quản lí của người quản lí.
- Phương pháp quản lí là lĩnh vực đặc biệt, vừa liên
quan tới con người, vừa vận động chạm tới công
việc, đòi hỏi người quản lí phải có một số phẩm chất
quan trọng về trí tuệ và về tâm lí. Những người làm
công tác quản lí giáo dục cần hiểu rõ nội dung và bản
chất của các phương pháp quản lí giáo dục để có thể
tác động một cách đúng đắn tới công việc, tới con
người, tới môi trường xung quanh, nhằm mang lại
hiệu quả quản lí cao.
-
Phương pháp quản lý có hiệu quả phải phù hợp
với nguyên tắc quản lý, với trình độ của chủ thể
quản lý cũng như của hoàn cảnh KT-XH..
- Phương pháp quản lí giáo dục trong nhà trường về
thực chất là phương thức tác động của người Hiệu
trưởng tới nhận thức, tình cảm và hành vi của cá nhân
và tập thể cán bộ giáo viên nhà trường, của học sinh và
tập thể học sinh nhằm thực hiện mục tiêu quản lí đã dự
kiến của nhà trường.
- Sự tác động của chủ thể quản lí tới đối tượng quản lí có
thể theo hai phương thức cơ bản : bắt buộc và động
viên khuyến khích.
1.2. Đặc điểm của phương pháp quản lý
1. Phương pháp quản lý có vai trò quan trọng trong hệ
thống quản lý.
-
Quá trình quản lý là quá trình thực hiện các chức năng
quản lý theo đúng những nguyên tắc đã định. Nguyên
tắc chỉ được vận dụng và được thể hiện thông qua các
phương pháp quản lý nhất định.Vì vậy vận dụng các
PPQL là một nội dung cơ bản của hoạt động quản lý
Mục tiêu, nhiệm vụ quản lý chỉ được thực hiện thông
qua tác động của PPQL.
1. Phương pháp quản lý có vai trò quan trọng trong hệ
thống quản lý.
-
Trong những hoàn cảnh cụ thể, PPQL có tác dụng quan
trọng đến sự thành công hay thất bại các mục tiêu và
nhiệm vụ quản lý.
-
PPQL khơi dậy những động lực, kích thích tính năng
cách ra lệnh là đạt hiệu quả.
4. Phương pháp quản lý phải phù hợp với nguyên
tắc quản lý.
-
PPQL lại chịu sự chi phối lần thứ 2 bởi NTQL,
ngoài lần thứ nhất bởi MTQL.
5. Sử dụng PPQL vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật.
-
Tính khoa học đòi hỏi chủ thể quản lý phải nắm
vững đối tượng quản lý với những đặc điểm vốn có
của nó để có những tác động trên cơ sở nhận thức và
vận dụng các quy luật khách quan phù hợp.
-
Tính nghệ thuật biểu hiện ở chỗ biết chọn đúng, biết
kết hợp khéo léo, linh hoạt các PPQL nhằm đạt hiệu
quả cao nhất MTQL đã đề ra.
1.3. Các tính chất của phương pháp QLGD
-
Tính mục đích :
Là tính chất cơ bản nhất của phương pháp quản
lí giáo dục. Phương pháp bao giờ cũng chịu sự
chi phối trước hết bởi tính mục đích, nó phải
tương xứng với mục đích, tức là phải bảo đảm
vạch ra được cách thức hoạt động để đạt tới mục
đích một cách tiết kiệm và có hiệu quả nhất.
-
Tóm lại, các phương pháp quản lí giáo dục là
một hệ thống logic các tác động của người quản
lí tới nhận thức, tình cảm và ý chí của cá nhân và
tập thể bị quản lí nhằm đạt được mục tiêu quản
lí đã đề ra.
2. Phân loại phương pháp QLGD
Để hiểu và sử dụng một cách có hiệu quả, mỗi
phương pháp quản lí giáo dục cần phân loại
chúng. Có nhiều cách phân loại theo các dấu hiệu
khác nhau, dưới đây nêu ra 2 cách phân loại
chính.
2.1. Phân loại theo nội dung và cơ chế của hoạt
động quản lí
Theo cách phân loại này có các nhóm phương pháp
sau :
-
Phương pháp tổ chức – hành chính.
-
Phương pháp tâm lí – xã hội.
-
Phương pháp kinh tế.
-
Phương pháp quản lí theo mục tiêu
2.2. Phân loại theo các chức năng quản lí (hay các
phương pháp chuyên ngành)
Theo cách phân loại này có các nhóm phương pháp