SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ THANH HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI:
SỬ DỤNG BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ
ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ BÀI LÝ THUYẾT TIN HỌC 7

Người thực hiện: Lê Anh Tuấn
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Trần Mai Ninh
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Tin học

THANH HOÁ NĂM 2016


MỤC LỤC
I. Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
2. Đối tượng, phương pháp nghiên cứu và đối tượng khảo sát
II. Nội dung
1. Cơ sở lí luận
2. Thực trạng của đề tài nghiên cứu
3. Các bước khi triển khai bài giảng điện tử
III. Kết luận
1. Kết quả
2. Bài học kinh nghiệm
3. Kiến nghị, đề xuất
IV. Phụ lục


Tin học vẫn là một môn học còn khá mới và trừu tượng nên nhiều học sinh vẫn còn
rất lúng túng cũng như khó tiếp thu.
Ở chương trình lớp 7 các em bắt đầu làm quen với chương trình bảng tính, đặc
thù của chương trình bảng tính là sử dụng các công thức để tính toán, bảng tính có
nhiều cột, hàng, ô, thanh công thức…, nếu khi triển khai dạy các tiết lý thuyết mà
ta không minh họa bằng các hình ảnh cho học sinh quan sát (đa số HS chưa biết
bảng tính là gì, màn hình ra sao) thì không thể hình dung được giao diện của màn
hình bảng tính như thế nào, dữ liệu nhập ở đâu, nhập công thức ở đâu, nhập như thế
nào và cho kết quả đúng không để học sinh có thể so sánh trực tiếp, địa chỉ ô là sao,
làm sao để xác định địa chỉ ô, làm thế nào mà ta chỉ sử dụng một công thức có thể
tính nhanh và hiệu quả… Vì vậy mà khi dạy lý thuyết GV gặp nhiều khó khăn để
giúp học sinh hiểu được bài, do không thể quan sát trực tiếp nên học sinh khó hiểu
bài và trở nên lúng túng khi tiếp nhận những kiến thức của môn học. Để giúp học
sinh dễ hiểu bài hơn, hứng thú học tập bộ môn hơn nên sử dụng bài giảng điện tử
vào dạy lý thuyết tin học 7. Đó là lí do tôi chọn đề tài “Sử dụng bài giảng điện tử
để nâng cao hiệu quả bài lý thuyết tin học 7”.
2. Đối tượng, phương pháp nghiên cứu và đối tượng khảo sát
a. Đối tượng nghiên cứu
-

Lý thuyết tin học lớp 7.
Học sinh khối 7 trường THCS Trần Mai Ninh – T.P Thanh hóa.

b. Phương pháp nghiên cứu
- Soạn các bài giảng lý thuyết tin học 7 bằng Powerpoint hoặc các phần mềm
trình chiếu khác.
- Tổng hợp, điều tra về mức độ học sinh tích cực, thích học và học sinh hiểu bài
trong các giờ học có sử dụng bài giảng điện tử.
- Kiểm tra việc học tập của học sinh (bài cũ, bài mới).
3

+ Nghị quyết 44/NQ-CP ngày 09/6/2014 của Chính phủ ngay từ năm học 20142015.
2. Thực trạng của đề tài nghiên cứu
a. Thuận lợi

Nhà trường:
- Tuy môn tin học mới chỉ là môn học tự chọn nhưng nhà trường đã tạo điều
kiện để học sinh có thể học từ khối lớp 6, tạo điều kiện sắm sửa máy vi tính, trang
thiết bị phục vụ cho việc dạy và học môn tin học.
- Được sự ủng hộ của các cấp Uỷ Đảng – UBND Thành phố - các ban ngành,
phụ huynh toàn trường hỗ trợ về cả tinh thần cũng như cơ sở vật chất cho nhà
trường.

Giáo viên:
- Giáo viên được đào tạo đúng chuyên ngành về tin học để đáp ứng yêu cầu
cho dạy và học môn tin học trong bậc THCS.
- GV không mất nhiều thời gian ghi bảng nên có thể bao quát lớp hơn.

Học sinh:
- Vì là môn học trực quan, sinh động, môn học khám phá những lĩnh vực
mới nên học sinh rất hứng thú học, nhất là những tiết thực hành.
- HS được tiếp xúc trực tiếp với bảng tính nên dễ tiếp thu hơn, hứng thú
học tập hơn.
- HS có tiếp xúc với máy và có thao tác nên khi thực hành nhanh hơn.
b. Khó khăn

Nhà trường:
Nhà trường đã có phòng máy vi tính để cho học sinh học nhưng vẫn còn hạn
chế về số lượng cũng như chất lượng, có một số lượng máy đã được sử dụng nhiều
năm nên đã xuống cấp, hàng năm nhà trường đã có một phần kinh phí để bảo trì
phòng máy nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Sĩ số mỗi lớp trong

Trước khi thực hiện đề tài
Số HS

Tỷ lệ

Thao tác nhanh, đúng
Thao tác đúng

50/195
80/195

25.7%
41.0%

Thao tác chậm

55/195

28.2%

Chưa biết thao tác

10/195

5.1%

3. Các bước khi triển khai bài giảng điện tử
a. Chuẩn bị

Giáo viên:

quyết định thành công chính là ở khâu tổ chức điều khiển các đối tượng học sinh
trên lớp.

Các bước tiến hành:
- Giáo viên nêu vấn đề, yêu cầu và nội dung của bài.
- Giáo viên hướng dẫn, thao tác mẫu cho học sinh quan sát trên máy chiếu.
- Giáo viên quản lí, giám sát học sinh:
+ Theo dõi, quan sát và bổ trợ kiến thức cho học sinh khi cần.
+ Phát hiện những học sinh lơ là, không tập trung để uốn nắn điều chỉnh.
+ Luôn có ý thức trách nhiệm trợ giúp, nhưng tránh can thiệp sâu làm hạn
chế khả năng độc lập sáng tạo của học sinh.
+ Trong quá trình giảng dạy, giáo viên có thể đưa ra nhiều cách để thực
hiện các thao tác giúp các em mở rộng kiến thức từ thực tế và qua đó có thể rèn
luyện và nâng cao kĩ năng sử dụng bảng tính.
- Giáo viên có thể kiểm tra hiệu quả của việc học, hoặc cho học sinh tự kiểm
tra lẫn nhau. Làm như vậy các em sẽ tự giác và có ý thức hơn trong học tập. Giáo
viên nhận xét, bổ sung và tổng kết kiến thức.
Giáo viên nhận xét ngắn gọn về tình hình học tập của các em để kịp thời động
viên, khuyến khích những em học tốt và rút kinh nghiệm đối với những em chưa
tập trung, kết quả học tập chưa cao.
Ví dụ: Minh họa về một thiết kế và điều hành tổ chức các hoạt động của giờ lý
thuyết có sử dụng bài giảng điện tử.


Thiết kế bài học
7


Bài 4: Sử dụng các hàm để tính toán (tiết 1)
a. Xác định mục tiêu trọng tâm của bài

cần thực hiện phép tính sau bằng công thức:

Thay vì sử dụng công thức đã biết, chúng ta sẽ sử dụng một công thức có sẵn
của Excel còn được gọi là Hàm trong excel. GV vừa giới thiệu vừa chiếu trên màn
hình cho HS quan sát trực quan.

Sau đó chuyển sang màn hình làm việc của Excel thực hiện thao tác tính toán,
rút ra nhận xét và kết luận.

9


GV: Hướng dẫn và trình chiếu ví dụ về hàm cụ thể, chỉ rõ các thành phần của hàm
trong excel.

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS cách sử hàm trong chương trình bảng tính
- GV trình chiếu các bước sử dụng công thức và từ đó chuyển sang các
bước sử dụng hàm trong excel.

10


Hoạt động 3: Giới thiệu 1 số hàm trong chương trình bảng tính : Sau khi đã
hướng dẫn cho HS cách sử dụng hàm trong excel GV sẽ chuyển sang phần giới
thiệu một số hàm cơ bản, thông dụng mà các em sẽ được tìm hiểu và sử dụng trong
chương trình Tin học lớp 7.
GV: Giới thiệu với các em một số hàm phổ biến của excel mà có nó sẽ hỗ trợ rất
đắc lực cho các em trong quá trình tính toán điểm số, kết quả học tập, cũng như
một số yêu cầu khác của các em trong quá trình học tập. Chiếu trên màn chiếu hàm
thứ nhất sẽ tìm hiểu đó là tính tổng SUM. Gồm cú pháp tổng quát, giải thích các

hình ảnh của trang tính trong các trường hợp phải điều chỉnh để học sinh dễ quan

12


sát và hình dung ra sự bất hợp lý của trang tính đó, từ đó phải điều chỉnh trang tính
cho phù hợp với nội dung trên trang tính. VD:

- Khi chèn thêm cột hàng, cột vào trang tính thì giáo viên cũng đưa hình ảnh trực
quan lệnh chèn hàng, cột trên màn hình cho học sinh quan sát luôn, từ đó hình
thành luôn cho các em thao tác để các em có thể dễ dàng tiếp thu cách thức thực
hiện thao tác đó. VD:

13


Trong phần “Sao chép công thức” nếu giáo viên chỉ nói bằng lời thì học sinh sẽ
rất khó khăn để hình dung ra được vấn đề, nhưng lại rất thuận lợi khi giáo viên
chiếu hình ảnh trang tính trực tiếp trên màn hình và thực hiện mẫu để cho các em
quan sát. Khi đó học sinh sẽ thấy được quá trình thay đổi công thức có chứa địa chỉ
ô mà được sao chép từ ô tính này sang ô tính khác. VD:

- Trong bài 8 “Sắp xếp và lọc dữ liệu”, khi triển khai bài giáo viên có thể sử
dụng các hình ảnh minh họa cho quá trình sắp xếp dữ liệu. VD:

14


Để có được kết quả như trên ta cần thực hiện thao tác


nhanh hơn, tiếp thu nhanh hơn, hứng thú học tập hơn, từ đó tiết dạy sinh động hơn
nhiều so với dạy trên lớp và kết quả thực hành cũng cao hơn. Tuy nhiên giáo viên
không nên quá lệ thuộc vào giáo án điện tử mà cần có sự phối hợp của các phương
pháp dạy truyền thống để tiết dạy không nhàm chán và đạt hiệu quả hơn. Sau đây là
bảng tổng hợp kết quả đạt được sau khi thực hiện:
Trước khi thực
Mức độ thao tác
hiện chuyên đề
Số hs
Tỷ lệ
Thao tác nhanh, đúng 50/195 25.7%
Thao tác đúng
80/195 41.0%
Thao tác chậm

55/195 28.2%

Sau khi thực
hiện chuyên đề
Số hs
Tỷ lệ
80/195 41.0%
105/19 53.9%
5
10/195 5.1%

Tỷ lệ tăng,
giảm
tăng:15.3%
tăng:12.9%

tập bộ môn. Giờ học phải thu hút sự chú ý ham học hỏi của học sinh, tạo cho các
em lòng tin vào khả năng của mình, nhiệt tình ham mê học tập. Trên đây là một số
kinh nghiệm của cá nhân tôi về việc sử dụng bài giảng điện tử trong giảng dạy lý
thuyết Tin học. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của đồng nghiệp.
* Qua quá trình thực hiện giảng dạy bản thân tôi có một số kiến nghị sau:
+ Hiện nay nhà trường đã trang bị đầy đủ máy chiếu (projecter) trên các
phòng học, nhưng ngay tại phòng máy thì chưa trang bị được nên cũng còn có khó
khăn khi hướng dẫn thực hành cho HS. Vì vậy tôi đề nghị nhà trường nên trang bị
đầy đủ trang thiết bị cho phòng máy.
+ Tham mưu với các cấp lãnh đạo để xây dựng được các phòng chức năng
để phục vụ cho việc dạy các bài học lý thuyết cũng như thực hành được thuận lợi
hơn.
+ Bảo trì và trang bị thêm máy tính ở phòng thực hành đủ đảm bảo nhu cầu
về sĩ số lớp để cho học sinh học và thực hành có kết quả tốt hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh hóa, ngày 05 tháng 03 năm 2016
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
Người viết

Lê Anh Tuấn

19


IV. PHỤ LỤC
Tài liệu tham khảo:
- Sách giáo khoa và sách giáo viên lớp 7 - NXB Giáo dục