LỜI MỞ ĐẦU
Người ta thường nói “học phải đi đôi với hành”. Một cử nhân có trình độ cao phải được
đào tạo tốt về kiến thức cũng như kỹ năng thực hành. Là một sinh viên năm cuối khoa Kế
hoạch và phát triển-trường Đại học kinh tế quốc dân, em đã phải trải qua một thời gian thực
tập tại Ban nghiên cứu chính sách phát triển kinh tế nông thôn thuộc Viện Nghiên cứu quản
lý kinh tế TW. Cùng với những kiến thức học được từ khoa Kế hoạch và phát triển, quá
trình thực tập tại Ban là cơ hội tốt để em được thực hành, làm quen với môi trường làm
việc của các cơ quan.
Sau một thời gian thực tập tại Ban nghiên cứu chính sách phát triển kinh tế nông thôn
thuộc Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế TW, cùng với sự hướng dẫn của thầy giáo và sự
giúp đỡ nhiệt tình của các cán bộ trong Viện, em đã hoàn thành bài Báo cáo tổng hợp này.
Báo cáo chủ yếu tổng hợp những nét chính về Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế TW và
Ban nghiên cứu chính sách phát triển kinh tế nông thôn và được chia thành 4 chương gồm:
Chương I: Quá trình hình thành và phát triển của viện nghiên cứu quản lý kinh tế TW.
Chương II: Hoạt động của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế TW và Ban nghiên cứu chính
sách phát triển kinh tế nông thôn.
Chương III: Mặt được, mặt chưa được và những thách thức đối với viện và ban nghiên cứu
chính sách phát triển kinh tế nông thôn.
Chương IV: Đề tài đề xuất cho chuyên đề thực tập.
Trong quá trình viết báo cáo này không thể tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong thầy
giáo và các bạn thông cảm.
Em xin chân thành cảm ơn!
CHƯƠNG I: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA VIỆN
NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TW.
I. BỐI CẢNH THÀNH LẬP VÀ QUÁ TRÌNH HOÀN THIỆN VỀ TỔ CHỨC.
Sau khi miền Nam được giải phóng, đất nước thống nhất, với khí thế hào hùng của dân
tộc, cả nước bước vào xây dựng chủ nghĩa xã hội với kế hoạch 5 năm lần thứ 2(1976-
1980). Đại hội Đảng lần thứ IV đã đề ra nhiệm vụ “...Tổ chức lại nền sản xuất xã hội trong
phạm vi cả nước, cải tiến phương thức quản lý kinh tế, với trọng tâm là kế hoạch hóa, kiện
toàn bộ máy quản lý kinh tế...”, “... thực hiện một sự chuyển biến sâu sắc trong tổ chức và
quản lý kinh tế trong cả nước...”. Thực hiện chủ chương của Đại hội, Trung ương Đảng và
quản lý kinh tế, môi trường kinh doanh, cải cách kinh tế; tổ chức nghiên cứu khoa học, đào
tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế và tổ chức hoạt động tư vấn theo quy định của pháp
luật.
Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế TW là đơn vị sự nghiệp khoa học, có tư cách pháp nhân,
con dấu và tài khoản riêng; hoạt động tự chủ theo quy định của pháp luật.
2. Nhiệm vụ và quyền hạn của Viện:
1. Tổ chức nghiên cứu xây dựng các đề án và thể chế kinh tế, đổi mới quản lý kinh tế,
chính sách kinh tế, cơ chế quản lý kinh tế, kế hoạch hoá, môi trường kinh doanh và những
vấn đề khác thuộc lĩnh vực quản lý kinh tế vĩ mô, liên ngành theo sự phân công của Bộ
trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư;
2. Phối hợp các đơn vị trong Bộ Kế hoạch và Đầu tư nghiên cứu và xây dựng các văn bản
quy phạm pháp luật thuộc các lĩnh vực nghiên cứu của Viện theo sự phân công của bộ
trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư ;
3. Tổng hợp và đề xuất cơ chế, chính sách kinh tế cần bổ sung, sửa đổi hoặc ban hành
mới; tham gia nghiên cứu, thẩm định các cơ chế chính sách thuộc lĩnh vực kinh tế vĩ mô,
do các Bộ, ngành chủ trì soạn thảo;
4. Tổ chức triển khai thực hiện các chương trình nghiên cứu khoa học về lĩnh vực được
giao và các lĩnh vực khoa học khác theo quy định của pháp luật;
5. Nghiên cứu, tổng kết thực tiễn quản lý kinh tế trong nước, kinh nghiệm quốc tế; đề
xuất việc thí điểm áp dụng những cơ chế, chính sách, mô hình tổ chức quản lý kinh tế mới
theo yêu cầu thực tiễn kinh tế - xã hội của Việt Nam;
6. Nghiên cứu, tổng kết lý luận và phương pháp luận về khoa học quản lý kinh tế và kế
hoạch hoá; nghiên cứu thực tiễn, xây dựng và phát triển khoa học quản lý kinh tế ở Việt
Nam;
7. Thực hiện nhiệm vụ hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quản lý kinh tế theo sự phân công
của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư;
8. Làm công tác thông tin, tư liệu và xuất bản về quản lý kinh tế; tổ chức hoạt động tư
vấn về quản lý kinh tế; ký kết, thực hiện các hợp đồng nghiên cứu khoa học; tham gia bồi
dưỡng, đào tạo cán bộ quản lý kinh tế và cán bộ sau đại học theo quy định của pháp luật;
9. Hỗ trợ nội dung và kỹ thuật cho các hoạt động của Câu lạc bộ giám đốc doanh nghiệp
Viện.
Danh sách thành viên Hội đồng khoa học hiện nay:
PGS-TS. Lê Xuân Bá - Chủ tịch Hội đồng
TS. Võ Trí Thành -Phó chủ tịch Hội đồng
TS. Nguyễn Thị Tuệ Anh - Thư ký Hội đồng
ThS. Nguyễn Đình Cung
PGS-TS. Nguyễn Đình Tài
TS. Trần Hữu Hân
TS. Trần Kim Hào
TS. Chu Tiến Quang
TS. Trần Tiến Cường
TS. Phạm Lan Hương
ThS. Nguyễn Thị Kim Dung
ThS. Vũ Xuân Nguyệt Hồng
TS. Lê Đăng Doanh
PGS-TS. Nguyễn Quang Thái
TS. Đinh Đức Sin
3.3. Ban nghiên cứu thể chế kinh tế.
Chức năng, nhiệm vụ:
- Nghiên cứu về vai trò, chức năng, nhiệm vụ của nhà nước trong quản lý nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
- Nghiên cứu về bộ máy tổ chức quản lý nhà nước về kinh tế, và phân công, phân cấp quản
lý nhà nước về kinh tế.
- Nghiên cứu cơ chế, chính sách phát triển vùng kinh tế và các khu kinh tế đặc biệt.
- Nghiên cứu cơ chế, chính sách chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
- Nghiên cứu đổi mới công tác kế hoạch hoá.
- Nghiên cứu thể chế thị trường lao động và các chính sách phát triển nguồn nhân lực.
- Nghiên cứu các vấn đề khác liên quan đến thể chế và cơ cấu kinh tế.
Danh sách cán bộ của Ban Nghiên cứu thể chế kinh tế:
- Trưởng ban: TS. Trần Hữu Hân
loại hình doanh nghiệp.
- Nghiên cứu chính sách khuyến khích hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, các cụm
và khu công nghiệp nhỏ và vừa.
- Nghiên cứu cơ chế, chính sách cải cách và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp Nhà nước.
- Giúp tư vấn về nội dung, chương trình và tổ chức các hoạt động của Câu lạc bộ giám đốc
doanh nghiệp Trung ương.
- Nghiên cứu những vấn đề khác về cải cách và phát triển doanh nghiệp.
Danh sách cán bộ của Ban Nghiên cứu cải cách và phát triển doanh nghiệp:
-Trưởng ban:TS. Trần Tiến Cường
-Phó trưởng ban:KS. Bùi Văn Dũng
-Phó trưởng ban:KS. Lê Văn Sự
- ThS.Nguyễn Thị Lâm Hà
- ThS. Phạm Đức Trung
- ThS. Nguyễn Kim Anh
- ThS. Nguyễn Thị Luyến
- CN. Trịnh Đức Chiều
- CN. Nguyễn Thành Tâm
3.6. Ban nghiên cứu chính sách phát triển kinh tế nông thôn
Chức năng, nhiệm vụ:
- Nghiên cứu chính sách phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, công nghiệp chế
biến nông sản, thuỷ sản, lâm sản.
- Nghiên cứu chính sách phát triển và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông
thôn.
- Nghiên cứu và ứng dụng các mô hình tổ chức sản xuất, kinh doanh mới ở nông thôn.
- Nghiên cứu chính sách về tăng trưởng, phát triển kinh tế và xoá đói, giảm nghèo, tạo việc
làm ở nông thôn.
- Nghiên cứu cơ chế, chính sách phát triển thị trường hàng hoá - dịch vụ ở nông thôn.
- Nghiên cứu những vấn đề khác về phát triển kinh tế nông thôn.
Danh sách cán bộ của Ban Nghiên cứu chính sách phát triển kinh tế nông thôn:
- Trưởng ban: TS. Chu Tiến Quang
với sự phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam.
-Nghiên cứu những vấn đề khác về chính sách hội nhập kinh tế quốc tế.
Danh sách cán bộ của Ban Nghiên cứu chính sách hội nhập kinh tế quốc tế:
- Trưởng ban: TS. Võ Trí Thành
- Phó trưởng ban: TS. Phạm Lan Hương
- Phó trưởng ban: ThS. Đinh Hiền Minh
- ThS. Trịnh Quang Long
- ThS. Nguyễn Tú Anh
- ThS. Trần Bình Minh
- CN. Nguyễn Anh Dương
3.9. Trung tâm Tư vấn quản lý và Đào tạo
Chức năng, nhiệm vụ:
- Tổ chức bồi dưỡng, đào tạo cán bộ quản lý kinh tế và đào tạo sau đại học, đào tạo tiến sĩ
về lĩnh vực quản lý kinh tế theo quy định của pháp luật;
- Tổ chức thực hiện hoạt động tư vấn về quản lý kinh tế theo yêu cầu của các đơn vị, tổ
chức trong và ngoài nước;
- Nghiên cứu các vấn đề thực tiễn phục vụ cho công tác tư vấn và đào tạo về quản lý kinh
tế;
- Tham gia đề xuất, thí điểm áp dụng và theo dõi việc thực hiện những cơ chế, chính sách,
mô hình tổ chức quản lý kinh tế mới;
- Thực hiện những nhiệm vụ khác do Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung
ương giao.
Danh sách cán bộ của Trung tâm Tư vấn Quản lý và Đào tạo:
- Giám đốc Trung tâm: PGS.TS.Nguyễn Đình Tài
- Phó Giám đốc trung tâm: CN. Nguyễn Văn Hưởng
- Trưởng phòng Phòng đào tạo và quản lý cán bộ: TS. Lê Mạnh Hùng
- Trưởng phòng Phòng tư vấn quản lý: CN. Nguyễn Anh Dũng
- Phó trưởng phòng Phòng tư vấn quản lý: ThS. Đinh Trọng Thắng
- CN. Nguyễn Nam Hải
- ThS. Tạ Minh Thảo
- Quản lý đội ngũ cán bộ, phóng viên thuộc biên chế của Tạp chí; thực hiện báo cáo theo
định kỳ về kết quả hoạt động của Tạp chí và các nhiệm vụ khác do Viện trưởng Viện
Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương giao.
Danh sách cán bộ Tạp chí Quản lý Kinh tế:
- Tổng biên tập: TS. Nguyễn Xuân Trình
- Phó tổng biên tập: TS.Lê Xuân Sang
- ThS. Nguyễn Thị Nguyệt
- ThS. Phan Lê Minh
- CN. Nguyễn Châu Ly
- CN. Vũ Thanh Bình
3.12. Văn phòng viện.
Chức năng, nhiệm vụ:
- Xây dựng chương trình, kế hoạch công tác, nghiên cứu của Viện.
- Điều phối, đôn đốc các hoạt động của Viện.
- Làm đầu mối và điều phối, đôn đốc công tác đối ngoại, tổ chức các cuộc họp, hội thảo của
Viện.
- Thực hiện công tác văn thư, lưu trữ và photocopy.
- Thực hiện công tác đối ngoại, lễ tân của Viện.
- Quản lý kinh phí, quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật của Viện.
- Giúp Viện trưởng về công tác tổ chức và nhân sự.
Danh sách cán bộ của Văn phòng Viện:
- Chánh văn phòng: CN.Nguyễn Thị Hạnh
- Phó Chánh văn phòng: KS.Phạm Mạnh Cường
- CN. Đinh Thị Hoan
- CN. Đỗ Thị Kim Thoa
- CN. Nguyễn Lan Oanh
- CN. Hồ Thị Hồng Vân
- CN. Nguyễn Đức Ánh
- Chu Văn Cường
- Nguyễn Thị Thanh
trung tâm thông tin tư liệu. Với một đội ngũ cán bộ không nhiều, Trung tâm đã thu thập,
lựa chọn và xử lý hàng nghìn tài liệu tham khảo về các vấn đề cập nhật trong kinh tế - quản
lý kinh tế phục vụ công tác nghiên cứu của Viện, phục vụ các đồng chí Lãnh đạo của Đảng
và Nhà nước cùng một số cơ quan khác. Đã xuất bản và phát hành hàng trăm ấn phẩm và
đầu sách.
Trung tâm thông tin tư liệu có một kho sách, báo, tạp chí quí giá với khoảng 15 ngàn
cuốn sách, nhiều loại báo, tạp chí, bản tin trong nước và ngoài nước; là nơi lưu trữ nhiều
sách mới của nước ngoài: Anh, Pháp, Đức, Úc về kinh tế và quản lý kinh tế. Việc hình
thành thư viện điện tử để phục vụ nghiên cứu đang trong giai đoạn hoàn tất.
Hiện này Viện đã có hệ thống mạng thông tin nội bộ phục vụ cho công tác quản lý và
chia sẻ thông tin nghiên cứu. Các cán bộ của Viện đều có thể truy cập vào mạng Internet để
cập nhật tin tức và thông tin phục vụ công tác nghiên cứu và trao đổi thư tín.
CHƯƠNG II: HOẠT ĐỘNG CỦA VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH
TẾ TW VÀ BAN NGHIÊN CỨU CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ
NÔNG THÔN.
I. NHỮNG ĐÓNG GÓP CƠ BẢN CỦA VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ
TW TRONG 25 NĂM HOẠT ĐỘNG.
Hai mươi năm lăm qua là thời kỳ có nhiều diễn biến quan trọng đối với đời sống kinh tế,
xã hội nước ta: thời kỳ tìm kiếm và đặt nền móng cho một qúa trình chuyển đổi có tính
cách mạng; thời kỳ đổi mới toàn diện của đất nước với những bước ngoặt và chuyển biến
lớn trong nền kinh tế bao gồm cả cơ cấu, chính sách và thể chế kinh tế, nhất là về cơ chế
quản lý kinh tế, xã hội nhằm mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và
văn minh”.
Với tư cách là một cơ quan nghiên cứu quản lý kinh tế tầm quốc gia, có sự chỉ đạo sâu
sát, trực tiếp của Trung ương Đảng và chính phủ ( sau 1993 là Uỷ ban kế hoạch Nhà nước
nay là Bộ Kế hoạch và Đầu tư ) viện nghiên cứu quản lý kinh tế TW đã không ngừng nỗ
lực phấn đấu vươn lên để đóng góp váo sự nghiệp đổi mới đất nước nói chung và đổi mới
kinh tế nói riêng.
1. Nghiên cứu và tham mưu xây dựng chủ trương, đường lối và chính sách “đổi