Mục lục
Mục
1
1.1
1.2
1.3
1.4
2
2.1
2.2
2.3
2.4
3

Nội dung
Mở đầu
Lí do chọn đề tài.
Mục đích nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu.
Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.
Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
Hiệu quả khi áp dụng đề tài.
Kết luận, kiến nghị.

Số trang
1
1
2

pháp này không những giúp học sinh hứng thú, say mê học tập và thấm nhuần
những chuẩn mực đạo đức, pháp luật một cách tự nhiên, sâu sắc nhất mà còn giúp
cho việc giáo dục nhân cách học sinh đạt hiệu quả cao nhất.
Vậy làm thế nào để phối hợp các kiến thức, kĩ năng thuộc môn học khác
vào trong bài dạy thật nhuần nhuyễn nhằm đạt tới mục tiêu chung của môn
GDCD? Điều đó đòi hỏi người giáo viên bộ môn không chỉ nắm chắc môn mình
dạy mà còn phải không ngừng trau dồi kiến thức các môn học khác để tổ chức,
hướng dẫn các em giải quyết vấn đề đặt ra trong môn học một cách hứng thú,
say mê nhất.
Là giáo viên nhận thức được tầm quan trọng và ý nghĩa của việc tích hợp
kiến thức liên môn trong dạy học môn GDCD nên trong khuôn khổ của bài viết
này, tôi xin chia sẻ: “Cách dạy bài 10: Ngoại khóa “Lí tưởng sống của thanh
niên” môn Giáo dục công dân 9 theo hướng tích hợp liên môn cho học sinh
lớp 9, ở trường THCS Xuân Dương, huyện Thường Xuân.”
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Qua việc nghiên cứu này, hi vọng giúp được bản thân, đồng nghiệp tìm ra
giải pháp tối ưu khi tích hợp kiến thức liên môn trong giảng dạy bộ môn GDCD.
Đồng thời, giúp học sinh có thể vận dụng kiến thức, hiểu biết của mình ở nhiều
môn học: Ngữ văn, Lịch sử, Âm nhạc và Tài liệu Giáo dục kĩ năng sống để giải
quyết các câu hỏi, các tình huống thực tế gắn với nội dung bài học. Điều này
giúp HS dễ dàng chiếm lĩnh và ghi nhớ kiến thức một cách chủ động, bài học
đạo đức được các em thấm nhuần một cách tự nhiên nhất. Qua đó, việc giáo dục
1


nhân cách học sinh cũng đạt hiệu quả cao nhất : các em biết hình thành và rèn
luyện cho mình lối sống có lí tưởng cao đẹp, tránh xa lối sống thực dụng tầm
thường hoặc sống thiếu lí tưởng ở một bộ phận thanh niên học sinh hiện nay.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu, tổng kết những biện pháp, cách thức khi vận dụng quan điểm

HS trung học” và cuộc thi “Dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho GV trung
học” trong những năm gần đây.
Tại tỉnh Thanh Hóa, Sở GD&ĐT đã có công văn hướng dẫn, triển khai
đồng bộ và có hiệu quả các cuộc thi này. Có thể nói, cuộc thi đã có ảnh hưởng
tích cực, sâu rộng trong toàn ngành và thu được nhiều kết quả tốt đẹp.
2


Trong cuộc thi “Dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên trung
học” năm học 2016-2017, đề tài này của tôi cũng đã đạt giải nhì cấp huyện, cấp
tỉnh.
2.1.2. Những yêu cầu cơ bản khi thiết kế giáo án và tổ chức giờ học môn
GDCD theo hướng tích hợp liên môn :
Thiết kế bài dạy GDCD vận dụng kiến thức liên môn theo quan điểm tích
hợp không chỉ chú trọng nội dung kiến thức tích hợp mà cần thiết phải xây dựng
một hệ thống việc làm, thao tác tương ứng nhằm tổ chức, dẫn dắt HS từng bước
thực hiện để chiếm lĩnh đối tượng học tập, nội dung môn học, đồng thời hình
thành và phát triển năng lực, kĩ năng tích hợp. Thiết kế giáo án giờ học vận dụng
kiến thức liên môn phải bám chặt vào những kiến thức các bộ môn có liên quan
nhưng phải bảo đảm nội dung và cấu trúc đặc thù của môn học, không gò ép vào
một khuôn mẫu cứng nhắc mà cần tạo ra những chân trời mở cho sự tìm tòi sáng
tạo trong các phương án tiếp nhận của học sinh, trên cơ sở bảo đảm được chủ
đích, yêu cầu chung của giờ học.
Giờ học GDCD theo hướng tích hợp liên môn phải là một giờ học hoạt
động phức hợp đòi hỏi sự tích hợp các kĩ năng, năng lực liên môn để giải quyết
nội dung tích hợp, chứ không phải sự tác động các hoạt động, kĩ năng riêng lẻ
lên một nội dung riêng lẻ thuộc “nội bộ môn học”. Để dạy và học tốt môn học
này theo hướng tích hợp liên môn, đòi hỏi người dạy và người học nắm vững
kiến thức môn học; biết khai thác, vận dụng kiến thức có liên quan ở các môn
học khác để làm rõ nội dung bài học. Tuy nhiên, khi tổ chức giờ học tích hợp

thức mới về phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực: như phương pháp bàn tay
nặn bột hoặc kĩ thuật khăn trải bàn,…
- Môi trường “Trường học kết nối” rất thuận lợi để giáo viên đổi mới
trong dạy tích hợp liên môn.
- Nhà trường đã đầu tư phương tiện dạy học hiện đại cùng với sự phát
triển của CNTT, trình độ của đội ngũ giáo viên của nhà trường là cơ hội để giáo
viên thực hiện tốt dạy học tích hợp liên môn.
2.2.1.2. Đối với học sinh:
- Các em học sinh lớp 9 nên đã tiếp cận 4 năm học với kiến thức chương
trình bậc THCS, không còn bỡ ngỡ, lạ lẫm với những hình thức kiểm tra đánh
giá khi giáo viên đề ra.
- Đối với học sinh lớp 9 các em đã được học rất nhiều bài học trong môn
GDCD từ lớp 6 có liên quan đến vấn đề Lịch sử, Âm nhạc, Ngữ văn, các tình
huống liên quan thực tế mang tính giáo dục kĩ năng sống.
- Khi học các môn học khác như: môn Lịch sử, Âm nhạc, Ngữ văn...các
em đã được tìm hiểu về kĩ năng sống, những thời điểm lịch sử, những tác phẩm
văn học, Âm nhạc có liên quan đến các chuẩn mực đạo đức được tích hợp trong
các bài học. Vì vậy, nên khi cần thiết kết hợp các kiến thức của một môn học
nào đó vào bộ môn GDCD để giải quyết một vấn đề trong bài học các em sẽ
không cảm thấy bỡ ngỡ.
- Các em đều có SGK, nhiều em có tài liệu tham khảo, có điều kiện tra
cứu thông tin trên mạng Internet nên việc học cũng rất thuận lợi.
2.2.2. Khó khăn:
2.2.2.1. Đối với giáo viên:
- Có giáo viên xem môn GDCD là môn học phụ nên chỉ dạy qua loa, hoặc
chỉ chuyển tải một cách rập khuôn những thông tin có trong bài học mà chưa
chú trọng khai thác những vấn đề liên quan.
- Vẫn còn hiện tượng giáo viên thiếu nhiệt tình trong quá trình giảng dạy,
ngại sưu tầm, tìm tòi sâu hơn những kiến thức có liên quan thuộc các môn học
khác bổ sung cho nôi dụng bài dạy dẫn đến khả năng tích hợp kiến thức liên

- Kiến thức xã hội của học sinh còn hạn chế dẫn đến khả năng liên hệ thực
tế ở bản thân và ngoài xã hội chưa cao.
2.2.3. Khảo sát chất lượng học sinh trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm.
Năm học 2015-2016, tôi được phân công dạy môn GDCD khối 9, khi dạy
bài 10: Ngoại khóa “Lí tưởng sống của thanh niên” không áp dụng dạy học theo
hướng tích hợp liên môn, sau tiết học, tôi đã khảo sát chất lượng của học sinh
(qua phiếu học tập- kĩ thuật KWL), kết quả như sau:
Khối Sỉ số
Giỏi
Khá
TB
Yếu
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
9
50
5
10
8
16
30
60
7



2.3.6. Soạn giáo án theo hướng tích hợp liên môn:
Tiết 15, 16:
NGOẠI KHÓA: LÍ TƯỞNG SỐNG CỦA THANH NIÊN
I. MỤC TIÊU: Sau bài học học sinh đạt được:
1. Kiến thức:
- Nêu được thế nào là lí tưởng sống?
- Giải thích được vì sao thanh niên cần phải sống có lí tưởng.
- Nêu được lí tưởng sống của thanh niên ngày nay.
2. Kĩ năng:
Xác định được lí tưởng sống cho bản thân.
3 Thái độ:
Luôn suy nghĩ, sống và ứng xử, hành động theo những điều đã chọn.
II. CHUẨN BỊ :
1. Giáo viên:
- Thiết bị dạy học: Máy chiếu + máy tính, phiếu học tập, đĩa ghi bài hát.
- Học liệu: Kiến thức Lịch sử 9 - kì II, Ngữ văn 9, tài liệu Giáo dục kĩ
năng sống cho HS THCS
2. Học sinh:
- Sách giáo khoa, soạn bài thuyết trình lí tưởng sống của thanh niên ngày
nay.
- Sưu tầm tranh, ảnh tư liệu….
III. TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC:
1. Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là làm việc có năng suất, chất lượng, hiệu quả? Liên hệ bản thân
em.
- Nêu và trình bày hiểu biết của em về một tấm gương thanh niên ngày
nay làm việc có năng suất, chất lượng, hiệu quả?
2. Bài mới:

cuộc cách mạng giải phóng dân tộc?
- Đại diện nhóm nêu và trình bày, lớp nhận xét, bổ sung.
GV củng cố qua trình chiếu (slides 2 -> slides 10: một số
tấm gương thanh niên anh hùng tiêu biểu trong kháng
chiến chống TD Pháp và ĐQ Mĩ: anh hùng Phan Đình
Giót, Lí Tự Trọng, Nguyễn Văn Trỗi, Đặng Thùy Trâm..

Anh hùng Phan Đình Giót

Yêu cầu cần đạt
1. Thế nào là lí
tưởng sống? Biểu
hiện của người
sống có lí tưởng
cao đẹp.

Anh Lí Tự Trọng

Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi Bác sĩ Đặng Thùy Trâm
? Theo em, những tấm gương thanh niên anh hùng ấy đã
sẵn sàng xả thân vì mục đích gì?
- HS trả lời, lớp bổ sung, GV nhận xét, chốt:
9


Mục đích sống của cả thế hệ thanh niên trong hai cuộc
chiến tranh vệ quốc vĩ đại là “giải phóng dân tộc, thống
nhất đất nước”.
? Đó là những tấm gương thanh niên sống có lí tưởng. - Lí tưởng sống (lẽ
Vậy em hiểu lí tưởng sống là gì?


- Luôn luôn khắc phục,
vươn lên trong cuộc sống.
- Vận dụng những điều đã
học vào thực tiễn.

- Bị cám dỗ bởi những
nhu cầu tầm thường.
- Không vận dụng những
điều đã học vào thực tiễn
cuộc sống.
- Luôn sáng tạo trong lao - Không tham gia các hoạt
động, nhiệt tình tham gia động xã hội, lười lao
động.
các hoạt động xã hội.
- Có kế hoạch phấn đấu - Tham gia vào tệ nạn xã
hội.
rèn luyện bản thân.
? Qua đây, em thấy mình cần phải có lối sống như thế
nào?
- HS trả lời, GV nhận xét, chốt: mỗi người cần phải sống
có lí tưởng.
? Làm thế nào để lí tưởng sống của em trở nên cao đẹp?
- Biểu hiện của lí
- HS trả lời, GV chốt kiến thức lên bảng.
tưởng sống cao đẹp:
+ Luôn suy nghĩ và
hành động không
mệt mỏi để thực
hiện lí tưởng của

? Em hãy nêu một số phong trào thanh niên tình nguyện
hiện nay thể hiện lối sống có lí tưởng cao đẹp?
- HS trình bày, GV chiếu sliles 14 (những phong trào
thanh niên tình nguyện).

Thanh niên tham gia phong trào “thanh niên tình nguyện”
* Tích hợp Giáo dục kĩ năng sống: kĩ năng xác định
giá trị bản thân:
- GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh trên, thảo luận nhóm:
+ Nhóm 1,3: Vì sao thanh niên cần sống có lí tưởng?
+ Nhóm 2,4: Nếu sống có lí tưởng cao đẹp thì sẽ mang
lại điều gì cho bản thân, gia đình và xã hội ?
- Các nhóm thảo luận và đại diện nhóm trả lời.
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lên bảng.

- Thanh niên là
những chủ nhân
tương lai của đất
nước, là lực lượng
chủ chốt trong sự
nghiệp xây dựng và
bảo vệ tổ quốc.
- Lứa tuổi thanh
niên là lứa tuổi của
những ước mơ cao
đẹp.
- Người có lí tưởng
sống cao đẹp sẽ
được mọi người
kính trọng.

đổi mới, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo
định hướng xã hội chủ nghĩa.
- GV sử dụng ( kĩ thuật khăn phủ bàn): chia lớp thành 4
nhóm, hướng dẫn HS thảo luận trong (5 phút) và đại diện
nhóm trình bày trước lớp theo câu hỏi sau:
? Em hãy nêu và trình bày hiểu biết của mình về một số
tấm gương thanh niên Việt Nam tiêu biểu ngày nay trong
những lĩnh vực khác nhau?
- HS trả lời, GV nhận xét, bổ sung:
- GV trình chiếu slides 15, 16 (Những tấm gương thanh
niên tiêu biểu ngày nay: Nguyễn Khánh Duy - huy
chương vàng Hóa quốc tế năm 2016, Nguyễn Thị Ánh
Viên- cô gái vàng của thể thao Việt Nam...)

3. Lí tưởng sống
của thanh niên
Việt Nam ngày
nay.

13


- Lí tưởng sống của
thanh niên Việt
Nam ngày nay:
“Xây dựng nước
Việt Nam độc lập,
dân giàu, nước
Nguyễn Khánh Duy
Nguyễn Thị Ánh Viên

tưởng sống của
mình sau này, thì
ngay từ khi còn
14


ngồi trên ghế nhà
trường cần phải có
Hoạt động 4. Thảo luận, xây dựng kế hoạch rèn luyện hướng rèn luyện,
phấn đấu bản thân
của bản thân để thực hiện lí tưởng sống.
* Tích hợp Giáo dục kĩ năng sống: kĩ năng đặt mục về mọi mặt.
b. Thảo luận xây
tiêu:
dựng kế hoạch của
- GV chiếu slides 17 : Bài tập 2 (sgk, trang 36)
bản thân để thực
yêu cầu HS thảo luận nhóm nhỏ, đại diện nhóm trả lời.
hiện lí tưởng sống.
- Cả lớp nhận xét, bổ sung, GV chốt bảng:

- GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm nhỏ, trình bày
trước lớp suy nghĩ của mình để trả lời cho câu hỏi sau:
? Hiện nay xã em đang tiến hành xây dựng nông thôn
mới, em sẽ làm gì để góp phần xây dựng quê hương và
cũng là để thực hiện mơ ước của mình?
- HS trình bày, GV nhận xét, bổ sung:
Cần phải xác định mục tiêu trước mắt: ra sức học tập,
rèn luyện sức khỏe, đạo đức, thực hiện tốt nội quy nhà
trường, không tham gia vào tệ nạn xã hội, bảo vệ môi

nhóm (5 phút) bài thuyết trình đã viết. Sau đó tự sửa
chữa, bổ sung.
* Tích hợp Giáo dục kĩ năng sống: kĩ năng nói.
- GV hướng dẫn HS thuyết trình trong nhóm, gọi đại
diện từng nhóm trình bày trước cả lớp.
- Cả lớp nhận xét phần trình bày của từng nhóm (ưu,
nhược điểm).
- GV nhận xét, cho điểm.
Hoạt động 5. Củng cố:
* Tích hợp kiến thức Âm nhạc:
- HS nghe và cùng hát theo bài hát "Tuổi trẻ thế hệ Bác
Hồ" của nhạc sĩ Triều Dâng để bồi đắp lẽ sống cao đẹp
cho bản thân.
- GV cho HS điền vào cột L (những điều học được) để
kiểm tra mức độ tiếp thu nội dung bài học của học sinh.
- HS điền nội dung thông tin.
- GV thu phiếu và bài thuyết trình của học sinh, nhận xét,
chấm điểm.
3. Hướng dẫn học ở nhà:
- Nắm vững nội dung bài học.
- Lập kế hoạch rèn luyện chi tiết ở học kì 2 để thực hiện mục tiêu trước
mắt của mình.
2.4. Hiệu quả khi áp dụng đề tài.
Áp dụng sáng kiến kinh nghiệm vào thực tế giảng dạy tôi thấy rằng:
2.4.1. Về phía học sinh:
16


Qua bài học, các em đã dành thời gian học tập nhiều hơn, buộc các em
phải tìm tòi, suy nghĩ để chuẩn bị bài và học bài có hiệu quả. Tạo cho học sinh

55
10
18,2
20
36,4
25
45,5
0
0
2.4.2. Về phía giáo viên:
Việc vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học môn GDCD nói riêng và
trong dạy học nói chung mang lại hiệu quả thiết thực: thúc đẩy giáo viên đầu tư
nhiều hơn trong chuẩn bị, thiết kế giáo án cho phù hợp với tinh thần đổi mới.
Đầu tư nghiên cứu kiến thức liên môn có liên quan để cùng hợp tác với học sinh
giúp các em chiếm lĩnh nội dung bài học sâu sắc, sinh động hơn. Làm tốt công
tác đầu tư cho tiết học sẽ giúp giáo viên chủ động, linh hoạt trong khâu tổ chức,
hướng dẫn học sinh khai thác, chiếm lĩnh kiến thức; mặt khác sẽ tránh được sự
lúng túng, bị động khi học sinh chất vấn những vấn đề liên quan.
3. Kết luận, kiến nghị.
- Kết luận:
Dạy học theo quan điểm tích hợp liên môn được xem là một trong những
giải pháp để đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục. Là một giáo viên giảng dạy
môn GDCD, tôi thấy giải pháp này có rất nhiều ưu việt. Dạy học theo hướng
tích hợp liên môn đã tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh về mọi mặt,
thể hiện rõ qua thái độ, niềm say mê, kết quả tiếp nhận của học sinh trong từng
bài học. Thông qua cách tổ chức, thiết kế các nội dung, tình huống tích hợp của
giáo viên, các em đã biết xác lập mối liên hệ giữa các tri thức và kĩ năng thuộc
môn GDCD với các môn khác; biết vận dụng, phối hợp các tri thức và kĩ năng
17


biệt là về phương pháp dạy học tích hợp liên môn cho các giáo viên.
- Bộ GD và ĐT cần tạo và cung cấp băng đĩa những giờ dạy mẫu về vận
dụng kiến thức liên môn trong dạy học GDCD cho giáo viên và học sinh tham
khảo, học tập.
Thường Xuân, ngày 12 tháng 3 năm 2017
XÁC NHẬN
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ viết, không sao chép nội dung của người
khác.

Nguyễn Thị Hiền
18


Tài liệu tham khảo
- Từ điển giáo dục học - Hiền Bùi – 2001;
- Sách giáo khoa GDCD 9, sách giáo viên GDCD 9;
- Sách giáo khoa Lịch sử 9- kì 2;
- Sách giáo khoa Ngữ văn 9 kì 1, kì 2;
- Tài kiệu giáo dục kĩ năng sống dành cho HS THCS;
- Bài hát “Tự nguyện” nhạc sĩ Trương Quốc Khánh và bài hát “Tuổi trẻ
thế hệ Bác Hồ” của nhạc sĩ Triều Dâng.

19


20