Chương I : MỆNH ĐỀ – TẬP HP
Ngày soạn:23/8/2008 Tên bài dạy : MỆNH ĐỀ. LUYỆN TẬP
Cụm tiết PPCT:1-2 Tiết PPCT:1,2
A-Mục tiêu bài học:
1/Về kiến thức:
-Mệnh đề là gì?Phủ đònh của một mệnh đề. Mệnh đề kéo theo, mệnh đề đảo-hai mệnh đề tương
đương,mệnh đề chứa biến.Các kí hiệu
,∀ ∃
và tác dụng của chúng.
-Các ví dụ minh hoạ kèm theo từng đơn vò kiến thức.
2/Về kỹ năng:
-Nắm vững các khái niệm và thành thạo trong việc phân tích các ví dụ minh hoạ.
- Rèn luyện các kỹ năng đã nêu ở phần kiến thức bằng những bài toán cụ thể.
3/Về thái độ:
-Cẩn thận ,chính xác trong cách dùng và viết các kí hiệu.
-Biết vận dụng các vấn đề trong thực tiễn vào toán học và ngược lại.
B-Chuẩn bò phương tiện dạy học:
1-Giáoviên:SGK,bảng phụ,giáo án.
2-Học sinh:SGK,thước,vở ghi
C-Tiến trình bài dạy: Tiết 1:
I.Ổn đònh tổ chức:(2 phút)Lớp trưởng báo cáo só số
II.Kiểm tra bài cũ:
III.Dạy học bài mới:(38 phút)
1.Đặt vấn đề chuyển tiếp vào bài mới: giới thiệu chương trình đại số lớp 10
2.Dạy học bài mới:
I.Mệnh đề. Mệnh đề chứa biến:
1.Mệnh đề:
Ho¹t ®éng1:( KiĨm tra kiÕn thøc vỊ ®Þa lÝ vµ to¸n häc ) :
Ho¹t ®éng cđa giáo viên và häc sinh Nội dung ghi bảng
GV:Đäc vµ so s¸nh c¸c c©u : ph¨ng - xi - p¨ng
lµ ngän nói cao nhÊt ë ViƯt nam. ( a )

-HS cho ví dụ.
2.Mệnh đề chứa biến:
Ho¹t ®éng 2 :
Víi gi¸ trÞ nµo cđa x th× mƯnh ®Ị chøa biÕn : P ( x ) = " x
2
- 3x + 2 = 0 " trë thµnh mét mƯnh ®Ị
®óng ?
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo án Đại số 10 (CB) 1 Giáo viên :Đàng Quang Vinh

Ho¹t ®éng cđa giáo viên và häc sinh Nội dung ghi bảng
GV: Kh¼ng ®Þnh P ( x ) lµ mét mƯnh ®Ị chøa biÕn.
nã trë thµnh mƯnh ®Ị khi x nhËn c¸c gi¸ trÞ cơ thĨ.
HS: Gi¶i( hc dïng ®Þnh lÝ Vi - Ðt ®Ĩ nhÈm
nghiƯm ) ph¬ng tr×nh x
2
- 3x + 2 = 0
- T×m ra ®ỵc c¸c nghiƯm x
1
= 1, x
2
=2.KÕt ln ®-
ỵc mƯnh ®Ị ®· cho chØ ®óng khi x
1
= 1, x
2
= 2
-Mệnh đề chứa biến đúng hay sai phụ thuộc
vào giá trò cụ thể của từng biến.
-Ví dụ:Xét câu “2+n=5”

mƯnh ®Ị C, D .
- NhËn biÕt ®ỵc mƯnh ®Ị C vµ mƯnh ®Ị phđ ®Þnh
cđa mƯnh ®Ị D là sai. MƯnh ®Ị D vµ phđ ®Þnh cđa
mƯnh ®Ị C là ®óng.
_Ví dụ:Ghi ở phần ho¹t ®éng cđa giáo viên
và häc sinh.
III. Mệnh đề kéo theo:
Ho¹t ®éng 5:(DÉn d¾t ®Õn kh¸i niƯm mƯnh ®Ị kÐo theo ) :
Ho¹t ®éng cđa giáo viên và häc sinh Nội dung ghi bảng
GV:T×m mèi liªn hƯ to¸n häc gi÷a hai
mƯnh sau :A = " Gió mùa Đông Bắc về" ;
B = " Trời trở lạnh "
HS:ThÊy ®ỵc hai mƯnh ®Ị cã thĨ liªn hƯ ®-
ỵc víi nhau ®Ĩ t¹o nªn mét mƯnh ®Ị míi.
- Ph¸t hiƯn ®ỵc c¸c liªn tõ : NÕu.. th×..
- Cho vÝ dơ minh häa, ch¼ng h¹n : NÕu 252
chia hÕt cho 2 vµ cho 3 th× 252 chia hÕt cho
6 . ( X¸c ®Þnh tÝnh ®óng sai cđa mƯnh ®Ị )
- Kh¸i qu¸t :Mệnh đề “NÕu A th× B” đgl mệnh đề
kéo theo, kÝ hiƯu : A ⇒ B
- ChØ xÐt A ®óng. khi ®ã :
NÕu B ®óng th× A ⇒ B ®óng. NÕu B sai th× A
⇒ B sai. A ⇒ B chØ sai khi A ®óng, B sai. Khi A
⇒ B ®óng th× B lµ hƯ qu¶ cđa A.
-Nếu mệnh đề A ⇒ B đúng thì nó trở thành 1 đònh
lý, ta nói:
A là giả thiết, B là kết luận của đònh lý ,hoặc
A là ĐK đủ để có B,hoặc B là ĐK cần để có A.
Ho¹t ®éng 6: (Hướng dẫn học sinh thực hiện)
IV.Mệnh đề đảo – hai mệnh đề tương đương:(DÉn d¾t ®Õn kh¸i niƯm mƯnh ®Ị ®¶o )

GV:Cho hai mƯnh ®Ị : A = " Tam gi¸c ABC ®Ịu "
vµ B = " Tam gi¸c ABC c©n vµ cã méi gãc 60
0
".
Hãy phát biểu mệnh đề
A B
⇒
và
B A
⇒
.Xét
tính đúng sai của chúng.
HS:giải bài toán và tiếp thu tri thức mới(mệnh đề
tương đương.)
GV: §a ra kh¸i niƯm ®Þnh lÝ thn, ®¶o, đk cÇn,
đk ®đ, ®iỊu kiƯn cÇn vµ ®đ, ...
-Ví dụ:Ghi ở phần hoạt động của GV và
HS.
IV-Củng cố,khắc sâu kiến thức(3 phút): Thông qua từng phần đã học .
V-Hướng dẫn về nhà(2 phút):-Nắm vững các lý thuyết đã học
-Xem và soạn trước các phần còn lại của bài học.
-BTVN :1 đến 3 SGK trang 9.
D-Rútkinhnghiệm:…………………………………………………………………………………………………………………………………………….........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Tiết 2:
I-Ổn đònh tổ chức lớp:(2 phút) Lớp trưởng báo cáo só số và tình hình chuẩn bò của lớp.
II-Kiểm tra bài cũ:(8 phút)
-Phát biểu mệnh đề ,lấy ví du.ï
-Chữa bài tập 1sgk.

GV: Kh¼ng ®Þnh, n n¾n, nh÷ng nhËn ®Þnh cđa
häc sinh.
q ( x ) = " x
2
+ 1 > 0 ". XÐt tÝnh ®óng, sai
cđa c¸c mƯnh ®Ị :
∀x ∈ R : q ( x ) vµ ∃ x ∈ R : q ( x )
2/Dïng kÝ hiƯu ∀, ∃ ®Ĩ viÕt l¹i mƯnh ®Ị chøa
biÕn :
a- B×nh ph¬ng cđa mäi sè ®Ịu kh«ng ©m.
b- Cã mét sè lín h¬n b×nh ph¬ng cđa nã.
Ho¹t ®éng cđa giáo viên và häc sinh Nội dung ghi bảng
GV:Chia lớp thành 2 nhóm để giải bài toán trên
HS:
1- ∀x ∈ R : q ( x ) vµ ∃ x ∈ R : q ( x ) lµ c¸c
mƯnh ®Ị ®óng.
2- a/ m( x ) = "B×nh ph¬ng cđa mét sè ®Ịu kh«ng
©m. " th× ∀x ∈ R : m( x )
b/ t ( x ) = " Mét sè lín h¬n b×nh ph¬ng cđa nã.
" th× ∃ x ∈ R : t ( x )
- Cã thĨ ®a thªm c¸c kÝ hiƯu :
∀x ∈ R : x
2
+ 1 > 0,
∃ x ∈ R:x
2
+ 1 > 0,
∀x ∈ R:x
2
≥ 0

*Kh¸i qu¸t : A = " ∃ x ∈ X : p ( x ) th× :
Ā =" ∀x ∈ X :
)(xp

*Kh¸i qu¸t : A = " ∀x ∈ X : p(x ) th×:
Ā =" ∃x ∈ X :
)(xp

- Cđng cè kh¸i niƯm ∃ ( cã mét, tån t¹i )

Ho¹t ®éng 9:(hướng dẫn hs thực hiện từ bài 1 đến 4)
Ho¹t ®éng cđa giáo viên và häc sinh Nội dung ghi bảng
GV:chia lớp theo 4 nhóm,mỗi nhóm làm 1 bài
tập
HS:
+HS nghe GV phân tích và ghi những ý chính
vào nháp và nhóm hoạt động.
+Đại diện các nhóm trả lời các bài đã giao
GV:Chỉnh sữa và ghi vào vở.
Bài 1:-Mệnh đề:câu a,câu d
-Mệnh đề chứa biến:câu b,câu c
Bài 2:
a/Mệnh đề đúng; mệnh đề phủ đònh
là:”1794 không chia hết cho 3”
b/Mệnh đề sai; mệnh đề phủ đònh là:
2

không phải là một số hữu tỉ.
c/Mệnh đề đúng; mệnh đề phủ đònh là:”
3,15

i)∀x ∈ R : x
2
+ 1 > 0,
ii)∃ x ∈ R:x
2
+ 1 > 0, ∀x ∈ R:x
2
≥ 0
iii)∃ x ∈ R : x

> x
2
.
Đáp số:
a) ∀x ∈ R : x .1= x
b) ∃ x ∈ R : x+x=0
c) ∀x ∈ R : x +(- x)=0
IV-Củng cố và khắc sâu kiến thức (3 phút):Thông quakiến thức bài học và bài tập đã giải .
V-Hướng dẫn về nhà(2 phút): -Ôn tập kiến thức cơ bản
-BTVN :Bài 6 và bài 7 SGK/10
BÀI TRẢ TNKQ(phô tô)
Câu 1: Trong các sau đây, câu nào là mệnh đề?
A. Các bạn hãy làm bài đi! ; B. Bạn có chăm học không?
C. Anh học lớp mấy ; D. Việt Nam là một nước thuộc Châu Á.
Câu2: Phủ đònh của mệnh đề: “Dơi là một loài chim” là mệnh đề nào sau đây:
A. Dơi là một loài có cánh ; B. Chim cùng loài với dơi
C. Dơi không phải là một loài chim; D. Dơi là một loại ăn trái cây.
Câu 3: Trong các phát biểu sau, phát biểu nào là mệnh đề đúng?
A.
π

Cụm tiết PPCT: 3 Tiết PPCT: 3
A-Mục tiêu bài học:
1/Về kiến thức: + Häc sinh n¾m ®ỵc c¸c kh¸i niƯm tËp hỵp,các phÇn tư trong tập hợp, tËp con, tËp
hỵp bằng nhau, biÕt diƠn ®¹t kh¸i niƯm b»ng ng«n ng÷ mƯnh ®Ị, biÕt c¸ch x¸c ®Þnh tËp hỵp b»ng
c¸ch liƯt kª c¸c phÇn tư hc chØ ra tÝnh chÊt ®Ỉc trng của nó.
2/Về kỹ năng: X¸c ®Þnh tËp hỵp, mèi quan hƯ bao hµm gi÷a c¸c tËp hợp.
3/Về thái độ:
Nghiêm túc,khẳng trương,tự giác trong học tập.
B-Chuẩn bò (phương tiện dạy học):
1-Giáo viên: SGK,bảng phụ,giáo án.
2-Học sinh SGK,thước,vở ghi
C-Tiến trình bài dạy:
I-Ổn đònh tổ chức lớp:(1 phút)Báo cáo tình hình của lớp mình phụ trắc.
II-Kiểm tra bài cũ:(6 phút) câu trắc khách quan ở tiết trước.
III-Dạy học bài mới:(35 phút).
1-Đặt vấn đề chuyển tiếp vào bài mới:Em hiểu ntn là tập hợp?
→
GV đưa vấn đề vào bài mới.
2-Dạy học bài mới:
I/Khái niệm tập hợp:
1/Tập hợp và phần tử:
Hoạt động 1:
Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bảng
GV:Cho biết đúng hay sai của H1 (SGK)
HS:trả lời H1
HS:-lấy c¸c vÝ dơ về tập hợp
GV: các phÇn tư cđa tËp hỵp.
HS:Nghe và tiếp thu.
HS:Ghi nhận kiến thức.
- c¸ch viÕt

HS:
{ }
7,6,5,4,3,2,1,0,1
−=
A
*Có hai cách xác đònh một tập hợp:
-Liệt kê các phần tử của nó.
-Chỉ ra tính chất đặc trưng cho các phần tử của
nó.
*Ví dụ:Bài 1 SGK/13
3/ Tập hợp rỗng:
Ho¹t ®éng3:
Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bảng
GV:Cho HS làm H4
HS:tập không có phần tử nào
GV: Ph¸t biĨu kh¸i niƯm tËp rçng.
-Tập hợp rỗng là tập hợp không chứa phần tử
nào.
-Ký hiƯu:
Φ
.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo án Đại số 10 (CB) 6 Giáo viên :Đàng Quang Vinh

+ Cho vÝ dơ tËp rçng.
+GV hỏi:
?
⇔Φ≠
A
+HS:

⊄
 -
CA
⊂
- VÏ h×nh biĨu diƠn.
GV: + VÊn ®¸p:
?
⇒



⊂
⊂
CB
BA
 C¸c tÝnh chÊt vµ quy íc.
+Đònh nghóa : SGK
Ký hiƯu:
BA
⊂
hay
AB
⊃
(Acon B hay B
chøa A,
BA
⊄
(A kh«ng lµ con cđa B)
)( BxAxBA
∈⇒∈⇔⊂


BA
⊃
®óng
GV :Ph¸t biĨu ®Þnh nghÜa hai tËp b»ng nhau
GV hỏi :
?
⇔=
BA
HS:
),( BxAxBA
∈∈⇔=
+Đònh nghóa : SGK
Ký hiƯu: A=B
+Ví dụ :H6
+
),( BxAxBA
∈∈⇔=
IV-Củng cố,khắc sâu kiến thức(2 phút):Tóm tắt lại toàn bộ kiến thức bài học.
V-Hướng dẫn học tập ở nhà(1 phút):HS nắm vững kiến thức đã học.
-Xem trước và soạn bài :CÁC PHÉP TOÁN TẬP HP
-BTVN :2,3 trang 13 SGK.
D-Rút kinh nghiệm:
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo án Đại số 10 (CB) 7 Giáo viên :Đàng Quang Vinh

Ngày soạn :01/9/2008 Tên bài dạy : CÁC PHÉP TOÁN TẬP HP

chung cđa hai tËp ®· cho. C lµ tËp giao cđa hai
tËp A vµ B.
HS: phát biểu đònh nghóa
-Đònh nghóa:SGK
Ký hiệu:
A B∩
-Ví dụ:ở phần hoạt động của GV và HS
-TËp C = A ∩ B ( BiĨu diƠn s¬ ®å Ven )
A ∩ B = { x / x ∈ A vµ x ∈ B }
x lµ phÇn tư chung cđa hai tËp A vµ B :
x∈ A ∩ B ⇔



∈
∈
Bx
Ax
II/ Hỵp cđa hai tËp hỵp :
Ho¹t ®éng 2 : ( DÉn d¾t kh¸i niƯm )
H·y liƯt kª c¸c phÇn tư cđa C ?
Ho¹t ®éng cđa giáo viên và häc sinh Nội dung ghi bảng
GV: Cho HS làm H2
HS:trả lời câu hỏi của GV
GV:Thut tr×nh + ph¸t vÊn : Tõ hai tËp A vµ B
®· cho, thiÕt lËp tËp míi C gåm c¸c phÇn tư thc
A hc thc B ( mçi phÇn tư chØ kĨ mét lÇn ).
HS:Nghe và tiếp thu
HS:Vẽ biểu đồ Ven biểu diễn hợp của hai tập
hợp .

của hai tập hợp .
-vẽ biểu đồ Ven biểu diễn phần bù
của một tập hợp con .
-Đònh nghóa:SGK
KÝ hiƯu :A \ B.
-Ví dụ:H3
- Nãi riªng :
NÕu B ⊂ A th× tËp C ®ỵc gäi lµ phÇn bï cđa B trong
A vµ kÝ hiƯu : C
A
B
+ TËp hỵp HiƯu :
A \ B = { x / x ∈ A vµ x ∉ B }

C
A
B = { x / x ∈ A vµ x ∉ B , B ⊂ A }
+ x ∈ A \ B :
x ∈ A \ B ⇔



∉
∈
Bx
Ax IV-Củng cố,Khắc sâu kiến thức:
+ Giải bài 1 , 2 SGK/15

III-Dạy học bài mới:
1-Đặt vấn đề chuyển tiếp vào bài mới:
2-Dạy học bài mới:
Ho¹t ®éng cđa giáo viên và häc sinh Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1:
GV:Đọc,ghi đề bài.
*GV cho HS suy nghó và nêu cách giải.
-HS cả lớp hoạt động.
-HS nhắc lại đònh nghóa số chính phương.
-Hai HS lên bảng trình bày
Bài 1:Liệt kê các phần tử của mỗi tập hợp sau
a/Tập hợp A các số chính phương không vượt
quá 100.
b/Tập hợp B=
}
{
/ ( 1) 20n N n n∈ + ≤
.
-Đáp số:
{ }
0,1,4,9,16,25,36, 49,64,81,100A =
{ }
0,1,2,3,4B =
Hoạt động 2:
*GV chia lớp thành 2 nhóm.
*Có thể GV gởi ý bài toán.
*Đại diện nhóm trình bày
*HS làm việc theo nhóm đã phân công
*Hai HS đại diễn nhóm trình bày.
Bài 2:Chỉ ra tính chất đặc trưng của các tập hợp

∩
;
e/
A
φ
∪
; g/
\A
φ
; h/
\ A
φ
; i/
R
C Q
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo án Đại số 10 (CB) 10 Giáo viên :Đàng Quang
Vinh

*HS làm việc theo nhóm đã phân công
*Hai HS đại diễn nhóm trình bày.
*Đáp án:
a/ A ; b/ A ; c/
φ
; d/
φ
; e/ A ; g/
A ;h/
φ
i/ tập các số vô tỉ.

2/Về kỹ năng : Tìm hợp , giao , hiệu của các khoảng , đoạn và biểu diễn chúng trên trục số .
3/Về thái độ : Cẩn thận , chính xác,nhanh nhẹn và khẩn trương.
B-Chuẩn bò phương tiện dạy học :
1-Giáo viên:SGK,bảng phụ,giáo án.
2-Học sinh:SGK,giấy nháp,vở ghi.
C-Tiến trình bài dạy: Tiết 6:
I-Ổn đònh tổ chức:Kiểm tra só số lớp.
II-Kiểm tra bài cũ :
-Phát biểu Giao và Hợp của 2 tập hợp
-Chữa bài 4 SGK/15.
III-Dạy học bài mới :
1-Đặt vấn đề chuyển tiếp vào bài mới:Cho HS nhắc lại tập hợp số đã học ở cấp THCS,từ đó
GV nhập đề vào bài mới.
2-Dạy học bài mới :
Hoạt động 1 :
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bảng
GV: Cho HS kể tên các tập hợp số đã học ?
N = ?
Z = ?
Q = ?
R = ?
HS:trả lời câu hỏi GV
GV:Nêu mối quan hệ của các tập hợp này.
HS:
*
N N Z Q R⊂ ⊂ ⊂ ⊂
GV:yêu cầu HS vẽ biểu đồ ven của mối quan
hệ này.
GV:Chỉnh sữa và hoàn thiện ( Nếu có)
HS:Ghi nhận kiến thức

GV: Cho HS giải hệ BPT như đã học ở lớp dưới
Giải hệ bpt
2 0
3 0
x
x
− >


− <

?
HS:
2
3
x
x
>


<


II/Các tập hợp con thường dùng của R:
a/khoảng:

( ) { }
; /a b x R a x b= ∈ < <

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
{ }
[ ; ) /a b x R a x b= ∈ ≤ <

{ }
[ ; ) /a x R a x+∞ = ∈ ≤

{ }
( ; ] /b x R x b−∞ = ∈ ≤
Kí hiệu:
+∞
:dương vô cực(dương vô cùng)
−∞
: âm vô cực(âm vô cùng).
IV-Củng cố,khắc sâu kiến thức :
-Các đònh nghóa khoảng , đoạn ,nữa khoảng.
- Cách xác đònh hợp , giao , hiệu của các khoảng , đoạn , nữa khoảng .
-Bài 1a:SGK/18
V-Hướng dẫn về nhà : -Học kỹ những kiến thức đã học.
-BTVN :1 , 2 , 3 SGK Trang 18.
D-Rút kinh nghiệm:………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Tiết 7:
I-Ổn đònh tổ chức: Kiểm tra só số lớp.
II-Kiểm tra bài cũ :Thông qua tiết bài tập.
III-Dạy học bài mới :
1-Đặt vấn đề chuyển tiếp vào bài mới:Tiết trước chúng ta đã học lý thuyết về tập hợp số,để

/ ;1 2; ;
b
c
d
e
∪ − = −
− ∪ +∞ = − +∞
 
− ∪ − = −
 ÷
 
−∞ ∪ − +∞ = −∞ +∞
Hoạt động 2:Giao của hai tập hợp
GV:-Cho HS nhắc lại đònh nghóa giao của hai
tập hợp.
-Chia lớp thành 4 nhóm.
-Mỗi nhóm làm 1 câu(a,b,c,d).
HS:-Trả lời câu hỏi của GV.
-Các nhóm hoạt động.
-Đại diện nhóm trình bày.
GV:chỉnh sữa và nhắc lại lý thuyết (nếu cần)
Bài 2: SGK/18
Đáp số:
[ ]
[ ]
/ 1;3
/
/
/ 2;2
a

c
d
−
−
−∞
+∞
IV-Củng cố,khắc sâu kiến thức :
-Các đònh nghóa khoảng , đoạn ,nữa khoảng.
- Cách xác đònh hợp , giao , hiệu của các khoảng , đoạn , nữa khoảng .
-Bài 1a:SGK/18
V-Hướng dẫn về nhà : -Học kỹ những kiến thức đã học.
-Làm lại các bài tập đã giải.
-Đọc và soạn trước bài học mới.
- BTVN:Bài 10,11,12 SGK/25
D-Rút kinh nghiệm:………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………..............................................................................................................................................
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………..............................................................................................................................................
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Giáo án Đại số 10 (CB) 14 Giáo viên :Đàng Quang
Vinh