Tích hợp giáo dục kỹ năng sống trong giảng dạy môn GDCD lớp 10

MỤC LỤC
Đề mục ……………………………….…………………… Trang
Lời mở đầu…………………………………………………. 1
Phần một:
SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC TÍCH HỢP KỸ NĂNG SỐNG
TRONG GIẢNG DẠY MÔN GDCD CẤP PTHH
1.Tại sao lại cần kỹ năng sống?....................................................
3
1.1.Kỹ năng sống là gì?............................................ ……….. 3
1.2.Sự cần thiết phải có kỹ năng sống……………….. ………. 4
2.Tại sao học sinh cần được trang bị kỹ năng sống……………….5
2.1.Thực trạng về khả năng xử lý,nhận định các tình huống của học
sinh THPT…………………………………………………………… 5
2.2.Sự cần thiết phải trang bị KNS cho học sinh THPT………...5
Phần hai:
CÁCH THỨC TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG VÀO
GIẢNG DẠY MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN KHỐI 10 PTTH
1.Điều kiện áp dụng……………………………………..…………. 7
1.1.Đối tượng………………………………...………………… 7
1.2.Phạm vi……………………………………………………... 7
1.3.Phương tiện……………………………………………..…... 7
1.4.Điều kiện vật chất…………………………………………… 7
1.5.Thời gian……………………………………………………. .7

2.Tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào đơn vị kiến thức cụ
thê……………………………………………………………….8
2.1.Cách thức tiến hành..…………………………………………..8
2.2.Áp dụng cụ thể vào bài học…………………………………….9
Phần ba:

Môn GDCD được xem là môn trang bị cho công dân hành trang đạo
đức và lối sống.Không thể chỉ dựa vào kiến thức có sẵn trong sách giáo khoa
mà cần phải tùy vào tình hình thực tế để giúp học sinh thấy đồng cảm,như
vậy dần dần mới thay đổi được tâm lý và hành động thực tế của học
sinh.Việc tích hợp gíao dục kỹ năng sống trong quá trình giảng dạy môn
GDCD là cần thiết,giúp giờ học trở nên sinh động và đạt được hiệu quả lâu
dài trong quá trình hình thành kỹ năng ứng xử của học sinh trước thực tế đa
dạng của cuộc sống.
Lứa tuổi 15-16 là độ tuổi có nhiều biến động về tâm sinh lý,đòi hỏi
phải được định hướng đúng đắn để các em có thể có hành vi phù hợp về cả
đạo đức và pháp luật.Vì vậy tôi mạnh dạn áp dụng và đưa đề tài “TÍCH
HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG GIẢNG DẠY MÔN GDCD
LỚP 10” vào quá trình viết sáng kiến kinh nghiệm.Trong quá trình trình
bày,sẽ có nhiều vấn đề còn thiếu sót,rất mong được sự góp ý chân thành của
quý đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

GV : Trịnh Thị Thanh Nga

Trang 2


Tích hợp giáo dục kỹ năng sống trong giảng dạy môn GDCD lớp 10

Phần một:

SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC TÍCH HỢP KỸ
NĂNG SỐNG TRONG GIẢNG DẠY MÔN GDCD
CẤP PTHH


nào đó.
Có thể thấy ngày nay,có rất nhiều vụ việc xảy ra mà nguyên nhân
chính là từ học sinh khiến xã hội phải chua xót,bàng hoàng.Vì không đạt kết
quả học tập như ý mà một học sinh trường chuyên ở Quảng Ngại dại dột tìm
đến cái chết,để lại sự đau khổ cả đời cho cha mẹ.Vì thích sống hưởng thụ mà
một số học sinh đã bị lừa bán đi nước ngoài hoặc bị xúi giục sa vào con
đường tội lỗi.Vì bị bạn dẫm phải chân mà các nữ sinh ở TPHCM sẵn sàng
đánh đập,lột trần bạn mình ra giữa lớp và quay phim tung lên mạng,mới đây
nhất là một học sinh nữ của Lâm Đồng đã trở thành nạn nhân của bạo lực
học đường theo kiểu này.Hoặc có những em bị đe dọa nên trở thành nạn
nhân của các vụ tống tiền,bị trở thành nô lệ tình dục cả một thời gian dài.
Như vậy,KNS-khả năng xử lý tình huống của học sinh hiện nay là quá
kém.Những em học sinh quá khích thì sẵn sang đánh hoặc giết bạn của mình
vì những lý do không đâu.Còn nhũng học sinh là nạn nhân lại chưa tự biết
bảo vệ mình,khi bị xâm hại thường im lặng,không dám nói với ai để tìm
kiếm sự bảo vệ.Một số em khi có việc không hay xảy ra lại dễ dàng tìn đến
cái chết trong khi các em có đầy đủ khả năng để vươn lên và sống tốt hơn.
Vậy trang bị KNS cho các em bằng cách gì?Liệu có phù hợp với tình
hình thực tế không?
2.2.Sự cần thiết phải trang bị KNS cho học sinh THPT.
Thông qua tình thực tế,chúng ta phải thấy rằng phải trang bị KNS cho
các em học sinh ngay từ khi mới bươc vào trường học.Trường học không chỉ
là nơi dạy chữ mà còn phải dạy các em cách làm người,cách sống đúng với
đạo đức và pháp luật.Nếu chỉ dạy chữ mà xem nhẹ việc trang bị hành trang

GV : Trịnh Thị Thanh Nga

Trang 5




Trang 6


Tích hợp giáo dục kỹ năng sống trong giảng dạy môn GDCD lớp 10

Phần hai:

CÁCH THỨC TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG
SỐNG VÀO GIẢNG DẠY MÔN GIÁO DỤC CÔNG
DÂN KHỐI 10 PTTH
1.Điều kiện áp dụng
1.1.Đối tượng:
Đối tượng áp dụng là học sinh khối lớp 10.Đây là lứa tuổi có nhiều sự
thay đổi về tâm-sinh lý,thay đổi về môi trường học tập.Do có nhiều sự mới
mẻ,khác lạ về mọi mặt nên một số em thích ứng không kịp,khi hành động
thường nặng về cảm tính và ý chí chủ quan của mình.Do vậy cần lưu tâm
đặc biệt đếnviệc định hướng cách ứng xử,cách giải quyết vấn đề của các
em.Có thể áp dụng cho cả lớp học hoặc chỉ dành riêng cho số ít đối tượng
đặc biệt.
1.2.Phạm vi:
Có thể ứng dụng chung cho cả bài học hoặc chỉ một phần đơn vị kiến
thức nhất định.
1.3.Phương tiện:
Có thể dùng sách giáo khoa,sách giáo viên làm tài liệu tham
khảo,hoặc thông qua tranh ảnh,sách báo,mạng internet.
1.4.Điều kiện vật chất:
Không đòi hỏi quá cầu kỳ,có thể áp dụng ngay tại lớp học hoặc một
không gian nào đấy thích hợp.
1.5.Thời gian:

ngoại khóa.
* Cách 5:Kiểm tra lấy điểm
Trong quá trình kiểm tra điểm miệng hoặc kiểm tra viết,có thể lồng
ghép vào một số câu hỏi mở để các em trình bày quan điểm của mình.
Dù tiến hành bằng bất cứ cách thức nào thì vai trò định hướng của
người giáo viên là cực kỳ quan trong.Câu hỏi hoặc đề tài đưa ra phải được
khoanh vùng cụ thể,phù hợp với khả năng và hoàn cảnh của học sinh.Nếu
tình huống quá phức tạp thì học sinh sẽ bị nhiễu,không thể đề xuất cách giải
quyết nhanh và hợp lý nhất.Ngược lại nếu tình huống quá đơn giản thì sẽ
gây nhàm chán cho học sinh.Đặc biệt giáo viên phải biết cách nhận xét phù
hợp sau khi học sinh đã bày tỏ quan điểm của mình,sau đó nêu lên cách giải
quyết gần gũi nhất,hợp lý,hợp tình nhất để học sinh rút ra kinh nghiệm sống
cho bản thân các em.
Vậy có thể áp dụng cụ thể vào bài học như thế nào?
2.2.Áp dụng cụ thê vào bài học

GV : Trịnh Thị Thanh Nga

Trang 8


Tích hợp giáo dục kỹ năng sống trong giảng dạy môn GDCD lớp 10

Sau đây,tôi xin trình bày một số cách thức áp dụng vào bài học cụ thể.
Bài số 11:Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học
Đơn vị kiến thức 1:Nghĩa vụ
Giáo viên đưa ra câu hỏi: “Nội quy của nhà trường đưa ra nhằm mục
đích gì?Học sinh có cần phải tuân thủ theo không?Tại sao?”
Học sinh sẽ đưa ra rất nhiều quan điểm khác nhau.Thậm chí có em sẽ
cho răng nội quy nhà trường đưa ra quá khắt khe,không thục sự cần thiết vì

Tích hợp giáo dục kỹ năng sống trong giảng dạy môn GDCD lớp 10

yêu thương,đùm bọc của cha mẹ.Nếu không may rơi vào hoàn cảnh thua
thiệt so với người khác thì con người phải biết vươn lên,phải biết vứt bỏ nỗi
mặc cảm để sông tốt hơn,sống cho chính bản thân mình,sống cho những
người hết lòng yêu thương mình.Khi mình làm sai điều gì mà bị cha mẹ la
mắng,chỉ bảo cũng đã là niềm hạnh phúc vì mình vẫn còn có người yêu
thương,quan tâm;không nên chỉ vì bị chỉ bảo vài câu đã dại dột tự đưa mình
vào con đường cùng.Hoặc có những bạn mồ côi cha mẹ,nhưng vẫn có ý chí
vươn lên thì hạnh phúc tất yếu sẽ đến”.
Trên đây tôi đã trình bày hai cách thức đơn giản nhất để góp phần
trang bị KNS cho các em học sinh mà không xa rời mục tiêu cần đạt được
của bài học.Dĩ nhiên kết quả có lúc sẽ thấy ngay thông qua chuyển biến tình
cảm,thái độ của học sinh;nhưng cũng có những lúc kết quả chưa thay đổi
ngay vì sự biến chuyển về mặt tình cảm,đạo đức của con người phải thông
qua một quá trình lâu dài,thậm chí sau khi bước vào cuộc đời đầy biến độngcon người mới biết được mình đã thu nhận được gì ở trường phổ thông.Qua
quá trình thực hiện,tôi cũng đã nhận được ít nhiều kết quả và bài học kinh
nghiệm đáng quý.
Vậy có những điều gì đáng lưu ý khi thực hiện công việc trên?

Phần ba:

GV : Trịnh Thị Thanh Nga

Trang 10


Tích hợp giáo dục kỹ năng sống trong giảng dạy môn GDCD lớp 10

THỰC TẾ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Trang 11


Tích hợp giáo dục kỹ năng sống trong giảng dạy môn GDCD lớp 10

Trong quá trình đi dạy,cũng có nhiều niềm vui và nỗi buồn khác
nhau.Trong lớp học có những tình huống mà không có giáo trình tâm lý nào
đã đặt giả thiết.Vì vậy vai trò của người giáo viên hết sức nặng nề vì phải
dạy cả kiến thức lẫn uốn nắn về đạo đức cho các em học sinh.
Việc trang bị KNS cho học sinh là việc làm lâu dài,đòi hỏi sự kết hợp
tù nhiều phía,nên trên đây chỉ là một khía cạnh nhỏ mà tôi đã mạnh dạn làm
và đề xuất ý kiến để quý đồng nghiệp và những người quan tâm đến vấn đề
này đóng góp ý kiến thêm.Việc áp dụng vào bài học cụ thể cũng tùy theo
hoàn cảnh cụ thể,thời lượng,kiến thức mà tiến hành cho phù hợp.
Rất mong nhận được sự góp ý chân thành để đề tài này hoàn thiện và
mang tính thực tế cao hơn.

Buôn Ma Thuột.04-03-2011.
Người thực hiện:

Trịnh Thị Thanh Nga

GV : Trịnh Thị Thanh Nga

Trang 12