ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

KIM SƠN TRÚC

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ DÂN SỰ
TRONG VỤ ÁN HÌNH SỰ VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015

1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

KIM SƠN TRÚC

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ DÂN SỰ
TRONG VỤ ÁN HÌNH SỰ VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ GIANG
Chuyên ngành : Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số

: 60 38 01 04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC



MỞ ĐẦU

Chương 1:

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

8

DÂN SỰ TRONG VỤ ÁN HÌNH SỰ

1.1.

Khái niệm, ý nghĩa của giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án

8

hình sự
1.1.1. Khái niệm giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự

8

1.1.2. Ý nghĩa của giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự

17

1.2.

Bản chất và phạm vi giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự


31

1.4.3. Luật Tố tụng hình sự của nước Cộng hòa Pháp

33

1.4.4. Luật Điều tra và tố tụng hình sự của Vương quốc Anh

36

Chương 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

39

DÂN SỰ TRONG VỤ ÁN HÌNH SỰ VÀ THỰC TIỄN ÁP
DỤNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ GIANG

2.1.

Quy định của pháp luật về giải quyết vấn đề dân sự trong vụ
án hình sự

4

39


2.1.1. Những quy định chung

39


82

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ DÂN SỰ TRONG VỤ ÁN HÌNH SỰ

3.1.

Yêu cầu về nâng cao chất lượng giải quyết vấn đề dân sự

82

trong vụ án hình sự
3.2.

Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng quy định

85

của pháp luật về giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự
3.2.1. Về lập pháp

85

3.2.2. Về áp dụng pháp luật

90

3.2.3. Về công tác cán bộ

92


Tổng hợp số vụ án hình sự có giải quyết vấn đề dân sự từ

68

năm 2010 - 2014 tại Tòa án nhân dân tỉnh Hà Giang
2.3

Tổng hợp số vụ án hình sự có giải quyết vấn đề dân sự bị

69

kháng cáo, kháng nghị phần dân sự từ năm 2010 - 2014
tại Tòa án nhân dân tỉnh Hà Giang
2.4

Số liệu thống kê kết quả thi hành án dân sự trong hình sự
theo đơn yêu cầu các năm từ 2010 đến 2014

6

71


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hoạt động xét xử là hoạt động có tính đặc thù và chỉ do Tòa án thực
hiện. Do đó, yêu cầu tối cao và cũng là cái mốc để đánh giá hiệu quả của công
tác xét xử là phải khách quan, toàn diện và đầy đủ; xét xử đúng người, đúng
tội, đúng pháp luật; không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội. Đồng

Bộ Chính trị về "Chiến lược cải cách đến năm 2020" đã xác định: "Sớm hoàn
thiện hệ thống pháp luật liên quan đến lĩnh vực tư pháp phù hợp mục tiêu của
chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật. Coi trọng việc hoàn
thiện chính sách hình sự và thủ tục tố tụng tư pháp, đề cao hiệu quả phòng ngừa
và tính hướng thiện trong việc xử lý người phạm tội..." [13] Hoàn thiện các
quy định pháp luật về giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự cũng là
một nội dung quan trọng trong công tác hoàn thiện chính sách pháp luật hình
sự và thủ tục tố tụng tư pháp.
Có thể nói, giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự là vấn đề
phức tạp cả về lý luận và thực tiễn áp dụng. Vì vậy, việc tiếp tục nghiên cứu
sâu sắc hơn nữa những vấn đề lý luận và đặc biệt là thực tiễn về "giải quyết
vấn đề dân sự trong vụ án hình sự", đồng thời đánh giá việc áp dụng vấn đề
này trong thực tiễn áp dụng là cần thiết. Do đó, việc nghiên cứu, đánh giá từ
thực tiễn áp dụng nguyên tắc này trên phạm vi địa bàn tỉnh Hà Giang để đưa
ra những kiến giải lập pháp và các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng các
quy phạm về vấn đề này trong giai đoạn hiện nay không những có ý nghĩa lý
luận - thực tiễn và pháp lý quan trọng, mà còn là vấn đề mang tính cấp thiết.
Đây cũng là lý do luận chứng cho việc bản thân quyết định chọn đề tài "Giải
quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự và thực tiễn áp dụng trên địa bàn
tỉnh Hà Giang" làm luận văn thạc sĩ luật học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Quy định về giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự đã được
nghiên cứu ở nhiều phương diện, phạm vi khác nhau nhằm làm sáng tỏ các

8


vấn đề mang tính chất lý luận và thực tiễn được công bố trong các công trình
khoa học, giáo trình giảng dạy, bài viết, bài bình luận trên các tạp chí như:
Cấp độ luận văn thạc sĩ luật học có đề tài "Nguyên tắc giải quyết vấn


quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự và thực tiễn áp dụng trên địa bàn tỉnh
Hà Giang.
- Đưa ra các kiến nghị, đề xuất một số quan điểm và giải pháp hoàn
thiện về quy định giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự trong pháp
luật tố tụng hình sự hiện hành, cũng như những giải pháp nâng cao hiệu quả
áp dụng của quy định này trong thực tiễn.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Luận văn nghiên cứu và giải quyết những vấn đề lý luận chung về
giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự theo luật tố tụng hình sự Việt
Nam, kết hợp với việc nghiên cứu, đánh giá tình hình áp dụng quy định về
giải quyết vấn đề dân sự trong giải quyết vụ án hình sự trong thực tiễn xét
xử của Tòa án hai cấp trên địa bàn tỉnh Hà Giang và những nguyên nhân tồn
tại, hạn chế để kiến nghị những giải pháp hoàn thiện luật thực định và nâng
cao hiệu quả áp dụng quy định giải quyết vấn đề dân sự trong thực tiễn xét
xử các vụ án hình sự.
Về thời gian: Luận văn nghiên cứu thực tiễn áp dụng việc giải quyết
vấn đề dân sự trong quá trình xét xử các vụ án hình sự trên địa bàn tỉnh Hà
Giang trong 05 năm (2010 - 2014).
5. Phƣơng pháp luận và các phƣơng pháp nghiên cứu
Đề tài được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận chủ nghĩa duy vật
lịch sử và chủ nghĩa duy vật biện chứng mác-xít, tư tưởng Hồ Chí Minh về
Nhà nước và pháp luật, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về xây dựng Nhà
nước pháp quyền, về chính sách hình sự, về vấn đề cải cách tư pháp được thể
hiện trong các Nghị quyết Đại hội Đảng VIII, IX, X và các Nghị quyết số
08-NQ/TW ngày 02/01/2002, Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 26/5/2005 về
Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 của Bộ Chính trị.
Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tác giả luận văn đã sử dụng các
phương pháp cụ thể và đặc thù của khoa học luật hình sự như: phương pháp


tiến hành tố tụng xác định và áp dụng đúng đắn, thống nhất nguyên tắc, trình

12


tự, thủ tục giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự trong quá trình giải
quyết vụ án, đưa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy phạm pháp luật.
Bên cạnh đó, luận văn sẽ là một tài liệu tham khảo cần thiết và bổ ích
dành cho không chỉ các nhà lập pháp, mà còn cho các nhà nghiên cứu, các cán
bộ giảng dạy pháp luật, các nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên
thuộc chuyên ngành Tư pháp hình sự tại các cơ sở đào tạo luật. Kết quả
nghiên cứu của luận văn còn phục vụ cho việc trang bị những kiến thức cho
các cán bộ thực tiễn đang công tác tại các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá
trình giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự được khách quan, có căn cứ
và đúng pháp luật.
8. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, nội
dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề chung về giải quyết vấn đề dân sự trong vụ
án hình sự.
Chương 2: Quy định của pháp luật tố tụng hình sự về giải quyết vấn
đề dân sự trong vụ án hình sự và thực tiễn áp dụng trên địa bàn tỉnh Hà Giang.
Chương 3: Yêu cầu và giải pháp nâng cao chất lượng giải quyết vấn
đề dân sự trong vụ án hình sự.

13


Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

bồi thường trong trường hợp này cũng có những đặc điểm riêng. Do vậy vấn
đề bồi thường phải được quy định trong Bộ luật Hình sự làm căn cứ cho việc
giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự [32].
Theo tác giả Đinh Văn Quế cho rằng, "dân sự" trong vụ án hình sự chỉ
bao gồm những khoản tiền hoặc tài sản có liên quan đến việc trả lại tài sản,
sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại quy định tại Điều 42 Bộ luật Hình sự, hay
nói cách khác là "dân sự" trong vụ án hình sự chỉ trong phạm vi "trách nhiệm
bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng" theo quy định tại Chương V Bộ luật Dân
sự năm 1995 (nay là chương XXI Bộ luật Dân sự 2005) [19]. Đó là những
quan hệ bồi thường thiệt hại phát sinh do tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân
phẩm, tài sản của tổ chức, cá nhân bị tội phạm xâm hại.
Theo Công văn số 121/2003/KHXX ngày 19/9/2003 của Tòa án nhân
dân tối cao về việc giải quyết vấn đề liên quan đến tài sản, bồi thường thiệt hại
trong vụ án hình sự (sau đây gọi tắt là Công văn 121/2003/KHXX) thì phần dân
sự trong vụ án hình sự bao gồm: Việc đòi trả lại tài sản bị chiếm đoạt, đòi bồi
thường giá trị tài sản do bị can, bị cáo chiếm đoạt nhưng bị mất hoặc bị hủy hoại,
buộc phải sửa chữa tài sản bị hư hỏng, đòi bồi thường thiệt hại về lợi ích gắn liền
với việc sử dụng, khai thác tài sản, chi phí hợp lý để ngăn chặn, khắc phục thiệt
hại do tài sản bị chiếm đoạt, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng; đòi bồi thường thiệt
hại do tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm hại.
Như vậy, khái niệm "dân sự" là một khái niệm rộng và khó xác định.
Điều 28 Bộ luật Tố tụng hình sự 2003 cũng không xác định rõ giải quyết "vấn đề
dân sự" là giải quyết cái gì? Điều 28, Bộ luật Tố tụng hình sự có đoạn quy định:
"... Trong trường hợp vụ án hình sự phải giải quyết vấn đề bồi thường, bồi
hoàn mà chưa có điều kiện chứng minh và không ảnh hưởng đến việc giải quyết
vụ án hình sự thì có thể tách ra để giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự" [24].
Như vậy, có thể hiểu "vấn đề dân sự" trong vụ án hình sự gồm không chỉ là
bồi thường mà cả bồi hoàn. Theo tinh thần của Điều 28 Bộ luật Tố tụng hình

15


16


Từ những phân tích trên, ta có thể đưa ra khái niệm giải quyết vấn đề
dân sự trong vụ án hình sự như sau: Giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án
hình sự là trình tự, thủ tục giải quyết việc đòi bồi thường những thiệt hại do
tội phạm gây ra.
Từ khái niệm trên, chúng ta có thể đưa ra những đặc điểm cơ bản của
giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự như sau:
Thứ nhất: Giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự là một trong
những nguyên tắc cơ bản của luật tố tụng hình sự nên nó chứa đựng những
nội dung thể hiện phương châm, định hướng của Đảng và Nhà nước ta về việc
giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự.
Về nguyên tắc, thì mọi vấn đề liên quan đến "phần dân sự" thì đương
sự có quyền tự định đoạt, do đó vấn đề dân sự trong vụ án hình sự đương sự
có quyền có thể khởi kiện vụ án dân sự riêng biệt với vụ án hình sự tại Tòa
dân sự. Tuy nhiên, phần dân sự của vụ án sẽ chưa được xét xử chừng nào phần
hình sự của vụ án chưa được xét xử xong, nếu đã khởi tố hình sự, tức là một khi
cơ quan tiến hành tố tụng đã khởi tố vụ án hình sự thì phải xem xét giải quyết
xong vấn đề hình sự rồi mới xem xét giải quyết vấn đề dân sự. Đó là nguyên tắc
"Hình hoãn hộ". Theo đó, vấn đề hình sự chưa giải quyết thì không thể giải
quyết vấn đề dân sự làm như vậy để tránh cho Tòa hình sự và Tòa dân sự cùng
xử lý một vụ việc có thể đưa ra hai bản án trái ngược nhau, như trường hợp Tòa
hình sự không kết tội, còn Tòa dân sự bắt bị cáo bồi thường thiệt hại hoặc
ngược lại, điều này có thể ảnh hưởng đến quyền, nghĩa vụ của các bên đương
sự. Do đó, để thể hiện tính nhân đạo trong pháp luật của nhà nước ta, Bộ luật
Tố tụng hình sự năm 2003 xác định việc giải quyết vấn đề dân sự được tiến
hành cùng với việc giải quyết vụ án hình sự và trong trường hợp vụ án hình
sự phải giải quyết vấn đề bồi thường, bồi hoàn mà chưa có điều kiện chứng

phạm. Nói cách khác, vấn đề dân sự trong vụ án hình sự bao gồm không chỉ
vấn đền bồi thường mà cả bồi hoàn và được xác định trong phạm vi "trách
nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng" theo quy định tại chương XXI
Bộ luật Dân sự 2005 và đó là những quan hệ bồi thường thiệt hại phát sinh

18


do tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản của tổ chức, cá nhân bị
tội phạm xâm hại.
Thứ ba: Vấn đề dân sự trong vụ án hình sự được giải quyết cùng với
việc giải quyết vấn đề hình sự sau khi khởi tố vụ án hình sự. Quyết định khởi
tố vụ án hình sự là văn bản pháp lí xác định có sự việc phạm tội, làm cơ sở
cho các hoạt động điều tra. Do đó, khi vụ án hình sự có vấn đề dân sự phát
sinh do việc thực hiện tội phạm bị khởi tố thì việc dân sự đó được xem xét và
giải quyết mà không cần phải khởi kiện riêng bằng một thủ tục khác nữa.
Theo thủ tục tố tụng dân sự thì vụ án dân sự chỉ được đặt ra và xem xét giải
quyết khi có đơn khởi kiện của các chủ thể có quyền khởi kiện theo quy định
tại Điều 161, 162 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004, theo đó, cá nhân, tổ chức
có quyền tự mình hoặc thông qua đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án để bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp cho mình và tòa án chỉ giải quyết khi có đơn khởi
kiện dân sự. Trong vụ án hình sự, khi vụ án hình sự đã khởi tố vụ án mà có
vấn đề dân sự liên quan đến việc thực hiện tội phạm thì các cơ quan tiến hành
tố tụng sẽ xem xét giải quyết vấn đề dân sự, chứng minh có thiệt hại về vật
chất, tài sản… là việc giải quyết phần hình sự của vụ án đồng thời cũng chính
là việc chứng minh mức độ thiệt hại, giá trị tài sản cần được bồi thường cho
người bị hại. Còn đối với trường hợp cá nhân, cơ quan, tổ chức bị thiệt hại do
tội phạm gây ra được xác định là nguyên đơn dân sự trong vụ án hình sự thì
trong quá trình giải quyết vụ án hình sự người tiến hành tố tụng, cơ quan tiến
hành tố tụng phải tuân theo nguyên tắc quyền quyết định và tự định đoạt của

chung. Theo tác giả PGS.TS Hoàng Thị Sơn thì:
Tranh tụng dân sự nhằm giải quyết các vấn đề dân sự song
khi áp dụng vào tố tụng hình sự nó trở thành chế định pháp luật tố
tụng hình sự. Vậy, khái niệm tranh tụng dân sự phải được hiểu
thống nhất trong tố tụng dân sự cũng như trong tố tụng hình sự.
Ngoài những đặc điểm chung tranh tụng dân sự trong tố tụng hình
sự có những đặc điểm riêng của nó như có sự tham gia của cơ quan
điều tra và việc xác định mức độ thiệt hại do hành vi phạm tội gây

20


ra. Sự thống nhất đó đòi hỏi: Quá trình áp dụng, phương pháp, thủ
tục giải quyết các tranh chấp dân sự trong tố tụng hình sự không
được trái với quy định chung của pháp luật tố tụng dân sự trừ
trường hợp đặc biệt có quy định cụ thể trong pháp luật tố tụng hình
sự nhưng không gây thiệt hại cho đương sự so với tố tụng dân sự.
Trong trường hợp luật tố tụng dân sự không quy định thủ tục tranh
tụng dân sự thì việc áp dụng ấy phải xuất phát từ quy định chung
của luật tố tụng dân sự [28].
Như vậy, dù là vấn đề dân sự trong vụ án hình sự nhưng thực chất đó
vẫn là quan hệ dân sự, do đó cần phải đảm bảo quyền bình đẳng thỏa thuận
giữa các đương sự khi tham gia tố tụng.
Tuy nhiên, một điểm khác biệt quan trọng là trong tố tụng hình sự,
việc chứng minh tội phạm thuộc trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố
tụng. Cơ quan tiến hành tố tụng phải điều tra, thu thập chứng cứ để chứng
minh tội phạm. Vấn đề dân sự phát sinh khi có hành vi phạm tội xảy ra được
giải quyết trong vụ án hình sự nên trước hết phải tuân theo các nguyên tắc của
tố tụng hình sự, do vậy các cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm điều tra,
thu thập chứng cứ để làm sáng tỏ vụ án bao gồm cả việc điều tra, thu thập

việc đương nhiên áp dụng thủ tục tố tụng dân sự, Tuy nhiên, việc giải quyết
đó chỉ được tiến hành khi đã có bản án hình sự, bởi lẽ theo nguyên tắc "hình
hoãn hộ" thì một khi vụ án hình sự chưa xét xử xong thì vụ việc dân sự chưa
ược xem xét giải quyết.
Thứ năm: Trong quá trình giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình
sự Tòa án không bắt buộc phải mở các phiên hòa giải giữa các đương sự như
trong tố tụng dân sự.
Thủ tục mở phiên hòa giải không phải là thủ tục bắt buộc mà Tòa án
phải thực hiện khi chuẩn bị xét xử phiên tòa sơ thẩm vấn đề dân sự trong vụ
án hình sự. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử cũng không bắt buộc phải tiến hành
hòa giải giữa các đương sự. Tuy nhiên, trong thực tiễn xét xử, các cơ quan tiến
hành tố tụng vẫn tạo điều kiện cho các bên tự thỏa thuận với nhau về việc giải

22


quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự. Trường hợp các đương sự tự nguyện
thỏa thuận được với nhau thì Tòa án công nhận việc thỏa thuận này của các
đương sự và sự thỏa thuận này được ghi vào phần quyết định của bản án hình sự
chứ Tòa án không ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự. Đây
là điểm khác biệt lớn so với tố tụng dân sự vì trong tố tụng dân sự Tòa án cấp sơ
thẩm bắt buộc phải tiến hành mở các phiên hòa giải giữa các đương sự và việc
hòa giải được tiến hành trước và tại phiên tòa. Nếu các đương sự thỏa thuận
được với nhau thì Tòa án ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự.
1.1.2. Ý nghĩa của giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự
Giải quyết vấn đề dân sự ngay trong vụ án hình sự có ý nghĩa thực tiễn
là: góp phần vào việc bảo đảm cho quá trình tiến hành tố tụng được thực hiện
một cách thống nhất; là cơ sở quan trọng cho việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp
pháp của công dân khi tham gia tố tụng hình sự, bảo đảm mọi hành vi gây
thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản của công dân, cơ quan nhà

thời gian, công sức, bảo vệ quyền lợi cho người bị hại, nguyên đơn dân sự,
người có quyền lợi liên quan khi bị tội phạm xâm hại, giúp cho cơ quan tiến
hành tố tụng tránh được việc tiến hành các hoạt động trùng lặp không cần
thiết, tức là xem xét hai lần các tình tiết của cùng một hành vi vi phạm pháp
luật hình sự và vi phạm pháp luật dân sự đồng thời tạo điều cho người bị hại
chứng minh là có thiệt hại do tội phạm gây ra, người bị thiệt hại sẽ có nhiều
thuận lợi hơn trong việc bảo vệ quyền lợi của mình qua đó bảo đảm hiệu quả
về mặt kinh tế, tiết kiệm thời gian và chi phí cho việc xét xử cũng như tránh
được việc gọi đến tòa một lần nữa các bên tham gia tố tụng.
Vấn đề dân sự được giải quyết ngay trong vụ án hình sự thì cơ quan
điều tra có thể làm sáng tỏ các tình tiết có liên quan đến việc bồi thường ngay
từ khi tiến hành điều tra vụ án, vì tuy là vấn đề dân sự nhưng vì nó là vấn đề
phát sinh trong vụ án hình sự nên nhiều chứng cứ trong vụ án hình sự có thể
làm cơ sở cho việc giải quyết vấn đề dân sự đồng thời góp phần tăng tính khả
thi trong việc thực hiện các quyết định về dân sự trong vụ án hình sự. Nếu vấn
đề đó được giải quyết riêng ở phiên tòa dân sự thì khả năng đó sẽ không còn

24


bởi cơ quan điều tra không có trách nhiệm điều tra, xác minh các tình tiết của
vụ án dân sự.
1.2. BẢN CHẤT VÀ PHẠM VI GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ DÂN SỰ TRONG
VỤ ÁN HÌNH SỰ

Tôn trọng và bảo vệ các quyền cơ bản của công dân là một trong những
nguyên tắc quan trọng trong tố tụng hình sự và được ghi nhận trong Hiến pháp.
Điều 20 Hiến pháp năm 2013 quy định: "Mọi người có quyền bất khả
xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh dự và nhân
phẩm" [27]. Nguyên tắc này thể hiện tính dân chủ trọng hoạt động tố tụng