Ngữ văn8
Năm học 2013-2014

BÀI 15
NỘI DUNG:
1. Văn bản: Vào nhà ngục Quảng Đông
cảm tác
Đập đá ở Côn Lôn

2. TV:

Ôn luyện về dấu câu
Ôn Tiếng Việt
MÚC ĐỘ CẦN ĐẠT

-Thấy được nét mới mẻ về nội dung trong một số tác
phẩm thơ Nôm viết theo thể thất ngôn bát cú Đường
luật của văn học yêu nước và cách mạng đều thế kỉ
XX qua một sáng tác tiêu biểu của Phân Bội Châu;
Cảm nhận được vẻ đẹp và tư thế của ngừoi chí só yêu
nước, nghệ thuật truyền cảm, lôi cuốn trong tác phẩm.
-Thấy được đóng góp của nhà cách mạng yêu nước
phan Châu Trinh cho nền văn học Việt Nam đầu thế kỉ
XX;cảm nhận được hhnh tượng người chí só cách mạng yêu
nước được khắc họa bằng bút pháp nghệ thuật laơng
mạn, giọng điệu hào hùng trong một tác phẩm tiêu
biểu của Phan Châu Trinh.
- Hệ thống hóa kiến thức về dấu câu;Nhận ra và biết
cách sửa loăi th7ơng2 gắp về dấu câu.
-Hệ thông hóa kiến thức về Tiếng Việt học ở ḱ I.



Ngữ văn8
Năm học 2013-2014
- Tích hợp: HCM: bản lónh người chiến só cách mạng trong thời
gian bò tù đày trong nhà ngục của Tưởng Giới Thạch.
- Thái độ : Cảm phục lòng yêu nước thế hệ cha anh; tiếp
nối truyền thống yêu nước; bản lónh, nghò lực vươn lên trong
cuộc sống.
II. Chuẩn bò của GV-HS:
- GV :Bài soạn.- Chân dung Phan Bội Châu.
- HS: Ôn tập về thể thơ thất ngôn bát cứu Đường luật (Lớp
7) Soạn bài theo hướng dẫn.
III : Tổ chức hoạt động D-H
1 Ổn đònh lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
Đọc thuộc lòng “Bài Khách đòa tư gia”. Qua bài thơ em có
hiểu biết gì về văn học tỉnh nhà cũng như phong trào yêu
nước ở đòa phương cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX.
3 Bài mới :
HĐ 1 :Gơi lại không khí lòch sử đâùt nước vào những năm đầu
thế kỉ XX (ngọn cờ Cần Vương đã đổ nhưng chí báo thù phục
quốc vẫn âm ỉ sôi trào, ảnh hưởng phong trào Duy tân
những con người tâm huyết với sự nghiệp cứu nước … theo
khuynh hướng dân chủ tư sản . TDP thẳng tay khủng bố, phong
trào suy yếu dần những người cầm đầu các phong trào lớn
phải vào tù hoặc bò lưu lạc ở nước ngoài …
HĐ của GV
HĐ của
Nội dung
HSø

ngục Quảng . ..
xét
Sáng tác vào đầu
- HD đọc :khẩu khí ngang
- Nhớ –
năm 1914, sau khi PBC bò
tàng, giọng hào hùng,
Phát biểu bắt giam ở TQ
câu 3-4 giọng thống
( Bạn đến b .Thể thơ :
thiết – HS đọc, nhận
chơi nhà ;
Thất ngôn bát cú
xét,
Qua Đèo
Đường luật
-Về thể thơ giống bài
Ngang)
2


Ngữ văn8
Năm học 2013-2014
thơ nào em đã học lớp
7 (thơ trung đại)? Nhắc lại
vài đặc điểm về thể
thơ này?
- Kiểm tra tìm hiểu từ
HĐ2:HDHStìm hiểu bài
thơ:

gian lao tranh đấu đầy
nguy hiểm , bò kết án
tử hình bò coi là tội
nhân …

- Lưu ý :
1,2,6

c. Từ ngữ khó: (SGK)

-Đọc hai
câu thơ
đầu
-QS chú
thích, phát
biểu
- Suy nghótrình bày

II Đọc – hiểu văn bản
A. Nội dung:
1.Khí phách và phong
thái của nhà chí só
- Hào kiệt:bậc anh
hùng, tài chí -- Phong
lưu: phong thái ung dung,
đường hoàng, sang trọng
- Mỏi chân: con đường
hoạt động cách mạng
còn dài
- Ở tù: lúc nguy nan,


2. Tình thế và tâm
trạng nhà chí só:
-Khách không nhà: tự
do trong thế gian
- Người có tội: yêu
nước bò pháp kết tội .

Cuộc đời cách mạng
đầy sóng gió bất trắc
nhưng khí phách lạc
quan, kiên cường
==> Nỗi đau vận nước.
3. Hình ảnh người anh
hùng hào kiệt :
- m chặt bồ kinh tế:
hoài bão cứu nước,
cứu dân.
- Miệng cười / cuộc oán


Ngữ văn8
Năm học 2013-2014
nghóa hai câu thơ em
cảm nhận gì về khí
phách và tâm trạng
nhà thơ?
- HD câu hỏi 3
+Giải thích từ “bủa
tay”, “kinh tế,” “miệng


thù : đập tan oán thù
kẻ trò.
 Khẩu khí bậc anh
hùng coi thường tù
đày, khí phách hiên
ngang, tiếng cười ngạo.
== >Thể hiện cao độ
cảm xúc hào hùng .
4. Khẳng đònh tư thế
của người chí só :
- Thân ấy: con người
PBC
- Sự nghiệp :cm cứu
nước, cứu d
-Điệp từ, giọng điệu
dứt khoát.
 chí
niềm tin vào sự nghiệp
giải phóng đất nước,
bất chấp gian lao thử
thách.

+Nêu ý nghóa hai câu
kết?
HĐ4 HD HS
-Nêu
- Tổng
khái quát hợp-Trình
giáø tròø



Ngữ văn8
Năm học 2013-2014

Phong thái ung
dung

Vào nhà
ngục
Quảng
Đông
cảm tác

Khí phách hiên
ngang

5 Hướng dẫn họcNiềm
bài :tin son sắt vào
sự
- Bài cũ:Học thuộc bàinghiệp
thơ . Sưu tầm thêm tư liệu về cuộc
đời hoạt động cm PBC.
- Bài mới: - Chuẩn bò bài Đập đá ở Côn Lôn.
Tuần
Tuần
15
15
Tiết
Tiết58

(Lớp 7)
+ Soạn bài theo hướng dẫn. Sưu tầm tranh ảnh về Côn
Đảo
III. Tổ chức hoạt động D-H :
1 Ổn đònh lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra chuẩn bò của học sinh
3 Bài mới :Giảng :đầu 1908 nhân dân trung kì nổi day chống
sưu thuế, Phan Châu Trinh bị bắt, kết án chém và và đày ra
5


Ngữ văn8
Năm học 2013-2014
Côn Đảo, vài tháng sau nhiều thân só Bắc Trung kì cũng bò
bắt và đày ra đây. Phan Châu Trinh đã ném mảnh giấy vào
lao để an ủi động viên họ :“Đây là một trường học thiên
nhiên. Mùi cay đắng trong ấy, làm trai giữa thế kỉxx này
không thể không nếm cho biết.”.
Hoạt động của thầy
Hoạt động
Nội dung
của trò
HĐ1:HDHS tìm hiểu
- HSQS chú
I. Tìm hiểu chung:
*
chung về tác giả,
thích
1 Tác giả :

thơ
sai.
(Khẩu khí, giọng
b Thể thơ : TNBC Đường
điệu)
-Nhận biết-p/ luật
- Nhận xét thể thơ
biểu
c. Từ ngữ khó: SGK
- HDHS tìm hiểu từ
-Lưu ý các
khó (kiểm tra đọc
4,5,6
chú thích từ )
--> lối nói
ngụ ý
HĐ 3 HD HS tìm hiểu -HS lắng
II Đọc- hiểu văn bản
văn bản
nghe--> Phát
A. Nội dung:
-Đọc toàn bài thơ
biểu
1. Bốn câu đầu :Công
- Nêu câu hỏi 1 SGK -Đọc
việc đập đá của người
-HD HS phân tích 4
-Nhận xét -P/ tù .
câu đầu (nêu câu
biểu

“Chí làm trai …bốn
bể” hoặc Làm trai
đứng ở trong trời đất,
phải có danh gì với
núi sông” (Nguyễn
Công Trứ )  bản lónh
làm trai; bản lónh
HCM.

- Ghi bài

-Đọc 4 câu
thơ

mấy trăm hòn: khoa
trương, đt, lượng từ, phép
đối  vượt lên hoàn
cảnh, làm chủ hoàn
cảnh.
== > Khẩu khí bậc anh
hùng trong lúc nguy nan:
hành động phi thường,
tầm vóc lớn lao.

2. Bốn câu sau: Cảm
xúc, suy nghó của người
-HĐ nhóm ,
tù.
-HD HS phân tích 4
trao đổi, tranh - Tháng ngày bao quản

thúc bài thơ ? Tác
độ thách thức ngạo
dụng ?
nghễ.
-Bốn câu thơ khẳng
==> Ý chí chiến đấu
đònh điều gì?
sắt son, niềm tin vào lí
tưởng của người chí só.
HĐ 4 HD
-HS tổng
B. Nghệ thuật
-Xây dựng hình tượng có tính chất đa
HS khái
hợp trả
nghóa.
quát
lời
-Bút pháp lãng mạn, khẩu khí ngang
nghệ
tàng, ngạo nghễ, giọng điệu hào
thuật
hùng;Thủ pháp đối lập, nét bút khoa
và ý
trương.
nghóa vb
C Ý nghóa văn bản
-Khái
Nhà tù của đế quốc thực dân không
quát

là thơ tù của các nhà nho yêu nước
…; tư thế hào hùng , phong thái ung
dung ..; loại thơ tỏ chí tỏ lòng …
IV. Củng cố –HD học bài:
1/ Củng cố :
Lao động khổ sai
Hoàn thành sơ đồ
cực nhọc

Hành động
phi thường
lớn lao

Đập
đá ở
Côn
Lôn

Khí phách
hiên ngang
lẫm liệt

Niềm vào lí tưởng, ý chí chiến
đấu bài
sắt son
2.Hướng dẫn học
:

-Làm bài tập ,tham khảo thêm về thơ văn PBC,PCT - Chuẩn bò
Muốn làm thằng Cuội

câu
8


Ngữ văn8
Năm học 2013-2014
-Thái độ: Có ý thức cẩn trọng trong việv dùng dấu câu,
tránh được các lỗi thường gặp về dấu câu trong khi viết và
làm văn .
II. Chuẩn bò của GV-HS:
- GV : Bài soạn. Phiếu học tập. Bảng phụ ghi ngữ liệu.
-HS: Ôn tập các loại dấu câu đã học. Soạn bài theo hướng
dẫn.
III. Tổ chức hoạt động dạy và học :
1 Ổn đònh lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
-Kiểm tra sự chuẩn bò của HS
-KT bài tập 4/144
3 Bài mới :
Hoạt động của thầy
Hoạt động của
Nội dung
trò
HĐ1 HD HS tổng kết về dấu
I Tổng kết
câu:
- QS bảng liệt
về dấu
-HDHS lập bảng tổng kết về
kê công dụng

câu chưa kết thúc
- Cho hs nhận
lỗi -> rút ra
2/ Dùng dấu ngắt câu khi
xét từng ví dụ nội dung cần
câu chưa kết thúc
và rút ra từng ghi nhớ
3/ Thiếu dấu thích hợp để
lỗi
tách các bộ phận của câu
- Y/C HS lên
khi câu chưa cần thiết
bảng làm.
4/ Lẫn ộn công dụng của
- HDHS chốt
-Đọc ghi nhớ
các dấu câu
kiến thức , rút SGK
- Ghi nhớ SGK/151
ra ghi nhớ .
HD3 HD HS luyện Đọc-xác đònh yêu
III Luyện tập
tập
cầu bài tập
BT1: Điền dấu câu
BT1 Viết bảng
- Điền vào bảng
thích hợp.
phụ
-->nhận xét

CÔNG DỤNG
Dùng để kết thúc câu trần thuật.
Dùng để kết thúc câu nghi vấn
Dùng để kết thúc câu cầu khiến hoặc câu
cảm thán
dùng để phân cách các thành phần và các
bộ phận của câu
Dùng để biểu thò bộ phân chưa liệt kê hết;
lời nói ngập ngừng, ngắt quãng; làm giãn
nhòp điệu câu văn, hài hước, dí dỏm.
Dùng để đánh dấu các vế câu ghép có
cấu tạo phức tạp hoặc các bộ phận trong
một phép liệt kê phức tạp.
Dùng để đánh dấu bộ phận giải thích, chú
thích trong câu; đánh dấu lời nói trực tiếp
của nhân vật hoặc để liệt kê; nối các từ
nằm trong một liên danh.
Dùng để đánh dấu phần chú thích
Dùng để đánh dấu báo trước phần bổ sung,
giải thích, thuyết minh cho một phần trước
đó; báo trước lời dẫn trực tiếp hoặc lời đối
thoại.
Dùng để đánh dấu từ, ngữ, câu đoạn dẫn

DẤU
CÂU


Ngữ văn8
Năm học 2013-2014

- GV :Bài soạnù. Bảng phụ
-HS: Ôn lại những kiến thức về từ vựng. Soạn bài theo
hướng dẫn.
III Tổ chức hoạt động dạy và học :
1 Ổn đònh lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
-Kiểm tra chuẩn bò bài ở nhà
-Kể tên các loại dấu câu đã học ? Nêu công dụng một loại
dấu câu em thuộc
3 Bài mới :
Hoạt động của
Hoạt động
Nội dung
thầy
của trò
HĐ1:HDHS ôn
I Từù vựng:
về từ vựng
1 Lí thuyết:
(nêu vấn đề ). -HS trả lời;
-Cấp độ khái quát của nghóa
-HDHS ôn lí
cho ví dụ
từ ngữ (Ví dụ)
thuyết về từ
- Hoàn
-Trường từ vựng (Ví dụ)
vựng
thành sơ đồ -Từ tượng hình, tứ tượng thanh(Ví
-Hình thành sơ

2. Hướng dẫn học bài :
-Học thuộc nội dung đã ôn tập
-Viết một đoạn văn và xác đònh các từ cùng trường từ
vựng trong đoạn văn .
SƠ ĐỒ KHÁI QUÁT VỀ TỪ VỰNG
Từ nghóa rộng
Cấp độ khái quát của nghóa từ ngữ
Từ nghóa hẹp
Trường từ vựng
Từ tượng hình,
thanh

tránh

12

Từ tượng
Từ vựng

Các biện pháp tu từ về từ vựng
Từ ngữ đòa phương
Biệt ngữ xã hội
Nói quá Nói giảm nói


Ngöõ vaên8
Naêm hoïc 2013-2014

13