BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2

DƢƠNG THỊ KHÁNH

GIÁO DỤC HÀNH VI VĂN HÓA
CHO TRẺ 4 TUỔI Ở TRƢỜNG MẦM NON
QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN
VỚI MÔI TRƢỜNG XUNG QUANH
Chuyên ngành: Giáo dục mầm non
Mã số: 60.14.01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. TRẦN THỊ TỐ OANH

HÀ NỘI , 2017


LỜI CẢM ƠN
Trong lời đầu tiên của luận văn Thạc sĩ Khoa học này, em muốn gửi lời
cảm ơn và biết ơn chân thành của mình tới tất cả những ngƣời đã hỗ trợ, giúp
đỡ em về chuyên môn và tinh thần trong quá trình thực hiện Luận văn.
Em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô trong khoa Giáo dục Mầm non,
trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội 2, những ngƣời đã chỉ bảo, dạy dỗ em trong
suốt những năm học tập tại trƣờng.
Em muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc tới cô giáo T.S Trần Thị Tố Oanh Viện khoa học giáo dục Việt Nam, ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn, nhận xét
động viên, khích lệ, dành nhiều thời gian trao đổi, giúp đỡ và định hƣớng cho
em trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Cuối cùng, em xin bày tỏ lòng biết ơn đến gia đình và những ngƣời bạn đã
giúp đỡ, động viên em rất nhiều trong suốt quá trình học tập và làm luận văn.
Do thời gian thực hiện có hạn, kiến thức chuyên môn còn nhiều hạn chế

CHO TRẺ 4 TUỔI QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI MÔI
TRƢỜNG XUNG QUANH Ở TRƢỜNG MẦM NON ................................... 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề .................................................................... 6
1.1.1 Những nghiên cứu về giáo dục hành vi văn hóa ...................................... 6
1.1.2. Những nghiên cứu về giáo dục hành vi văn hóa cho trẻ 4 tuổi qua
hoạt động làm quen môi trường xung quanh .................................................... 8
1.2. Quan niệm về hành vi văn hóa ................................................................... 9
1.2.1. Khái niệm hành vi văn hóa ..................................................................... 9
1.2.2. Phân loại và các biểu hiện hành vi văn hóa của trẻ 4 tuổi ................... 13
1.3. Hoạt động làm quen với môi trƣờng xung quanh cho trẻ 4 tuổi ở
trƣờng mầm non .............................................................................................. 15
1.3.1. Mục đích ................................................................................................ 15
1.3.2. Nhiệm vụ................................................................................................ 16
1.3.3. Nội dung giáo dục hành vi văn hóa trong hoạt động làm quen với
môi trường xung quanh cho trẻ mẫu giáo nhỡ ............................................... 16
1.4. Đặc điểm tâm - sinh lý, xã hội của trẻ 4 tuổi ........................................... 18
1.4.1. Đặc điểm tâm - sinh lí của trẻ 4 tuổi..................................................... 18
1.4.2. Đặc điểm xã hội của trẻ 4 tuổi .............................................................. 20


1.5. Lí luận về giáo dục hành vi văn hóa cho trẻ 4 tuổi thông qua hoạt
động làm quen với môi trƣờng xung quanh ở trƣờng mầm non ..................... 21
1.5.1. Khái niệm giáo dục hành vi văn hóa qua hoạt động làm quen với
môi trường xung quanh ................................................................................... 21
1.5.2. Mục tiêu giáo dục hành vi văn hóa ....................................................... 22
1.5.3. Nguyên tắc giáo dục hành vi văn hóa ................................................... 22
1.5.4. Nội dung giáo dục hành vi văn hóa ...................................................... 22
1.5.5. Phương pháp giáo dục hành vi văn hóa .............................................. 24
1.5.6. Tầm quan trọng của giáo dục hành vi văn hóa .................................... 25
Kết luận chƣơng 1 ........................................................................................... 25

môn học LQVMTXQ vào lập kế hoạch dạy học .............................................. 46
3.2.2. Biện pháp 2: Làm giầu vốn hiểu biết và tăng cường kinh nghiệm
cho trẻ về các loại hành vi văn hoá ................................................................ 52
3.2.3. Biện pháp 3: Thực hành, luyện tập hành vi văn hoá trên giờ học và
trong cuộc sống hàng ngày ............................................................................. 54
3.2.4. Biện pháp 4: Tổ chức quá trình đánh giá và tự đánh giá hành vi văn
hóa cho trẻ ....................................................................................................... 58
3.2.5. Mối quan hệ giữa các biện pháp giáo dục hành vi văn hoá cho trẻ
4-5 tuổi qua hoạt động làm quen với môi trường xung quanh ....................... 60
3.3. Thực nghiệm khoa học ............................................................................. 62
3.3.1. Tổ chức thực nghiệm ............................................................................. 62
3.3.2. Tiến trình thực nghiệm .......................................................................... 63
3.3.3. Kết quả thực nghiệm ............................................................................. 64
Kết luận chƣơng 3 ........................................................................................... 75
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 77
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 80
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CT

Chƣơng trình

CTGDMN

Chƣơng trình giáo dục mầm non

ĐC


MTXQ

Môi trƣờng xung quanh

MN

Mầm non

TN

Thực nghiệm


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Đặc điểm GVMN đƣợc khảo sát .................................................... 31
Bảng 2.2. Nhận thức của giáo viên về sự cần thiết giáo dục HVVH.............. 36
Bảng 2.3. Vai trò của các hoạt động trong giáo dục HVVH .......................... 36
Bảng 2.4. Thực hiện nội dung giáo dục HVVH cho trẻ 4 tuổi (theo GV) ...... 37
Bảng 2.5. Mức độ biểu hiện HVVH của trẻ mẫu giáo 4 tuổi ......................... 39
Bảng 2.6. Các biện pháp GDHVVH cho trẻ 4 tuổi ở trƣờng mầm non. ......... 41
Bảng 3.1. Mức độ biểu hiện HVVH của nhóm ĐC và TN (trƣớc TN) .......... 64
Bảng 3.2. Mức độ biểu hiện HVVH của trẻ 4 tuổi nhóm ĐC và TN sau TN. 66
Bảng 3.3. Mức độ biểu hiện HVVH của nhóm ĐC và nhóm TN ................... 70


DANH MỤC CÁC HÌNH
Biểu đồ 2.1.Nội dung giáo dục HVVH cho trẻ 4 tuổi (theo GV) ................... 38
Biểu đồ 2.2. Mức độ biểu hiện HVVH của trẻ 4 tuổi ..................................... 40
Biểu đồ 3.1 Mức thực hiện HVVH của nhóm ĐC & TN sau TN................... 69
Biểu đồ 3.2. Mức nhận thức về HVVH của nhóm ĐC & TN sau TN ........... 70

tuổi đã có những biểu hiện tƣơng đối rõ rệt về mặt xu hƣớng nhân cách và đó là


2
một chỉ số quan trọng bậc nhất của quá trình giáo dục đạo đức cho trẻ. Chính vì
vậy giáo dục hành vi văn hóa cho trẻ (dƣới 6 tuổi) là một trong những nhiệm
vụ quan trọng vào bậc nhất của giáo dục mầm non. Hành vi văn hóa vừa mang
ý thức đạo đức bên trong, vừa thể hiện mặt thẩm mỹ bên ngoài, nên không thể
là hành vi bẩm sinh tự nhiên mà có mà phải trải qua một quá trình giáo dục và
rèn luyện lâu dài. Sự hình thành hành vi văn hóa ở mỗi ngƣời cần phải bắt đầu
từ lúc còn bé, bỡi lẽ “Bé không vin, cả gãy cành” nhƣ ông bà xƣa đã đúc kết.
Thực tế công tác chăm sóc giáo dục nói chung và việc giáo dục những
hành vi văn hóa cho trẻ mầm non nói riêng đã đƣợc các cấp quan tâm. Nhƣng
kết quả công tác giáo dục này vẫn chƣa hoàn thiện, trẻ còn có những biểu hiện
chƣa ngoan, chƣa có những hành vi văn minh, thói quen ứng xử có văn hóa.
Làm thế nào để nâng cao chất lƣợng công tác giáo dục hành vi văn hóa cho
trẻ? Xuất phát từ lý do đó, tôi chọn đề tài “Giáo dục hành vi văn hóa cho trẻ
4 tuổi ở trường mầm non qua hoạt động làm quen với môi trường xung
quanh” để nghiên cứu.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và đánh giá thực trạng giáo dục hành vi
văn hóa cho trẻ 4-5 tuổi ở trƣờng mầm non, đề ra những biện pháp phù hợp
góp phần nâng cao chất lƣợng giáo dục trẻ mầm non qua hoạt động làm quen
với môi trƣờng xung quanh.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Quan hệ giữa việc tổ chức giáo dục hành vi văn hóa qua hoạt động làm
quen với môi trƣờng xung quanh và kết quả giáo dục hành vi văn hóa ở trẻ 4
tuổi tại trƣờng mầm non.
3.2 Khách thể nghiên cứu

hợp với tƣ tƣởng của đề tài.


4
6.1.3. Phƣơng pháp khái quát hóa lí luận: để xác định hệ thống khái
niệm và quan điểm, xây dựng khung lí thuyết, đƣờng lối phƣơng pháp luận và
thiết kế điều tra, thiết kế thực nghiệm khoa học.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
6.2.1. Phƣơng pháp quan sát
Quan sát trẻ và hoạt động của trẻ: Ghi chép những biểu hiện hành vi
văn hóa của trẻ 4 tuổi ở trƣờng mầm non.
Quan sát việc giáo dục hành vi văn hóa thông qua hoạt động làm quen
với môi trƣờng xung quanh của GV cho trẻ 4 tuổi ở trƣờng mầm non (việc
xác định mục tiêu, nội dung, hình thức và phƣơng pháp).
6.2.2. Phƣơng pháp điều tra
Sử dụng phiếu điều tra kết hợp trao đổi trực tiếp nhằm tìm hiểu nhận
thức, biện pháp của giáo viên về giáo dục hành vi văn hóa cho trẻ 4 tuổi qua
hoạt động làm quen với môi trƣờng xung quanh.
6.2.3. Phƣơng pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục: nghiên cứu và đúc
kết kinh nghiệm giáo dục hành vi văn hóa trong thực tiễn giáo dục mầm non
những năm gần đây qua phân tích hồ sơ, sổ sách, phỏng vấn, tọa đàm với cán
bộ quản lí, giáo viên.
6.2.4. Phƣơng pháp phân tích sản phẩm hoạt động làm quen với môi
trƣờng xung quanh, phân tích giáo án, các phƣơng tiện tổ chức giáo dục, kết
quả hoạt động của giáo viên.
6.2.5. Phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm
Thực nghiệm các biện pháp giáo dục hành vi văn hóa của trẻ 4 tuổi
qua hoạt động làm quen với môi trƣờng xung quanh nhằm kiểm chứng tính
đúng đắn của giả thuyết khoa học qua kĩ thuật chọn mẫu thực nghiệm và
mẫu đối chứng tƣơng đƣơng, so sánh chéo và so sánh đầu vào và đầu ra

MÔI TRƢỜNG XUNG QUANH Ở TRƢỜNG MẦM NON
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Những nghiên cứu về giáo dục hành vi văn hóa
Theo từ điển Tiếng Việt [19] thì “Hành vi là toàn bộ nói chung những
phản ứng, cách cư xử biểu hiện ra ngoài của một người trong một hoàn cảnh
cụ thể nhất định”.
Trẻ em lứa tuổi mầm non là đối tƣợng nghiên cứu của rất nhiều các nhà
nghiên cứu trong và ngoài nƣớc. Ở lứa tuổi này đã bắt đầu hình thành quá
trình xã hội hoá, các mối quan hệ xã hội hình thành. Giáo dục hành vi văn hoá
cho trẻ mầm non là một nhiệm vụ rất quan trọng góp phần hình thành nhân
cách trẻ. Khi nghiên cứu hành vi văn hoá ở trẻ, các nhà nghiên cứu thƣờng bắt
đầu từ việc nghiên cứu hành vi và xem xét trong mối quan hệ với các phẩm
chất nhân cách khác.
Từ những năm đầu thập kỷ 70 đến nay, vấn đề giáo dục hành vi văn
hoá cho trẻ mầm non đã đƣợc coi trọng. Nhiều tài liệu khoa học của các nhà
tâm lý học và giáo dục học đã đi sâu tìm hiểu chỉ ra bản chất của sự phát triển
tâm lý ngƣời của hành vi, văn hoá hành vi, các nội dung và hình thức giáo
dục, các phƣơng pháp và phƣơng tiện giáo dục. L.X.Vƣgôtxki, T.A.Ilina,
Makarenco... [18] đã nghiên cứu bản chất của hành vi dƣới nhiều góc độ, đã
xem xét vấn đề giáo dục hành vi đạo đức nói chung và hành vi giao tiếp có
văn hoá nói riêng. Hành vi giao tiếp có văn hoá đƣợc nghiên cứu nhƣ một
thành phần của hành vi văn hoá. Các tác giả đã nghiên cứu dƣới nhiều khía
cạnh nhƣ sau:


7
- Nghiên cứu vai trò, chức năng của hành vi trong sự phát triển trẻ em:
Hành vi văn hóa đƣợc xem là điều kiện cơ bản, là nhân tố quan trọng để hình
thành nhân cách trẻ em, tạo tiền đề cho sự phát triển hành vi của trẻ.
- Nghiên cứu việc hình thành hành vi văn hoá cho trẻ. Giáo dục hành vi

Phạm Quang Tiệp, Nguyễn Thị Hƣơng [31] đã nghiên cứu quy trình giáo
dục, nội dung, phƣơng pháp giáo dục và các điều kiện giáo dục và cách tổ
chức quá trình giáo dục hành vi văn hoá.
Hồ Sỹ Hùng [13], Hoàng Thị Phƣơng [35], [36] nghiên cứu vấn đề giáo
dục hành vi giao tiếp có văn hóa của trẻ 5-6 tuổi, Phan Thị Ngọc Anh [1] tìm
hiểu việc giáo dục HVVH của trẻ 3-4 tuổi ở nông thôn, Võ Nguyên Du [3] giáo dục HVVH trong gia đình, Hoàng Thị Bích Hƣờng [10] - HVVH của trẻ
lang thang, Nguyễn Thị Thanh Huyền, Nguyễn Thị Thanh [8] - giáo dục thói
quen văn hóa vệ sinh cho trẻ mẫu giáo, Ngô Công Hoàn [15] - cơ sở tâm lí của việc
hình thành hành vi văn hóa ở trẻ mầm non,
Nhƣ vậy, các công trình nghiên cứu lí luận và thực tiễn trong và ngoài
nƣớc đã đề cập đến nhiều khía cạnh của việc giáo dục hành vi văn hóa của trẻ
nhƣ: nội dung, phƣơng pháp, hình thức tổ chức và điều kiện giáo dục. Tuy
nhiên, do tính phức tạp của vấn đề này nên nội dung, phƣơng pháp, hình thức
tổ chức giáo dục hành vi văn hóa chƣa đƣợc xác định cụ thể, rõ ràng ở từng
độ tuổi.
1.1.2. Những nghiên cứu về giáo dục hành vi văn hóa cho trẻ 4 tuổi qua
hoạt động làm quen môi trường xung quanh
Lê Thị Ninh,Trần Hồng Việt, Võ Thị Cúc [17], Trần Thị Thanh [30],
Hoàng Thị Oanh, Nguyễn Thị Xuân [34], Hoàng Thị Phƣơng [37], Trần Thị
Phƣơng [38], Nguyễn Thị Minh Phƣơng [39] đã nghiên cứu về mục tiêu, vai
trò, nội dung, phƣơng pháp và hình thức tổ chức hoạt động làm quen với môi
trƣờng xung quanh ở trƣờng mầm non. Tuy nhiên chƣa có nghiên cứu nào đi
sâu tìm hiểu việc giáo dục hành vi văn hóa cho trẻ mẫu giáo nói chung, trẻ
mẫu giáo nhỡ nói riêng qua hoạt động làm quen với môi trƣờng xung quanh.


9
1.2. Quan niệm về hành vi văn hóa
1.2.1. Khái niệm hành vi văn hóa
1.2.1.1. Khái niệm Hành vi

và chính chuỗi kích thích, phản ứng phụ s-r bên trong ấy làm nên sự khác biệt
giữa hành vi ngƣời và hành vi động vật, làm cho hành vi ngƣời phức tạp, yển
chuyển và linh hoạt hơn gấp bội.
Tâm lí học macxit hay tâm lí học hoạt động chủ trƣơng xem xét con
ngƣời gắn liền với lịch sử phát triển của nhân loại. Mỗi thế hệ sau tiếp nhận
những giá trị mà thế hệ trƣớc đã sáng tạo ra và ghi lại trong nền văn hóa, để đi
vào thế giới con ngƣời bằng thành quả của nhân loại đƣợc thấm nhuần trong
bản thân mình. Sự lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - xã hội đã hình thành và phát
triển tâm lí con ngƣời, làm cho hoạt động của con ngƣời không còn là những
phản ứng trực tiếp nhƣ ở động vật, mà nó luôn đặt dƣới sự kiểm soát của yếu
tố tâm lí và ý thức. Nhƣ vậy, hành vi con ngƣời đƣợc hiểu là những phản ứng
hay cách ứng xử của con ngƣời trƣớc sự tác động của môi trƣờng bên ngoài
(hoàn cảnh cụ thể) dƣới sự điều khiển của các yếu tố tâm lí, ý thức.
Trên thực tế, hành vi con ngƣời không phải hoàn toàn là hành vi có ý
thức, mà bao gồm cả những hành vi vô thức nhƣ hành vi bản năng và hành vi
tự động hóa (còn gọi là kĩ xảo). Tuy nhiên, xét trên phƣơng diện tổng thể và
cũng là để phân biệt với hành vi của động vật, thì hành vi của con ngƣời là
hành vi có ý thức. Chính những hành vi có ý thức này mới làm nên sự phát
triển của con ngƣời xét cả trên phƣơng diện cá nhân và phƣơng diện xã hội.
L.X.Vƣgôtki, Luria, Leônchep, Rubinxtein… đã nghiên cứu hành vi
trong phạm trù ngƣời, coi sự phát triển tâm lý của con ngƣời gắn liền với lịch
sử phát triển văn hoá của nhân loại. Theo L.X.Vƣgôtxki [18], hành vi của con
người được hiểu là quá trình nắm lấy các chức năng tâm lý xã hội của bản
thân, nghĩa là hành vi được hiểu là hoạt động nhằm vào bản thân để tổ chức


11
hành vi của mình đồng thời tham gia vào hoạt động bên ngoài hoặc những
người khác.
Đồng thời, Vƣgôtxki là ngƣời đã phát hiện ra tất cả các hiện tƣợng tâm

có thể có ở mỗi con ngƣời mà thôi, ở đâu có con ngƣời sống thành đoàn thể,
thành xã hội thì ở đó có văn hoá. Văn hoá bao giờ cùng gần với xã hội, với
dân tộc với thời kỳ lịch sử... Mỗi thành viên của một cộng đồng bao giờ cũng
mang các dấu vết, bản sắc văn hoá của dân tộc ấy.
Nhƣ vậy, xét về mặt cấu trúc, văn hoá là hình thức đặc biệt thể hiện
những kinh nghiệm xã hội mà loài ngƣời đã tích luỹ đƣợc là chuẩn mực
chung, định hƣớng cho mỗi cá nhân trong xã hội vƣơn tới để trở thành con
ngƣời xã hội, là hệ thống những giá trị, chuẩn mực xã hội do con ngƣời sáng
tạo ra trong quá trình phát triển.
Văn hóa là một tập hợp của những đặc trƣng về tâm hồn, vật chất, tri
thức và xúc cảm của một xã hội hay một nhóm ngƣời trong xã hội và nó chứa
đựng, ngoài văn học và nghệ thuật, cả cách sống, phƣơng thức chung sống, hệ
thống giá trị, truyền thống và đức tin.
Trong phạm vi nghiên cứu thì văn hoá là những giá trị xã hội biểu hiện
trong cách ứng xử lịch sự và được biểu hiện thành một hệ thống quy tắc ứng
xử tương ứng với các chuẩn mực xã hội trong quá trình hoạt động thực tiễn
lịch sử xã hội của con người.
Nhƣ vậy, giữa văn hoá và con ngƣời có mối quan hệ hữu cơ trong sự
phát triển của xã hội. Một mặt, văn hoá chính là sản phẩm do con ngƣời sáng
tạo ra, mặt khác văn hoá cũng sáng tạo nên phần lớn những phẩm chất xã hội,
đem lại giá trị nhân cách của mỗi thành viên trong xã hội ấy. Do đó văn hoá
không phải là hiện tƣợng mang tính cố định mà nó vừa mang tính phổ biến,vừa
mang tính cá biệt.
Văn hoá và giáo dục bao giờ cũng đi liền với nhau, có mối liên hệ gắn
bó với nhau. Nhờ có giáo dục mà con ngƣời mới lĩnh hội đƣợc những kinh


13
nghiệm xã hội, lịch sử, những tri thức, kĩ năng và thái độ về khoa học, văn
hoá, nghệ thuật, kiến trúc, về ăn mặc, cách giao tiếp và cũng nhờ đó mà nhân

phân loại, hệ thống rõ ràng.
Theo Pham Quang Tiệp, Nguyễn Thị Hƣơng [34], có thể thống kê nội
dung giáo dục hành vi văn hóa cho trẻ theo ba cách:
Cách thứ nhất, theo môi trƣờng hoạt động chủ yếu của trẻ (gia đình,
trƣờng mầm non, xã hội).
Cách thứ hai, theo các dạng hoạt động chủ đạo của trẻ (hoạt động chơi,
hoạt động sinh hoạt, hoạt động học tập, hoạt động lao động).
Cách thứ ba, theo các quan hệ của trẻ với các đối tƣợng gần gũi trong
cuộc sống (với bản thân, với gia đình, trƣờng mầm non, với cộng đồng xã hội
và với môi trƣờng tự nhiên).
Mỗi cách phân loại nêu trên đều có những ƣu và nhƣợc điểm riêng.
Chẳng hạn, cách phân loại dựa vào hoạt động chủ đạo của trẻ thì mức độ phân
lập các hành vi tƣơng đối tốt, tuy nhiên việc xác định các dạng hoạt động chủ
đạo của trẻ mầm non cho đến nay chƣa thực sự rõ ràng và còn nhiều tranh cãi.
Cách phân loại dựa vào môi trƣờng hoạt động thì bao quát đƣợc đầy đủ mọi
dạng hành vi của trẻ, song lại quá chung chung và đôi khi xảy ra sự chồng
chéo. Cách phân loại theo các quan hệ của trẻ với các đối tƣợng gần gũi thì
việc thống kê tƣơng đối đầy đủ, chi tiết, cụ thể, song đôi chỗ vẫn xảy ra hiện
tƣợng lặp các hành vi giữa các nhóm.
Theo Балашов, Л. Е. [47], có 3 nhóm hành vi văn hóa nhƣ sau: hành
vi văn hóa trong giao tiếp, hành vi văn hóa trong các hoạt động và hành vi văn
hóa trong vệ sinh và sinh hoạt cá nhân.
Theo quan niệm của chúng tôi, hành vi văn hóa bao gồm các nhóm hành
vi văn hóa trong giao tiếp, hành vi văn hóa trong sinh hoạt và vệ sinh cá nhân,
hành vi văn hóa ở những nơi công cộng; hành vi văn hóa trong các hoạt động.


15
Nhóm hành vi văn hóa trong giao tiếp: Không cắt ngang lời nói ngƣời
khác; lắng nghe chăm chú; Nhìn vào mắt ngƣời đối thoại; Biết cảm ơn, xin

luỹ kiến thức và giải quyết các tình huống đơn giản xảy ra trong cuộc sống.
- Giáo dục thái độ ứng xử đúng đắn đối với thiên nhiên và xã hội.
1.3.2. Nhiệm vụ
- Hình thành, củng cố các biểu tƣợng về các sự vật, hiện tƣợng gần gũi
xung quanh.
- Phát triển các kỹ năng nhận thức, bao gồm: quan sát, so sánh, phân
nhóm, đo lƣờng, giao tiếp, suy luận, phán đoán, đặt giả thuyết.
- Phát triển ngôn ngữ:
- Giáo dục tình cảm đạo đức, thẩm mỹ.
- Giáo dục thái độ ứng xử đúng đắn với thiên nhiên và xã hội.
Thông qua làm quen với môi trƣờng xung quanh cần rèn luyện cho trẻ:
+ Các thói quen lễ phép trong giao tiếp, thói quen vệ sinh.
+ Kỹ năng lao động tự phục vụ, chăm sóc cây cối và giúp đỡ cô giáo,
ngƣời lớn xung quanh.
+ Kỹ năng làm việc tập thể nhƣ: kỹ năng thoả thuận, hợp tác, chia sẻ,
giúp đỡ...
+ Kỹ năng học tập: kỹ năng phát biểu, bƣớc đầu biết sử dụng một số đồ
dùng học tập.
+ Hành vi văn hoá trong giao tiếp, ứng xử, chấp hành quy định ở nơi
công cộng.
1.3.3. Nội dung giáo dục hành vi văn hóa trong hoạt động làm quen với
môi trường xung quanh cho trẻ mẫu giáo nhỡ
Dạy trẻ biết danh tính (họ, tên, tuổi, tên đệm), giới tính của mình. Dạy trẻ
thể hiện tình cảm bằng nét mặt, cử chỉ, lời nói, nhận biết vị trí của mình, có ý
thức thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm của bản thân. Dạy trẻ nhận biết nhu cầu,
sở thích, hứng thú của bản thân và thực hiện các hành động để thoả mãn chúng.