TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤNG THỂ CHẤT PHÙNG TRỌNG TIẾN
LỰA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂN
SỨC MẠNH TỐC ĐỘ TRONG KỸ
THUẬT DI CHUYỂN CHO ĐỘI TUYỂN
NAM CẦU LÔNG TRƢỜNG THPT
LÝ THÁI TỔ TỪ SƠN - BẮC NINH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hà Nội - 2015

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤNG THỂ CHẤT PHÙNG TRỌNG TIẾN LỰA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂN


Phùng Trọng Tiến
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

STT
Từ viết tắt
Giải thích từ viết tắt
3
CLB
Câu lạc bộ
1
Cm
Centimet
2
Cm
2

Centimet vuông

19
Sl
Số lần
15
SMTĐ
Sức mạnh tốc độ
20
TDTT
Thể dục thể thao
11
TG
Thời gian
12
TN
Thực nghiệm
13
TT
Thứ tự
14
VĐV
Vận động viên MỤC LỤC
DANH MỤC
TRANG
ĐẶT VẤN ĐỀ

CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
17
2.1. Nhiệm vụ nghiên cứu
17
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu
17
2.2.1. Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu
17
2.2.2. Phương pháp quan sát sư phạm
17
2.2.3 Phương pháp phỏng vấn tọa đàm
18
2.2.4. Phương pháp kiểm tra sư phạm
18
2.2.5 Phương phám thực nghiệm sư phạm
19
2.2.6 Phương pháp toán học thống kê
19
2.3. Tổ chức nghiên cứu
20
2.3.1. Đối tượng nghiên cứu
20

2.3.2. Địa điểm nghiên cứu
20
2.3.3. Thời gian nghiên cứu
20
CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
22
3.1. Đánh giá thực trạng công tác huấn luyện SMTĐ cho đội tuyển

3.2.3. Tổ chức thực nghiệm
32
3.2.4. Đánh giá kết quả thực nghiệm
33
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
39
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC
DANH MỤC BẢNG, BIỂU
LOẠI
STT
NỘI DUNG
TRANG BẢNG
3.1
Kết quả thi đấu một số giải Cầu lông của đội tuyển
nam Cầu lông trường THPT Lý Thái Tổ - Bắc
Ninh.
22
3.2
Thực trạng sử dụng các bài tập phát triển SMT cho

37

BIỂU
ĐỒ
3.1
Mức độ phân chia thời gian tập luyện theo chương
trình cũ
24
3.2
Kết quả test nhảy dây (lần)
35
3.3
Kết quả test di chuyển ngang 2 biên (s)
36
3.4
Kết quả test Tại chỗ bật nhẩy đập cầu 30s (lần)
36
3.5
Nhịp độ tăng trưởng của 2 nhóm sau thực nghiệm
38 1

ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong công cuộc đổi mới đất nước, cùng với sự phát triển của nền kinh
tế, xã hội, thể dục thể thao (TDTT) cũng ngày càng được phát triển mạnh mẽ
và là một bộ phận không thể thiếu được trong giáo dục con người phát triển
cân đối toàn diện về trí dục - đức dục - thể dục - mỹ dục và giáo dục lao động.

tình hình và nhiệm vụ đặt ra trong giai đoạn mới của ngành TDTT nói chung
và môn Cầu Lông nói riêng, việc nâng cao thành tích thề thao môn Cầu Lông
được đặt ra như một tất yếu khách quan và hệ thống thi đấu quốc gia cũng
phải dần được kiện toàn để trong những năm tới Cầu Lông Việt Nam sẽ có vị
trí xứng đáng trong khu vực.
Trong thi đấu Cầu Lông đòi hỏi các VĐV cần phải kết hợp nhuần
nhuyễn giữa các yếu lĩnh kỹ thuật, chiến thuật, tâm lý, với việc phát triển các
tố chất thể lực, đặc biệt là tố chất SMTĐ. Muốn tấn công đối phương dành
điểm, các VĐV phải thực hiện được những đường cầu khéo và mạnh. Do đó,
sức mạnh trong môn Cầu Lông giữ vai trò quan trọng. Nó được thể hiện trong
kỹ thuật đập cầu, phông cầu, bạt cầu, sức bật của chân. Đây là những nhân tố
chủ yếu tấn công đối phương trong quá trình thi đấu.
Tỉnh Bắc Ninh là nơi huấn luyện, đào tạo nhiều môn thể thao thành tích
cao trong đó có môn Cầu Lông. Vì vậy, việc nghiên cứu lựa chọn các bài tập,
các phương pháp huấn luyện phù hợp với lứa tuổi là điều rất quan trọng. Để
duy trì tốt trạng thái tập luyện cũng như thi đấu, các VĐV Cầu lông cần được
phát triển thể lực chuyên môn toàn diện. Vấn đề huấn luyện thể lực chuyên
môn cho đội tuyển nam Cầu lông được nhà trường THPT Lý Thái Tổ Từ Sơn
- Bắc Ninh rất quan tâm vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới việc thực hiện các kỹ -
chiến thuật. Tuy nhiên, trong quá trình huấn luyện ở lứa tuổi này, sức nhanh,
sức bền và khả năng phối hợp vận động được chú trọng, các bài tập phát triển
SMTĐ chỉ đưa vào xen kẽ và tập với thời gian ngắn.

3

Thể lực chuyên môn trong Cầu lông đã có rất nhiều công trình tiến hành
nghiên cứu như: Tác giả Dương Hoài Thu: (2008) “
-
Hà Tây “; Nguyễn Văn Thạch (2007): “

5

CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1. Xu hƣớng phát triển của Cầu lông
Ngay từ khi ra đời, môn Cầu lông đã là môn chơi giải trí bởi dễ tập, dễ
chơi cho mọi đối tượng đều có thể tập luyện được. Dụng cụ, sân bãi đơn giản

toàn bộ cơ quan nội tạng. Qua đó đạt tới mục tiêu cơ bản là chịu đựng được
huấn luyện với LVĐ ngày càng tăng, bảo đảm quá trình biến đổi, thích nghi
diễn ra liên tục dưới tác động của huấn luyện, duy trì trạng thái ổn định cơ thể,
trạng thái sung sức thể thao, cũng như kéo dài tuổi thọ thể thao, không ngừng
nâng cao thành tích cho đội tuyển nam Cầu lông trường THPT Lý Thái Tổ Từ
Sơn - Bắc Ninh. Tố chất vận động của con người được biểu hiện trong hoạt
động thể thao nói chung và Cầu lông nói riêng bao gồm: Sức nhanh, sức mạnh,
sức bền, khéo léo và mềm dẻo. Những tố chất này có ảnh hưởng lớn tới năng
lực thể chất của con người, năng lực vận động trong tập luyện, thi đấu Cầu
Lông và đóng vai trò quyết định trong thành tích thể thao đỉnh cao của cá nhân.
Phát triển tố chất thể lực là cơ sở để tiếp thu và nắm vững kỹ thuật Cầu
Lông, để vận dụng kỹ - chiến thuật Cầu Lông một cách linh hoạt và sáng tạo trong
thi đấu. Nói cách khác, việc tiếp thu và vận dụng có hiệu quả kỹ, chiến thuật Cầu
Lông chỉ có thể thực hiện được trên nền tảng thể lực chung và chuyên môn.
Huấn luyện thể lực còn đảm bảo phát triển mối quan hệ chặt chẽ giữa
nâng cao thể lực thể chất của cơ thể người tập với việc nâng cao năng lực tâm
lý, có tác động tích cực đến việc giáo dục các phẩm chất nhân cách, đặc biệt
là giáo dục đạo đức ý chí cho đội tuyển nam Cầu lông trường THPT Lý Thái
Tổ Từ Sơn - Bắc Ninh. Điều này được thể hiện ở những cố gắng nỗ lực hoàn
thành khối lượng tập luyện, phấn đấu vượt qua những thành tích của bản thân
để vươn lên các thành tích mới. Rèn luyện bản lĩnh vững vàng, chủ động,
sáng tạo trong thi đấu.

7

Xu hướng phát triển của Cầu lông hiện đại với lối đánh biến hóa, thực
dụng, hiệu quả đòi hỏi các em một khả năng thích ứng cao với LVĐ lớn và
năng lực phối hợp vận động cao trong thời gian dài. Do đó, việc huấn luyện
thể lực cho đội tuyển nam Cầu lông trường THPT Lý Thái Tổ Từ Sơn - Bắc
Ninh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng và là một khâu không thể thiếu được

Hiện nay việc sử dụng kỹ thuật di chuyển trong mọi tình huống trong
Cầu lông là rất quan trọng, nó là tiền đề cho việc thực hiện kĩ thuật tiếp sau đó.
Hệ thống các kỹ thuật cơ bản của cầu lông.
-    Dựa trên nguyên lý về di chuyển và tác
dụng của từng loại mà phân ra các kỹ thuật di chuyển sau:
+ Kỹ thuật di chuyển đơn bước.
+ Kỹ thuật di chuyển đa bước.
+ Kỹ thuật di chuyển bước nhảy.
-    Dựa trên nguyên lý và tác dụng của kỹ
thuật phòng thủ mà phân kỹ thuật phòng thủ làm hai nhóm.
+ Kỹ thuật phòng thủ phải thấp tay.
+ Kỹ thuật phòng thủ trái thấp tay.
- Căn cứ vào mặt vợt tiếp xúc khi giao cầu mà
phân kỹ thuật giao cầu làm hai loại.
+ Kỹ thuật giao cầu bằng mặt phải của vợt (thuận tay).
+ Kỹ thuật giao cầu bằng mặt trái của vợt (trái tay).
Căn cứ vào yếu lĩnh kỹ thuật động tác và tác dụng của các kỹ thuật mà
phân chia thành các kỹ thuật cơ bản sau:
+ Kỹ thuật đánh cầu phải cao tay.
+ Kỹ thuật đánh cầu trái cao tay.
+ Kỹ thuật đập cầu chính diện.
+ Kỹ thuật đập cầu trên đầu.

9

+ Kỹ thuật bỏ nhỏ cầu rơi gần lưới.
+ Kỹ thuật chém cầu hai góc gần lưới.
+ Kỹ thuật chặn cầu.
- Trên đây là những kỹ thuật cơ bản, mỗi kỹ thuật cơ bản trên khi tập
luyện đòi hỏi người tập phải biến dạng nhiều loại hình khác và được vận dụng

Khi nghiên cứu về SMTĐ có rất nhiều nhà khoa học thể thao cho rằng :
- SMTĐ là khả năng của con người sinh ra lực cơ học bằng sự nỗ lực
của cơ bắp hoặc bộ phận cơ thể.
- Phó Giáo sư - Tiến sỹ Nguyễn Toán cho rằng : SMTĐ là khả năng
sinh lực và khắc phục một trọng lượng nào đó với tốc độ nhanh nhất hay
SMTĐ là khả năng sinh lực trong động tác nhanh và thời gian ngắn nhất.
- Vai trò của tố chất SMTĐ trong Cầu lông
Tố chất SMTĐ đặc biệt quan trọng đối với kỹ thuật di chuyển.
Cầu lông là môn thể thao thi đấu yêu cầu phản xạ nhanh với những đặc
điểm là: xuất phát nhanh, dừng đột ngột, bật nhảy, … đòi hỏi di chuyển liên tục,
yêu cầu về SMTĐ lớn. Vì vậy có thể nói SMTĐ có vai trò quan trọng để giúp
VĐV có thể thực hiện tốt được các động tác kỹ thuật trong thi đấu Cầu lông.
SMTĐ là tố chất quan trọng của VĐV Cầu lông, SMTĐ tạo cho VĐV
uy lực khi thực hiện ý đồ chiến thuật trong tập luyện và thi đấu, tạo ra ưu thế
về kỹ thuật cùng với thể lực, nâng cao hiệu quả thành tích thi đấu.
Thực tiễn cho thấy những VĐV hàng đầu của thế giới đều có kỹ thuật
và trình độ phát triển SMTĐ rất cao, từ đó họ không những chiếm lĩnh được
không gian, thời gian, thực hiện những động tác di chuyển hợp lý và đạt hiệu
quả cao trong việc phối hợp với các động tác đập, phòng thủ.
Tóm lại, SMTĐ là một trong những tố chất quan trọng hàng đầu đối
với kỹ thuật di chuyển môn Cầu lông. Chính vì vậy mà nhiều chuyên gia,
HLVCầu lông nổi tiếng thế giới đều rất coi trọng huấn luyện tố chất SMTĐ
cho VĐV của họ.

11

- Những yếu tố chi phối SMTĐ
+ Ảnh hưởng của sự biến đổi tuổi tác với SMTĐ cơ bắp
+ Ảnh hưởng của các mặt sinh lý cơ bắp đối với SMTĐ
+ Ảnh hưởng sự cải thiện việc điều tiết chi phối của thần kinh đối với

- Hệ hô hấp: là lượng oxy/phút lớn bởi vì cường độ tối đa nhưng do
thời gian hoạt động tối đa ngắn nên sự thiếu oxy không nhiều, tần số hô hấp
tăng lên không đáng kể.
- Hệ vận động: do quá trình hưng phấn của VĐV cao nên đòi hỏi chức
năng hoạt động ở cơ quan vận động rất cao, thời trị cơ bắp ngắn, thời trị cơ co
giãn và cơ đối kháng giống nhau.
- Huyết áp: khi tập các bài tập SMTĐ thì huyết áp của các VĐV cũng
tăng lên nhưng tốc độ tăng không cao lắm. Huyết áp tối đa 150-160 mmHg.
1.5.2. Cơ sở lý luận của SMTĐ
Cũng giống như huấn luyện các loại sức mạnh khác ( sức mạnh, bền ) sự
phát triển của SMTĐ đòi hỏi không những nâng cao sức mạnh tối đa. Thông
thường để phát huy tốc độ cao nhất con người phải khắc phục lực cản bên ngoài
khá lớn, Trong trường hợp đó để phát huy tốc độ thì phụ thuộc vào cơ bắp.
Sự phát triển SMTĐ không ngừng nâng cao tốc độ co cơ mà còn nâng
cao sức mạnh tối đa của VĐV. Tốc độ vận động cao thì phải phù hợp với
huấn luyện sức mạnh tối đa và sức mạnh nhanh với nhau đó là phương pháp
huấn luyện rất quan trọng. Việc huấn luyện này phải đảm bảo một cách tốt
nhất về năng lực sức mạnh tối đa thành năng SMTĐ.Vì vậy mà huấn luyện
SMTĐ yêu cầu phải chính xác về tất cả kỹ thuật động tác đó là điều quan
trọng nhất cho việc sử dụng SMTĐ có hiệu quả hợp lý.
Do tác dụng của huấn luyện SMTĐ phụ thuộc chủ yếu vào hưng phấn
tối ưu của hệ thần kinh trung ương. Bởi vậy người ta tiến hành nó trong điều
kiện cơ thể mệt mỏi.

13

Nếu phát triển năng lực SMTĐ cho các động tác có chu kỳ có thể theo
nguyên tắc hướng tới tần số động tác về phương pháp tổ chức huấn luyện theo
trạm và tập luyện các tổ hợp bài tập đến phải sắp xếp phù hợp.
1.6. Đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi

rỗng hơn, chiều dài ngắn hơn, bắp thịt nhỏ hơn và yếu hơn nên xương của nữ
không khỏe bằng nam. Đặc biệt xương chậu của nữ to và yếu hơn. Vì vậy
không thể sử dụng các bài tập có khối lượng và cường độ vận động như nam
cần phải có sự phù hợp về đặc điểm giới tính.
Hệ cơ: Các tổ chức cơ phát triển chậm hơn xương, các bắp cơ lớn phát
triển tương đối nhanh, còn các cơ nhỏ phát triển chậm hơn, các cơ co phát
triển sớm hơn các cơ duỗi. Các cơ duỗi của nữ lại càng yếu ảnh hưởng đến
việc phát triển sức mạnh. Vì vậy, nếu được tập luyện một cách có khoa học
thì các loại cơ đều được phát triển và hoàn thiện ở mức cao.
- Ở lứa tuổi 16 - 18 hệ tuần hoàn đang phát triển và đi
đến hoàn thiện. Buồng tim phát triển tương đối hoàn chỉnh. Mạch đập của
nam từ 80 đến 90 lần/phút. Phản ứng của hệ tuần hoàn trong vận động tương
đối rõ rệt. Sau vận động mạch đập và huyết áp hồi phục tương đối nhanh
chóng. Huyết áp khoảng 150/70  5mmHg. Cho nên lứa tuổi này có thể tập
những bài tập chạy dai sức và những bài tập có khối lượng và cường độ vận
động tương đối lớn hơn học sinh trung học cơ sở.
- Đã phát triển và tương đối hoàn thiện vòng ngực trung
bình của nam từ 69 - 74 cm. Diện tích tiếp xúc của phổi khoảng 100 - 120
cm
2
gần bằng tuổi trưởng thành. Dung lượng phổi tăng lên nhanh chóng
khoảng 3 - 4 lít, tần số hô hấp gần giống người lớn từ 10 - 20 lần/phút. Tuy
nhiên cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sự co giãn của lồng ngực nhỏ, chủ yếu là co
giãn cơ hoành. Trong tập luyện cần thở sâu và chú ý thở bằng ngực.

15

- Đã phát triển và sự phân hóa giới tính được thể hiện rõ
ràng. Sự phát triển của hệ sinh dục ở lứa tuổi này sẽ làm thay đổi về tâm lý do
đó khi sử dụng các hình thức, phương pháp giáo dục thì người giáo viên, huấn

thích suy luận, dẫn đến hiện tượng là hay kết luận vội vàng, thiếu khái quát,
xa rời lý thuyết và thực hành. Lứa tuổi này gắn liền với tính độc lập, nhờ đó
mà có được thái độ dứt khoát trong hành động. Ý chí rõ ràng và mạnh mẽ
hơn. Do đó các em có thể vượt qua mọi thử thách và đòi hỏi sự khắc phục khó
khăn lớn trên bước đường đi của mình. Đối với lứa tuổi này những khó khăn
trở ngại thường hay hấp dẫn và thôi thúc họ chinh phục.

17

CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1. Nhiệm vụ nghiên cứu

2.2.3. Phương pháp phỏng vấn tọa đàm
Là phương pháp được đề tài sử dụng trong quá trình điều tra thực trạng
việc sử dụng các bài tập huấn luyện SMTĐ. Mặt khác, thông qua hình thức
dùng phiếu phỏng vấn chúng tôi tiến hành lựa chọn bài tập ứng dụng trong
huấn luyện sức mạnh chuyên môn cũng như hệ thống các test đánh giá sức
mạnh trước và sau thực nghiệm của đối tượng nghiên cứu.
Nội dung phỏng vấn tập trung vào các vấn đề sau :
- Tìm hiểu về kế hoạch huấn luyện cho đội tuyển nam Cầu lông nói chung
và lứa tuổi 16-18 nói riêng của trường THPT Lý Thái Tổ Từ Sơn - Bắc Ninh.
- Các bài tập sử dụng cho công tác huấn luyện đặc biệt là bài tập nhằm
phát triển SMTĐcho đội tuyển nam Cầu lông trường THPT Lý Thái Tổ Từ Sơn
- Bắc Ninh.
- Công tác kiểm tra đánh giá trình độ của đội tuyển trong đó đặc biệt
chú trọng đến những nội dung tiêu chuẩn kiểm tra về SMTĐ.
Đề tài tiến hành phỏng vấn 20 giảng viên, HLV, các chuyên gia môn
Cầu lông. Kết quả sử dụng phương pháp nghiên cứu này được chúng tôi trình
bày ở phần kết quả nghiên cứu của đề tài.
2.2.4. Phương pháp kiểm tra sư phạm
Là phương pháp được chúng tôi sử dụng nhằm mục đích đánh giá thực
trạng việc ứng dụng các bài tập phát triển SMTĐ cho đội tuyển nam Cầu lông
trường THPT Lý Thái Tổ Từ Sơn - Bắc Ninh. Quá trình kiểm tra sư phạm, đề
tài sử dụng các test sau:
- Nhảy dây 30s (số lần).
- Di chuyển ngang 2 bên liên tục (s).