TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
----------------

HOÀNG NGỌC MINH PHƢƠNG

PHÁT TRIỂN KINH DOANH THEO MÔ HÌNH HỢP
TÁC XÃ TRONG LĨNH VỰC THƢƠNG MẠI TRÊN
ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THANH HÓA

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH THƢƠNG MẠI

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ

HÀ NỘI – 2013


TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ
Hợp tác xã đã và đang tồn tại phổ biến, đóng vai trò tích cực cho sự phát triển kinh
tế xã hội của nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Ở Việt Nam, hợp tác xã đã
và đang là một trong những thành phần kinh tế trụ cột trong phát triển đất nước và trong
việc cải cách kinh tế nông thôn. Hiện nay, ước tính có khoảng 19.500 hợp tác xã, đóng
góp khoảng 5% GDP năm 2011 và tạo hàng trăm nghìn việc làm.
Hợp tác xã góp phần vào xóa đói giảm nghèo và tạo việc làm, thúc đẩy sự liên kết
và gắn kết xã hội, động lực phát triển địa phương kể cả các cộng đồng ở nông thôn, tạo cơ
hội và nâng cao vị thế cho người nghèo và những người yếu thế trong xã hội như phụ nữ và
thanh niên. Hợp tác xã cũng góp phần vào tăng trưởng và ngăn chặn sự bất bình đẳng và
không công bằng giữa các thành phần kinh tế - xã hội. Hợp tác xã khuyến khích sự tham
gia và tạo tiếng nói cho các thành viên của mình.
Tuy nhiên, thời gian qua cũng cho thấy khu vực này vẫn còn nhiều hạn chế:
Trình độ quản lý kinh tế thấp, các cơ sở kinh tế hợp tác, hợp tác xã phần lớn có quy mô
nhỏ, năng lực nội tại cả về mặt vốn liếng, cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ sản xuất,

doanh theo mô hình hợp tác xã trong lĩnh vực thương mại, các điều kiện tác động đến
phát triển kinh doanh theo mô hình Hợp tác xã từ đó đưa ra được nội dung phát triển kinh
doanh theo mô hình HTX trong lĩnh vực thương mại.
Quan điểm của tôi dựa trên luật HTX 2012: “Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể,
đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp
tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng
nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân
chủ trong quản lý hợp tác xã.” Theo Điều lệ mẫu HTX Thương mại ban hành theo nghị
định số 42 CP của chính phủ ban hành ngày 29/4/1997 có định nghĩa sau: “HTX thương
mại là tổ chức kinh tế của những người lao động có nhu cầu lợi ích chung, tự nguyện
cùng góp vốn, góp sức lập ra theo Luật HTX và Điều lệ mẫu HTX thương mại để kinh
doanh thương mại dịch vụ nhằm phát huy sức mạnh của tập thể và của từng xã viên, phát
triển mạng lưới kinh doanh, nâng cao chất lượng phục vụ, góp phần cải thiện điều kiện
kinh tế xã hội của xã viên và của cộng đồng”. Vì vậy, kinh doanh theo mô hình HTX


trong lĩnh vực thương mại có các đặc điểm sau: Thành viên của HTX góp vốn và trở
thành người đồng sở hữu HTX với mục đích chính là sử du ̣ng dich
̣ vu ̣ c ủa HTX. Quyền
biểu quyết của thành viên là bình đẳng theo nguyên tắc “một thành viên, một phiếu bầu”.
HTX thực hiện những hoạt động kinh doanh, trong đó thành viên là khách hàng chủ yếu
của HTX. Xét dưới góc độ kinh tế, cộng đồng thành viên chính là thị trường chính của
HTX. HTX không có lợi ích riêng, độc lập với lợi ích của các xã viên. Trong mọi hoạt
động, hợp tác xã đều có một mục tiêu đầu tiên và tiên quyết là tạo ra lợi ích cho các xã
viên chứ không phải là lợi ích của chính HTX.
HTX là một tổ chức kinh tế mang tính xã hội, mang tính cộng đồng sâu sắc, có
mục tiêu giúp đỡ lẫn nhau và phát triển cộng đồng, vì lợi ích của các thành viên, trong đó
các thành viên tham gia HTX được bình đẳng, dân chủ trong việc quản lý HTX - mỗi
người một phiếu bầu, cùng có quyền lợi, nghĩa vụ trong phát triển HTX; hoạt động theo
các nguyên tắc HTX. Phát triển kinh doanh theo mô hình HTX trong lĩnh vực thương mại

Những kết quả:
Qua phân tích thực trạng phát triển kinh doanh của mô hình HTX trong lĩnh vực
thương mại như trên có thể khẳng định phát triển kinh doanh theo mô hìnhHTX đã thực
sự chuyển biến theo hướng ổn định và vững chắc hơn, bước đầu có sự phát triển tích cực.
Số lượng HTX với các loại hình hoạt động đa dạng được thành lập mới không ngừng
tăng. Về chất lượng HTX, so với trước khi có Nghị quyết TW5, số HTX khá ngày càng tăng,
chiếm tỷ lệ hơn 50% tổng số HTX. Số HTX yếu kém giảm từ 18% năm 2001 xuống còn
9,2% năm 2011. Trình độ đội ngũ cán bộ quản lý, cán bộ chuyên môn nghiệp vụ trong các
HTX đã được nâng lên một bước quan trọng. Đến đầu năm 2012, số cán bộ quản lý HTX
có trình độ đại học tăng 16 lần, số cán bộ chưa qua đào tạo giảm hơn 4 lần so với đầu
năm 2002.
Ở địa bàn thành phố, một số HTX thương mại, liên hiệp HTX thương mại tiếp tục
phát triển các loại hình tổ chức kinh doanh hiện đại như siêu thị, cửa hàng tiện lợi với
phương thức bán hàng văn minh, bước đầu vận hành theo mô hình chuỗi cùng với việc tổ
chức tốt một số dịch vụ sau bán hàng nên đã thu hút được khách hàng với số lượng ngày
càng đông và duy trì được tốc độ tăng trưởng khá cao. Như bệnh viện của HTX Hợp Lực,


Siêu thị Coop-mart…
Tổ chức, quản lý trong các HTX được củng cố và tăng cường một bước. Đã xuất hiện
nhiều mô hình HTX làm ăn giỏi, nhiều điển hình tiên tiến (HTX DVNN kinh doanh đa
ngành, đa nghề, đa khâu dịch vụ; hệ thống quỹ TDND cơ sở hoạt động hiệu quả, an toàn, tổ
chức chặt chẽ;...), tạo được sự quan tâm ủng hộ của các cấp, các ngành và sự tin tưởng của
nhân dân.
Những tồn tại:
Về năng lực HTX: Nhìn chung vốn điều lệ của các HTX thấp, khả năng vay ngân
hàng cũng hạn chế do quy mô nhỏ. Việc huy động vốn nội bộ của HTX gặp nhiều khó
khăn do các xã viên chưa tìm thấy lợi ích thiết thực của mình trong đó, mặt khác do bản
thân nguồn vốn trong nội bộ xã viên là rất có hạn.
Cơ sở vật chất của các HTX nghèo nàn, máy móc thiết bị cũ, trình độ công nghệ

nhân viên
Trình độ, năng lực cán bộ và nhân viên có vai trò quyết định trong việc nâng cao
hiệu quả hoạt động của HTX. Vì vậy, HTX và cán bộ HTX phải chủ động và có kế hoạch
nâng cao trình độ và năng lực cho cán bộ nhân viên của mình. Thống nhất quan điểm về
định hướng tiêu chuẩn cán bộ quản lý HTX. Trên cơ sở tiêu chuẩn cán bộ đề ra cán bộ
HTX và các cơ quan có liên quan chủ động xây dựng và thực hiện tốt kế hoạch đào tạo
cán bộ cho HTX của mình. Cụ thể hoá tiêu chuẩn cán bộ quản lý HTX cho từng chức
danh, tạo điều kiện tốt cho công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đáp ứng yêu
cầu của HTX đề ra. Đẩy mạnh công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lý HTX, nhằm bổ
sung kiến thức chuyên môn và nâng cao trình độ quản lý cán bộ HTX. Đẩy mạnh hoạt
động tư vấn, hỗ trợ của Liên minh HTX tỉnh thông qua hoạt động tư vấn giúp cho HTX
phát huy tốt hơn những điểm mạnh, tiềm năng, lợi thế, đồng thời hạn chế những yếu điểm
của HTX.Có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ HTX, như là một giải pháp quan trọng
nâng cao nguồn lực lâu dài cho HTX. Cần tăng cường công tác quản lý cán bộ, thực hiện
tốt việc đánh giá gắn với phân công bố trí hợp lý đội ngũ cán bộ.


Giải pháp về phát triển nội lực HTX
Phát huy nội lực, tăng cường tích tụ nội bộ để mở rộng hoạt động sản xuất, kinh
doanh, mở rộng qui mô HTX. Sự tự thân vận động của bản thân các HTX là yếu tố quan
trọng quyết định sự tồn tại và phát triển của HTX. Mỗi HTX phải không ngừng tự đổi
mới, khai thác mọi tiềm năng, lựa chọn bước đi phù hợp và định hướng đúng cho hoạt
động của mình. Sự tự thân vận động này phải hướng vào việc xác định chiến lược sản
xuất, kinh doanh lâu dài trên cơ sở tìm hiểu và nắm bắt nhu cầu của thị trường, tổ chức
thêm ngành nghề truyền thống, khôi phục và mở rộng ngành nghề, tổ chức lại hợp lý sản
xuất, kinh doanh theo hướng đa dạng hoá và đa chức năng hoá hoạt động để tạo thêm
việc làm, tăng thu nhập, hướng dẫn xã viên tiếp cận thị trường, chuyển giao tiến bộ khoa
học – kỹ thuật – công nghệ, mạnh dạn chuyển sang kinh doanh dịch vụ giúp kinh tế hộ xã
viên phát triển, mạnh dạn huy động nguồn vốn, mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh,
phát triển đa dạng các loại hình ngành nghề dịch vụ.

Hóa trong thời gian tới.