Giáo án Ngữ văn 8
Năm học 2015 – 2016

Tuần
1

Tiết 1, 2:

Tôi đi học

(Thanh Tònh)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích.
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngòi
bút Thanh Tịnh.
2. Kĩ năng:
- Đọc – hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm.
- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân.
- KNS: Suy nghĩ sáng tạo, xác định giá trị bản thân, giao tiếp.
3. Thái độ: Ý thức về tình u cuộc sống, trân trọng kỉ niệm, q khứ.
II. CHUẨN BỊ:
1. GV:
- Bảng phụ, tranh ảnh.
- KT: Động não, thảo luận nhóm, trình bày một phút, viết sáng tạo.
2. HS: Bảng nhóm, nghiên cứu sách giáo khoa, soạn bài.
II. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Khởi động: (5 phút)
a) Ổn định lớp:
b) Bài cũ: Kiểm tra vở sọan của HS.

GV: Nguyễn Thò Ái Qúy
Hiệp

Tổ Văn Nhạc Họa

Trường THCS Hàm

1


Giáo án Ngữ văn 8
Năm học 2015 – 2016

tên mình, phải rời tay mẹ vào lớp.
- Đoạn 3: Phần còn lại.
→ Thể hiện tâm trạng của nhân vật “tơi” khi ngồi
trong lớp học.)
Hoạt động 2: Phân tích.
Hoạt động a: Hồn cảnh khơi nguồn kỉ niệm. (10
phút)
- HS đọc bốn câu đầu văn bản.
- GV treo bảng phụ đoạn văn: “Hằng năm, cứ vào
cuối thu” đến “tưng bừng rộn rã”.
- GV hỏi: Thời điểm mà tác giả nói đến là thời điểm
nào?
(Thời gian, khơng gian buổi cuối thu: “một buổi mai
đầy sương thu và gió lạnh” → Hình ảnh đặc trưng
của cuối thu)
- GV hỏi: Điều gì đã gợi lên trong nhân vật “tơi”
những kỉ niệm về ngày tựu trường?

GV: Nguyễn Thò Ái Qúy
Hiệp

II. Phân tích:
1. Hồn cảnh khơi nguồn kỉ niệm:

- Thời điểm: cuối thu – Ngày khai
trường

- Tâm trạng: náo nức, mơn man, tưng
bừng, rộn rã
→ So sánh, từ láy có giá trị gợi tả,
biểu cảm.

2. Diễn biến tâm trạng của nhân vật
“tơi” trong ngày đầu tiên đi học:
a. Lúc đến trường:
- Thời gian – Khơng gian:
+ Một buổi mai đầy sương thu và gió
lạnh
+ Cảnh vật, con người quen thuộc
thành xa lạ
- Con người:
+ Được mẹ nắm tay dẫn đi; tự cảm
thấy mình đứng đắn, sang trọng.
+ Thèm thử sức mình.

Tổ Văn Nhạc Họa

Trường THCS Hàm

- GV bình: Từ tâm trạng háo hức trên đường đến
trường giờ đây đứng ở sân trường, ngơi trường oai
nghiêm sừng sững, “tơi” thấy mình nhỏ q đâm ra lo
sợ, rồi khi trống đánh cậu nghĩ mình phải vào lớp,
phải xa mẹ và cảm thấy chơ vơ. Nhất là khi ơng đốc
gọi tên, cậu giật mình lúng túng và đã khóc.
- GV hỏi: Vì sao nhân vật tơi lại khóc?
(Vì khơng được vui chơi, xa mẹ thấy người đơng q)
- GV bình: Đó chỉ là cảm giác nhất thời cảu một cậu
bé nơng thơn rụt rè, ít khi được tiếp xúc.
- GV hỏi: Tiếng khóc ấy được tác giả miêu tả như thế
nào?
(Ơm mặt khóc nức nở, khóc thút thít)
- GV bình: Tiếng khóc còn thể hiện sự tiếc nuối của
những ngày chơi đùa, xa người thân, e sợ trước thử
thách, hay vui sướng khi bước vào thế giới mới khác.
Hoạt động b3: Tâm trạng khi nghe gọi tên mình để
vào lớp. (10 phút)
- HS đọc thầm: “Một mùi hương lạ” đến hết.
- GV hỏi: Nhân vật “tơi” có phản ứng như thế nào khi
gọi tên để vào lớp?
- HS học nhóm: Tâm trạng, cảm giác của “tơi” khi
vào chỗ ngồi đón nhận giờ học đầu tiên được thể hiện
GV: Nguyễn Thò Ái Qúy
Hiệp

b. Lúc ở trường:
- Về ngơi trường:
+ Trước đó: sạch sẽ, cao ráo, xa lạ
+ Lần này: xinh xắn, oai nghiêm,

- “Một con chim con liệng đến đứng trên bờ cửa sổ,
hót mấy tiếng rụt rè rồi vỗ cánh bay cao”
- “Nhưng tiếng phấn của thầy tơi gạch mạnh trên
bảng đã đưa tơi về cảnh thật…”)
- GV bình: Ngồi vào lớp, “tơi” có cảm giác vừa lạ
vừa quen, nhìn hình treo tường thấy lạ, nhìn bàn ghế
thấy quen, nhìn bạn bè thấy khơng xa lạ chút nào?
- GV hỏi: Hình ảnh con chim được đưa vào cuối bài → So sánh.
có ý nghĩa gì?
(Ý nghĩa tưởng tượng)
- GV hỏi: Nhận xét gì về tâm trạng “tơi” lúc này?
⇒ Vừa ngỡ ngàng vừa tự tin.
- GV bình: Những ngày trẻ thơ vui chơi hiện về, tơi
thèm nhìn theo nhớ về những kỉ niệm rong chơi,
những tiếng phấn và chữ viết của thầy đã níu giữ đưa
em về với thực tại, khoanh tay lại và đánh vần theo
thầy.
Hoạt động d: Thái độ của người lớn và quan tâm
của xã hội. (10 phút)
- HS nhận xét về thái độ, cử chỉ của những người lớn
đối với con trẻ lần đầu tiên đi học.
(Bố mẹ, thầy cơ, mọi người đều dẫn dắt chào đón các
em, ai cũng dịu dàng từ tốn, động viên.
- Bậc phụ huynh: u thương, quan tâm và coi trọng
việc học của con em
- Ơng đốc: từ tốn, bao dung
- Người thầy trẻ: ân cần, mến học trò.
⇒ Sự quan tâm của gia đình, nhà trường, xã hội đối
với thế hệ trẻ)
Hoạt động 3: Tổng kết. (5 phút)

- GV hướng dẫn HS cách tổng hợp, khái qt lại dòng
cảm xúc, tâm trạng của nhân vật “tơi” thành các bước
theo trình tự thời gian:
+ Trên đường tới trường
+ Nghe gọi tên vào lớp
+ Ngồi trong lớp nghe những lời giảng đầu tiên
- HS viết sáng tạo đoạn văn ngắn ghi lại ấn tượng của
mình trong buổi đến trường khai giảng lần đầu tiên.
- GV chấm và sửa chữa một số bài.

IV. Luyện tập:
Bài tập 1:
Phát biểu cảm nghĩ về dòng cảm xúc
nhân vật “tơi”.

Bài tập 2: Viết đoạn văn ngắn

3. Củng cố – Dặn dò: (2 phút)
a. Củng cố: HS đọc lại ghi nhớ.
b. Dặn dò:
- HS học nội dung ghi bảng, ghi nhớ và hồn chỉnh bài tập.
- HS ghi lại những ấn tượng, cảm xúc của bản thân về một ngày tựu trường đáng nhớ
nhất.
- Sọan bài: “Trong lòng mẹ” [SGK/15].
- Tiết tới: Cấp độ khái qt nghĩa của từ [SGK/10].

GV: Nguyễn Thò Ái Qúy
Hiệp

Tổ Văn Nhạc Họa