Hiệu trưởng với công tác xã hội hóa giáo dục

PHẦN I- MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài:
Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI nêu rõ: “Hoàn thành cơ chế
chính sách xã hội hóa giáo dục, đào tạo trên cả ba phương diện: động viên các
nguồn lực trong xã hội; phát huy vai trò giám sát của cộng đồng; khuyến khích các
hoạt động khuyến học khuyến tài, xây dựng xã hội học tập, tạo điều kiện để người
dân được học tập suốt đời. Nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế trong giáo dục đào
tạo.”
Vậy xã hội hóa công tác giáo dục (XHHCTGD) được Đảng và nhà nước ta
đặc biệt coi trọng, trước tình hình kinh tế xã hội và khoa học phát triển như vũ bão
đòi hỏi xã hội " đặt hàng mới " cho giáo dục ngày càng cao. Vì vậy làm công tác
giáo dục không chỉ thực hiện " đơn phương, độc mã " trong phạm vi những người
làm công tác giáo dục, không thể quan niệm giáo dục là phúc lợi xã hội, giáo dục
nằm ở thượng tầng kiến trúc mà giáo dục là của mọi người, phục vụ đời sống kinh
tế xã hội cho mọi người.
Xã hội hoá công tác giáo dục là một chủ trương và là một cuộc vận động lớn
của Đảng, Nhà nước ta. Kinh nghiệm “Hiệu trưởng với công tác XHHCTGD
nhằm tăng cường cơ sở vật chất (CSVC), “Xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cực”; xây dựng nhà trường vững mạnh sẽ giúp các nhà quản lí giáo dục
trực tiếp là Hiệu trưởng các nhà trường phổ thông sẽ hiểu sâu hơn về công tác hội
(XHHCTGD).
Từ đó để người hiệu trưởng có những biện pháp nhằm nâng cao công tác
huy động cộng đồng tham gia xây dựng và phát triển giáo dục, phát triển nhà
trường vững mạnh, góp phần thực hiện tốt chủ trương xã hội hóa giáo
dục( XHHGD) của Đảng.
1.2 Điểm mới của đề tài:
Xã hội hóa công tác giáo dục đã từng có sức sống tiềm tàng và được coi
trọng trong truyền thống giáo dục của nước ta. Bằng những kinh nghiệm về huy
động lực lượng xã hội làm giáo dục ở nhiều địa phương, nhiều trường, nhiều vùng

viên và học sinh trong quá trình giảng dạy và học tập, góp phần làm thay đổi diện
mạo nhà trường.
Xã hội hóa giáo dục là một chủ trương, một tư tưởng chiến lược mà người hiệu
trưởng phải thường xuyên thực hiện trong quá trình tổ chức, quản lí nhà trường nói
chung và trường tiểu học nói riêng. Chính vì lý do trên nên Tôi chọn vấn đề : Một
số biện pháp của hiệu trưởng nhằm đẩy mạnh xã hội hóa công tác giáo dục ở
trường tiểu học trong giai đọa hiện nay làm đề tài nghiên cứu.

2


Hiệu trưởng với công tác xã hội hóa giáo dục

II.PHẦNNỘI DUNG:
I.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC X,
L, QUẢNG BÌNH:

Trường tiểu học X nằm trên địa bàn xã X, huyện L, tỉnh Quảng Bình, là một
xã vùng ven quốc lộ 1A,, tổng dân số trên 4000 người, trên 1008 hộ được chia
làm 9 thôn. Là một xã nghèo, nguồn thu nhập chủ yếu từ sản xuất nông nghiệp.
Xã tuy nghèo nhưng có truyền thống cách mạng và hiếu học. Đảng bộ và
nhân dân luôn quan tâm đến phong trào giáo dục xã nhà.
Chính nhờ sự quan tâm ấy mà phong trào giáo dục xã X nói chung và trường
tiểu học nói riêng đã có những lúc phát triển mạnh mẽ. Phong trào XHHGD
phát triển khá mạnh, đã huy động được nhiều nguồn lực xây dụng và phát triển
nhà trường. Trong những năm 1998-2001 là thời kỳ nhà trường đẩy mạnh
XHHGD để xây dựng thành công trường Chuẩn quốc gia giai đoạn 1996-2000.
Bên cạnh những thành quả đạt được thì phong trào XHHGD ở xã nhà nói
chung và trường tiểu học nói riêng bộc lộ những hạn chế:
-Thực hiện XHHGD còn mang tính “ nóng tay bắt tai” vì vậy cơ sở vật chất còn

HSG. HS năng khiếu
6 giải cấp huyện
3 giải cấp huyện
4 giải cấp huyện
3


Hiệu trưởng với công tác xã hội hóa giáo dục

b, Cơ sở vật chất, trang thiết bị:
Phòng học, bàn ghế, trang thiết bị cơ bản đủ để dạy học cho HS học 2 buổi/
ngày, cảnh quan môi trường sư phạm cơ bản đảm bảo .
Tuy nhiên đối chiếu với yêu cầu thì còn thiếu và manh mún : Thiếu phòng
học tin, Anh( HS cũng không được học các môn tự chọn trên), Thư viện- thiết bị
không đảm bảo đạt chuẩn theo quy định, bàn ghế 3 chỗ ngồi-không đảm bảo theo
quy định, phòng nghệ thuật chỉ dừng ở hình thức-thiếu trang thiết bị cơ bản, thiếu
sân bãi tập luyện, sân chơi chật hẹp, bồn hoa, cây cảnh, hố cá để hoang, cảnh quan
môi trường sư phạm buồn tẻ; hệ thống dãy phòng Uynyxep xuống cấp trầm trọng,
hệ thống tường rào phía trước cũ kỹ có nguy cơ sập, tường rào phía sau thép gai
tạm thời…
Năm học 2006-2007, bản thân tôi được điều động đến giữ chức vụ hiệu
trưởng nhà trường. Trước tình hình ấy, là một hiệu trưởng, tôi hết sức băn khoăn,
trăn trở. Làm thế nào để thực hiện tốt nhiệm vụ quản lí nhà trường, xây dựng nhà
trường vững mạnh, khẳng định được vị trí, uy tính nhà trường với đảng bộ và nhân
dân.
Với kinh nghiệm quản lí, tôi nghĩ ngay đến giải pháp xã hội hóa giáo dục,
phải làm tốt xã hội hóa giáo dục, với lí do đó tôi chuyên tâm nghiên cứu, thực hiện
một số biện pháp nhằm đẩy mạnh XHHGD ở trường .
II. MỘT SỐ BIỆN PHÁP CỦA HIỆU TRƯỞNG NHẰM ĐẨY MẠNH XÃ HỘI HÓA
GIÁO DỤC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC X, HUYỆN L, QUẢNG BÌNH.

đắc lực cho việc xóa đói, giảm nghèo, xác định trách nhiệm của cấp ủy Đảng,
chính quyền địa phương, các tổ chức Ban ngành trong xã , cá nhân mỗi gia đình
cần phải chăm lo đến sự nghiệp giáo dục, tích cực đóng góp nhân lực, vật lực và
tài lực cho sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo ở địa phương.
Việc 3: Định rõ nội dung tuyên truyền:
Nội dung tuyên truyền đó là các chủ trương đường lối giáo dục của Đảng về
Giáo Dục - Đào tạo. Cụ thể trong nghị quyết TW4 khóa VII, Nghị quyết TW 2
khóa VIII, luật giáo dục, luật PCGD Tiểu học, luật BVCSVGDTE, các văn bản
nghị quyết của tỉnh, huyện phát triển giáo dục, những vấn đề đổi mới của giáo dục
hiện nay đặc biệt là sự đổi mới trong giáo dục tiểu học, về nội dung, về phương
pháp dạy học " Phát huy tính tích cực của học sinh", mô hình “Trường học mới”;
về xây dựng trường chuẩn quốc gia, trường học thân thiện học sinh tích cực…
Việc tuyên truyền nâng cao nhận thức về kế hoạch phát triển Giáo dục -Đào tạo
của xã được tiến hành thường xuyên qua hệ thống đài truyền thanh của địa phương,
qua trang thông tin điện tử của trường…
5


Hiệu trưởng với công tác xã hội hóa giáo dục

Thông qua các ngày lễ lớn của dân tộc, các ngày Hội truyền thống của địa
phương nhà trường tham mưu tích cực với lãnh đạo địa phương, nêu gương giáo
viên, học sinh giỏi, những người con thành đạt của quê hương, những tổ chức, cá
nhân tích cực chăm lo đến sự nghiệp giáo dục . Qua việc đánh giá về những thành
tích mà địa phương đã đạt được so với yêu cầu chung của huyện, của ngành nhằm
kích thích phong trào tích cực chăm lo đến sự nghiệp giáo dục của các tầng lớp
nhân dân.
Việc đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cấp ủy Đảng, chính quyền
địa phương, các ban ngành đoàn thể, nhân dân địa phương về vị trí, vai trò của sự
nghiệp Giáo dục - Đào tạo đối với sự phát triển của kinh tế địa phương là việc làm

thế dãy nhà Uynixep đã xuống cấp…, kêu gọi sự quan tâm của lãnh đạo đảng,
chính quyền các cấp…và chính tại Đại hội Đảng bộ nhà trường đã tranh thủ được
sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo huyện, được Đảng bộ bổ sung đưa kế hoạch xây
dựng trường vào Nghị quyết. Đây là một thành công lớn, bằng kế hoạch chiến lược
cụ thể rõ ràng, luận cứ khoa học, lời lẽ thuyết phục Báo cáo tham luận của nhà
trường đã tạo được sự đồng thuận cao của toàn đảng bộ.
2.2 Tham mưu để thành lập các Hội đồng tư vấn, hội đồng GD xã, hội
khuyến học xã…
1. Tổ chức thành công các kỳ đại hội của HĐGD xã.
Đây là một biện pháp " mang tính đột phá " có tác dụng mạnh đến sự phát triển
của sự nghiệp giáo dục ở địa phương nhằm hỗ trợ cho các vấn đề của giáo dục
như :
- Lập quỹ hỗ trợ giáo dục: Quỹ khuyến học bằng nhiều hình thức như thư kêu
gọi các nhà hảo tâm, tổ chức tiếng hát khuyến học….
- Tổ chức tốt ngày toàn dân đưa trẻ đến trường.
- Tôn vinh nghề dạy học.
- Tăng cường trách nhiệm của cộng đồng với sự phát triển của nhà trường.
Hiệu trưởng trường tiểu học cần phối kết hợp chặt chẽ với hiệu trưởng trường
trung học cơ sở và trường mầm non trong địa bàn. Để làm tốt cho việc tham mưu
trong việc chuẩn bị đại hội, trong nội dung đánh giá của bản tổng kết nhiệm kỳ đại
hội, trong nghị quyết nhiệm kỳ mới của HĐGD, đặc biệt trong kỳ đại hội thì hiệu
trưởng cần tham mưu tốt cho việc đánh giá tổ chức đại hội. Từ đó biến ngày đại
hội thực sự trở thành ngày hội lớn của sự nghiệp giáo dục xã.
2. Đẩy mạnh hoạt động của hội đồng giáo dục xã.
Hiệu trưởng tham mưu cho Hội đồng giáo dục đưa nghị quyết của Đại hội vào
đời sống thực tế xã hội. HĐGD xã tham mưu với cấp ủy Đảng, UBND, chính
quyền địa phương giúp đỡ để tăng cường cơ sở vật chất cho nhà trường. Hội đồng
giáo dục xã đề ra biện pháp chỉ đạo các đoàn thể phối hợp cùng nhà trường trong
công tác giáo dục truyền thống, lý tưởng, pháp luật, sức khỏe học đường, phòng
7

- Mời hội cựu chiến binh, hội người cao tuổi, mặt trận tổ quốc về nói chuyện về
truyền thống vẻ vang của địa phương cũng như của dân tộc ta, về đạo lý làm người
vào các ngày 22/12, ngày 3/2,...và tổ chức một số hoạt động ngoại khóa khác.
- Xây dựng cam kết giữa nhà trường và hội cha mẹ học sinh trong việc thống
nhất nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh.Thực hiện tốt phần “ hoạt động ứng
dụng ” của bài học trong Mô hình trường học mới…
8


Hiệu trưởng với công tác xã hội hóa giáo dục

- Tổ chức tốt các hoạt động ngoại khóa như : tổ chức việc thi tìm hiểu về truyền
thống của dân tộc, địa phương, giao lưu với trường bạn, tham quan các di tích lịch
sử ở địa phương, thông qua tổ chức “ Theo dòng lịch sử”; “ Rung chuông vàng”…
- Tổ chức tốt ngày toàn dân đưa trẻ đến trường ( 5/9 hàng năm ) và lễ tuyên
dương học sinh giỏi , lễ ra trường cho học sinh lớp 5.
- Thường xuyên thông báo kết quả rèn luyện đạo đức của các em thông qua sổ
liên lạc, qua các buổi họp phụ huynh và việc trực tiếp đến thăm các gia đình phụ
huynh học sinh.
Nhà trường thực hiện báo cáo định kỳ cho HĐGD xã, lãnh đạo địa phương về
kết quả giáo dục, rèn luyện đạo đức của học sinh.
4. Biện pháp huy động cộng đồng nhằm khai thác mọi tiềm năng về tài chính,
cơ sở vật chất phục vụ cho công tác dạy và học.
Hiệu trưởng tham mưu với hội đồng giáo dục xã trong việc hoàn thiện yêu cầu
về cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị để phục vụ tốt cho việc dạy và học.
Để làm tốt nội dung biện pháp này thì người hiệu trưởng cần làm tốt một số
công việc cụ thể sau:
Nắm vững chủ trương, chính sách, cơ chế, các văn bản pháp quy để tham
mưu với lãnh đạo địa phương nhằm tránh các khuynh hướng hoặc là huy động tùy
tiện, hoặc là không dám huy động.

hiệu trưởng dự giờ thăm lớp. Để từ đó giúp cho các gia đình nắm được phương
pháp dạy các em trong thời gian học tập ở nhà, biết tạo điều kiện, động viên khuyến
khích các em kịp thời. Nhà trường cùng Ban chấp hành hội cha mẹ học sinh mở
các hội nghị chuyên đề về phương pháp giảng dạy, học tập để góp phần bồi dưỡng
học sinh giỏi và phù đạo học sinh yếu, phát huy vai trò của người phụ nữ trong việc
chăm lo để đảm bảo sức khỏe cho các em.
6. Nâng cao vị trí, uy tín của nhà trường nhằm ngày càng tạo niềm tin sâu sắc
trong quần chúng nhân dân.
Việc nâng cao vị trí, uy tín của nhà trường nhằm tạo niềm tin và là một việc
làm có ý nghĩa vô cùng quan trọng để đẩy mạnh XHHCTGD ở mỗi địa phương.
Thực tế cho thấy nếu nơi nào trường còn yếu kém thì ở đó việc tiến hành
XHHCTGD sẽ gặp khó khăn. Bởi lẽ mỗi nhà trường là một trung tâm văn hóa giáo
dục của mỗi địa phương và họ chịu trách nhiệm trước địa phương về việc đào tạo,
giáo dục thế hệ trẻ. Vậy nếu hiệu quả giáo dục thấp thì sẽ không thu hút được sự
đầu tư trở lại cho nhà trường của quần chúng nhân dân.
Chính vì lẽ đó để nâng cao vị trí, uy tín của nhà trường góp phần tạo niềm tin
trong quần chúng nhân dân là một biện pháp quan trọng nhằm đẩy mạnh
XHHCTGD . Vị trí và uy tín trong nhà trường phải thực sự là của nhà trường và do
nhà trường mang lại, thông qua năng lực chỉ đạo quản lý của người hiệu trưởng,
10


Hiệu trưởng với công tác xã hội hóa giáo dục

thông qua sự cố gắng phấn đấu của hội đồng sư phạm góp phần hoàn thành xuất
sắc nhiệm vụ năm học đã đề ra. Chất lượng là yếu tố quan trọng, là thước đo uy
tính của nhà trường. Làm tốt chất lượng đại trà chưa đủ, cần phải làm tốt chất
lượng mũi nhọn, phải khẳng định được vị trí,thương hiệu chất lượng học sinh giỏi,
học sinh năng khiếu. Nhà trường đã có nhiều biện pháp tích cực trong việc nâng
cao chất lượng dạy học, chất lượng học sinh giỏi, học sinh năng khiếu. Từ năm học


2010-2011

2011-2012

232

2012-2013

100%

chất lượng mũi nhọn
HSG. HS năng khiếu
9giải cá nhân cấp huyện,
giảI nhất đồng đội toán
qua mạng, giảI ba đồng
đội tiếng Anh, 2 giảI cấp
tỉnh, 1 giảI cấp quốc
gia…
10 giải cá nhân cấp
huyện, giảI nhì đồng đội
toán 5, giảI nhì đồng đội
giảI toán qua mạng, giảI
KK văn nghệ cấp huyện;
7 giảI cấp tỉnh, 1 giảI
nhì cấp quốc gia
8 giải cá nhân cấp
huyện, 3 giảI ba đồng
đội cấp huyện: giảI ba
toán 5 cấp huyện, giảI

- XHHCTGD ở bậc tiểu học vừa mang đặc điểm chung của hệ thống giáo dục
phổ thông, vừa có những đặc điểm riêng của giáo dục tiểu học của bậc học phổ cập.
Vì vậy XHHCTGD ở bậc tiểu học chính là quá trình làm cho mọi người có nghĩa
vụ và quyền lợi được tham gia và có trách nhiệm tham gia vào việc thực hiện tốt
luật PCGDTH và luật BVCSTE.
- Chỉ đạo XHHCTGD ở trường tiểu học chỉ thực sự đạt hiệu quả cao khi nhà
trường đảm bảo được chất lượng dạy học - giáo dục. Vì vậy việc đẩy mạnh
XHHCTGD ở trường tiểu học gắn liền với đẩy mạnh, nâng cao chất lượng dạy học
- giáo dục, nâng cao uy tín, niềm tin về chất lượng của nhà trường trong quần
chúng nhân dân và khẳng định vai trò của giáo dục tiểu học làm sao cho đáp ứng
kịp với sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương để từ đó thu hút sự quan tâm và
thiết lập được mối quan hệ giữa nhà trường với cộng đồng xã hội.
- Đẩy mạnh XHHCTGD gắn với đẩy mạnh dân chủ hóa nhà trường vì vậy Hiệu
trưởng phải biết tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cộng đồng địa phương về
nội dung, phương pháp giáo dục tiểu học, về đặc điểm tâm lý, sự phát triển nhân
cách của học sinh tiểu học Để từ đó nhà trường đề ra những cam kết, phối hợp quản

14


Hiệu trưởng với công tác xã hội hóa giáo dục

lý, giáo dục học sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy học - giáo dục.Thực hiện
dân chủ hóa đi đôi với công khai hóa.
- Người cán bộ quản lý trong nhà trường phải không ngừng học hỏi nâng cao
trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có đức tính mềm dẻo, linh hoạt, dám làm, dám
chịu trách nhiệm, có trình độ và kỹ năng lãnh đạo, giao tiếp giỏi, biết đặt vị trí của
trường mình trong cái chung của sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương để
tham mưu đúng lúc, đúng chỗ
- Phải làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục để toàn dân nhận thức sâu sắc giáo

XHHCTGD trở thành " ý Đảng, lòng dân".
2.Đối với lãnh đạo huyện, tỉnh quan tâm hơn nữa, tạo cơ chế để các nhà trường
đẩy mạnh công tác XHHCTGD; quan tâm hơn nữa trong việc cải thiện đời sống
tinh thần, vật chất, môi trường làm việc cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên
trường học./.

16


Hiệu trưởng với công tác xã hội hóa giáo dục

17