S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
MỤC LỤC
Phần I:
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
4. Đối tượng nghiên cứu
5. Phương pháp nghiên cứu
a. Phương pháp nghiên cứu và tổng hợp tài liệu
b. Phương pháp quan sát sư phạm
c. Phương pháp sử dụng Test
d. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
6. Cơ sở nghiên cứu
Phần II : Nội dung
1.Thực trạng ban đầu
a.Tình hình nhà trường
b.Thưc trạng ban đầu
c. Nguyên nhân của thực trạng trên
2. Biện pháp tác động
A. Biện pháp cụ thể
a. Đặc điểm tâm lý
b. Đặc điểm sinh lý
b.1 Hệ thần kinh
b.2. Hệ vận động
b.3 Hệ tuần hoàn
b.4 Hệ hô hấp

2
2
4
4


17

Trường THPT Yên Định 1

Giáo viên: Nguyễn Ngọc Tấn 1


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
PHẦN I
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo nhằm mục
tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh. thì yếu tố con
người luôn luôn chiếm vị trí quan trọng hàng đầu. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
chỉ rõ: “ Muốn có chủ nghĩa xã hội phải có con người xã hội chủ nghĩa”.
Trong hình mẫu và phẩm chất con người, sức khoẻ vã thể chất chiếm một vị
trí quan trọng và cần thiết để đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Do
đó TDTT là một bộ phận của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa nó tổng hợp các
phương tiện, phương pháp giúp con người phát triển toàn diện, hài hoà, đặc
biệt trong hoạt động TDTT là một trong những hình thức cơ bản chuẩn bị thể
lực phục vụ cho lao động sản xuất và trong các hoạt động khác.
Vì thế mỗi quốc gia đều chú trọng đến công tác TDTT và đưa nền
TDTT nước mình lên đỉnh cao cũng như giữ vững và phát triển những môn
TDTT mang tính bản sắc dân tộc. Kinh nhgiệm của các nước phát triển cho
thấy rằng: “ Truyền thống của dân tộc là một trong những động lực thúc đẩy
sự phát triển của đất nước”. TDTT là một lĩnh vực của nền văn hoá vì vậy nó
cũng mang tính dân tộc đậm nét, ở Việt Nam cũng đã trãi qua hàng ngàn năm
các môn thể thao dân tộc như: Vật, đua thuyền, ném còn, đánh đu, vẫn còn
tồn tại và trở thành nội dung hấp dẫn trong các dịp lễ hội của dân tộc.
Trong công tác ngoại giao TDTT có chức năng là nhịp cầu nối giao lưu

khoẻ. Do đó điền kinh là một trong những môn thể thao có vị trí quan trọng
trong hệ thống giáo dục thể chất trong nhà trường. Đồng thời là môn học
không thể thiếu trong các trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ
thông, cao đẳng, đại học hiện nay........
Trong cuộc sống hiện nay, vị trí công tác TDTT trong nhà trường hiện
nay càng được xác định đúng tầm quan trọng của nó. Thông qua giáo dục
trong bộ môn thể dục giúp rèn luyện cho học sinh những đức tính gan dạ,
dũng cảm, nhanh nhẹn, giúp học sinh nắm được kĩ năng cơ bản để tập luyện
giữ gìn sức khoẻ, nâng cao thể lực, góp phần rèn luyện nếp sống lành mạnh,
tác phong nhanh nhẹn, thói quen tự giác tập luyện TDTT gữi gìn vệ sinh. Có
Trường THPT Yên Định 1

Giáo viên: Nguyễn Ngọc Tấn 3


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
sự tăng tiến về thể lực, Thi đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể và thể hiện khả
năng về TDTT của bản thân.
Trong giáo dục thể chất, điền kinh là nội dung cơ bản là nền tảng để
phát triển các tố chất thể lực cơ sở cho các môn thể thao khác. Trong đó nhảy
cao là nội dung cơ bản để phát triển các tố chất thể lực. Trước yêu cầu này đòi
hỏi giáo viên lên lớp phải có những phương pháp dạy, những bài tập hợp lý
phù hợp với sách giáo khoa, phù hợp với tâm lý lứa tuổi và đặc biệt là phát
triển thành tích môn nhảy cao.
Trường THPT Yên Định I nằm trên thị trấn Quàn Lào nền tảng thể lực
của học sinh vẫn còn hạn chế. Đặc biệt thành tích môn nhảy cao của học sinh
còn thấp so với thành tích môn nhảy cao của các trường trong huyện và của
tỉnh Thanh Hoá.
Xuất phát từ những lý do trên tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài sau:
“Một số bài tập phát triển thể lực, sức mạnh nhằm nâng cao thành tích

vận, khả năng phối hợp vận động cũng như sự hứng thú của các em với các
bài tập đưa ra. Qua đó để sử dụng dụng khối lượng vận động, cường độ vận
động và sự phân bố các bài tập cho hợp lý, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi
với điều kiện cụ thể.
c. Phương pháp sử dụng Test:
Để đánh giá thể lực chung của các em sau thực nghiệm tôi sử dụng:
+ Test bật xa tại chỗ ( m ) để đánh giá sức mạnh tốc độ.
+ Test chạy tốc độ cao 30m ( s ) đánh giá sức mạnh tốc độ.
+ Test nhảy cao tự do ( m ) đánh giá sức mạnh tốc độ.
+ Test bật cao tại chỗ ( m ) đánh giá sức bật.
d. Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
Sau khi xác định và lựa chọn được một số bài tập tôi tiến hành phân
nhóm thực nghiệm trên 40 học sinh lớp 10 với điều kiện tập luyện như nhau.
nhưng chỉ khác là:
+ Một nhóm tập luyện bình thường theo giáo án phân phối chương trình
+ Một nhóm tập luyện theo nội dung đã được tôi lựa chọn, tập luyện theo
giáo án riêng.
6. CƠ SƠ NGHIÊN CỨU:
* Địa điểm:
Trường THPT Yên Định 1

Giáo viên: Nguyễn Ngọc Tấn 5


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
+ Trường THPT Yên Định I – Yên Định – Thanh Hoá.
* Trang thiết bị dụng cụ:
+ Đồng hồg bấm giờ, thước dây, thước đo chiều cao
PHẦN II:


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
+ Tình trạng thể lực của học sinh còn chưa tốt để phát huy hết khẳ năng yêu
cầu của bộ môn vì vậy chưa hoàn thành tốt khối lượng vận động mà giáo viên
đề ra.
+ Điều kiện học tập về thời gian của các em học sinh ở nhà còn rất hạn hẹp do
tình hình kinh tế trên địa bàn còn nhiều khó khăn.
2. BIỆN PHÁP TÁC ĐỘNG:
* Thời gian nghiên cứu:
Giai đoạn 1:
+ Phân tích lý luận thực tiễn, xác định hướng nghiên cứu chọn đề tài.
+ Xác định nhiệm vụ nghiên cứu, chọn phương pháp nghiên cứu đối tượng
nghiên cứu, chuẩn bị tài liệu nghiên cứu.
Giai đoạn 2:
+ Phân tích tổng hợp tài liệu .
+ liên hệ địa điểm và đối tượng nghiên cứu.
Giai đoạn 3:
+ Chọn bài tập phù hợp với đối tượng nghiên cứu.
+ Thu thập và sử lý số liệu.
+ Viết kết luận và kiến nghị đề tài.
+ Đánh máy hoàn thiện đề tài.
A. Biện pháp cụ thể:
+ Nghiên cứu lựa chọn các bài tập nhằm phát triển thể lực, sức mạnh tốc độ
cho các em học sinh lớp 10.
a. Đặc điểm tâm lý:
Lứa tuổi học sinh THPT là lứa tuổi dây thì là giai đoạn rất nhạy cảm.
Sự phát triển của cơ thể rất mạnh mẽ, mọi hoạt động rất linh hoạt nên các em
luôn muốn thử sức mình theo nhiều phương hướng khác nhau, nên hành vi
của các em phức tạp và mâu thuẫn.
Vì vậy cần phải thường xuyên giám sát và giáo dục cho phù hợp trên
cơ sở phát huy tính tự giác tích cực, sáng tạo, biết điều chỉnh và tổ chức mọi

Tim phát triển chậm hơn so với sự phát triển mạnh máu, sức co bóp
yếu, khăng năng điều hoà hoạt động của tim chư ổ định nên khi hoạt động quá
căng thẳng sẽ chóng mệt mỏi.
Trường THPT Yên Định 1

Giáo viên: Nguyễn Ngọc Tấn 8


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
Vì vậy tập luyện TDTT thường xuyên sẻ ảnh hưởng tốt đến hoạt động
của tuần hoàn, hoạt động của tim dần dần được thích ứng. Nhưng trong quá
trình tập luyện cần phải đảm bảo nguyên tắc vừa sức và nguyên tắc tăng tiến
trong giáo dục TDTT, tránh hoạt động quá sức và đột ngột.
b.4. Hệ hô hấp:
Hệ hô hấp của các em đã phát triển hoàn thiện, Rèn luyện thể chất cho
các em phải toàn diện, phải chú ý phát triển đến các cơ hô hấp, hướng dẫn các
em phải biết cách thở sâu, thở đúng và biết cách thở trong tập luyện TDTT.
Như vậy mới có thể tập luyện, hoạt động được lâu và có hiệu quả.
3. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA GIÁO DỤC THỂ CHẤT TRONG
NHÀ TRƯỜNG
Hệ quả của giáo dục thể chất gắn liền với đắc điểm giải phẫu sinh lý,
tâm lý học và đặc điểm phát triển tố chất thể lực ở mỗi lứa tuổi con người, tác
dụng của giáo dục thể chất là rất lớn, nó không ngừng mang lại sức khoẻ cho
học sinh mà còn góp phần đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện.
Tố chất thể lực là sự biểu hiện tổng hợp của hệ thống chức năng của
các cơ quan cơ thể, tố chất thể lực tăng trưởng theo sự tăng trưởng của lứa
tuổi. sự tăng trưởng này có tốc độ nhanh, biên độ lớn trong thời kì dậy thì.
Giai đoạn lứa tuổi khác thì tố chất thể lực phát triển khác, tức là trong cùng
một lứa tuổi tố chất thể lực khác phát triển thay đổi cũng không giống nhau.
Tố chất thể lực từ giai đoạn tăng trưởng chuyển qua giai đoạn ổ định

phải tập luyện nhiều các loại hình động tác, nhờ qúa trình tập để tiếp thu các
động tác đó các tố chất khác cũng phát triển theo.
Tóm lại: Trong quá trình giảng dạy và huấn luyện điền kinh nói chung
và nhảy cao nằm nghiêng qua xà nói riêng, chúng ta cần căn cứ vào đặc điểm
phát triển tố chất, đồng thời dùng các phương pháp huấn luyện khoa học, xúc
tiến cho việc phát triển tố chất thể lực của người tập nói chung và học sinh nói
riêng.
* Hệ thống các nội dung tập luyện ban đầu cần đáp ứng những yêu
cầu sau:
+ Cũng cố và nâng cao sức khoẻ giúp cho cơ thể phát trển cân đối, khắc
phục sửa chữa những sai lệch.
Trường THPT Yên Định 1
10

Giáo viên: Nguyễn Ngọc Tấn


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
+ Hình thành các kĩ năng, kĩ sảo vận động cần thiết và sự phối hợp các
hoạt động khác nhau với độ chính xác ngày càng cao.
+ Giáo dục cho học sinh có ý thức kỉ luật, đạo đức, nếp sống văn minh,
nhanh nhẹn, thông minh, sáng tạo, dũng cảm
+ Khái quát và tích luỹ những tri thức chuyên môn trong tập luyện thể
thao nói chung, điền kinh nói riêng gây hứng thú say mê tập luyện hàng ngày
để hoàn thiện mình.
+ Phát triển các tố chất thể lực: Sức mạnh, tốc độ, phát trển thể lực.
* Nội dung bài tập phát triển thể lực, sức mạnh nhằm nâng cao
thành tích nhảy cao nằm nghiêng qua xà của các em học sinh lớp 10 được
trình bầy ở bảng sau:
STT

Tên bài tập
Chạy 30m tốc độ cao
Chạy 30m đạp sau
Bật cao tại chỗ
Bật cóc 30m
Bật xa tại chỗ
Lò cò nhanh một chân 30m

1

2

3

4

5

6

7

8

9

x

x
x

x
x
x

x
x
x

x
x

x
x

x

* Nội dung bài tập:
Trường THPT Yên Định 1
11

Giáo viên: Nguyễn Ngọc Tấn

x
x


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
Tên bài tập
STT



Rèn luyện sức mạnh tốc độ.
Phương pháp tập luyện lặp lại nhiều
lần. Yêu cầu học sinh tích cực
Thời gian nghỉ giữa mỗi lần tập: 1
phút

3

Bật xa tại chỗ

5 lần

Rèn luyện sức mạnh bộc phát.
Phương pháp tập luyện lặp lại nhiều
lần. Yêu cầu học sinh tích cực
Thời gian nghỉ giữa mỗi lần tập: 1
phút

4

Bật cao tại chỗ

5 lần

Rèn luyện sức mạnh bộc phát.
Phương pháp tập luyện lặp lại nhiều
lần. Yêu cầu học sinh tích cực
Thời gian nghỉ giữa mỗi lần tập: 1
phút

Phương pháp tập luyện lặp lại nhiều
lần. Yêu cầu học sinh tích cực
Thời gian nghỉ giữa mỗi lần tập: 1
phút

* Mục đích yêu cầu và cách tập luyện như sau:
+ Dạng bài tập phát triển tốc độ:
- Chạy 30m tốc độ cao
- Chạy đạp sau 30m
- Lò cò nhanh một chân 30m
Mục đích : Nhằm rèn luyện thể lực và sức mạnh tốc độ trong kĩ thuật chạy đà
+ Dạng bài tập phát triển sức mạnh bột phát
- Bật xa tại chỗ.
- Bật cóc 30m
- Bật cao tại chỗ
Mục đích: Nhằm rèn luyện thể lực sức mạnh bột phát trong kĩ thuật giậm
nhảy.
+ Đội hình tập luyện: Chia thành hai nhóm mỗi nhóm thành hai hàng
dọc thực hiện theo đội hình nước chảy.
X X X X X X X X X X X
X X X X X X X X X X X
Tiến

quay về cuối hàng

* Giáo viên
+ Nhóm thực nghiệm: Thực hiện theo giáo án riêng mà tôi đã đưa ra ở
trên tập luyện trong 9 tuần.
Trường THPT Yên Định 1
14


0em = 0%

7em = 35%

11em = 55%

b. Nhóm đối chứng:
Điểm
số học sinh
20 học sinh

Giỏi

Khá

TB

Không đạt

9 – 10

7–8

5–6

Dưới 5

10em=50%


nghiệm có sự tăng trưởng cao, đồng đều và ổ định hơn nhóm đối chứng.
+ Sau 9 tuần thực nghiệm sư phậm ở học sinh nam khối 10 trường
THPT Yên Định I các bài tập và phương pháp tập luyện phát triển thể lực, sức
mạnh có hiệu quả và độ tin cậy cao.
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Từ những kết quả nghiên cứu trên cho phép tôi rút ra những kết lận như
sau. Qua các bước nghiên cứu đề tài đã xác định được 6 bài tập phát triển thể
lực, sức mạnh nhằm nâng cao thành tích môn nhảy cao nằm nghiêng qua xà
cho học sinh nam lớp 10 trường THPT Yên Định I. Đảm bảo có giá trị và đủ
độ tin cậy đó là những bài tập:
STT
1
2
3

Bài tập về sức mạnh tốc độ
Chạy 30m tốc độ cao
Chạy đạp sau 30m
Lò cò nhanh một chân 30m

STT
1
2
3

Bài tập về sức mạnh bột phát
Bật xa tại chỗ
Bật cao tại chỗ
Bật cóc 30m

17

Giáo viên: Nguyễn Ngọc Tấn


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm

Ý KIẾN ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC TRƯỜNG
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
Ý KIẾN ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC NGÀNH
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
Trường THPT Yên Định 1
18