Phiếu mô tả hồ sơ dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 7

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC
DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
I.Tên hồ sơ dạy học:
CHỦ ĐỀ: NÉT ĐẸP VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CỦA DÂN TỘC
QUA VĂN BẢN : CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG
(Thời lượng: 2 tiết, Từ tiết 113 đến tiết 114 theo phân phối chương trình)
II. Mục tiêu dạy học:
A. Kiến thức, kĩ năng, thái độ.
1.Kiến thức.
Trong chủ đề này, học sinh được tìm hiểu về kiến thức liên quan đến Ngữ
văn, Lịch sử, Địa lí, Âm nhạc, Mĩ thuật, Giáo dục công dân.
1.1. Môn ngữ văn: Hiểu được phương thức biểu đạt của văn nghị luận, văn
thuyết minh , đặc trưng của văn bản nhật dụng, nội dung văn bản,nghệ thuật của
CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG

1.2. Môn lịch sử: Hiểu sơ lược thời gian xây dựng, quá trình hình thành, giá trị
lịch sử của cung thành Huế, các lăng Tự Đức, Minh Mạng, Khải Định, biết sơ lược
về tên, tuổi, năm sinh, năm mất của 3 vị vua này…
1.3. Môn địa lý: Biết vị trí địa lý của cung thành Huế, các lăng Tự Đức, Minh
Mạng, Khải Định, chùa Thiên Mụ, của sông Hương, núi Ngự, cầu Trường Tiền…
1.4. Môn âm nhạc: Cảm nhận được cái hay, cái đẹp, cái độc đáo của ca Huế nói
riêng, và dân ca các vùng miền của đất nước nói chung.
1.5. Môn Giáo dục công dân: Nhận thức và cảm nhận tình yêu, sự trân trọng, ý
thức phát triển, bảo tồn giá trị các làn điệu dân ca trên mọi miền đất nước – sản
phẩm văn hóa phi vật thể của đất nước – của nhân loại.
2. Kĩ năng:

Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.


vật thể của đất nước – của nhân loại.
Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn Ngữ văn; Lịch
sử; Địa lý; Âm nhạc; Mĩ thuật; Giáo dục công dân để giải quyết các vấn đề dự án
dạy học đặt ra.
3.6. Kĩ năng sống:
Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.

2


Phiếu mô tả hồ sơ dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 7

- Kĩ năng giao tiếp, tự nhận thức, tư duy sáng tạo.
B.Năng lực cần hướng tới:
Các phẩm chất
Mô tả mức độ, yêu cầu cần đạt
1. Yêu quê hương, đất - HS biết trân trọng, giữ gìn và nhắc nhở mọi người
nước.
cùng giữ gìn những thành tựu văn học- nghệ thuật
của nhân dân ta cuối thế kỉ XVIII- nửa đầu thế kỉ
XIX như : Truyện Kiều- Nguyễn Du, Tranh dân gian
Đông Hồ, Hát Xoan- Phú Thọ, Cố đô Huế...
2. Nhân ái, khoan - Qua những nội dung văn học- nghệ thuật thời kỳ
dung.
này phản ánh HS biết yêu thương con người; cảm
thông với số phận người nông dân trong xã hội
phong kiến, nhất là số phận người phụ nữ.
- Lên án, tố cáo những bất công trong xã hội phong
kiến đã chà đạp quyền sống của con người.
3. Trung thực, tự - Trung thực trong học tập, khi làm bài kiểm tra.

4.2. Năng lực cần đạt

Tên năng lực
1. Năng lực tự học

Các

2. Năng lực giải
quyết vấn đề.

năng lực 3. Năng lực sáng
tạo.
chung
4. Năng lực tự
quản lý.

5. Năng lực giao
tiếp.

6. Năng lực hợp
tác.
7. Năng lực sử
dụng công nghệ

Mô tả mức độ yêu cầu cần đạt
- Môn Ngữ văn:
+ HS đọc diễn cảm, cảm nhận nét nghệ thuật độc đáo ,
nét đặc sắc về nội dung biểu đạt của văn bản.
+ Tìm hiểu di tích lịch sử,danh lam thắng cảnh,các thành
quách, lăng tẩm,các làn điệu dân ca Huế cũng như của


Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.

4


Phiếu mô tả hồ sơ dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 7

thông tin và truyền
thông.
8. Năng lực sử
dụng ngôn ngữ.

Các

1. Năng lực tái hiện
được sự phát triển
năng lực của văn hóa truyền
thống dân tộc.
chuyên
2. Năng lực thực
hành
biệt

3. Năng lực so
sánh, phân tích,
phản biện, khái
quát hóa.
4. Năng lực nhận
xét, đánh giá rút ra

cảnh của đất nước.
- Từ các hình thức văn nghệ dân gian, HS liên hệ được
đời sống tinh thần của nhân dân ta.

III. Đối tượng dạy học của chủ đề:
*Đối tượng dạy học của chủ đề là học sinh Trường trung học cơ sở Phú Nhamhuyện Nhù Ninh-tỉnh Phú Thọ.
- HS khối lớp 7
- Số lượng: 56 em.
- Số lớp: 02
-Lớp 7B,Trường THCS Phú Nham gồm 24 học sinh trong đó có 13 em học sinh
nam và 11 em học sinh nữ. Phần lớn các em đêù ngoan, tích cực,tự giác học tập.
Các em thường xuyên được các thầy, cô giáo hướng dẫn, quan tâm giúp đỡ, được
gia đình động viên tạo điều kiện học tập tốt nhất.Vì vậy năng lực nhận thức, năng
lực tự học của các em cơ bản tốt.
Dự án thực hiện là tiết dạy trong chương trình Ngữ văn lớp 7 nên các em sẽ thuận
lợi tiếp thu kiến thức bài học cũng như tích hợp với kiến thức cơ bản của một số
môn như : lịch sử, địa lý, âm nhạc, giáo dục công dân…
Đội ngũ thầy cô giáo của Trường THCS Phú Nham được tham dự các lớp tập huấn
về đổi mới do Bộ Giáo dục- Đào tạo, Sở Giáo dục- Đào tạo tổ chức. Các thầy, cô
đều tích cực, chủ động đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh giá
học sinh, hướng các hoạt động học tập vào người học..
Nhà trường chú trọng đầu tư cơ sở vật chất,trang thiết bị phục vụ dạy học,chú
trọng bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên.Nhà trường có 01 phòng học
tin học kết nối Internet,có thư viện với số lượng đầu sách phong phú,có các phòng
học bộ môn,và phòng nghe nhìn.Trường có đội ngũ giáo viên đủ về số lượng và cơ
cấu bộ môn,có kinh nghiệm giảng dạy và công tác. Nhà trường luôn chỉ đạo sát sao
việc thực hiện nhiệm vụ năm học, thực hiện đổi mới hình thức, phương pháp dạy
học. Các tổ chuyên môn đổi mới sinh hoạt tổ, nhóm theo nghiên cứu bài học, tăng
cường triển khai các chuyên đề dạy học trong những năm gần đây.
Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.

sự tiến bộ của người học.
* Đối với giáo viên:
Khi soạn bài dạy học tích hợp kiến thức nhiều lĩnh vực, đòi hỏi giáo viên phải
nghiên cứu kiến thức, tìm hiểu phương pháp dạy học các lĩnh vực đó. Để thực hiện
điều này, giáo viên phải hợp tác với các đồng nghiệp ở nhiều bộ môn nhằm xây
dựng thành công kế hoạch lên lớp đảm bảo mục tiêu, yêu cầu giáo dục của cấp học;
Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.

7


Phiếu mô tả hồ sơ dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 7

phù hợp với nhận thức, tâm tư, tình cảm của học sinh, đem lại hiệu quả tốt nhất khi
thực hiện chuyên đề.
* Đối với học sinh:
Việc vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống đặt ra trong
học tập đã được thực hiện, nhưng chưa thường xuyên. Thông qua chủ đề này, học
sinh có thêm nhận thức về các vấn đề văn học một cách hệ thống, lô-gic.
Học sinh được tham gia vào giờ học,vào hoạt động một cách tích cực, chủ
động,hứng khởi. Thông qua giờ học tập chủ đề, các em được tìm tòi, khám phá
nhiều kiến thức và được suy nghĩ, sáng tạo nhiều hơn. Từ đó, học sinh sẽ hiểu rõ
hơn kiến thức cơ bản của bài học và củng cố được kiến thức của các môn học khác
có liên quan đến bài học này.
Từ những kiến thức của chủ đề và cách vận dụng dụng kiến thức của nhiều
môn học khác nhau để giải quyết vấn đề nảy sinh trong học tập, học sinh có thể vận
dụng đối với các tình huống khác nảy sinh trong học tập và trong thực tiễn.
* Đối với nhà trường:
Việc dạy học tích hợp, xây dựng và thực hiện chủ đề dạy học với các môn
học đã góp phần thực hiện nhiệm vụ đổi mới giáo dục, nâng cao chất lượng, hiệu

- Bản đồ VN, tranh ảnh, băng hình.
- Một số tư liệu sưu tầm ( Thuộc lĩnh vực địa lí, lịch sử, âm nhạc, giáo dục công
dân, hiểu biết xã hội )
3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học dự án.
- Máy tính, máy chiếu, máy quay.
- Bản đồ VN , tranh ảnh, băng hình.
- Kiến thức từ các nguồn sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu tham khảo, báo
mạng Internet.
VI. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
CHỦ ĐỀ: NÉT ĐẸP VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CỦA DÂN TỘC
QUA VĂN BẢN : CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG
(Thời lượng: 2 tiết, Từ tiết 113 đến tiết 114 theo phân phối chương trình)
I.

CÁC NỘI DUNG CHỦ ĐỀ

1. Sự phong phú và đa dạng của ca Huế.
2. Những nét đặc sắc của ca Huế.
II.

MỤC TIÊU CHUYÊN ĐỀ

III.

1. Về kiến thức.

- Khái niệm thể loại bút kí; giá trị văn hoá, nghệ thuật của ca Huế; vẻ đẹp của con
người xứ Huế.
- Học sinh hiểu cố đô Huế không chỉ nổi tiếng bởi các danh lam thắng cảnh và di
tích lịch sử mà còn nổi tiếng bởi các làn điệu dân ca và âm nhạc cung đình.


Vận dụng thấp Vận dụng cao

- Học sinh xác
định
được
những giá trị
của
di tích
lịch sử và danh
lam
thắng
cảnh của Huế..
+Sự phong - Học sinh nêu
Học sinh giải - Học sinh xác
phú và đa được các làn
thích được tên định được giai
dạng của điệu dân ca Huế
các làn điệu điệu và âm
ca Huế.
và các làn điệu
Huế.
hưởng của lời
dân ca khác ở
.
ca .
mọi miền của
đất nước..
+Các loại - Học sinh trình
nhạc cụ.

thành ca Huế.
bật của ca
ca Huế.
Huế.
Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.

- Học sinh đọc
bài ca dao
ngợi ca cảnh
đẹpở Huế.

-Học
sinh
thưởng thức,
và hát một làn
điệu ca Huế.
Qua đó thấy
được vẻ đẹp ,
nét đặc săc
của ca Huế.
HS:- Đánh giá
tầm
quan
trọng của nhạc
cụ đối với dân
ca Huế nói
riêng, đối với
các làn điệu
dân ca khác
nói chung.

tiếc thương ai
oán…

.

-Học sinh thấy
được tài nghệ
chơi đàn của
các ca công và
âm
thanh
phong phú của
các loại nhạc
cụ.

-Học
sinh
đánh giá được
âm hưởng của
các làn điệu
dân ca Huế
làm cho du
khách có tâm
trạng
xao
động tận đáy
lòng.
-HS nêu cảm -HS nhận xét -HS đánh giá
xúc của mình vđược về thể được: Nghe ca
sau khi nghe điệu ca Huế.

11


Phiếu mô tả hồ sơ dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 7

B. Thuyết minh kết hợp với miêu tả và biểu cảm.
C.Tự sự và nghị luận
D. Thuyết minh với nghị luận.
2. Tác giả của văn bản” Ca Huế trên sông Hương là ai ?
A. Hà Ánh Minh
B. Võ Quảng
C. Phạm duy Tốn
D. Nguyễn Tuân.
3. Câu văn” Đêm nằm trên dòng Hương thơ mộng để nghe ca Huế với tâm
trạng chờ đợi rộn lòng” thuộc loại câu nào?
A. Câu đơn

C. Câu rút gọn

B. Câu đặc biệt

D. Câu phức

4. Ca Huế thưởng thức vào thời gian nào?
A. Buổi sáng
B. Buổi trưa
C. Buổi chiều
D. Buổi tối
5. Thể điệu ca Huế là thể loại như thế nào?
A. Rộn ràng, sôi nổi, vui tươi.

2. Câu hỏi, bài tập tự luận:
Câu 1. Hãy viết một đoạn văn phát biểu cảm nghĩ của em về vẻ đẹp của xứ Huế?
Câu 2. Hãy tìm trong văn bản đoạn văn cho thấy vẻ đẹp phong phú của làn điệu dân
ca Huế và nêu những cảm nghĩ của em về ca Huế ?
Câu 3. Tác giả đã tái hiện vẻ đẹp của cảnh ca Huế như thế nào? Khung cảnh ca Huế
như vậy có gì đặc biệt so với nghe ca Huế qua đài hoặc băng ghi âm?
Câu4: Tại sao ca Huế làm say đắm lòng người.Nếu ca Huế không biểu diễn trên
sông Hương thì còn thơ mộng nữa không ?
Câu 5
Theo em có cần giữ gìn và phát huy giá trị của các làn điệu dân ca trên
mọi miền đất nước ta không ? Vì sao ?
V. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC CHỦ ĐỀ
A. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1.Giáo viên :
- SGK Ngữ văn 7 tập 2.
- SGV Ngữ văn 7 tập 2
- Tài liệu tham khảo : SGK địa lí 8, SGK lịch sử 7,SGK GDCD..., lược đồ VN.
- Bài soạn, phiếu học tập, đề kiểm tra, các nhiệm vụ học tập giao cho học sinh
chuẩn bị trước. Giáo viên chia các nhóm trong lớp và giao nhiệm vụ cụ thể để các
em sưu tầm, tìm hiểu, hoàn thiện nội dung.
-Máy quay phim,tăng âm, loa đài.
Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.

13


Phiếu mô tả hồ sơ dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 7

- Máy tính xách tay và phòng học máy chiếu, phần thưởng, bút dạ.
- Các phần mềm để biên tập và dựng phim.

Trường Tiền, núi Ngự, sông Hương…
-HS khác nhận xét, bổ sung.
-Ngoài ra, cố đô Huế còn được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới
vào năm 2003 và nhã nhạc cung đình Huế được công nhận là di sản văn hóa phi vật
thể.
Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.

14


Phiếu mô tả hồ sơ dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 7

Bước 4:
-Giáo viên nhận xét câu trả lời.
-Giáo viên kết luận, chuẩn kiến thức.
-GV giới thiệu về Huế và chiếu một số hình ảnh về di tích lịch sử, danh lam
thắng cảnh ở Huế cho hs theo dõi.
-Huế nằm ở vùng Bắc Trung Bộ nối liền giữa Quảng Trị với Đà Nẵng.
-Huế là nơi kinh đô của triều Nguyễn- triều đại PK cuối cùng của VN
- Huế có nhiều thành trì, lăng tẩm của triều đình PK : Lăng Khải Định, lăng
Minh Mạng, lăng Tự Đức….
-Huế còn có nhiều di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh nổi tiếng như : cầu
Trường Tiền, núi Ngự, sông Hương…
-Ngoài ra, cố đô Huế còn được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới
vào năm 2003 và nhã nhạc cung đình Huế được công nhận là di sản văn hóa phi vật
thể.
GV nghiên cứu, tìm hiểu kiến thức có liên quan để tích hợp với môn
Lịch sử, Địa lí, Mĩ thuật, Âm nhạc.
Giúp các em hiểu sơ lược về thời gian xây dựng, quá trình hình thành, giá trị
lịch sử, vị trí địa lí, giá trị mĩ thuật của các lăng tẩm Tự Đức, Minh Mạng, Khải

Cầu Trường Tiền

Chùa Thiên Mụ
Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.

17


Phiếu mô tả hồ sơ dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 7

Vịnh Lăng Cô

Văn bản: CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG
B.Hoạt động hình thành kiến thức.
Hoạt động 1. Đọc và tìm hiểu chú thích. (Hoạt động cá nhân )
( Hoạt động này tôi hướng hs vận dụng kiến thức văn học, âm nhạc, xã hội để tìm
hiểu ca Huế )
1. Đọc:
GV HD HS đọc chậm, rõ ràng, mạch lạc, chú câu đặc biệt, câu rút gọn.
GV đọc mẫu sau đó gọi hs đọc và nhận xét cách đọc của hs.
2. Chú thích:
a, Ca Huế:
Là dân ca Huế nói riêng và vùng Thừa Thiên nói chung. Ca Huế ở đây chỉ một
sinh hoạt văn hóa độc đáo của cố đô Huế: Người nghe và người hát cùng ngồi trên
thuyền đi trên sông Hương; ca Huế thường diễn ra vào ban đêm và chủ yếu hát các
làn điệu dân ca Huế
b, Từ khó: Chú thích SGK (Trang 102,103)GV hỏi HS nghĩa của một số từ khó

Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.


Phần1: - Từ đầu...Lí hoài nam “Giới thiệu Huế cái nôi của dân ca”
Phần 2: - Phần còn lại: “ Những đặc sắc của ca Huế”.
Hoạt động 2: Giúp hs tìm hiểu văn bản: ( Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm)
( Hoạt động này, ngoài việc vận dụng kiến thức văn học tôi còn hướng dẫn học sinh
vận dụng các môn học khác như : Lịch sử, địa lí, âm nhạc, kĩ năng sống.Cụ thể như
sau.)

Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.

19


Phiếu mô tả hồ sơ dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 7

II. Phân tích văn bản.
GV: Vận dụng kiến thức lịch sử và hiểu biết xã hội giúp hs nắm được một số đặc
điểm tiêu biểu của xứ Huế. ( Hoạt động cá nhân )
Bước 1:Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Trình bày những đặc điểm tiêu biểu của Huế.
Bước 2:
-Học sinh suy nghĩ, phát hiện vấn đề
-Giáo viên quan sát, gợi ý, hỗ trợ học sinh
Bước 3: Dự kiến HS giải quyết vấn đề:
- Phong cảnh đẹp.
- Nhiều di tích lịch sử.
- Giàu tiềm năng VH, mang bản sắc riêng của Huế.
- Là cố đô lâu đời và được công nhận là di sản VH thế giới.
-Học sinh báo cáo kết quả
-Học sinh khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4:

GV: Chốt.
Nghệ thuật: Liệt kê
Phương thức biểu đạt: Giải thích, bình luận
? Phép liệt kê, các làn điệu ca Huế giải thích và bình luận nội dung gì?
HS: Trả lời, nhận xét, bổ sung.
GV: - Ca Huế phong phú về làn điệu, sâu sắc, thấm thía về nội dung tình cảm.
- Thể hiện lòng khát khao nỗi mong chờ, hoài mong tha thiết của tâm hồn Huế.
Huế là cái nôi của các làn điệu dân ca.
GV: Vận dụng kiến thức lịch sử và địa lí để giúp hs biết được do vị trí địa lí và
địa hình đa dạng: Có núi, rừng, sông, biển nên Huế rất đa dạng ngành nghề vì vậy
các bài hò trong lúc lao động cũng nhiều thêm.
Huế là cố đô của đất nước nó tập hợp dân ca của các vùng miền nên ca Huế
phong phú về làn điệu và âm hưởng.
Tâm hồn của con người Huế cũng đa dạng, lúc vui,lúc buồn, lúc hp, lúc đau khổ.
Vì thế các lời ca cũng mang theo cảm xúc của con người.
GV vận dụng kiến thức âm nhạc để giúp hs nhận biết ngoài các làn điệu ca Huế,
em còn biết được những làn điệu dân ca của những vùng nào trên đất nước ta ?( GV
cho HS hoạt động nhóm )
HS: Dân ca quan họ Bắc Ninh, dân ca ĐBBB, dân ca NB, hát cồng chiêng Tây
Nguyên, hát xoan…
GV thu kết quả của các nhóm , chấm cho điểm.
HS hát bài “ Đi cấy” dân ca ĐBBB

Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.

21


Phiếu mô tả hồ sơ dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 7




Phiếu mô tả hồ sơ dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 7

Nêu đặc điểm của nhạc dân gian và nhạc cung đình?
HS: Trả lời, nhận xét, bổ sung.
GV: Nhạc dân gian: thường sôi nổi, lạc quan, vui tươi
Nhạc cung đình: nhã nhặn, trang trọng, uy nghi.
thÓ hiÖn theo hai dßng lín: ĐiÖu B¾c vµ ®iÖu Nam, víi
trªn 60 t¸c phÈm thanh nh¹c vµ khÝ nh¹c.
Nhã Nhạc cung đình Huế được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật
thể của nhân loại.
Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.

23


Phiếu mô tả hồ sơ dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 7

? Qua đó em nhận thấy tính chất nổi bật nào của ca Huế ?
HS: Trả lời.
GV: KÕt hîp hai tÝnh chÊt d©n gian vµ cung ®×nh ®Æc s¾c nhÊt
lµ nh¹c cung ®×nh tao nh·.
Tác giả nhận xét gì về nội dung, ý nghĩa của từng bài ca, điệu hò, bản nhạc
của ca Huế?
HS: Trả lời.
GV: Mỗi làn điệu dân ca, bản nhạc, điệu hò, có nội dung, ý nghĩa riêng.
* Cách thưởng thức:
? Ca Huế diễn ra trong thời gian, không gian nào ?
HS: Trả lời.

nguyÖt

Giáo viên:Buì Thị Loan- THCS Phú Nham.

25