SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN TRẺ MẪU GIÁO
5 – 6 TUỔI LÀM ĐỒ DÙNG ĐỒ CHƠI TẠI TRƯỜNG
MẦM NON NGA HƯNG
Người thực hiện: Thịnh Thị Hương
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường MN Nga Hưng
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HOÁ, NĂM 2017
1
MỤC LỤC
NỘI DUNG
Trang
1. LỜI MỞ ĐẦU
1
1.1 Lí do chọn đề tài
1
6
Giải pháp 2: Tìm kiếm, thu gom và sử lý nguyên vật liệu để làm đồ
dùng đồ chơi.
8
Giải pháp 3: Tổ chức hướng dẫn cho trẻ làm đồ dùng đồ chơi.
9
Giải pháp 4: Sử dụng sản phẩm trong các hoạt động của trẻ.
16
Giải pháp 5: Công tác tuyên truyền, phối kết hợp với phụ huynh tìm
kiếm nguyên vật liệu phế thải.
17
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
19
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
20
3.1. Kết luận chung
một hoạt động quan trọng trong đời sống tuổi thơ của trẻ. Ở trường mầm non,
hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo được giáo viên tổ
chức, hướng dẫn nhằm giúp trẻ thỏa mãn các nhu cầu vui chơi và nhận thức,
đồng thời nhằm giáo dục và phát triển toàn diện cho trẻ ở lứa tuổi này. Vui chơi
của trẻ là dạng hoạt động phản ánh sáng tạo, độc đáo hiện thực, tác động qua lại
giữa trẻ và môi trường xung quanh nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi, nhu cầu
nhận thức của trẻ, nhờ thế mà nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển.
Vì vậy đồ dùng đồ chơi là nhu cầu thiết yếu không thể thiếu được trong cuộc
sống của trẻ, đặc biệt trong các hoạt động của trẻ ở trường mầm non. Thông qua
đồ dùng đồ chơi trẻ có điều kiện phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo và kích
thích khả năng tìm tòi, khám phá, trẻ được thao tác với các đồ vật,.... Khi trẻ
được tìm hiểu, khám phá các đồ dùng đồ chơi giúp trẻ hiểu biết về tên gọi, đặc
điểm, công dụng,…về thế giới xung quanh giúp trẻ biết được cách sử dụng,
công dụng,...của các đồ dùng, đồ vật, qua đó giúp trẻ phát triển về nhận thức.
Khi được thao tác với đồ dùng đồ chơi: Cầm, nắn, sờ,… giúp trẻ được phát triển
thể chất về các vận động tinh. Bên cạnh đó, khi được tiếp xúc với các đồ dùng
đồ chơi, trẻ cảm nhận được cái đẹp, tạo cho trẻ yêu thích và mong muốn tạo ra
cái đẹp qua đó giúp trẻ phát triển thẩm mĩ một cách tốt nhất. Không những thế,
khi được chơi với các đồ dùng đồ chơi, vốn từ của trẻ được phát triển một cách
nhanh nhất giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, rèn luyện cho trẻ sự tự tin, mạnh dạn
khi chơi với bạn, với cô qua đồ dùng đồ chơi, qua đó trẻ được phát triển ngôn
ngữ và tình cảm - quan hệ xã hội[1].
Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều đồ chơi cho trẻ mầm non, tuy nhiên
xét về phương tiện giáo dục thì chúng ta không thể đáp ứng đầy đủ các nhu cầu
và mục đích của chương trình dạy học ở trường mầm non. Hơn thế nữa việc mua
sắm quá nhiều đồ chơi cho trẻ làm ảnh hưởng đến tiền bạc của các bậc phụ
huynh. Nhưng không phải các đồ dùng đồ chơi mua sẵn lúc nào cũng đẹp, lúc
1
dụng vào thực tế hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi tại lớp trong thời gian sắp
tới.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Nhận thức của trẻ 5-6 tuổi
Đề tài đã nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc cho trẻ mẫu giáo 5
- 6 tuổi làm đồ dùng, đồ chơi. Đồng thời đã đề xuất được 5 biện pháp hướng dẫn
cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi làm đồ dùng, đồ chơi tại trường mầm non Nga Hưng.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn, thu thập thông tin
- Phương pháp thống kê toán học xử lý số liệu.
- Phương pháp thực hành trải nghiệm
2
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận
Vui chơi không chỉ là nhu cầu tự nhiên của trẻ mà còn là con đường để trẻ
tăng cường thể chất, mở rộng thế giới quan, nhận biết và biểu lộ cảm xúc, hòa
nhập cộng đồng và trí thông minh của trẻ cũng được tăng cường. Ở lứa tuổi mẫu
giáo, hoạt động vui chơi chiếm một vị trí hết sức quan trọng góp phần giúp trẻ
hình thành và phát triển nhân cách con người. Vui chơi giúp trẻ học tập, lĩnh hội
những kinh nghiệm xã hội để trẻ vận dụng trong cuộc sống sau này. Tuy nhiên,
với bản tính luôn thích tìm hiểu, khám phá thế giới, nếu chỉ chơi mà không có
đồ chơi hoặc chỉ quan sát với những đồ chơi cũ thì chắc chắn có lúc trẻ sẽ nhàm
chán, buồn tẻ. “Hơn nữa về phương diện giải phẫu học, giáo sư về Nhi đồng học
Glenn Doman đã cho biết: “Cấu trúc và chức năng các tế bào não rất đặc biệt,
chúng được thiết kế theo kiểu là nếu chúng ta càng sử dụng chúng nhiều thì
3
Phương pháp giáo dục mầm non chủ yếu là thông qua việc tổ chức các
hoạt động vui chơi để giúp trẻ em phát triển toàn diện. Để trẻ chơi tốt thì phải có
đồ dùng đồ chơi đáp ứng cho trẻ, trong đồ chơi thể hiện tình cảm điển hình của
đồ vật chính là hình dáng tổng quát của đồ chơi giúp trẻ có thể tái tạo và thể hiện
những hành động tương ứng với đồ vật ấy. Đối với trẻ đồ chơi là người bạn
đồng hành không thể thiếu trong một trò chơi, là một trong nhiều phương tiện để
trẻ thực hiện các trò chơi, bởi chính trò chơi đã giúp trẻ tự tạo ra hoàn cảnh chơi,
hình thức chơi, không gian chơi theo đúng ý tưởng của mình. Khi dạy trẻ làm đồ
chơi phải đảm bảo thực hiện theo mục tiêu giáo dục, mang tính thẩm mỹ, phải
giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, kích thích cho trẻ tính độc lập, sáng tạo, đồng
thời phải phù hợp với từng lứa tuổi và đảm bảo được sự an toàn cho trẻ.
Ngày nay, trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa, kinh tế phát triển,
đồ chơi cho trẻ cũng rất phong phú, hiện đại. Trong số đó, có những loại đồ chơi
bổ ích, nhưng cũng không ít đồ chơi còn mang tính bạo lực, phi giáo dục, độc
hại đối với trẻ em. Những loại đồ chơi phù hợp để phát triển trí tuệ cho trẻ mang
tính giáo dục càng được bổ sung phong phú đa dạng bao nhiêu thì kích thích
được tính tò mò ham hiểu biết cùng khám phá của trẻ bấy nhiêu. Đồ dùng, đồ
chơi phải phù hợp với quy luật phát triển trí tuệ của trẻ ở đúng độ tuổi mới có
tác động góp phần hình thành và phát triển trí tuệ ở trẻ.
Trẻ mầm non luôn có nhu cầu với đồ chơi mới, đặc biệt là trẻ 5 tuổi thích
được tự tay tạo ra đồ chơi cho mình. Để làm được điều này, giáo viên cần phải
trang bị cho mình những kiến thức về chăm sóc giáo giục trẻ, hiểu đặc điểm của
trẻ và kiến thức về làm đồ dùng đồ chơi, có được những kiến thức định hướng
một số nguồn vật liệu cần thiết, tiếp theo phải phối hợp chặt chẽ với phụ huynh
để biết trước những nguyên vật liệu nào mà trẻ có thể sưu tầm được. Trên cơ sở
đó, giáo viên sẽ giao nhiệm vụ và hướng dẫn trẻ cách sưu tầm, thu nhặt và bảo
quản các nguyên vật liệu. Từ đó trẻ biết được để làm được đồ dùng đồ chơi cần
- Khi làm ĐDĐC giáo viên còn phải tính toán nhiều đến kinh phí và hiệu
quả sử dụng.
- Trong lớp một số trẻ tiếp thu bài còn hạn chế, chưa hứng thú tham gia
vào quá trình sáng tạo ĐDĐC với các bạn nên ảnh hưởng đến chất lượng dạy và
học.
2.2.3. Kết quả thực trạng:
Từ những thuận lợi và khó khăn còn tồn tại, ngay từ đầu năn học tôi đã đi
sâu vào nghiên cứu đề tài và tìm tòi quan sát khả năng của trẻ để giúp trẻ tạo ra
những đồ chơi phù hợp với khả năng tư duy của từng trẻ ở nhóm lớp, kết quả
thu được như sau:
B¶ng kÕt qu¶ kh¶o sát trẻ tháng 9 năm 2016
STT
1
2
3
4
Nội dung
Ý thức thu thập nguyên vật liệu
có sẵn
Trẻ hứng thú trong việc làm đồ
dùng đồ chơi
Trẻ sáng tạo, linh hoạt trong
việc làm làm đồ dùng đồ chơi
Ý thức biết trân trọng và giữ gìn
sản phẩm do mình làm ra
4
27
Tỷ lệ
12
15% 19% 44%
27
Tỷ lệ
5
4
4
12
15% 15% 44%
6
7
8
22% 26% 30%
1
2
3
4
5
Nội dung thực
hiện
Làm đu quay, cầu
trượt, bập bênh, các
Trường
loại cây, hoa, rau
mầm non
xanh,…
Chủ đề
Bản thân
Gia đình
Nghề
nghiệp
Làm trang phục:
Quần áo, mũ, dép
Bàn ghế, cốc chén,
ngoài trời.
keo kéo,…
- Cói, lõi, áo ngô khô, - Hoạt động ở các
rơm khô, thùng cát
góc, hoạt động
tông, Vỏ chai coca,
ngoài trời, hoạt
vỏ sữa chua, vỏ nước động học.
rử bát, xốp màu, keo
kéo,…
- vải , giấy màu, sách Hướng dẫn trẻ
báo cũ, lá cây khô,
làm ở các góc,
xốp màu cói lõi, cây hoạt động ngoài
đay, , keo kéo
trời, hoạt động
học.
Lá chuối, làm bằng
- Hoạt động ở các
vỏ trứng, làm bằng củ góc, hoạt động
khoai lang, khoai sọ, ngoài trời, hoạt
lá đa, cây bèo tây, vỏ động học.
trứng gà, quả phi lao,
rơm khô, lá khô,
các loại: lá cây, thân
Sử dụng nguyên liệu
6
- Xây dựng mô
hình ngã tư đường
phố.
- Làm cái ô, mũ,
nón, quần áo
mưa….
cây tạo khu rừng, các
loại củ quả làm các
con vật, cành cây làm
hàng rào….
- Bông, bẹ ngô, râu
ngô, lá chuối, vỏ củ
lạc, củ giềng, củ
gừng, lá cây, lá tre, lá
trúc, hột hạt, sỏi,
que ...
- Tre, dọc khoai, thân
cây bèo tây, vỏ trứng,
vỏ dừa, ống luồng,
hột hạt, que
- Hoạt động ở các
góc, hoạt động
ngoài trời, hoạt
động học.
- Hoạt động ở các
góc, hoạt động
ngoài trời, hoạt
động học.
nước khoáng, lông
làm ở các góc,
- Trường
10
- Làm trường, cổng, gà, ống tre, ống nứa
hoạt động ngoài
tiểu học
…
trời, hoạt động
học.
+ Biết cách tổ chức các hoạt động hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi tự tạo.
Ngoài ra bản thân tôi đã tham gia học hỏi kinh nghiệm làm đồ dùng đồ chơi
của một số trường Nga Trường, Nga Thái,…trong huyện Nga Sơn và các huyện
khác trong tỉnh Thanh Hóa có phong trào làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo qua hội
thi làm đồ dùng đồ chơi năm học 2015-2016 của Phòng GD&ĐT Nga Sơn và Sở
giáo dục đào tạo tỉnh Thanh Hóa tổ chức. Đồng thời tôi còn tham khảo cách
7
hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi trên các kênh truyền hình về chăm sóc giáo
dục trẻ mầm non như VTC11 (Chương trình “ Những tờ giấy diệu kỳ” dạy trẻ
cách làm một số đồ dùng đồ chơi cho trẻ mầm non, vào mạng xem chương trình
“Hướng dẫn làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ mầm non, một số tài liệu, tập san, tạp
chí giáo dục đó là: Tài liệu hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật
liệu thiên nhiên của Thạc sỹ Nguyễn Thị Bách Chiến chuyên viên vụ giáo dục
mầm non, một số tạp chí giáo dục mầm non...
Kết quả:
- Bản thân đã nắm được kiến thức hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi cho
trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi. Tích lũy được phần nào kinh nghiệm quý báu cho bản
thân và tự làm đồ dùng dạy học phục vụ thiết thực cho các hoạt động đổi mới
được ngay trong trường như: Vỏ hộp sữa, lá cây, vỏ chai nước
suối… Tôi hướng dẫn trẻ thu lượm, làm vệ sinh, phơi khô ráo.
8
Trước khi hướng dẫn trẻ làm một số đồ dùng, đồ chơi nào đó tôi luôn xác
định nguyên vật liệu cần dùng cho một hoạt động hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ
chơi để có kế hoạch chuẩn bị đầy đủ nguyên vật liệu, đảm bảo tốt các yêu cầu cơ
bản là:
Thứ nhất: Đảm bảo vệ sinh, an toàn cho trẻ: Các nguyên vật liệu thiên
nhiên cần được làm vệ sinh sạch sẽ trước khi cho trẻ sử dụng (rửa sạch, phơi
khô và loại bỏ những nguyên vật liệu không còn nguyên hình, rách, nát). Đồng
thời các nguyên vật liệu có sẵn trong thiên nhiên phải tươi, không độc hại,
không có gai nhọn, không sử dụng những loại cây có nhựa độc (như lá cây hoa
anh đào, lá vạn liên thanh…)
Thứ hai: Phù hợp với khả năng sử dụng của trẻ và đảm bảo thẩm mỹ: Như
kích thước phải vừa tay trẻ, không quá to và cũng không quá nhỏ. Khi cho trẻ sử
dụng các nguyên vật liệu nhỏ như hột hạt…thì giáo tôi phải bao quát tốt. Về
màu sắc tôi cần lựa chọn những nguyên vật liệu có màu sắc tươi, đẹp, có thể sơn
màu cho các nguyên vật liệu trước khi cho trẻ sử dụng. Về hình dáng lựa chọn
những nguyên vật liệu có hình dáng đặc trưng, có thể cắt, tạo dáng lá cây trước
khi sử dụng.[3]
Trước khi hướng dẫn trẻ làm một số đồ dùng, đồ chơi nào đó chúng ta cần:
Xác định nguyên vật liệu cần dùng cho một hoạt động phù hợp với từng chủ đề
hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi để có kế hoạch chuẩn bị đầy đủ nguyên vật
liệu, đảm bảo sạch sẽ an toàn và sử dụng dễ dàng.
Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới động vật”
Để chuẩn bị nguyên liệu để hướng dẫn trẻ làm “Con công” trẻ phải kể được
các nguyên vật liệu đó là: xốp màu, vỏ hộp sữa chua, keo nến, hột vòng; Hay để
làm con “Gà mái” cần có: Rơm, keo nến, hạt na, chỉ buộc; Làm con “Hươu cao
tự tay mình làm ra một đồ chơi là điều mà theo tôi nghĩ trẻ sẽ rất hứng thú và
tích cực, và sẽ thích thú hơn nếu những đồ chơi đó lại được trẻ làm ra từ chính
những nguyên vật liệu đơn giản dễ tìm ngay trong gia đình trẻ, tạo ra nhiều đồ
chơi mang tính sáng tạo phong phú cho lớp học của mình. Những đồ chơi này
vừa dễ làm vừa dễ sử dụng trong các giờ học và trong các hoạt động.
Ví dụ: Với chủ đề “Trường mầm non”
Đề tài: Làm ống đựng bút
Chuẩn bị: Hộp nhựa, keo, kéo, giấy màu hoặc giấy hoa
Cách làm:
+ Đầu tiên tôi hướng dẫn trẻ dùng kéo để cắt hộp nhựa ra làm nhiều phần
có độ dài ngắn khác nhau
+ Tiếp theo tôi cho trẻ lấy keo dính giấy màu mà tôi đã cắt sẵn theo kích
thước của hộp nhựa dính xung quanh hộp nhựa, rồi sắp xếp chúng lại với nhau
+ Cuối cùng tôi cho trẻ dùng kéo cắt bớt phần bìa giấy màu thừa ở xung
quanh.
+ Sản phẩm của trẻ
Hình ảnh 1: “Làm ống đựng bút”
Trong quá trình trẻ làm tôi đã luôn hướng dẫn giúp đỡ trẻ làm, trẻ tỏ ra rất
hứng thú và tham gia rất tích cực.
Như vậy, chỉ với cách làm đơn giản từ những nguyên vật liệu cũng hết sức
đơn giản dễ tìm trẻ trong lớp tôi đã tạo thành những ống đựng bút cho mình thật
đẹp, trong đó có 15 sản phẩm xuất sắc, 12 sản phẩm đạt yêu cầu có thể sử dụng
10
để trang trí góc chơi của trẻ ở trong lớp hay dùng cho trẻ đựng bút màu ở góc
học tập.
Cũng từ lõi giấy vệ sinh kết hợp với một số nguyên vật liệu khác như:
Xốp màu, băng dính hai mặt, bút chì, bông cũ, kéo tôi dạy trẻ làm những chú thỏ
Để giúp trẻ 5-6 tuổi ở lớp tôi phát huy được tính tích cực sáng tạo tôi luôn
đan xen giữa các nội dung hoạt động giáo dục trong một hệ thống tác động sư
phạm thống nhất hài hoà. Bởi hoạt động tạo hình được xem như là môi trường lý
tưởng tạo điều kiện thuận lợi cho sự lồng ghép nhiều hoạt động.
Với hoạt động làm đồ dùng đồ chơi trên hoạt động tạo hình là hình thức
học đóng vai trò chủ chốt, ở đó trẻ có thể tìm hiểu cuộc sống xung quanh, trẻ
tiếp thu các tri thức, kỹ năng kỹ xảo theo một chương trình có tính hệ thống.
Trên hoạt động tạo hình, giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn, củng
cố kỹ năng cũ và cung cấp cho trẻ những kỹ năng tạo hình mới. Đồ chơi của cô
làm và sự dẫn dắt bằng tình huống có vấn đề sẽ kích thích trẻ hứng thú tham gia
vào quá trình hoạt động. Với hoạt động này tôi tổ chức theo hình thức linh hoạt
như một hoạt động chơi, tôi và trẻ cùng hoạt động, sáng tạo theo cách “Chơi mà
học”.
Ví dụ: Với chủ đề “ Thực vật”
Đề tài: Dạy trẻ làm bông hoa
Chuẩn bị: Lõi giấy vệ sinh, keo, kéo, xốp màu.
Tiến hành:
- Tôi cho trẻ kể về một số loài hoa quen thuộc.
- Sau đó tôi cho trẻ quan sát một số loài hoa và đàm thoại với trẻ về các
bộ phận của hoa.
- Hướng dẫn trẻ làm bông hoa :
+ Đầu tiên tôi cho trẻ bóp bẹp những lõi giấy vệ sinh rồi dùng kéo cắt ra
thành từng đoạn khoảng 1cm.
+ Tiếp theo tôi cho trẻ xếp những miếng cắt đó sao cho một đầu chụm vào
nhau tạo thành những cánh hoa, sau đó dùng keo dính chúng lại với nhau.
+ Sau đó cho trẻ vẽ một hình tròn nhỏ lên miếng xốp màu rồi dán vào
giữa bông hoa làm nhuỵ hoa.
+ Cuối cùng cho trẻ mang bông hoa của mình lên bàn trưng bày sản phẩm
cho các bạn nhận xét :
+ Bông hoa này như thế nào? Vì sao đẹp?
trẻ hoàn thiện sản phẩm của mình.
+ Trẻ làm xong tôi cho trẻ mang sản phẩm của mình lên bàn trưng bày
cho cả lớp nhận xét.( Cho cả lớp nhận xét về kỹ năng cắt, xếp, dán của trẻ)
Sau đó tôi nhận xét chung bài của cả lớp.
+ Sản phẩm của trẻ :
13
Hình ảnh 4: Búp bê
Với em búp bê này trẻ có thể dùng để trang trí lớp học, dùng để chơi hoạt
động góc.
Với chủ đề “ Thế giới động vật”
Đề tài: Dạy trẻ làm con công
Chuẩn bị : Vỏ hộp sữa chua, xốp màu, keo, kéo, bút chì.
Tiến hành:
- Tôi cho trẻ kể về một số con vật.
- Sau đó tôi cho trẻ quan sát đồ chơi “ Con công” và cho trẻ nhận xét đặc
điểm của con công gồm các bộ phận chính: Đầu, cánh, mình, đuôi, mỏ.
- Hướng dẫn trẻ làm:
+ Tôi vẽ đầu công, 2 cánh, đuôi công ra xốp màu phát cho trẻ.
+ Tiếp theo cho trẻ dùng kéo để cắt rời các mảng đầu, đuôi, cánh, theo
đường bao đó.
+ Dùng vỏ hộp sữa chua làm thân con công, dán 2 cánh công sang 2 bên
của vỏ hộp sữa chua, dán tiếp đuôi công ở phía sau và dán đầu công ở phía trước
rồi trang trí mỏ, mắt cho con công.
+ Cắt các màu từ xốp thành các hình giọt nước để trang trí lên đuôi công
cho đẹp, sinh động. Như vậy trẻ dán hoàn thành xong con công.
+ Trẻ làm xong cho trẻ mang sản phẩm của mình lên bàn trưng bày cho cả
lớp nhận xét: Trẻ nhận xét về kỹ năng cắt dán như thế nào? Con công được làm
cho cả lớp nhận xét. Sau đó tôi nhận xét chung bài của cả lớp. Tôi hỏi trẻ đây là
cái gì? sử dụng nguyên liệu gì để làm ra thuyền? nguyên liệu đó hằng ngày cô
trò thu gom ở đâu?
Với đồ chơi này bé sử dụng trong hoạt động góc, hoạt động cho trẻ làm
quen với toán, bé khám phá khoa học.
Như vậy, trong quá trình trẻ làm đồ dùng đồ chơi trên tiết học, trẻ sẽ dần
hoàn thiện những kỹ năng tạo hình từ đơn giản đến phức tạp, tư duy, sự tưởng
tượng và nhận thức của trẻ sẽ ngày một nâng cao dần. Đồng thời trẻ biết cách
15
sưu tầm và chuẩn bị các nguyên vật liệu phù hợp với từng loại đồ dùng đồ chơi
cần làm để tạo ra những sản phẩm đồ chơi đẹp và có giá trị sử dụng cao.
* Dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi mọi lúc mọi nơi
Có thể nói đây là một hoạt động mang tính tự do mà trẻ có thể tham gia
một cách tự nguyện, tự giác. Các hoạt động này có thể diễn ra ở những thời
điểm khác nhau trong ngày một cách hợp lý như dạo chơi, sinh hoạt chiều. Tổ
chức các cuộc thi có thể là “Bé khéo tay” để cho trẻ có cơ hội được làm đồ chơi
dự thi.
Với hoạt động chiều và trong các cuộc thi, tôi thường chuẩn bị cho trẻ
những nguyên vật liệu đơn giản và phổ biến. Yêu cầu về kiến thức và kỹ năng
của trẻ hầu hết là nhằm rèn luyện, củng cố những kỹ năng đã học, khuyến khích
trẻ vận dụng những kỹ năng cũ để sáng tạo ra những sản phẩm mới có thể là trẻ
tự tưởng tượng hoặc cô có thể gợi ý.
Ví dụ: Trong giờ dạo chơi ngoài sân trường tôi cho trẻ nhặt những chiếc
lá rụng và hướng dẫn trẻ từ những chiếc lá đó có thể làm được rất nhiều đồ chơi,
các con cuộn lá lại để làm những chiếc kèn thổi rất hay, hoặc có thể cuộn dọc lá
rồi dùng dây buộc lại sau đó lấy một chiếc dây khác buộc phần cuống lại làm
con cào cào. Hay làm con trâu tôi cho trẻ dùng tay xé sừng trâu theo đường gân
lá vào đến sống lá (ở phía gần cuống lá) để làm đầu của con trâu ọ, sau đó cuốn
nhiều tạo cho trẻ động cơ phấn khởi, hứng thú để tiếp tục học làm những đồ chơi
về sau và hứng thú khi khám phá các hoạt động..
Ví dụ: Ở giờ đón trẻ, tôi trưng bày các sản phẩm của trẻ đã làm ra ở các
góc theo nội dung từng chủ đề để cho trẻ được chơi và khám phá. Qua đó giáo
dục trẻ biết cách giữ gìn bảo vệ đồ chơi trẻ thấy được ý nghĩa của đồ chơi mình
làm.
Hay trong hoạt động học có chủ định "Khám phá khoa học" về đồ dùng
gia đình. Để trẻ dễ liên hệ đồ dùng trong gia đình tôi đã cho trẻ những vỏ chai
nhựa tìm và đếm những đồ dùng mà trẻ làm được từ những vỏ chai nhựa tìm và
cho trẻ quan sát và nhận xét về đồ dùng đó. Từ đó trẻ được trải nghiệm, sử dụng
có hiệu quả và ghi nhớ đặc điểm của đồ dùng trong gia đình.
Trong hoạt động góc cho trẻ sử dụng đồ chơi của mình làm ra, xây dựng
mô hình theo chủ đề, từ đó trẻ thấy được các đồ dùng đồ chơi tuy giống nhau
nhưng có thể sử dụng được với các chủ đề khác nhau, tạo ra các mô hình phù
hợp các chủ đề đó. Trẻ biết cách giữ gìn, biết bảo vệ môi trường, biết tiết kiệm,
thấy được ý nghĩa của đồ chơi mình làm.
17
Hình ảnh 7: đồ dùng, đồ chơi sử dụng trong hoạt động góc
Sản phẩm đồ chơi của trẻ cần được trưng bày đẹp, dễ quan sát để trẻ có
thể giới thiệu sản phẩm của mình với người thân, bạn bè. Tôi để sản phẩm làm
ra ở các góc, trang trí tuỳ nội dung chủ đề, trang trí các mảng lớn, ứng dụng vào
từng nội dung để trẻ có thể tự học như cây hoa - quả gắn chữ cái, số (trẻ làm
cùng cô).
Từ những sản phẩm của trẻ làm ra được chúng ta trân trọng trẻ sẽ cảm
thấy phấn khởi, có ý nghĩa từ đó trẻ có ý thức giữ gìn, tôn trọng sản phẩm của
mình làm ra tốt hơn. Trẻ chú ý học bài đạt kết quả hơn.
Kết quả:100% trẻ học có hứng thú. Nắm được kiến thức của bài học, tích
để phụ huynh có thể dạy trẻ làm.
Để làm các bức tranh phục vụ cho chủ đề giáo dục tôi đã vận động phụ
huynh mang những tờ lịch cũ, hoạ báo, vỏ trai, vỏ ngao, hột hạt,... để làm đồ
dùng đồ dạy học cho trẻ.
19
Hình ảnh 9: Tranh chủ đề: Thế giới động vật
Ngoài ra, tôi thường xuyên mời phụ huynh tham quan góc học tập, xem các
đồ dùng đồ chơi do chính tay trẻ làm để phụ huynh thấy được rằng con em mình
hoàn toàn có thể làm được đồ chơi từ những nguyên vật liệu thiên nhiên đã qua sử
dụng. Bên cạnh đó tôi thường xuyên trao đổi trực tiếp với phụ huynh một số kiến
thức về việc dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi trong các giờ đón và trả trẻ, từ đó phụ
huynh có thể đóng góp cho cô giáo những kiến thức mới trong hoạt động dạy trẻ
làm đồ dùng đồ chơi và đóng góp những nguyên vật liệu thiên nhiên đã qua sử
dụng cho nhà trường.Tôi nghĩ đây cũng là một hình thức khá hay trong việc phát
huy ở trẻ tính tích cực sáng tạo trong hoạt động dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
*Đối với Giáo dục:
Qua một năm áp dụng những biện pháp trên, cùng với sự chỉ đạo của Ban
giám hiệu nhà trường, sự góp ý của các bạn đồng nghiệp trong trường qua các
buổi dự giờ. Lớp học của tôi đã thu hoạch được những kết quả như sau:
*Bảng kết quả của trẻ
STT
1
2
3
4
Tỷ lệ
37%
41%
22%
%
27
10
10
7
0
Tỷ lệ
37%
37%
26%
%
Tỷ lệ
44,5% 37% 18,5%
%
20
* Đối với bản thân:
+ Nắm chắc nội dung, phương pháp tổ chức hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ
chơi.
+ Có nhiều kinh nghiệm trong việc sưu tầm nguyên vật liệu.
+ Nâng cao tay nghề trong việc làm đồ chơi và dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi.
* Đối với đồng nghiệp:
+ 100% đồng nghiệp tham khảo các biện pháp và được triển khai, nhân
rộng trong nhà trường.
+ Được đồng nghiệp đánh giá cao với các biện pháp đưa ra trong sáng
kiến.
* Đối với nhà trường:
Nhà trường được Phòng giáo dục đánh giá cao về công tác làm đồ dùng
đồ chơi tự tạo và tổ chức hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi trong nhà trường.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận chung:
Qua quá trình tổ chức và thực hiện hướng dẫn trẻ làm ĐDĐC cho trẻ mẫu
giáo 5-6 tuổi tôi nhận thấy rằng: Đây là một việc làm vô cùng cần thiết. Để
thực hiện có hiệu quả thì yêu cầu đặt ra đối với giáo viên mầm non phải nắm
được những tiêu chí cơ bản khi làm đồ chơi tự tạo bằng những nguyên vật liệu
phế thải:
Đảm bảo tính sư phạm (Có tác dụng hình thành, củng cố các khái niệm,
Đối với nhà trường: Tham mưu với các cấp, ngành đầu tư, nâng cấp cơ sở
vật chất, thiết bị phù hợp.
Trên đây, là bài viết sáng kiến kinh nghiệm của tôi về việc hướng dẫn trẻ
5 - 6 tuổi tự tạo đồ dùng đồ chơi cho mình. Rất mong được sự góp ý của Hội
đồng khoa học ngành cũng như của các bạn đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Nga Hưng, ngày 8 tháng 4 năm 2017
XÁC NHẬN CỦA
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Tôi xin cam đoan sáng kiến kinh
nghiệm này là do bản thân tôi viết.
Cam kết không copy của ai!.
Người viết SKKN
Mai Thị Thu Trang
Thịnh Thị Hương
22
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Một số tài liệu trong các trang web trên mạng Internet như:
- Bài vai trò của hoạt dộng vui chơi trong giáo dục trẻ mầm non( Đăng
08/18/2006/bởi Pandakids School | Chuyên mục Bài viết & Tin tức, Cẩm nang
Pandakids);
- Bài viết: Tầm quan trọng của đồ dùng đồ chơi đối với trẻ mầm non của
tác giả: Hoàng Thị Hoài, nguồn tin: Trường MN Lâm Thủy; Đăng lúc; Thứ 209/05/2016; Người đăng bài: Võ Văn Bằng
- Bài Vai trò của đồ dùng đồ chơi đối với trẻ mầm non mẫu giáo
(sieuthidochoimamnon.com)