Hướng dẫn học sinh phân loại và tái sử dụng rác thải.

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: Trường PT Dân Tộc Nội Trú Tỉnh
Mã số: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

HƯỚNG DẪN HỌC SINH PHÂN LOẠI VÀ
TÁI SỬ DỤNG RÁC

Người thực hiện: LÊ THỊ BIÊN
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục: .......................................................

x

Phương pháp dạy học bộ môn:...................................
Phương pháp giáo dục :...............................................
Lĩnh vực khác: ...........................................................
Có đính kèm:
 Mô hình  Đĩa CD(DVD)

 Phim ảnh

 Hiện vật khác

Năm học: 2016 -2017

1


-

Các sáng kiến kinh nghiệm trong 5 năm gần đây:
+ Giáo dục sức khỏe sinh sản cho học sinh qua hoạt động ngoại khóa.
+ Hướng dẫn học sinh tạo giống cây keo bằng phương pháp giâm hom.
+ Ngoại khóa nâng cao nhận thức của học sinh về biến đổi khí hậu và ô
nhiễm môi trường.

2


Hướng dẫn học sinh phân loại và tái sử dụng rác thải.

MỤC LỤC
I. Lý do chọn đề tài............................................................................................2
II. Cơ sở lý luận và thực tiễn............................................................................3
A. Cơ sở lý luận.............................................................................................3
B. Thực tiễn.......................................................................................................8
III. Tổ chức thực hiện các giải pháp..................................................................10
IV. Hiệu quả của đề tài......................................................................................15
V. Đề xuất, khuyến nghị khả năng áp dụng.......................................................16
VI. Tài liệu tham khảo.......................................................................................17

3


Hướng dẫn học sinh phân loại và tái sử dụng rác thải.

HƯỚNG DẪN HỌC SINH PHÂN LOẠI VÀ TÁI SỬ DỤNG RÁC THẢI
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

“Hướng dẫn học sinh phân loại và tái sử dụng rác thải”. Qua chuyên đề tôi
muốn học sinh phải nhìn nhận được: “Việc phân loại và tái sử dụng một phần
rác thải chính là góp phần bảo vệ môi trường, là một việc cần phải làm ngay
và duy trì lâu dài”, điều này có nghĩa là chúng ta không chỉ giáo dục học sinh có
ý thức bảo vệ môi trường mà còn giáo dục học sinh các biện pháp, các hoạt động
để góp phần bảo vệ môi trường.

4


Hướng dẫn học sinh phân loại và tái sử dụng rác thải.

II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
A.

Cơ sở lý luận.

1. Các khái niệm về môi trường

Các nội dung được tính hợp trong môn học ở mỗi tiết thường không nhiều
cho nên những vấn đề liên quan đến môi trường, ô nhiễm môi trường chưa được
trình bày rõ nét trong sách giáo khoa.
Ngoài ra một số khái niệm về môi trường còn thiếu, chưa lôgic dẫn đến việc
học sinh không thể giải thích được một số hiện tường thường được nhắc đến khi
nói về môi trường như: hiện tượng hiệu ứng nhà kính, hiện tượng mưa axit, mưa
đá...
2.1. Môi trường.
“Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con
người, có ảnh hưởng đến đời sống,sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và
sinh vật.” ( Điều 3, luật bảo vệ môi trường năm 2005) [1]

khi sa mạc hóa ở các vùng đất nằm sau trong lục địa.
2. Hậu quả của việc gây ô nhiễm môi trường và biểu hiện của quá trình
biến đổi khí hậu.
2.1. Hậu quả của việc gây ô nhiễm môi trường
a) Mưa axit
Là hiện tượng trong quá trình tạo mưa, các oxyt SO 2, NOx có trong không
khí (được sinh ra do các hoạt động tự nhiên hoặc nhân tạo) sẽ phản ứng với hơi
nước trong khí quyển sinh ra axit H2SO4, H2SO3, HNO3 hoặc HCl, HNO2 làm các
giọt mưa này mang tính axit, các hạt mưa chứa axit được gọi là mưa axit. Mưa
axit1 làm tăng độ axit đất, hủy diệt rừng, mùa màng, gây nguy hại đối với sinh vật,
con người, làm hỏng các công trình, nhà cửa của con người…
b) Hiệu ứng nhà kính
"Kết quả của sự của sự trao đổi không cân bằng về năng lượng giữa trái đất
với không gian xung quanh, dẫn đến sự gia tăng nhiệt độ của khí quyển trái đất
được gọi là Hiệu ứng nhà kính".
Hiệu ứng nhà kính, dùng để chỉ hiệu ứng xảy ra khi năng lượng bức xạ của tia sáng
mặt trời, xuyên qua các cửa sổ hoặc mái nhà bằng kính, được hấp thụ và phân tán
trở lại thành nhiệt lượng cho bầu không gian bên trong, dẫn đến việc sưởi ấm toàn
bộ không gian bên trong chứ không phải chỉ ở những chỗ được chiếu sáng.
Nguyên nhân gây hiệu ứng nhà kính:
Có nhiều khí gây hiệu ứng nhà kính, gồm CO 2, CH4, CFC, SO2, hơi nước ...
Khi ánh sáng mặt trời chiếu vào Trái Đất, một phần được Trái Đất hấp thu và một
phần được phản xạ vào không gian. các khí nhà kính có tác dụng giữ lại nhiệt của
mặt trời, không cho nó phản xạ đi, nếu các khí nhà kính tồn tại vừa phải thì chúng
giúp cho nhiệt độ Trái Đất không quá lạnh nhưng nếu chúng có quá nhiều trong khí
quyển thì kết quả là Trái Đất nóng lên.
Vai trò gây nên hiệu ứng nhà kính của các chất khí được xếp theo thứ tự
sau: CO2 => CFC => CH4 => O3 => NO2

6

Suy giảm tầng ôzôn là hiện tượng giảm tầng ozon trong tầng bình lưu. Khi
xảy ra suy giảm tầng ôzôn thì các tia UV có hại sẽ đi xuống tới bề mặt trái đất gây
ảnh hưởng đến con người: ung thư da, đục thủy tinh thể, ức chế hệ miễm dịch của
người…và các sinh vật. [3]
Nguyên nhân của sự suy giảm tầng ôzôn là do các hoạt động của con người
đã thải vào bầu khí quyển các chất CFC (chloroflurocarbon)- đây là chất sử dụng
rộng rãi trong các thiết bị điện lạnh.
Hiện nay, tầng ôzôn trên khí quyển trái đất ngày càng mỏng đi. Người ta đã
phát hiện những lỗ thủng của tầng ôzôn ngày càng to lên, nghĩa là tấm lá chắn của
quả đất ngăn những tia bức xạ sẽ ngày một biến mất.[4]
7


Hướng dẫn học sinh phân loại và tái sử dụng rác thải.

Như vậy chúng ta cần phải ngăn chặn các tác nhân gây suy giảm tầng ôzôn,
đồng thời tăng cường bảo vệ rừng, trồng cây gây rừng để bảo vệ tầng ôzôn.
2.2. Biểu hiện của quá trình biến đổi khí hậu:[5]
- Sự nóng lên của khí quyển và trái đất nói chung.
- Sự thay đổi thành phần và chất lượng khí quyển có hại đến môi trường
sống của con người và các sinh vật.
- Sự dâng cao của mực nước biển do băng tan dẫn đến sự ngập úng của các
vùng đất thấp và các đảo nhỏ trên biển.
- Sự di chuyển của các đới khí hậu tồn tại từ hàng nghìn năm trên các vùng
khác nhau của trái đất dẫn tới nguy cơ đe dọa sự sống của các loài sinh vật, các hệ
sinh thái và hoạt động của con người.
- Sự thay đổi năng suất sinh học của các hệ sinh thái, chất lượng, thành phần
của thủy quyển, thạch quyển và sinh quyển.
- Sự thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khí quyển, chu
trình tuần hoàn nước và các chu trinh sinh địa hóa khác.

- Các loại rau, củ quả
Rác hữu cơ là loại chế biến được thức ăn
đã bị hư, thối…
rác dễ phân hủy cho con người.
và có thể đưa vào
- Cơm/ canh/ thức ăn
- Phần thực phẩm thừa
Rác hữu tái chế để đưa vào
còn thừa hoặc bị
hoặc hư hỏng không thể
cơ
sử dụng cho việc
thiu…. Các loại bã
sử dụng cho con người.
chăm bón và làm
chè, bã cafe
thức ăn cho động - Các loại hoa, lá cây, cỏ
- Cỏ cây bị xén/ chặt
không được con người sử
vật.
bỏ, hoa rụng….
dụng sẽ trở thành rác thải
trong môi trường.
- Các loại vật liệu xây - Gạch/ đá, đồ sành/ sứ
dựng không thẻ sử dụng vỡ hoặc không còn giá
Rác vô cơ là hoặc đã qua sử dụng và trị sử dụng.
những loại rác được bỏ đi.
- Ly/ cốc/ bình thủy
không thể sử dụng - Các loại bao bì bọc bên
tinh vỡ…

lon thực phẩm bỏ đi
- Hộp giấy, bì thư, bưu
đưa vào tái chế để
thiếp đã qua sử dụng
sử dụng nhằm
- Các loại vỏ lon nước
mục đích phục vụ
ngọt/ lon bia/ vỏ hộp
cho con người.
trà….
- Các loại ghế nhựa,
thau/ chậu nhựa, quần
9


Hướng dẫn học sinh phân loại và tái sử dụng rác thải.

áo và vải cũ….

3.2 Mục đích của phân loại rác tại nguồn
Các nguồn nguyên liệu có thể tái chế như: rác hữu cơ, giấy, nhựa, kim loại…
nếu đem thải ra môi trường sẽ bị vùi chôn trong đất, mà theo tính toán phải mất
hàng trăm năm sau mới có thể phân hủy. Do vậy phân loại rác sẽ giảm lượng chất
thải rắn thải vào môi trường.
Phân loại rác tại nguồn giúp:
- Tạo nguyện liệu sạch cho sản xuất phân compost.
- Tiết kiệm diện tích đất chôn lấp chất thải rắn.
- Tiết kiệm tại nguyên thiên nhiên.
- Tiết kiệm kinh phí xử lý chất thải rắn.
- Hạn chế ô nhiễm môi trường do chất thải rắn và cải thiện mô trường sống.

trường sẽ rất “mờ nhạt”, “không chút ấn tượng” đối với học sinh.
Trong quá trình giảng dạy lồng ghép ô nhiễm môi trường vào môn sinh ở
trường: khi hỏi học sinh nồng độ CO 2 trong không khí quá cao sẽ có lợi hay gây
hại cho con người? Đa số học sinh đều trả lời gây hại nhưng vì sao nồng độ CO 2
cao lại gây hại cho con người thì học sinh chưa trả lời được và chưa nêu được các
nguyên nhân làm cho nồng độ CO2 trong khí quyển ngày một gia tăng.

11


Hướng dẫn học sinh phân loại và tái sử dụng rác thải.

Những quyển vở các em dùng xong đem vứt vào hố rác của trường
Và thêm một thực tế nữa là trường PTDTNT là trường nuôi, dạy học sinh nên
không tránh khỏi việc các em xả rác ra môi trường khá nhiều từ các hoạt động sinh
hoạt hàng ngày, mà đa phần các em lại chưa biết phân loại rác thải, cho nên nhưng
quyển vở đã dùng xong, những vỏ chai nhựa, vỏ lon nước, giấy vụn...các em cũng
xả vào môi trường làm rác thải, mà không hề biết tái sử dụng chúng cho mục đích
kinh tế.
Chính vì vậy, đối với học sinh ở nội trú thì vấn đề môi trường, bảo vệ môi
trường cần được quan tâm nhiều. Vì các em ở nội trú nên môi trường trong trường
có ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe của các em, từ đó ảnh hưởng đến việc học, đến
12


Hướng dẫn học sinh phân loại và tái sử dụng rác thải.

cuộc sống của chính các em. Do vậy, việc giáo dục các em về bảo vệ môi trường
thông qua phân loại và tái sử dụng rác tại nguồn là rất cần thiết.


gàng, sạch sẽ, biết giữ gìn vệ sinh, bảo vệ môi trường sống xung quanh mình nhằm
ngăn ngừa mầm bệnh, nâng cao sức khỏe và ngăn chặn các hậu quả xấu mà ô
nhiễm môi trường có thể đem lại.

13


Hướng dẫn học sinh phân loại và tái sử dụng rác thải.

Mỗi học sinh tích cực trong việc phân loại rác, bỏ rác đúng quy định, biết thu
gom rác tái chế sẽ góp phần không nhỏ trong việc bảo vệ môi trường sống của
chính chúng ta.

Hình ảnh học sinh dọn vệ sinh môi trường KTX và biết phân loại, tái sử dụng rác
thải
b. Tổ chức cuộc thi làm thiệp được làm từ các nguyên liệu tái chế.
Nhân các ngày lễ, phối hợp với Ban nữ công trong nhà trường để tổ chức cho
các em làm thiệp mà nguyên liệu là từ chính những vật dụng tái chế.
14


Hướng dẫn học sinh phân loại và tái sử dụng rác thải.

c. Tổ chức các cuộc thi sáng tạo nhằm bảo vệ môi trường.

15


Hướng dẫn học sinh phân loại và tái sử dụng rác thải.


Các hoạt động trên được trích từ kinh phí của việc tái sử dụng rác thải. Kết
hợp với Đoàn TN để tiến hành thu gom các chai lọ, giấy vụn…từ các chi đoàn, sau
đó sử dụng số tiền thu được để tổ chức các hoạt động xã hội, hoạt động vui chơi
trong học sinh. Thông qua các hoạt động này vừa giáo dục học sinh bảo vệ môi
trường, vừa giáo dục các em biết yêu thương chia sẻ và đùm bọc những hoàn cảnh
đáng thương, giáo dục các em một số kỹ năng cần trong cuộc sống, đồng thời gắn
kết tình yêu thương giữa các học sinh, giảm bạo lực học đường.
IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
Qua việc thực hiện đề tài đã thu được các kết quả như sau:
a. Về phía học sinh
- Học sinh hiểu sâu hơn về môi trường, ô nhiễm môi trường và biết các biện
pháp để ngăn chặn ô nhiễm môi trường, từ đó chủ động hơn trong việc bỏ rác đúng
quy định, biết phân loại và tái sử dụng rác vào một số mực đích nhất định.
- Học sinh chủ động hơn trong việc thu thập kiến thức do được phân công
chuẩn bị nội dung.
- Học sinh tích cực hưởng ứng, tham gia các hoạt động xã hội qua đó phát
huy một số kỹ năng và biết yêu thương chia sẽ.
- Học sinh thể hiện sức sáng tạo của bản thân qua các sản phẩm khi tham gia
các cuộc thi.
- Học sinh tự tin hơn khi trình bày các nội dung được phân công chuẩn bị và
thuyết trình về các sản phẩm dự thi.
b. Về phía giáo viên:
- Có cơ hội trau dồi thêm nhiều kiến thức.
19


Hướng dẫn học sinh phân loại và tái sử dụng rác thải.

- Có cơ hội gần gũi và hiểu về học sinh hơn.
- Tăng cường tham gia các hoạt động xã hội.

[7] https://vi.wikipedia.org/wiki/Phan loại chất thải

NGƯỜI THỰC HIỆN
(Ký tên và ghi rõ họ tên)

21