MỞ ĐẦU
Công ty cổ phần là hình thức đầu tiên của loại hình công ty đối vốn, được
hình thành trong hoạt động kinh doanh và do nhu cầu của các nhà kinh doanh rồi
sau đó mới được pháp luật thừa nhận và được hoàn thiện thành một chế định pháp
lí. Công ty cổ phần ra đời đáp ứng được nhu cầu cần sự liên kết vốn,chia sẻ gánh
nặng rủi do kinh doanh và tìm kiếm lợi nhuận cao hơn. Trong công ty cổ phần,vấn
đề chuyển nhượng cổ phần là một trong những vấn đề quan trọng quyết định đến
cơ cấu tổ chức và hoạt động của công ty, vấn đề này được quy định trong Luật
doanh nghiệp năm 2014 và một số văn bản khác. Để tìm hiểu rõ vấn đề này em xin
chọn đề bài số 03: “Phân tích quy định của pháp luật về chuyển nhượng cổ phần
trong công ty cổ phần”

NỘI DUNG
I.
Khái niệm
1. Cổ phần
1.1.
Khái niệm

chung

Theo Điểm a Khoản 1 Điều 100 Luật DN 2014: “ Vốn điều lệ được chia thành
nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần” trong đó theo Khoản 29 Điều 4 Luật DN
2014 “vốn điều lệ là tổng giá trị mệnh giá cổ phần đã bán hoặc đã đăng kí mua khi
thành lập doanh nghiệp đối với công ty cổ phần”.
1.2.

Phân loại

Theo Điều 113 Luật DN 2014 thì công ty cổ phần phải có cổ phần phổ thông và
có thể có cổ phần ưu đãi.

phần ưu đãi hoàn lại.(Khoản 1 Điều 118 LDN).
Cổ phiếu

Cổ phiếu là chứng chỉ do công ty cổ phần phát hành, bút toán ghi sổ hoặc dữ
liệu điện tử xác nhận quyền sở hữu một hoặc một số cổ phần của công ty đó
(Khoản 1 Điều 120 LDN).
3.

Chuyển nhượng cổ phần

Cổ phần được tự do chuyển nhượng, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều
119 của Luật này và Điều lệ công ty có quy định hạn chế chuyển nhượng cổ
phần. Trường hợp Điều lệ công ty có quy định hạn chế về chuyển nhượng cổ phần
thì các quy định này chỉ có hiệu lực khi được nêu rõ trong cổ phiếu của cổ phần
tương ứng.(Khoản 1 Điều 126 LDN).
II.

Quy định của pháp luật về chuyển nhượng cổ phần trong công ty cổ
phần

2


1. Điều kiện chuyển nhượng
1.1.
Cổ phần phổ thông

cổ phần

Theo Điểm d Khoản 1 Điều 114 LDN 2014 thì Cổ đông phổ thông có quyền tự

định về hạn chế chuyển nhượng.
1.2.
1.2.1.

Cổ phần ưu đãi
Cổ phần ưu đãi biểu quyết

Theo Khoản 3 Điều 116 LDN 2014 thì cổ đông sở hữu cổ phần này sẽ không
được chuyển nhượng cổ phần đó cho người khác. Đối tượng sở hữu cổ phần này
chỉ có thể là tổ chức được Chính phủ ủy quyền hoặc cổ đông sáng lập trong thời
hạn 3 năm kể từ ngày công ty được cấp giấy chứng nhận đăng kí doanh nghiệp, hết
thời hạn này thì cổ phần ưu đãi biêu quyết của cổ đông sáng lập lại trở thành cổ
phần phổ thông. Quy định này phù hợp với đặc điểm của cổ phần ưu đãi biểu quyết
là cổ phần có số phiếu biểu quyết nhiều hơn số phiếu biểu quyết của cổ phần phổ
thông. Quy định không được chuyển nhượng cổ phần này giúp cho công ty có thể
hoạt động ổn định, hạn chế tình trạng sự thay đổi cơ cấu thành phần và phương
hướng hoạt động của công ty.
1.2.2.

Cổ phần ưu đãi cổ tức

Theo Điểm c Khoản 2 Điều 117 LDN 2014 thì việc chuyển nhượng cổ phần ưu
đãi cổ tức cũng giống như cổ phần phổ thông, nghĩa là cổ phần ưu đãi cổ tức được
tự do chuyển nhượng, trừ trường hợp Điều lệ công ty có quy định khác về việc hạn
chế chuyển nhượng cổ phần. Quy định này có thay đổi so với LDN 2005 khi trước
kia việc chuyển nhượng cổ phần ưu đãi cổ tức không được LDN điều chỉnh mà
hoàn toàn phụ thuộc vào Điều lệ công ty. Dù quy định này có thay đổi, Nhà nước
đưa yếu tố pháp lí vào quy định trong chuyển nhượng cổ phần ưu đãi cổ tức nhưng
về mặt bản chất thì gần như không có sự thay đổi nhiều. Mặc dù,quy định cổ phần


hiện khi đáp ứng các điều kiện được ghi tại cổ phiếu của cổ phần ưu đãi hoàn lại thì

5


họ cũng không có quyền liên quan ảnh hưởng hoạt động của công ty , tức là, họ
cũng không có quyền biểu quyết, dự họp Đại hội đồng cổ đông, đề cử người vào
Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát.
1.3.
1.3.1.

Một số trường hợp khác
Đối với cổ phần phát hành riêng lẻ:

Theo nghị định số 60/2015/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định
số 58/2012/NĐ-CP ngày 20 tháng 7 năm 2012 của Chính Phủ quy định chi tiết và
hướng dẫn thi hành một số điều của Luật chứng khoán và Luật sửa đổi, bổ sung
một số điều của Luật chứng khoán quy định: Điều kiện chào bán cổ phần riêng lẻ
đối với công ty chưa đại chứng , công ty đại chúng hay để chuyển đổi từ công ty
TNHH sang công ty cổ phần dựa vào 4 điều kiện (Điều 4):
“a) Có quyết định của Đại hội đồng cổ đông thông qua phương án chào bán và
sử dụng vốn. Phương án này phải xác định rõ mục đích, nhà đầu tư được chào bán
hoặc tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư chào bán, số lượng nhà đầu tư và quy mô dự
kiến chào bán.
b) Tuân thủ về thời gian hạn chế chuyển nhượng và khoảng cách giữa các đợt
chào bán theo quy định tại Khoản 6 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của
Luật Chứng khoán;
c) Đáp ứng các điều kiện khác theo quy định pháp luật có liên quan trong
trường hợp tổ chức phát hành là doanh nghiệp thuộc ngành, nghề đầu tư kinh
doanh có điều kiện;

b) Các giao dịch mua bán cổ phần dẫn đến cổ đông đang sở hữu mức cổ
phần trọng yếu trở thành không sở hữu cổ phần trọng yếu và ngược lại.”
Một hạn chế chuyển nhượng khác quy định tại Khoản 4 Điều 36 nghị định
59/2009/NĐ-CP : Cổ đông cá nhân, cổ đông pháp nhân có người đại diện vốn góp
là thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Ban Kiểm soát, Tổng giám đốc trong

7


thời gian đảm nhiệm chức danh và trong thời gian 01 năm, kể từ thời điểm không
đảm nhiệm chức danh, được chuyển nhượng cổ phần nhưng phải giữ lại tối thiểu
50% tổng số cổ phần mà mình sở hữu vào thời điểm được Đại hội đồng cổ đông
bầu hoặc được Hội đồng quản trị bổ nhiệm và phải có văn bản báo cáo Ngân hàng
Nhà nước trước khi thực hiện việc chuyển nhượng cổ phần tối thiểu 15 ngày làm
việc đối với số cổ phần được phép chuyển nhượng. Và Khoản 5 Điều 36 nghị định
này quy định trong thời gian đang xử lý các hậu quả theo nghị quyết của Đại hội
đồng cổ đông do trách nhiệm cá nhân, các thành viên Hội đồng quản trị, thành viên
Ban Kiểm soát, Tổng giám đốc không được chuyển nhượng cổ phần, trừ trường
hợp các thành viên này:
- Là đại diện theo ủy quyền của cổ đông là tổ chức bị sáp nhập, hợp nhất,
chia tách, giải thể, phá sản theo quy định pháp luật;
- Bị bắt buộc chuyển nhượng cổ phần theo quyết định của Tòa án. Đồng
thời, phải có sự chấp thuận của ngân hàng nhà nước nếu có sự chuyển nhượng cổ
phần của ngân hàng cổ phần do nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ.
1.3.3.

Đối với nhà đầu tư nước ngoài

Theo khoản 5, điều 14, nghị định 01/2014/ NĐ-CP quy định về nhà dầu tư nước
ngoài mua cổ phần tín dụng Việt Nam thì nhà đầu tư nước ngoài chỉ được phép

ủy quyền của họ kí. Các hành vi khác như tặng cho, thừa kế cũng thuộc hình thức
chuyển nhượng này.
Thủ tục chuyển nhượng như sau:
Bước 1: Tiếp nhận hồ sơ
Công ty cổ phần tiếp nhận hồ sơ và yêu cầu chuyển nhượng cổ phần của cổ đông.
Bước 2: Kiểm tra hồ sơ chuyển nhượng cổ phần.
Nhân viên quản lý sổ cổ đông cho công ty tiến hành kiểm tra.
Kiểm tra tính hợp lệ, tính pháp lý của chứng từ chuyển nhượng và thông tin
liên quan đến chứng từ chuyển nhượng; đối chiếu số lượng cổ phần chuyển nhượng

9


Phân loại hồ sơ chuyển nhượng, những trường hợp chuyển nhượng có điều
kiện theo luật doanh nghiệp 2014 và điều lệ công ty thì phải có phê duyệt của Hội
Đồng Quản trị
Bước 3: Thu phí và cấp giấy xác nhận
Nếu hồ sơ chuyển nhượng đầy đủ và hợp lệ nhân viên tiếp nhận hồ sơ chuyển
nhượng kí xác nhận trên giấy đề nghị chuyển nhượng.
Tiến hành thu phí chuyển nhượng theo mức phí thỏa thuận.
Bước 4: Lập phiếu hẹn cấp/ trả sổ cổ đông
Tùy theo mỗi công ty mà thời gian hẹn cấp/trả sổ cổ đông sẻ khác nhau
Bước 5: In sổ cổ đông
Bộ phận quản lý sổ cổ đông của công ty căn cứ vào hồ sơ chuyển nhượng để
thực hiện bút toán chuyển nhượng: ghi tăng/gảm cổ phần trên Sổ cổ đông.
Bước 6: Cấp/trả Sổ cổ đông
Bộ phận quản lý sổ cổ đông cấp/ trả Sổ cổ đông cho bên chuyển nhượng và bên
được chuyển nhượng sau khi đã hoàn tất các thủ tục trên.
2.2.


lệnh được khớp đến công ty chứng khoán. Công ty chứng khoán xác nhận với đại
diện giao dịch về kết quả giao dịch sau khớp lệnh.
Bước 5: Hoàn thành quá trình chuyển nhượng:

11


Nhà đầu tư nhận được chứng khoán (nếu là người mua) hoặc tiền (nếu là
người bán) trên tài khoản của mình tại công ty chứng khoán.
Những quy định chặt chẽ này nhằm mục đích bảo vệ lợi ích của người mua,
vì khi các công ty niêm yết bán cổ phần trên thị trường thì người mua không có
điều kiện trực tiếp kiểm tra, đánh giá chất lượng hàng hóa. Sự can thiệp của nhà
nước trong việc phẩm định các công ty cổ phần đăng kí bán cổ phần là một chứng
thực tin cậy để người mua trả giá mua hàng. Người mua thực hiện việc mua cổ
phần chỉ thông qua các thông tin được Nhà nước kiểm định. Điều này cho thấy
pháp luật về chứng khoán cần phải hết sức cụ thể, phải được thực hiện đầy đủ để
bảo vệ lợi ích cộng đồng người mua.

KẾT LUẬN
“Công ty cồ phần là một loại hình kinh doanh phổ biến hiện nay, được xem
là phương thức phát triển cao nhất cho đến nay của loài người để huy động vốn cho
kinh doanh và qua đó làm cho nền kinh tế của mỗi quốc gia phát triển” 1. Luật
Doanh nghiệp 2014 đã khắc phục được phần nào những sai sót của Luật doanh
nghiệp năm 2005 về chuyển nhượng cổ phần trong công ty cổ phầnVấn đề chuyển
nhượng cổ phần trong công ty cổ phần là một vấn đề không hề đơn giản, các nhà
đầu tư và công ty cần phải tìm hiểu quy định của pháp luật cũng như năm bắt thông
tin đầy đủ để tránh trường hợp hiểu nhầm, hiểu sai dẫn đến gây thiệt hại cho bản
thân và nhà đầu tư.

1 Nguyễn Ngọc Bích. Luật Doanh nghiệp, vốn và quản lý trong CTCP, Nxb. Trẻ, 2003, tr.18.