1. MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Trong quá trình hội nhập nền kinh tế ngày nay, giáo dục được coi là một
lĩnh vực rất quan trọng và luôn đi trước một bước trong sự phát triển kinh tế của
mỗi quốc gia. Vì vậy vấn đề chất lượng dạy - học nói chung và dạy học thể dục
nói riêng ngày càng trở thành mối quan tâm chung của các nhà sư phạm cũng
như các nhà quản lý giáo dục và xã hội. Ở Việt Nam kể từ ngày hòa bình lập lại
đến nay Đảng và Nhà nước luôn quan tâm chăm lo cho công tác giáo dục. Việc
đào tạo thế hệ trẻ thành một lớp người phát triển toàn diện, có đạo đức, có tri
thức, có sức khỏe để họ có đủ năng lực và ý chí thực hiện nhiệm vụ xây dựng
nước nhà theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong thế kỷ XXI
đặc biệt có ý nghĩa vô cùng quan trọng.
Bên cạnh đó Luật Giáo Dục quy định mục tiêu “ Mục tiêu của giáo dục phổ
thông là giúp học sinh phát triển một cách toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất ,
thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để hình thành nhân cách con người Việt Nam
xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học
sinh tiếp tục theo học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc... Giáo dục THCS nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển
những kết quả của giáo dục; Có trình độ học vấn THCS và những hiểu biết ban
đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học THPT, THCN, học nghề hoặc đi
vào cuộc sống lao động”.
Đảng và nhà nước ta đã khẳng định: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu
tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển”. Điều đó được thể hiện trong các Nghị
quyết của Trung ương.
Nghị quyết TW 4 khoá VII đã chỉ rõ phải “Đổi mới phương pháp dạy học ở
tất cả các cấp học, bậc học. Kết hợp học với hành, học tập với lao động sản xuất,
thực nghiệm và nghiên cứu khoa học, gắn nhà trường với xã hội. Áp dụng
những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư
duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề.
Nghị quyết TW2 khoá VIII tiếp tục khẳng định phải “Đổi mới phương pháp
giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy

Xuất phát từ mục tiêu giảng dạy, giúp cho các em hiểu được và nắm vững
các yêu cầu kỹ thuật cơ bản của động tác, tích cực hoá hoạt động của học sinh
dưới sự hướng dẫn của Giáo viên, học sinh tự giác, chủ động, tìm tòi phát hiện
kiến thức và có ý thức vận dụng, sáng tạo những kiến thức, kỹ năng thu nhận
được vào thực tế.
Tuy nhiên qua nhiều năm giảng dạy bộ môn thể dục tại trường THCS Nga
Thắng tôi thấy rằng quá trình dạy học kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi phần lớn học
sinh thực hiện động tác mà không hiểu kỹ thuật. Qua nghiên cứu từ những kinh
nghiệm giảng dạy bộ môn, tôi mạnh dạn đưa ra ý kiến của mình về phương pháp
dạy học'' kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi ''. Việc thực hiện phương pháp này sẽ tác
động tích cực đến chất lượng học tập của học sinh, tạo được hứng thú, say mê
học tập môn thể dục cũng như các môn TDTT khác.
Từ những lý do trên tôi đã quyết định chọn ''Phương pháp giảng dạy
phát triển sức mạnh tốc độ trong môn nhảy xa kiểu ngồi '' làm đề tài sáng
kiến kinh nghiệm cho mình.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Phát triển sức mạnh tốc độ cho học sinh phổ thông là phương pháp tập
huấn cho nhiều năm gần đây. Nó luôn được coi trọng, được lồng ghép trong các
giờ học tạo điều kiện cho học sinh phát triển tốt năng lực của mình.
Đối với giáo viên:
- Nâng cao trình độ chuyên môn, phục vụ cho quá trình giảng dạy.
- Làm quen với công tác nghiên cứu khoa học nâng cao kiến thức.
Đối với học sinh:
2


- Giúp học sinh học tập môn nhảy xa nói chung và việc tập luyện các môn
điền kinh nói riêng. Trang bị cho học sinh một số kiến thức mới nhằm nâng cao
năng lực học môn nhảy xa giúp các em tiếp thu luyện tập một cách chủ động,
sáng tạo.

Đổi mới phương pháp dạy học là áp dụng những phương pháp hình thức
dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Người
thầy phải lấy học sinh làm trung tâm tổ chức học sinh hoạt động tích cực, tìm tòi
khám phá ra tri thức mới. Chạy, nhảy là một hoạt động cơ bản con người. Con
người từ thời cổ xưa đã biết sử dụng chúng để đuổi bắt con vật hoặc chạy chốn
chúng khi bị tấn công. Qua năm tháng trở thành môn thể thao hấp dẫn, chinh
phục mọi đối tượng tham gia tập luyện. Qua những chặng đường phát triển để
thực hiện được sức mạnh, sức bền của con người. Nhưng nhảy xa ở trong trường
THCS là một nội dung rất quan trọng trong việc phát triển sức nhanh và sức
3


mạnh của học sinh. Yêu cầu giáo viên phải sử dụng những bài tập thể lực kết
hợp với trò chơi vận động hợp lý để tập luyện cho học sinh.
Nhảy xa là môn điền kinh phát triển tố chất sức mạnh của chân, sự lỗ lực
của co duỗi cơ đùi và cẳng chân kết hợp với đà nó được thể hiện qua sức mạnh
tốc độ.
Trong thực tế, môn nhảy xa để đưa cơ thể bay theo một quỹ đạo nhất định,
được tính theo công thức:
a: là gia tố rơi tự do ≈ 9,8 m/s
Vo sin 2ỏ
Vo: là tốc độ bay ban đầu
ỏ: là góc độ bay
S=
g
S: là độ bay xa của vật thể
Từ công thức trên, có ý nghĩa là độ bay xa của tổng trọng tâm cơ thể phụ
thuộc vào bình phương tốc độ bay ban đầu và sin 2 lần góc độ bay.
Do vậy yếu tố Vo và góc độ bay là 2 yếu tố quyết định tốc độ bay xa của
mỗi lần nhảy. Trong nhảy xa, muốn tạo cho cơ thể khi bắt đầu ở giai đoạn bay có


chưa nhiệt tình, dẫn đến khả năng phát triển và hình thành kỹ năng động tác cho
các em cũng rất khó.
* Tình hình thực tế khi chưa áp dụng phương pháp của đề tài:
Giảng dạy bộ môn thể dục trong Nhà trường phổ thông là môn học rất
quan trọng, giúp các em phát triển về thể chất, tăng cường thể lực học sinh, giúp
học sinh có sức khoẻ để học tập, lao động. Đặc biệt để phát triển phẩm chất thể
lực, sức mạnh tốc độ trong nhảy xa, xây dựng cho các em có thái độ học tập
đúng mực. nắm được kỹ thuật từng giai đoạn của nhảy xa kiểu ngồi.
Với điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn sân tập không đảm bảo dẫn
đến thành tích của học sinh không cao.
* Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài.
Trước khi thực hiện kế hoạch tập luyện môn nhảy xa và xây dựng tố chất
sức mạnh tốc độ cho các em. Tôi đã tiến hành kiểm tra thành tích nhảy xa của
lớp 9A với sĩ số là 32 em, trong đó nữ có 16 em và nam có 16 em.
Kết quả của đầu năm học 2016 - 2017 đạt được như sau:
HỌC SINH
Thành tích
320 cm
250-300cm
200-240 cm
160-190cm

Nữ
Học sinh
0
5
9
2


+ Giai đoạn chạy đà: Chạy đà không chính xác, tốc độ không cao, không
tạo được tư thế chuẩn bị giậm nhảy.
+ Đo đà không chính xác: Bước dài quá hoặc ngắn quá làm nhỡ đà.
+ Giai đoạn giậm nhảy: Giậm nhảy chưa mạnh, không hết và bị lao.
+ Giai đoạn trên không: Thiếu thời kỳ bước bộ, thu chân giậm sớm, gập
thân người về trước quá nhiều dẫn đến mất thăng bằng:
+ Giai đoạn tiếp đất: Không biết cách hoãn xung khi tiếp đất nên các em
thường bị ngã ra sau, hoặc lao về trước, chưa hạ thấp được trọng tâm cơ thể.
2.3 Những biện pháp thực hiện đề tài
Từ những nguyên nhân và kết quả trên cho thấy sức mạnh là khả năng
khắc phục lực cản bên ngoài hoặc chống lại lực cản nhờ sự lỗ lực của cơ bắp.
Trong hoạt động khắc phục lực cản là lực chống lại chuyển động, trong
hoạt động nhượng bộ, lực cản là lực tác động theo hướng chuyển động.
Cơ bắp có thể phát huy sức mạnh trong những trường hợp sau:
- Giảm độ dài của cơ (chế độ khắc phục )
- Không thay đổi độ dài của cơ (chế độ tĩnh lực )
- Tăng độ dài của cơ (chế độ nhượng bộ )
5


Các bài tập ở đây mang khuynh hướng mạnh tốc độ và hạn chế sức mạnh tĩnh.
Để học sinh yêu thích môn học, tích cực, tự giác tập luyện, thực hiện
đúng kỹ thuật động tác và đạt thành tích cao trong học tập kỹ thuật ''nhảy xa
kiểu ngồi'' thì bản thân tôi đã áp dụng một số bài tập vào giảng dạy như:
2.3.1 Bước thứ nhất
Xây dựng khái niệm hoàn chỉnh về kỹ thuật nhảy xa, nêu những yếu tố
quan trọng, quyết định đến thành tích lần nhảy.
- Giới thiệu kỹ thuật, phân tích kỹ thuật chú ý đến đặc điểm từng giai đoạn.
- Làm mẫu hoàn chỉnh và chi tiết động tác.
- Dùng tranh ảnh kỹ thuật, sơ đồ để minh hoạ.

- Bật xa chủ động nâng đùi, cẳng chân, và với chân tích cực ra xa.

6


Tập chạy đà giậm nhảy làm động tác bước bộ trên không, yêu cầu thẳng
chân giậm, tập các động tác tăng sức mạnh và tốc độ cơ "
2.3.4 Bước thứ tư
- Bước đầu hoàn chỉnh các giai đoạn kỹ thuật.
- Chạy đà giậm nhảy thu chân nhiều lần.
- Tập các động tác bật xa với chân rơi xuống đất tại chỗ, sau đó kết hợp với
đà dài và nhanh dần.
- Tập động tác đánh tay với động tác chân và thân người hợp lý khi rơi
xuống đất.
- Tập phối hợp toàn bộ kỹ thuật chạy đà, giậm nhảy, trên không, tiếp đất.
- Chú ý khi tiếp xúc đất, chủ động gấp các khớp ( hoãn xung tốt ).

Kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi
2.3.5 Bước thứ năm
- Tăng cường và nâng cao kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi.
- Hoàn chỉnh kỹ thuật nhảy xa với đà trung bình và đà dài.
7


- Hướng dẫn về luật thi đấu môn nhảy xa.
- Làm quen với hình thức tổ chức trọng tài và luật thi đấu nhảy xa.
- Đưa hình thức thi đấu, xây dựng cảm giác tập luyện như thi đấu.
- Kiểm tra đánh giá kỹ thuật và thành tích kích thích sự hưng phấn cho học
sinh.
- Xây dựng tính bền bỉ, kiên trì, lòng dũng cảm của học sinh.

chân, khớp hông, gối, ép dây
chằng trước sau.
- Chạy bước nhỏ, nâng cao đùi,

ĐL

HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC

2-3phút

- Cán sự lớp tập trung báo cáo sĩ
số, sức khoẻ, đồng phục cho GV.
ĐHNL
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

N
2 x8
5m
GV

8


chạy đạp sau di chuyển

2l

2. Nhảy xa:
Ôn: - Hoàn thiện kỹ thuật nhảy
xa kiểu ngồi.
- Đà 3 bước giậm nhảy
bước bộ trên đường chạy.
Chạy đà 5-7 bước giậm nhảy
bật cao rơi xuống cát bằng 2
chân.
- Đà 5-7 bước giậm nhảy bước
bộ trên không
+ Chạy đà đưa đặt chân giậm
vào bục giậm nhảy và thực
hiện giai đoạn trên không của
kỹ thuật nhảy xa kiểu.
+ Tập đo đà 7-9 bước và toàn
bộ đà, chú ý cách điều chỉnh đà
tránh phạm quy
+ Thực hiện toàn bộ kỹ thuật

Nhóm 1
oooooo →
Nhóm 2
oooooo →

Tập luyện dưới sự điều khiển của
giáo viên

Học sinh chú ý chơi theo sự điều
9


3. Chạy bền:
Luyện tập chạy bền chạy
400m.
Phân phối sức hợp lý
III. PHẦN KẾT THÚC.
- Thả lỏng.
- Nhận xét kết quả giờ học.
- Giao bài tập về nhà.

khiển của giáo viên.
- Giáo viên quan sát nhắc nhở học
sinh chạy nghiêm túc
5 phút
3l

-Yêu cầu thả lỏng tích cực.
- Cán sự lớp tập trung lớp thành 4
hàng ngang để GV nhận xét giờ

sự phát triển các tố chất thể lực trong học sinh như: Sức mạnh, sức mạnh tốc
độ,sức bền và sự khéo léo.
2.4 Hiệu quả của sáng kiến
Sau khi thực hiện đưa phương pháp giảng dạy kỹ thuật nhằm phát triển sức
mạnh tốc độ trong môn nhảy xa vào chương trình tập luyện cho các em học sinh
lớp 9A tôi đang trực tiếp giảng dạy. Kết quả cho thấy chất lượng kiểm tra môn
nhảy xa kiểu ngồi cũng như thành tích các môn thể thao khác được tăng lên rõ
rệt. Hiệu quả các bài tập thể chất cũng được tăng lên, đã gây được hứng thú tập
luyện tích cực cho học sinh.
Kiểm tra định kỳ số lượng các em đạt loại khá giỏi rất cao.
Hàng năm trường THCS Nga Thắng đều có đội tuyển điền kinh tham gia
thi đấu cùng với đội tuyển các môn TDTT khác. Kết quả cho thấy nhiều em đã
đạt học sinh giỏi cấp huyện, cấp trường, cấp tỉnh.
Các em rất có hứng thú khi được tham gia các phong trào TDTT của nhà
trường và của huyện.
KẾT QUẢ HẾT HỌC KÌ I SO SÁNH ĐỐI CHỨNG MÔN NHẢY XA
KIỂU NGỒI:
HỌC SINH
Thành tích
360cm
300-350cm
250-280cm

Nữ
SL
2
4
9

%


4
2

25
12,5

* Nguyên nhân có được thành tích trên là do:
- Học sinh được nâng cao trình độ thể lực.
- Biết kết hợp đà và giậm nhảy chính xác,nhịp nhàng.
- Tăng cường sức mạnh tốc độ cho chân giậm nhảy.
- Sử dụng phương pháp tập luyện khoa học.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1 Kết luận
Trải qua thời gian thực đề tài một cách nghiêm túc với tinh thần trách
nhiệm cao và sự nỗ lực cố gắng của bản thân cùng sự giúp đỡ nhiệt tình chăm
chỉ tập luyện của học sinh lớp 9A. Kết quả cho thấy tỷ lệ học sinh đạt giỏi, khá
tăng lên rất cao, số học sinh đạt chỉ còn số ít là do sức khoẻ của các em chưa ổn
định.
Bản thân tôi đã thấy mình rất thành công trong việc thực hiện đề tài sáng
kiến kinh nghiệm của mình, góp phần không nhỏ vào công tác giáo dục thể chất
trong nhà trường.
- Để có giờ dạy tốt, học tốt, cần phải nắm chắc mục đích, yêu cầu bài giảng,
xác định mục tiêu rõ ràng, qua đó lựa chọn những phương pháp thích hợp nhất
để truyền thụ cho học sinh.
- Chuẩn bị bài soạn, dụng cụ, sân bãi, tranh ảnh, đồ dùng trực quan sinh động.
- Gây hứng thú tập luyện cho học sinh.
- Trong giờ học phải kết hợp với trò chơi tạo sự say mê ham học cho các em
- Kích thích học sinh chủ động sáng tạo giúp các em nhận thức nhanh các
kỹ năng động tác một cách thuần tuý và nâng cao kỹ thuật động tác.

gắng giúp đỡ tạo điều kiện về cơ sở vật chất, dụng cụ trang thiết bị tập luyện cần
thiết cho môn học.
Tạo điều kiện cho các em có sân tập riêng để các em có điều kiện phát huy
được tối đa năng lực tập luyện nâng cao sức khoẻ và phẩm chất thể lực.
Ngoài ra tôi cũng mong muốn được sự quan tâm nhiều hơn nữa của cán bộ
giáo viên cũng như ban đại diện cha mẹ học sinh tới con em mình để các em yên
tâm hơn trong tập luyện và thi đấu các môn TDTT.
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo nhà trường, các đoàn thể, tổ
thể dục trong nhà trường cùng toàn thể các em học sinh lớp 9A đã ủng hộ, giúp
đỡ, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành tốt việc thực hiện đề tài của mình.
Tôi rất mong muốn nhận được sự đóng góp ý kiến quý báu của các đoàn
thể, các bạn đồng nghiệp, các đồng chí những người đi trước cho đề tài sáng
kiến kinh nghiệm của tôi được hoàn chỉnh và tốt hơn nữa.
XÁC NHẬN
CỦA HIỆU TRƯỞNG

Nga Sơn, ngày 12 tháng 04 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết không sao chép nội dung của người
khác.
Tác giả

Nguyễn Thị Ngọc

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Các tư liệu về nội dung phần nhảy xa.
12


2. Lý luận và phương pháp thể thao trẻ- Nxb TDTT- TP- Hồ Chí Minh.

3

1.4. Phương pháp nghiên cứu:

3

2. NỘI DUNG

3

2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm:

3

2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm.

4

2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

5

2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo

10

dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ


Tỉnh.......) C
Thực trạng và giải pháp nâng cao kết quả
1 bài tập thể dục giữa giờ trường THCS
Tỉnh
C
Nga Vịnh
Sử dụng các bài tập bổ trợ chuyên môn
2 của kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi trong
Phòng
B
giảng dạy cho học sinh THCS

Năm
học
đánh
gia xếp
loại
20092010
20142015

15