Giỏo ỏn toỏn 9 Phan L Thu
Soạn:
Giảng:12/12
Luyện tập
Tuần 15
Tiết 29
I.Mục tiêu bài học:
-Củng cố các tính chất của tiếp tuyến đờng tròn, đờng tròn nội tiếp tam giác.
-Rèn luyện kỹ năng vẽ hình, vận dụng các tính chất của tiếp tuyến vào toán chứng minh, tính toán.
-Bớc dầu vận dụng tính chất tiếp tuyến vào giải toán quỹ tích và dựng hình.
II.Chuẩn bị của GV và HS:Thớc kẻ, compa, bảng phụ
III.Tiến trình giảng dạy:
HĐ1:Một em lên bảng chữa bài tập 26a,b
Một em trả lời lý thuyết:Phát biểu định lý về hai tiếp tuyến cắt nhau, ghi GT và KL của định lý đó
Bài 26:
a)Có AB=AC(t/c tiếp tuyến), và OB=OC=R(O)
Nên OA là đờng trung trức đoạn BC, nên OA vuông góc
với BC tại H và ta có HB=HC
b)Xét tam giác CBD có: CH=HB( chứng minh trên)
CO=OD=R(O), suy ra OH là đờng trung bình, suy ra
OH//BD hay OA//BD
GV giải tiếp câu c)Trong tam giác vuông ABC, ta có AB=
3224
2222
==
OBOA
sinA
1
=OB/OA=2/4=1/2, suy ra A
1
=30

AD+DE+EA=AD+DM+ME+EA
=AD+DB+CE+EA=AB+AC=2AB
Bài 30:
Có OC là phân giác góc AOM, có OD là phân
giác góc MOB( Tính chất của hai tiếp tuyến cắt
nhau)
Góc AOM kề bù với góc MOB, nên OC
vuông góc với OD hay góc COD bằng 90
0
b)Có CM=CA, MD=MB (Tính chất hai tiếp
tuyến cắt nhau)
suy ra CM+MD=CA+BD
hay CD=AC+BD
c)Ta có AC.BD=CM.MD
Trng THCS Phan Thỳc Duyn Nm hc 2008 - 2009
A
B
B
D
O
H
A
B
C
O
M
D
E
Giỏo ỏn toỏn 9 Phan L Thu
Chứng minh AC.BD không đổi khi M di

nhớ các điều kiện để hai đờng thẳng song song, cắt nhau, trùng nhau, vuông góc với nhau.
-Rèn luyện kỹ năng vẽ đồ thị, biết tính đợc số đo góc của tam giác tạo bởi các đồ thị hàm số bậc
nhất và các trục tọa độ
II.Chuẩn bị của GV và HS:Bảng phụ có vẽ sẵn ô vuông, thớc thẳng phấn màu
Ôn tập lý thuyết chơng II và làm bài tập
II:Tiến trình dạy học:
Hoạt động của thầy và của trò Ghi bảng
Ôn tập phần lý thuyết
GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi
trong phần câu hỏi cuối chơng
1) Nêu đụnh nghĩa hàm số?
2) Hàm số đợc cho bằng những cách
nào?
3) Đồ htị hàm số y=f(x) là gì?
4)Thế nào là hàm số bậc nhất?; cho ví
dụ?
5)Hàm số bậc nhất y=a.x+b (a khác 0)
có những tính chất gì?
Hàm số y=2x; y=-3x+3 đồng biến
hay nghịch biến? Vì sao?
6)Góc tạo bởi đờng thẳng y=a.x+b và
trục O x đợc xác định nh thế nào?
7) Giải thích vì sao ngời ta gọi a là hệ
số góc của đờng thẳng y=a.x+b
8) Khi nào hai đờng thẳng y=a.x+b
(d)
và y=a'x+b' (d')
a) song song
b) cát nhau
c) trùng nhau


=a
a<0 thì góc

là góc tù
a càng lớn thì góc

càng lớn ( nhng vẫn nhỏ hơn
180
0
)
8)SGK
Bổ sung d): (d)

(d')

a.a'=-1
B.Phần bài tập:
Bài 32:
a) Hàm số y=(m-1)x+3 đồng biến khi và chỉ khi m-1>0
suy ra m>1
b)Hàm số y=(5-k)x+1 nghịch biến khi và chỉ khi 5-k<0
hay k>5
Bài 33: Hàm số y=2x+(3+m) và hàm số y=3x +(5-m)
đều là hàm số bậc nhất, đã có a khác a', đồ hti của nó cắt
nhau tại một điểm trên trục tung

3+m=5-m

2m=2

b) Tọa độ các điểm A,B,C là A(-4;0) ; B(2,5;0)
Điểm C là giao điểm của hai đờng thẳng nên ta có
0,5x+2=-2x+5

2,5x=3

x=1,2
Hoành độ của C là 1,2
Tìm tung độ của điểm C là;
Thay x=1,2 vào y=0,5x+2
ta có y=0,5.1,2+2=2,6
Vậy C(1,2;2,6
c)Gọi F là hình chiếu của C trên Ox suy ra
OF=1,2 và FB=1,3 Theo định lý Pytago
AC=
18,58,336,22,5
2222
=+=+
FCFA
BC=
91,245,83,16,2
2222
=+=+
FBFC
IV. H ớng dẫn về nhà: Tiết sau kiểm tra một tiết chơng II
Ôn tập lý thuyết và các dạng bài tập của chơng, BTVN số 38/62 SGK số 34,35/62SBT
Trng THCS Phan Thỳc Duyn Nm hc 2008 - 2009
A(-4;0)
B(-2,5;0)
C(1,2;2,6)

đờng tròn
GV vẽ sẵn một đờng tròn trên
bảng rồi cho một đờng tròn
bằng dây thép dịch lại gần đ-
ờng tròn và yêu cầu học sinh
nói số điểm chung trong từng
trờng hợp
GV vẽ hình và giới thiệu tên
của các vị trí nói trên
Vẽ trớc các vị trí rồi cho HS
viết các vị trí ứng với mỗi hình
GV giới thiệu điểm chung
ci\ủa hai đờng tròn cắt nhau là
giao điểm, nhng điểm chung
-Nếu đờng tròn có ba điểm
chung trở lên thì chúng trùng
nhau, vì qua ba điểm không
thẳng hàng chỉ có duy nhất
một đờng tròn, vậy hai điờng
tròn phân biệt không thể có
quá hai điểm chung
Có ba vị trí là
+Hai đờng tròn có một điểm
chung
+Có hai điểm chung
+Không có điểm chung nào
1) Ba vị trí t ơng đối giữa hai đ -
ờng tròn
a)Hai đờng tròn cắt nhau
-Số điểm chung là 2

sau đó GV cho HS kết luận
b) HS đứng tại chỗ trả lời
Cho HS hoạt động nhóm
giải ?2
-Tâm của đờng tròn là tâm đối
xứng của nó
-Đờng kính của đờng tròn là
trục đối xứng của đờng tròn
đó
Đờng thẳng cũng là trục đối
xứng cả hai đờng tròn
Một em đọc đề ?2
-Co hai cách là
+Dựa và định nghĩa
+Dựa vào tính chất
Và HS lân bảng chúng minh
-Đờng nối tâm là đờng trung
trực của dây chung
-Tiếp điểm nằm trên đờng nối
tâm
Hoạt động nhóm giải bài ?3
a)(O) và (O') cắt nhau
b)Gọi I là giao điểm của O'O
và AB, tam giác ABC có
AO=OC,AI=IB nên OI//BC
suy ra O'O//BC
2) Tính chất của đ ờng nối tâm
Định lý:
(O) và (O') tiếp xúc tại A


-Thấy đợc hình ảnh của một số vị trí tơng đối của hai đờng tròn trong thực tế
II.Chuẩn bị của GV và HS:Dùng một đờngtròn bằng dây thép dị chuyển để tìm các vị trí tơng đối
của hai đờng tròn và chứng minh các hệ thức
III.Tiến trình giảng dạy:
HĐ1:Kiểm tra bài cũ: Nêu các vị trí tơng đối của hai đờng tròn. Chứng minh đờng nối tâm là đ-
ờng trung trực của dây chung
Bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
HĐ2:Hệ thức giữa đoạn nối
tâm và các bán kính
Cho HS quan sát hình 90
Hãy dự đoán quan hệ giữa
O'O với R+r và R-r
HS làm ?1
-Khi nào thì hai đờng tròn tiếp
xúc với nhau
-Giáo viên giới thiệu hai trờng
hợp tiếp xúc nhau là tiếp xúc
ngoài và tiếp xúc trong
HS dự đoán quan hệ giữa độ
dài O'O với R và r trong hai tr-
ờng hợp
Cho HS làm ?2
GV treo bảng phụ có hình 93
và 94 để giới thiệu (O) và (O')
ngoài nhau , (O) đựng (O') , và
R-r < O'O < R+r
-Theo định lý về bất đẳng thức
trong tam giác ta có
OA-AO' < O'O < OA+O'A

Hai đờng tròn ngoài nhau
Trng THCS Phan Thỳc Duyn Nm hc 2008 - 2009
Giỏo ỏn toỏn 9 Phan L Thu
hai đờng tròn đồng tâm
-Hãy điền các dấu "<; <; ="
vào dấu ....
+Nếu (O) và (O') ngoài nhau
thì O'O.........R+r
+Nếu (O) đựng (O') thì ta có
O'O.........R-r
Cuối cùng GV ghi tổng kết
các vị trí và các hệ thức
Bài tập:
Cho các đờng tròn (O,R) và
(O',r), có O'O = 8 cm, hãy xác
định vị trí tơng đối của hai đ-
ờng tròn
a) R = 5 cm , r = 3cm
b) R = 7 cm, r = 3 cm
GV giới thiệu tiếp tuyến
chung ngoài và tiếp tuyến
chung trong
Gọi một học sinh đứng tại chỗ
tả lời ?3
O'O > R + r , giải thích O'O =
OA + AB + BO' = R + AB + r
do đó O'O > R + r
+O'O = OA - O'B - AB = R - r
- AB hay O'O < R - r
Trả lời

Trng THCS Phan Thỳc Duyn Nm hc 2008 - 2009
Giỏo ỏn toỏn 9 Phan L Thu
Giảng:21/12 Tiết 32
I.Mục tiêu bài học:
-Củng cố lại các kiến thức về vị trí tơng đối của hai đờng tròn, tiếp tuyến của hai đờng tròn.
-Rèn luyện kỹ năng chứng minh, viết bài giải toán hình học.
II. Chuẩn bị của GV và HS: HS chuẩn bị các bài tập, GV có bảng phụ ghi đề và ê ke, thớc , phấn
màu
III. Tiến trình dạy học
HĐ1: Kiểm tra bài cũ:
Nêu các vị trí tơng đối giữa đờng thẳng và đờng tròn, trong mỗi trờng hợp hãy nêu các hệ thức
liên hệ giữa O'O với R, r
Nhận xét bài giải và ghi điểm:
Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng
HĐ2: Luyện tập
Gọi một em học sinh đọc đề bài tập 36
Yêu cầu một học sinh lên bảng vẽ hình
Em có nhận xét gì về các đờng tròn tâm O và
đờng tròn đờng kính OA
( Hai đờng tròn tiếp xúc trong)
Yêu cầu một em nêu cách chứng minh
a) Để chứng minh AC = BD em phải làm gì?
Yêu cầu một em đọc đề bài 37
-Hai đờng tròn đồng tâm là hai đờng tròn nh
thế nào?
Một em lên bảng vẽ hình
Một em lên bảng chứng minh
GV yêu cầu HS đọc đề bài và GV vừa vẽ hình
vừa phân tích đề toán

ờng tròn (O ; 4 cm)
b) Tâm các đờng tròn có bán kính 1 cm tiếp
xúc trong với đờng tròn (O ; 3 cm) nằm trên đ-
ờng tròn (O; 2 cm)
Bài tập 39:
Trng THCS Phan Thỳc Duyn Nm hc 2008 - 2009
A
D
C
O
O'
A
C
B
D
H
O
B
C
I
O
O'
A
Giỏo ỏn toỏn 9 Phan L Thu
Để chứng minh góc BAC = 90
0
ta chứng minh
nh thế nào?
(Hai đờng phân giác của hai góc kề bù tạo ta
một góc 90

-Nắm đợc phơng trình bậc nhất hai ẩn và nghiệm của nó.
-Hiểu tập hợp nghiệm của một phơng trình bậc nhất hai ẩn và biểu diễn hình học của nó
-Biết cách tìm nghiệm tổng quát vàvẽ đờng thẳng biểu diễn tập nghiệm của một phơng trình bậc
nhất hai ẩn số.
II.Chuẩn bị của GV và HS:
HS ôn lại nghiệm của phơng trình bậc nhất một ẩn và cách vẽ đồ thị hàm số bậc nhất
III.Tiến trình dạy học:
HĐ1:Kiểm tra bài cũ: Vẽ đồ thị y = 2x - 1
Nhận xét và ghi điểm
Bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
HĐ2:Khái niệm phơng trình
bậc nhât hai ẩn
Hãy nhắc lại định nghĩa
PTBN một ẩn số và cho một
ví dụ
Ta lại xét các phơng trình nh
2x + 3y = 6, ...
Hãy cho biét số ẩn số và bậc
của mỗi ẩn số
GV Ta nói các phơng trình
nh thế là phơng trình bậc nhất
hai ẩn số, Vậy em hãy định
nghĩa phơng trình bậc nhất hai
ẩn số
Hãy cho một vài ví dụ
Với x = 3 và y = 5 có phải
thõa mãn điều kiện khi thay
vào làm hai vế của phuơng
trình 2x - y = 1 bằng nhau hay

-Nghiệm của PTBNHA là
các cặp số x=x
0
, y=y
0
khi
thay vào vế trái thì có giá trị
bằng vế phải
HS thay vào và kiểm tra kết
quả
Có thể sẽ còn rất nhiều
nghiệm
? ? ?...
HS làm ?3
1) Khái niệm ph ơng trình bậc
nhất hai ẩn:
Định nghĩa: SGK
Ví dụ:
2x + 3y = 6 , a=2 , b=3, c=6
Nghiệm của PTBNHA: SGK
Ví dụ (x=3, y=5) là nghiệm
của PT 2x-y=1, vì
với x=3, y=5, vế trái 2.3-5=1
và bằng vế phải
2) Tập nghiệm của PTBNHA:
Ví dụ:
a) Giải phơng trình 2x-y=1
Giải:Biễu diễn ẩn số y theo ẩn
số x ta có y=2x-1
Cho x các giá trị bất kỳ ta đợc