MỤC LỤC

PHẦN THỨ NHẤT : ĐẶT VẤN ĐỀ

1. Lí do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Đối tượng nghiên cứu
4. Phương pháp nghiên cứu
PHẦN THỨ HAI : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
a) Thuận lợi
b) Khó khăn
c) Kết quả
3. Giải pháp và biện pháp thực hiện
3.1. Thực hành sử dụng chuột
3.2. Thực hành khởi động với nút Start
3.3. Thực hành thao tác với cửa sổ
3.4. Thực hành tạo cấu trúc thư mục
3.5. Thực hành soạn thảo văn bản
3.6. Thực hành gõ văn bản có các công thức toán, lí, hóa
3.7. Thực hành tạo bảng
3.8. Thực hành soạn thảo một số văn bản mở rộng
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục
PHẦN THỨ BA : KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1. Kết luận
2. Kiến nghị
TÀI LIỆU THAM KHẢO


MỘT SỐ KINH NGHIỆM
RÈN KĨ NĂNG THỰC HÀNH MÁY VI TÍNH
TRONG HỌC NGHỀ TIN HỌC ỨNG DỤNG LỚP 8

PHẦN THỨ NHẤT : ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài
Trong những năm qua, nền giáo dục nước ta đã đạt được những thành tựu
có ý nghĩa về phát triển quy mô, tạo chuyển biến bước đầu về chất lượng, tăng
cường các điều kiện phát triển giáo dục. Việc tìm ra nguyên nhân, đề xuất giải
pháp phát triển sự nghiệp giáo dục đáp ứng yêu cầu phục vụ công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước là nhiệm vụ trọng yếu của những người làm công tác giáo
dục hiện nay. Đặc biệt là mhững giáo viên đang giảng dạy bộ môn Tin học.
Đảng và Nhà nước đặc biệt coi trọng sự nghiệp giáo dục đào tạo. Mục tiêu
của giáo dục THCS là giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả đã học
ở tiểu học, có trình độ học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết
ban đầu về kĩ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung
cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động.
Hiện nay, Bộ giáo dục và đào tạo đã triển khai áp dụng đổi mới nội dung
chương trình sách giáo khoa và phương pháp dạy – học. Đặc biệt trong những
năm học gần đây môn Tin học đã được đưa vào giảng dạy trong nhà trường phổ
thông. Bước đầu dưới hình thức môn học tự chọn. Tùy theo cơ sở vật chất, trang
thiết bị dạy học Tin học ở mỗi trường mà tổ chức các khối lớp học tập bộ môn
này. Đối với trường THCS Quảng Thắng đã có sự quan tâm, đầu tư cho bộ môn
Tin học. Nhà trường đã có phòng bộ môn, có giáo viên chuyên ngành Tin, có
chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng được yêu cầu dạy – học.
Với sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin làm cho việc đưa môn
Tin học vào giảng dạy ở các nhà trường phổ thông trở thành yêu cầu cấp thiết.
Đặc biệt, chú trọng công tác hướng nghiệp cho học sinh phổ thông nên Sở Giáo
dục và Đào tạo Thanh Hóa tổ chức biên soạn bộ TÀI LIỆU NGHỀ PHỔ THÔNG đã
được Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép sử dụng tại công văn số 4978/BGDĐTGDTrH, ngày 27/7/2011 trong đó có Nghề Tin học ứng dụng lớp 8. Được các

- Trao đổi, thảo luận cùng đồng nghiệp trong trường và các trường trong Thành
phố Thanh Hóa cùng bộ môn.
- Qua dạy học thực tiễn trên lớp rút ra kinh nghiệm.
- Thông qua bồi dưỡng thường xuyên các chu kỳ.
- Tham khảo tài liệu, sách báo có liên quan.
PHẦN THỨ HAI : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Tin học ngành khoa học, có vai trò rất quan trọng, thiết thực trong đời
sống hàng ngày của con người như sử dụng máy tính điện tử để nghiên cứu cấu
trúc, tính chất của thông tin, phương pháp thu thập, lưu trữ, tìm kiếm, biến đổi,
truyền thông tin nhằm áp dụng vào các lĩnh vực khác nhau trong xã hội.
Nâng cao chất lượng dạy – học nhằm đảm bảo mục tiêu yêu cầu giáo dục
THCS, đảm bảo cho học sinh củng cố và phát triển những kết quả nội dung đã
học ở tiểu học, có học vấn chuẩn phổ thông, có những hiểu biết tối thiểu về kĩ
năng hướng nghiệp để tiếp tục học THPT, trung cấp học nghề hoặc đi vào cuộc
sống lao động.
Việc giảng dạy Tin học gồm lý thuyết đi đôi với tiết thực hành. Thông qua
tiết thực hành trên phòng máy giúp học sinh củng cố được kiến thức, kỹ năng
của bài học bằng các thao tác với máy vi tính.
Vì thế, học sinh cần thực hiện tốt các thao tác với máy vi tính để nắm
vững bài học, nâng cao hứng thú học môn Tin học.
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
a) Thuận lợi
- Tuy môn Tin học mới chỉ là môn học tự chọn nhưng nhà trường đã tạo điều
kiện để học sinh có thể học từ khối lớp 6 đến lớp 9, cũng như các điều kiện có
thể nhằm phục vụ cho việc dạy và học môn Tin học trong nhà trường.
- Được sự ủng hộ của các cấp uỷ - các ban ngành và của phụ huynh toàn trường.
- Là môn học trực quan, sinh động, môn học khám phá những lĩnh vực mới nên
học sinh rất hứng thú học, nhất là những tiết thực hành.
b) Khó khăn

%
SL
%
SL
%
SL
%
8A
28
3 10.7 6
21.4
9
32.1
6
21.4
4
14.4
8B
28
2 7.1
7
25.0
8
28.6
8
28.6
3
10.7
Cộng
56

57.1
4
14.3
Cộng
25.0
58.9
16.1
56
14
33
9
Qua kết quả trên thì đa phần các em nắm kiến thức lý thuyết còn yếu, các
em hay quên và chưa vận dụng vào thực hành được nếu không có sự hướng dẫn
của giáo viên. Từ thực tế trên và bản thân tôi là một giáo viên dạy bộ môn Tin
học đã thay đổi suy nghĩ làm thế nào để các em nắm lý thuyết chắc hơn, nhớ lâu
hơn và vận dụng vào thực hành tốt hơn. Sau thời gian thay đổi phương pháp
giảng dạy đối với môn Tin học đã có hiệu quả. Nên tôi chọn đề tài “Một số kinh
nghiệm rèn kĩ năng thực hành máy vi tính trong Nghề Tin học ứng dụng
lớp 8”.
3. Giải pháp và biện pháp thực hiện
* Đề tài này đi vào nghiên cứu các kinh nghiệm, thao tác, kĩ năng để tiến
hành thao tác máy vi tính trong Nghề Tin học ứng dụng. Tuy nhiên, trong phạm
vi của sáng kiến kinh nghiệm này tôi chỉ đi sâu vào một vài kĩ năng trong
chương trình Nghề Tin học ứng dụng lớp 8.
Tôi đã trực tiếp giảng dạy và hướng dẫn học sinh thực hành trên máy tính.
Thông qua đó, các em dễ tiếp thu bài và nhớ kiến thức tốt hơn. Vì vậy, để tiết
4


thực hành đạt hiệu quả trước hết giáo viên cần giảng tốt bài học tiết lý thuyết,

chương trình

Hộp thoại Taskbar and Start Menu Properties
4) Đánh dấu chọn Show Quick Launch để hiện thanh Quick Launch (khởi
động nhanh các chương trình), nháy nút OK.
5) Nháy đúp vào biểu tượng Recycle Bin để hiển thị các tập tin đã bị xóa.

Nút Close

Cửa sổ Recycle Bin
6) Nháy nút Close ở góc trên bên phải cửa sổ để đóng cửa sổ Recycle Bin.
Giáo viên yêu cầu học sinh nhắc lại các thao tác với chuột:
+ Trỏ đối tượng
+ Nháy chuột (Left Click)
+ Kéo thả (Drag and Drop)
+ Nháy nút phải chuột (Right Click)
+ Nháy đúp (Double Click)
Sau đó, học sinh thực hành theo yêu cầu trên bằng các thao tác với chuột.
3.2. Thực hành khởi động với nút Start
Nháy nút Start, sau đó nháy chọn My Computer (cửa sổ hiển thị nội dung
các ổ đĩa mềm, đĩa cứng, ổ CD và các ổ đĩa mạng,...).
6


Các thư mục dữ liệu
được tạo sẵn trong
máy tính

Ổ đĩa cứng



Bảng chọn Start
(chứa mọi lệnh cần thiết để
bắt đầu sử dụng Windows)

Màn hình nền của Windows XP
Thực hành thao tác với cửa sổ là kĩ năng đơn giản. Nhưng nhiều học sinh
chưa hiểu nút Minimize, Maximize hoặc Restore Down sử dụng như thế nào (vì
ít thao tác với các nút lệnh đó). Nên giáo viên có thể hướng dẫn trên máy chiếu
để học sinh quan sát và phân biệt được. Sau đó, yêu cầu học sinh thực hành lần
lượt cho thành thạo.
3.4. Thực hành tạo cấu trúc thư mục
Trong quá trình xử lí, máy tính cần phải truy cập tới thông tin (tìm, đọc,
ghi) trên các thiết bị lưu trữ và việc truy cập ấy sẽ nhanh chóng nếu thông tin
được tổ chức một cách hợp lí, nhất là khi khối lượng thông tin lớn. Để giải quyết
vấn đề này, hệ điều hành tổ chức thông tin theo một cấu trúc hình cây gồm các
tệp và thư mục.
- Hãy tạo cấu trúc thư mục như các hình dưới đây:
Hình 1:
Thư mục cá nhân
Chương trình Pascal
Trò chơi
Văn bản
Bảng điểm

Hình 2:

Thư mục gốc
MINH


hình cây. Còn tệp tin có thể được tạo ra từ các chương trình (Word hoặc Paint)
hoặc sao chép từ các tệp có sẵn trên máy.
Khi thực hành các lệnh với tệp và thư mục trên các thư mục vừa tạo, giáo
viên có thể kiểm tra trực tiếp các nhóm đang thực hành về kiến thức và kĩ năng
về các thao tác với tệp và thư mục theo yêu cầu. Nếu nhóm nào trả lời và thực
hành tốt có thể cho điểm.
3.5. Thực hành soạn thảo văn bản

VÞnh H¹ Long

Các đảo trên vịnh Hạ Long chủ yếu
là đảo đá vôi được hình thành cách đây
trên năm triệu năm. Ẩn dấu trong những
hòn đảo đá vôi là hệ thống hang động vô
cùng phong phú với măng, nhũ đá có quy
mô, hình dáng, màu sắc huyền ảo,... Một
số hang động còn chứa đựng các dấu tích
của người tiền sử. Ở Hạ Long có nhiều
điểm hấp dẫn khách tham quan như Đầu
Gỗ, Bồ Nâu, Sửng Sốt, Soi Nhụ, Thiên
Long, Mê Cung, Tam Cung,...
Học sinh thực hành soạn thảo văn trên có chèn hình ảnh để minh họa
thường chèn ảnh hoặc gõ văn bản mà không kẻ bảng (cho đường viền nét mờ)
dẫn đến cách trình bày sẽ không theo ý.
Đối với các bài thực hành có nội dung được trình bày thành hai phần
ngang nhau (hình ảnh và văn bản) giáo viên nên hướng dẫn cách kẻ bảng trước
sau đó mới soạn thảo văn bản sẽ không làm mất thời gian vào cách chỉnh sửa vị
trí và định dạng của văn bản mà học sinh thường hay vấp phải.
3.6. Thực hành gõ văn bản có các công thức toán, lí, hóa sau:
• Phương trình bậc hai ax + bx + c = 0 có hai nghiệm x1,2 =


i

• Nhôm và kẽm tan trong dung dịch kiềm:
2 Al + 2 NaOH + 2 H2O = 2 NaAlO2 + 3 H2 ↑
Zn + 2 NaOH = Na2ZnO2 + H2 ↑

9


Để tạo một công thức toán trước tiên ta đưa con trỏ soạn thảo về vị trí cần
đặt công thức, chọn lệnh Insert → Object, chọn Create New rồi nháy đúp
chuột vào mục Microsoft Equation 2.0. Khi đó cửa sổ tạo công thức xuất hiện
như hình dưới đây:

Giáo viên nên hướng dẫn chi tiết với văn bản có các công thức toán, lí,
hóa sử dụng nút nào của công thức cho đúng. Tránh tình trạng học sinh nhìn vào
văn bản trên không biết gõ hoặc gõ không đúng công thức một phần do các em
không được thực hành nhiều về văn bản có các công thức toán, lí, hóa.
3.7. Thực hành tạo bảng
Trong khi thực hành tạo bảng, học sinh thường hay mắc lỗi thao tác gộp
các ô hoặc tách một ô trong bảng. Trước tiên, giáo viên yêu cầu học sinh xác
định các hàng, cột trong bảng sau đó cần gộp các ô hoặc tách một ô nào ở vị trí
nào. Khi xác định được vị trí và thao tác với các ô đúng thì việc tạo bảng trở nên
đơn giản. Chẳng hạn:
Soạn thảo bảng thống kê học tập sau:
Chỉ tiêu

Khối lớp 7
7A 7B

28
15
16
14
Trung bình 23
15
15
23
23
12
28
25
28
Kém
1
0
1
0
1
2
0
1
1
Sau đó cộng sĩ số của từng lớp, của cả ba khối lớp và cột tổng số.
3.8. Thực hành soạn thảo một số văn bản mở rộng
Trong các tiết thực hành của chương II. Hệ soạn thảo văn bản Word giáo
viên nên giới thiệu một số dạng đề thi thực hành nghề Tin học của Kỳ thi Nghề
phổ thông khối THCS các năm trước. Nhằm giúp học sinh có kỹ năng thành
thạo trong soạn thảo văn bản đặc biệt trong kỳ thi Nghề phổ thông.
- Đối với đề có phông chữ khác .VnTime, .VnTimeH học sinh sử dụng

Sóng quặn đỏ máu những ngời đã mất
Sóng cuồn cuộn từ Nam chí Bắc
Chín mơi triệu môi ngời thao thức tiếng Việt
Nam
Chín mơi triệu ngời lấy thân mình chở che Tổ
quốc linh thiêng
Để giấc ngủ trẻ thơ bình yên trong bão tố
Ngọn đuốc Hòa bình trên tay rực lửa
Tôi lắng nghe
Tổ quốc
gọi tên mình!

Bi tp 2: Son tho v trỡnh by bi th sau theo mu:

Văn
Cao

Suối mơ, bên rừng thu vắng

Dòng nớc trôi lững lờ ngoài nắng
11


Ngày cha đi sao gió vơng?
Bờ xanh ngắt bóng đôi cây thùy dơng

Suối ơi, ôi nguồn yêu mến
Còn ghi khi bóng ai tìm đến
Đàn ai nắn buông lu luyến
Suối hát theo đôi chim khuyên

Sóng vô tình cuốn mất nửa tên anh
Em ớc một lần bay vào khoảng trời
xanh
Để gọi tên những khung trời kỉ
niệm

Biển
và

em
12


Hạnh phúc đơn sơ, suốt đời em
tìm kiếm
Sao anh hững hờ, quay bớc giữa
tình em

Hồng Thoa

Biển có lỗi gì khi nắng cứ nhạt
thêm
Giấu vào đại dơng những nỗi buồn
sâu thẳm
Lời tỏ tình trong buổi chiều nhạt
nắng
Và cũng buổi chiều ...em nhận
tiếng chia tay
Nếu thật buồn, anh cứ trở về đây
Sóng sẽ hát, lời ru của đá núi

13


Đào tạo thuộc UBND tỉnh, Phòng Giáo dục và Đào tạo thuộc
UBND huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh;
Căn cứ Quyết định số 2135/QĐ-UBND ngày 09 tháng 7
năm 2014 của Chủ tịch UBND Tỉnh Thanh Hóa về việc ban
hành khung kế hoạch thời gian năm học 2014 - 2015 của giáo
dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thờng xuyên;
Xét đề nghị của Trởng phòng Khảo thí và Kiểm định
chất lợng giáo dục,
Quyết định:
Điều 1. Thành lập tại trờng THPT Chuyên Lam Sơn một Hội
đồng coi thi kỳ thi chọn đội tuyển học sinh giỏi dự thi Quốc gia
năm học 2014 - 2015. Thành phần gồm các ông (bà) có tên
trong danh sách kèm theo.
Điều 2. Chức năng nhiệm vụ của Hội đồng coi thi thực
hiện theo Quy chế thi chọn đội tuyển học sinh giỏi Quốc gia
của Bộ Giáo dục và Đào tạo và hớng dẫn của Sở Giáo dục và Đào
tạo Thanh Hóa về kỳ thi chọn học sinh giỏi dự thi Quốc gia năm
học 2014 - 2015. Thời gian làm việc của hội đồng: từ 7h30
ngày 08/10/2014 cho đến hết ngày 10/10/2014.
Điều 3. Chánh Văn phòng, Trởng phòng ban cơ quan Sở,
Trởng các đơn vị có liên quan và các ông (bà) có tên ở điều 1
chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.
Nơi nhận:
- Nh điều 1, điều 3;
- Lu VT,KT&KĐCLGD.

GIáM ĐốC

25.0 5
17.9
0
0.0
8B
28
5 17.9 12 42.9 5
17.9 6
21.3
0
0.0
Cng
56
11 19.6 22 39.3 12 21.4 11 19.7
0
0.0
Qua kt qu trờn th hin rừ vic s ci tin phng phỏp dy hc trong
cỏc bi ging Tin hc ó cú hiu qu, cht lng mi nhn v i tr khỏ vng
chc hc sinh ó ch ng trong cỏc thao tỏc thc hnh c th l:
+ S em hiu bi bit vn dng kin thc k nng trỡnh by bi lý thuyt
t 58.9 %
+ S em t im trung bỡnh 21.4 %
+ S em cha hiu bi chim t l 19.7 %
14


So sánh với khảo sát đầu năm:
+ Số em hiểu bài biết vận dụng kiến thức kĩ năng trình bày bài lý thuyết
tăng 26.8 %
+ Số em đạt trung bình giảm 9.0 %

32.1
0
0.0
Cộng 56
71.4
28.6
0.0
40
16
0
+ Số lượng học sinh tự thao tác sau khi có hướng dẫn tăng 46.4 %
+ Thao tác cần có hướng dẫn thường xuyên giảm 30.3 %
+ Chưa biết thao tác không còn.
Từ bảng kết quả trên cho thấy kết quả cuối năm cao hơn so với đầu năm
2014 – 2015. Đây cũng là kết quả tốt để học sinh chuẩn bị cho Kỳ thi Nghề phổ
thông khối THCS năm tới.
PHẦN THỨ BA : KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Qua thời gian thực hiện chuyên đề này tại trường THCS Quảng Thắng tôi
thấy học sinh có ý thức học tập tốt, thích thú sáng tạo không biết chán, học đi
đôi với hành một cách linh hoạt, nhịp nhàng.
Mặc dù còn một số điểm hạn chế nhưng qua quan sát thao tác thực hành
của học sinh và kết quả các bài kiểm tra thường xuyên cho thấy do áp dụng một
số kinh nghiệm rèn kĩ năng thực hành Tin học nêu trên học sinh đều ham thích
môn học này. Đồng thời, học sinh có kĩ năng thực hành tốt là điều kiện thuận lợi
trong các kỳ thi giải Toán, tiếng Anh trên mạng.
Ngoài ra, giúp học sinh có kĩ năng thực hành tốt để tự tin trong Kỳ thi
Nghề phổ thông. Đối với giáo viên, sự thành công các tiết dạy không thể thiếu
đồ dùng dạy học là máy chiếu, máy vi tính,...
2. Kiến nghị

Hoàng Thu Hợp

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo khoa Tin học quyển 1.
2. Sách Tin học dành cho Trung học cơ sở quyển 1 – Sách giáo viên.
2. Tài liệu Nghề phổ thông Nghề Tin học ứng dụng lớp 8.

16