SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 3
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIỜ HỌC KHI DẠY CÁC BÀI
THỰC HÀNH CHƯƠNG OXI LƯU HUỲNH
BAN CƠ BẢN BẰNG PHƯƠNG PHÁP HOẠT ĐỘNG NHÓM
Người thực hiện: Phạm Thị Chuyên
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: Hóa Học
THANH HOÁ NĂM 2017
MỤC LỤC
1. MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 2
1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI ..................................................................................2
1.2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ..........................................................................2
1.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU ........................................................................2
1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................................................................3
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ....................................................3
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm .......................................................3
2.1.1. Thí nghiệm thực hành Hóa học: .................................................................3
Vai trò của thí nghiệm thực hành ................................................................3
Những yêu cầu sư phạm đối với thí nghiệm thực hành ...............................3
Nguyên tắc thực hiện: ................................................................................. 4
Các hình thức tổ chức thí nghiệm thực hành: ..............................................4
2.1.2. Phương pháp dạy học theo nhóm ..........................................................5
nhằm tạo ra những lớp người năng động sáng tạo, giàu tính nhân văn... đáp ứng
được yêu cầu của thời đại.
Trong những năm gần đây Đảng và Nhà nước đã quan tâm nhiều đến
nền giáo dục. Do đó giáo dục THPT đã có nhiều đổi mới . Đặc biệt là phương
pháp dạy học đang được quan tâm và coi trọng trong tất cả các môn học.
Phương pháp dạy học của giáo viên có ảnh hưởng không nhỏ đến phương pháp
học tập của học sinh, do đó sự chuyển biến trong việc đổi mới phương pháp
giảng dạy của giáo viên là hết sức cần thiết.
Để góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn Hoá học ở trường
THPT có nhiều giáo viên đã tích cực đổi mới phương pháp trong giảng dạy có
nhiều những kinh nghiệm hay. Nhưng tập chung chủ yếu trong các giờ nghiên
cứu lý thuyết. Trong khi đó giờ thực hành đòi hỏi khái quát, củng cố kiến thức ,
phát triển tư duy tổng hợp, rèn kĩ năng kĩ xảo cho học sinh cả về lí thuyết và
thực tiễn lại thì ít được giáo viên quan tâm.
Xuất phát từ lí do trên tôi đã chọn đề tài “Nâng cao chất lượng giờ học
khi dạy các bài thực hành chương oxi lưu huỳnh ban cơ bản bằng phương
pháp hoạt động nhóm” với mong muốn đề tài của mình sẽ góp phần thiết thực
vào việc đổi mới phương pháp dạy học.
1.2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.
Mục đích của đề tài này là làm thế nào để kích thích học sinh thích học
Hóa học và thích làm thí nghiệm Hóa học. Qua đó làm nổi bật mối liên hệ giữa
các kiến thức với nhau, giúp học sinh vận dụng kiến thức nhiều lần để các em
nhớ kỹ và hiểu kiến thức vững chắc, sâu sắc hơn.
Hình thành và củng cố tư duy hóa học về sự biến đổi chất, các hiện
tượng hóa học đặc trưng từ đó dự đoán và giải thích hiện tượng thí nghiệm …
1.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.
Đề tài được áp dụng cho hầu hết các em học sinh lớp 10 trường THPT Yên Định
3 năm học 2016-2017.
Trong đó lớp 10B5 và 10B7 là 2 lớp có lực học tương đương nhau được chọn
làm lớp thực nghiệm và lớp đối chứng.
Giúp HS hình thành những phẩm chất của người nghiên cứu khoa học thông qua
những kĩ năng thực nghiệm và các thao tác tư duy logic.
Vì vậy, coi trọng thí nghiệm thực hành đối với các bộ môn khoa học thực
nghiệm nói chung và môn hóa học nói riêng trong nhà trường phổ thông là định
hướng lâu dài và vững chắc cho mục tiêu đào tạo theo định hướng: Chuyển
mạnh từ giáo dục chủ yếu là truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất và
năng lực người học, đảm bảo hài hòa giữa “ dạy chữ”, “ dạy người” và tiếp cận
nghề nghiệp, đồng thời đổi mới phương pháp là hình thức tổ chức giáo dục
( Nghị quyết 29/NQ- TW lần thứ 8 khóa XI).
Những yêu cầu sư phạm đối với thí nghiệm thực hành [6]
Để thí nghiệm thực hành đạt được nhiệm vụ và mục đích đề ra (là củng cố kiến
thức HS đã lĩnh hội được trong các giờ học trước đó và rèn luyện kĩ xảo về kĩ
thuật thí nghiệm hóa học, cần đảm bảo được các yêu cầu sau đây:
Giờ học thí nghiệm thực hành cần được chuẩn bị thật tốt.
Giáo viên phải tổ chức cho HS nghiên cứu trước bản hướng dẫn làm thí nghiệm
thực hành (trong sách hoặc do giáo viên soạn ra). Căn cứ vào nội dung của giờ
thực hành, giáo viên cần làm trước các thí nghiệm để viết bản hướng dẫn được
cụ thể, chính xác, phù hợp với thực tế, điều kiện thiết bị của phòng thí nghiệm.
4
Cần cố gắng chuẩn bị những phòng riêng dành cho các giờ thí nghiệm thực hành
hay phòng thực hành hóa học.
Tất cả các dụng cụ, hóa chất cần dùng phải được sắp xếp trước trên bàn học sinh
để các em không phải đi lại tìm kiếm các thứ cần thiết.
Đối với những lớp lần đầu tiên vào phòng thực hành thí nghiệm, giáo viên cần
giới thiệu những điểm chính trong nội quy của phòng thực hành:
- Học sinh phải chuẩn bị trước ở nhà, nghiên cứu bản hướng dẫn, xem lại các bài
học có thí nghiệm thực hành.
- Phải thực hiện đúng các quy tắc phòng độc, phòng cháy và bảo quản dụng cụ
- Thí nghiệm đơn giản, dẽ làm, ít thao tác và nhanh cho hiện tượng rõ ràng.
- Thí nghiệm không độc hại hoặc dễ cháy nổ.
- Nêu cao tinh thần kỉ luật trong phòng thực hành.
Các hình thức tổ chức thí nghiệm thực hành:[6]
Thí nghiệm thực hành đồng loạt.
5
Loại thí nghiệm này tất cả các nhóm học sinh đều cùng làm một thí nghiệm,
cùng thời gian và cùng một kết quả. Đây là thí nghiệm được sử dụng nhiều nhất
hiện nay vì có nhiều ưu điểm. Nhưng đòi hỏi nhiều bộ thí nghiệm giống nhau
gây khó khăn về thiết bị.
Thí nghiệm thực hành loại phối hợp.
Trong hình thức tổ chức này học sinh được chia thành nhiều nhóm khác nhau, mỗi
nhóm chỉ làm thí nghiệm một phần đề tài trong thời gian như nhau, sau đó phối hợp
các kết quả của các nhóm lại sẽ được kết quả cuối cùng của đề tài.
Thí nghiệm vui
Giáo viên hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm vui với mục đích củng cố bài học,
gây hứng thú, tạo niềm say mê học tập.Với môn hóa học, các thí nghiệm vui chủ
yếu là các thí nghiệm phức tạp hoặc đòi hỏi hóa chất khó kiếm. Tuy nhiên nên
tận dụng những thí nghiệm có thể làm ở nhà để học sinh tự tiến hành ở nhà (thí
nghiệm thực hành ngoài lớp) [6]
2.1.2. Phương pháp dạy học theo nhóm.[4]
Trong phương pháp hoạt động nhóm nổi lên mối quan hệ giao tiếp học sinh học sinh. Thông qua thảo luận, tranh luận trong tập thể, ý kiến của mỗi cá nhân
được điều chỉnh, qua đó người học nâng mình lên một trình độ mới.
Hoạt động trong tập thể nhóm sẽ làm cho từng thành viên quen dần với sự phân
công hợp tác trong lao động xã hội, phát triển tình bạn, ý thức tổ chức kỷ luật, ý
thức cộng đồng. Mô hình này nhằm chuẩn bị cho học sinh thích ứng với đời
sống xã hội trong đó mỗi người sống và làm việc theo phân công, hợp tác với
tập thể cộng đồng.
Chuẩn bị chỗ làm việc
Lập kế hoạch làm việc
Thoả thuận quy tắc làm việc
Tiến hành giải quyết nhiệm vụ
Chuẩn bị báo cáo kết quả
Làm việc toàn lớp
TRÌNH BÀY KẾT
QUẢ / ĐÁNH GIÁ
Các nhóm trình bày kết
quả
Đánh giá kết quả
Vai trò của GV trong hoạt động nhóm
Cung cấp nhiệm vụ có thách thức và tạo điều kiện để nhóm hoàn thành nhiệm
vụ.
Cân nhắc việc chia nhóm, thay đổi nhóm, tạo nhóm mới để đảm bảo 2 yếu tố an
toàn và thách thức trong hoạt động nhóm.
Quản lí hoạt động nhóm (quan sát quá trình hoạt động nhóm, hỗ trợ và hướng
dẫn khi cần thiết, khen ngợi và động viên HS).
+ Người giáo viên phải là người điều động các nhóm làm việc.
+ Phải quan sát và theo dõi hoạt động, công việc của từng nhóm để tìm ra cách
giải quyết hợp lý nhất.
+ Trong quá trình quan sát các nhóm làm việc, người giáo viên phải phát hiện
các sai lầm mà các nhóm mắc phải khi tham gia nhóm, những sai lầm mang tính
7
điển hình và chưa được sữa chữa để cuối phần thảo luận nhóm giáo viên có nhận
xét, góp ý.
mỗi lần làn việc nhóm. Với phương pháp này để tránh học sinh có thể làm qua
loa, hình thức, nếu không có sự kiểm tra theo dõi của giáo viên, một số em yếu,
thụ động không chịu động não, suy nghĩ, hoặc thuộc lòng đọc vẹt, không bày tỏ
ý kiến của mình ngược lại những em nhanh nhẹn thì tự quyết định vấn đề mà
không có sự thảo luận trong nhóm. Vì thế để đảm bảo cho tất cả học sinh đều
tham gia làm việc một cách chủ động một mặt tôi khuyến khích động viên các
em, nhất là các em còn nhút nhát, giao nhiệm vụ cho nhóm trưởng quản lí và
theo dõi phân công các thành viên trong nhóm làm việc. Khi giao việc cho các
nhóm tôi thường theo dõi quan sát , nếu thấy các em làm việc chăm chú và sôi
nổi thì tôi yên tâm, nếu các em làm việc trầm hoặc nhốn nháo, lúng túng thì tôi
hướng dẫn, gợi ý cho các em, tránh can thiệp quá sâu.
8
Mặt khác luôn cho các nhóm thi đua với nhau qua bảng điểm làm việc giữa các
nhóm, trong quá trình diễn ra hoạt động nhóm, nhóm nào làm việc tốt không gây
ồn ào không có thành viên làm việc riêng nhóm đó được cộng điểm và ngược
lại, nhóm trưởng sẽ chịu trách nhiệm khi có bạn trong nhóm không hợp tác, để
tránh nhóm làm nhanh chờ đợi sẽ sinh ra nói chuyện, làm việc riêng tôi cho các
nhóm trưởng có thể chọn nhóm kiểm tra chéo, hay trao đổi thêm các thông tin
có liên quan đến bài học từ các nhóm khác.
Những học sinh học chưa tốt tuỳ theo bài tôi có thể xếp thành một nhóm và tự
là thành viên trong nhóm của các em và có thể luân phiên cho học sinh giỏi làm
nhóm trưởng tiếp vai trò của tôi còn tôi thì quan sát các nhóm làm việc.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.2.1- Về học sinh:
Hóa học là một môn học khó, trừu tượng, nhiều hiện tượng phức tạp nên phần lớn
các em có tâm lí sợ học bộ môn. Bên cạnh đó theo chương trình đổi mới sách giáo
khoa Hóa học như hiện nay phần lớn các tiết dạy Hóa học đều có thí nghiệm học
sinh rất thích làm thí nghiệm nhưng kĩ năng thực hành và xử lí kết quả thí nghiệm
các nội dung cần học và thiết tha những kiến thức mới về Hoá học để có thể áp
dụng nghề nghiệp trong tương lai.
2.3.2. Tăng cường các hoạt động rèn luyện kĩ năng thực hành của học sinh trong
giờ học, làm cho học sinh trở thành chủ thể hoạt động bằng các biện pháp hợp lí
như:
- Tổ chức cho học sinh tự giác làm các thí nghiệm, tự nhận xét thí nghiệm, ưu
tiên sử dụng hình thức thảo luận, tranh luận, xây dựng giả thuyết…
- Các gợi ý của giáo viên phải làm tăng mức độ trí lực của học sinh qua việc trả
lời các câu hỏi tổng hợp, đòi hỏi so sánh, suy luận trước và sau khi thí nghiệm
để học sinh tự mình giải quyết các tình huống có “vấn đề” từ thấp đến cao.
2.3.3. Đổi mới phương pháp dạy thực hành hóa học bằng phương pháp hoạt
động nhóm.
Dạy học bằng phương pháp hoạt động nhóm nhằm mục đích:
- Gắn Học sinh vào quá trình học tập tích cực.
- Làm cho học sinh có trách nhiệm học và tiến hành thí nghiệm một cách hứng
thú.
- Đòi hỏi học sinh phải áp dụng nhiều kỹ năng xử lý thí nghiệm bao quát hơn và
có thể đáp ứng được yêu cầu của giáo dục hiện nay “Học sinh tự học, tự phát
triển tư duy và phát huy tính sáng tạo”.
- Thể hiện chất lượng công việc thí nghiệm khảo sát tốt hơn cho học sinh ở tất cả
các trình độ, không những chỉ có những học sinh có trình độ cao và tư duy tốt
mà thậm chí cho học sinh có trình độ tư duy thấp.
Với yêu cầu hiện nay của nhà trường, phải đổi mới phương pháp giảng dạy bằng
mọi hình thức từ nội dung đến phương pháp. Vì thế, tôi đã mạnh dạn đổi mới
phương pháp giảng dạy trong thực hành Hóa học theo phương pháp hoạt động
nhóm.
Đổi mới như thế nào
Xuất phát từ suy nghĩ và mong muốn đem lại cách học tập chủ động hơn cho
học sinh, Tôi đã ứng dụng phương pháp hoạt động nhóm trong quá trình hướng
dẫn thực nghiệm nhằm gắn học sinh với quá trình tự điều khiển thí nghiệm cần
1. Dụng cụ
- Ống nghiệm, lọ thủy tinh miệng rộng 100ml đựng oxi, kẹp đốt hóa chất
- Muỗng đốt hóa chất, đèn cồn, cặp ống no, giá thí no, giá để ống no.
- Nội quy học sinh cần thực hiện.
2. Hóa chất
- Đoạn dây thép, bột lưu huỳnh, than gỗ (những mẩu nhỏ), bột sắt.
- Oxi được điều chế trong các lọ thủy tinh 100ml.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
- Xác định số oxi hóa xác định đâu là chất oxi hóa đâu là chất khử.
- Tại sao phải dùng giấy nhám để trà sạch dây sắt.
- Tại sao phải quấn dây sắt thành hình lò xo.
- Tại sao cần mẩu than gỗ để làm mồi.
- Tại sao dưới eclen đựng oxi phải có một ít nước hoặc ít cát sạch.
- Tại sao sau khi kết thúc thí nghiệm đầu dây sắt có hình giọt tròn.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
- Xác định số oxi hóa của các chất, đâu là chất oxi hóa, đâu là chất khử.
- Tại sao phải sử dụng bột sắt mịn, nguyên chất,
- Tại sao phải trộn đều hỗn hợp.
- Tại sao chỉ cần thấy đốm đỏ ống nghiệm dưới đáy là không đun nữa nhưng
phản ứng vẫn xảy ra.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
- Xác định số oxi hóa của các chất, đâu là chất oxi hóa, đâu là chất khử.
- Tại sao lưu huỳnh cháy trong không khí lại mờ hơn khi cháy trong oxi.
- Nêu hiện tượng và giải thích hiện tượng khi cho cánh hoa hồng vào bình chứa
khí.
- Tại sao phải đậy kín nút bình sau khi làm thí nghiệm.
Mẫu báo cáo thực hành được giáo viên hướng dẫn ở tiết học trước theo mẫu sau:
Tên nhóm:……..
BẢN TƯỜNG TRÌNH THÍ NGHIỆM
Họ tên học sinh:…………………… Tên bài thực hành:…………….
Nhóm 3. Nghiên cứu trước cách tiến hành thí nghiệm tính khử của lưu huỳnh.
III. Tiến trình bài dạy.
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1.(3 phút)
Giáo viên yêu cầu học sinh
tuân thủ nghiêm ngặt các nội
quy của phòng thí nghiệm tập
trung vào bài giảng.
Yêu cầu tiếp thu cách tiến hành
những lưu ý khi tiến hành thí
nghiệm. Hiện tượng và giải
thích hiện tượng để viết báo
cáo thực hành.
Hoạt động 2. (13 phút)
Đốt nóng đoạn dây thép xoắn hình lò xo
Thí nghiệm 1. Yêu cầu học sinh (bên trong có mẩu than gỗ làm mồi) trên
nêu cách tiến hành thí nghiệm ngọn lửa đèn cồn. Khi thấy chỉ còn tàn
và những lưu ý khi tiến hành đỏ hồng đưa nhanh vào bình đựng khí
thí nghiệm. Khi thấy chính xác oxi.
giáo viên cho học sinh biểu Dự đoán hiện tượng:
diễn thí nghiệm.
Fe cháy thành tia sáng. Hạt sáng là sắt
Các nhóm còn lại quan sát thí và sắt từ oxit.
nghiệm và đưa ra các câu hỏi 3Fe + 2O2 → Fe3O4
để nhóm 1 giải đáp.
- Dùng giấy nhám để trà sạch dây sắt đẻ
Giáo viên đưa phiếu học tập số loại bỏ oxit sắt và lớp dầu mỡ bên ngoài
12
làm cho sắt tiếp xúc trực tiếp với oxi khi
phản ứng.
- Phải quấn dây sắt thành hình lò xo để
tăng diện tích tiếp xúc của sắt với oxi.
- Cần mẩu than gỗ để làm mồi vì ban
đầu phản ứng cần cung cấp nhiệt độ.
- Dưới eclen đựng oxi phải có một ít
nước hoặc ít cát sạch để hạt oxit sắt rơi
xuống không chạm vào đáy bình gây nứt
bình.
- Khi kết thúc thí nghiệm đầu dây sắt có
hình giọt tròn oxi cháy hết tỏa ra một
lượng nhiệt làm nóng chảy dây thép.
Trộn đều hỗn hợp bột sắt và bột lưu
huỳnh theo tỉ lệ 7:4. Sau đó đưa vào ống
nghiệm khô. đốt nóng đều ống nghiệm
trên ngọn lửa đèn cồn khi thấy xuất hiện
đốm đỏ trong ống nghiệm thì không đun
nữa.
Fe + S → FeS
- Phải sử dụng bột sắt mịn, nguyên chất,
vì sắt mịn và nguyên tiếp xúc với lưu
huỳnh tốt hơn. nếu để lâu sắt chuyển
thành oxit sắt không tác dụng với lưu
huỳnh.
- Phải trộn đều hỗn hợp để Fe tiếp xúc
với lưu huỳnh.
- Chỉ cần thấy đốm đỏ ống nghiệm dưới
đáy là không đun nữa nhưng phản ứng
vẫn xảy ra ban đầu phản ứng cần cung
- Yêu cầu HS về nhà viết báo
cáo thí nghiệm theo sơ đồ GV
cho sẵn để kiểm tra.
Tiết 60. Bài 35. BÀI THỰC HÀNH SỐ 5
TÍNH CHẤT CÁC HỢP CHẤT CỦA LƯU HUỲNH.
I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức :
Củng cố và khắc sâu kiến thức về tính chất hóa học của các hợp chất lưu huỳnh
như:
- Tính khử của H2S.
- Tính khử và tính oxi hóa của SO2
- Tính oxi hóa mạnh của axit sunfuric.
2. Kĩ năng :
- Rèn các thao tác thí nghiệm, quan sát giải thích hiện tượng.
- Chú ý thực hiện thí nghiệm an toàn với những hóa chất độc, dễ gây nguy
hiểm như : SO2, H2S, H2SO4 đặc.
II. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC.
- Phương pháp hoạt động nhóm kết hợp trực quan, đàm thoại.
III. CHUẨN BỊ.
- Giáo viên chuẩn bị nội quy mà học sinh cần thực hiện.
- Phiếu học tập, mẫu báo cáo thực hành đưa trước cho các nhóm để các em
chuẩn bị.
1. Dụng cụ :
- Ống nghiệm, giá để ống nghiệm, ống dẫn thủy tinh, lọ thủy tinh có nắp
đậy rộng miệng, nút cao su có khoan lỗ, ống dẫn cao su dài 3-5cm, nút cao
su không khoan lỗ, đèn cồn.
2. Hóa chất.
- Dung dịch H2SO4 đặc.
- Dung dịch HCl
- Dung dịch Br2 loãng
nghiệm.
5. Tổ chức
Chia Học sinh trong lớp thành 3 nhóm và phân công nhóm trưởng chịu
trách nhiệm phụ trách nhóm làm thí nghiệm nghiên cứu từng lí do thao tác
của thí nghiệm và giải thích.
Nhóm 1. Nghiên cứu trước cách tiến hành thí nghiệm điều chế và chứng
minh tính khử của hidrosunfua.
Nhóm 2. Nghiên cứu trước cách tiến hành thí nghiệm tính điều chế và chứng
minh tính chất của lưu huỳnh đioxit.
Nhóm 3. Nghiên cứu trước cách tiến hành thí nghiệm Cu tác dụng với
H2SO4.
III. Tiến trình bài dạy.
Hoạt động của GV và HS
Nội dung
Hoạt động 1.(3 phút)
Giáo viên yêu cầu học sinh tuân thủ
nghiêm ngặt các nội quy của phòng
thí nghiệm tập trung vào bài giảng.
15
Yêu cầu tiếp thu cách tiến hành
những lưu ý khi tiến hành thí
nghiệm. Hiện tượng và giải thích
hiện tượng để viết báo cáo thực
hành.
Hoạt động 2 (13 phút)
(Nhóm 1)
Yêu cầu học sinh nhóm 1 nêu cách
điều chế H2S trong phòng thí
là dung dịch axit yếu và có tính khử
mạnh.
3. Khí hidrosunfua là khí độc để
không cho khí thoát ra môi trường
thì cắm vòi ống dẫn khí vào dung
dịch kiềm.
Hoạt động 3. (15 phút)
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
(Nhóm 2)
1. Nêu các cách điều chế SO2 trong
Yêu cầu cả lớp nghiên cứu thảo phòng thí nghiệm.
luận trả lời phiếu học tập số 2.
Cho dung dịch H2SO4 tác dụng
Na2SO3 rắn trong bình cầu.
H2SO4+Na2SO3→Na2SO4+H2O+SO2
2. SO2 vừa có tính oxi hóa vừa có
tính khử.
3. Các thí nghiệm về SO2 là khí độc.
để đảm bảo an toàn ít độc hại cần
tiến hành trong tủ hốt. khí SO 2
16
không dùng hết phải được sục vào
dung dịch kiềm. Các bình đựng phải
có bông tẩm NaOH.
Yêu cầu học sinh nhóm 2 tiến hành
thí nghiệm cho SO2 tác dụng với
dung dịch Brom, tác dụng với dung
dịch H2S. Nêu và giải thích hiện
Cu nhưng H2SO4 lại tác dụng với Cu
vì H2SO4 đặc có tính oxi hóa mạnh
nên tác dụng với cả kim loại đứng
sau H trong dãy hoạt động.
2. Cho cánh hoa hồng tiếp xúc với
khí thoát ra. Nếu cánh hoa bị nhạt
màu chứng tỏ sản phẩm có khí SO2.
3. Trong phản ứng với H2SO4 đặc thì
có thể có những sản phẩm khử như
H2S, SO2, S.
HS thu gọn dụng cụ, hóa chất, vệ
sinh phòng thí nghiệm, lớp học.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Bản thân đã chọn học sinh lớp 10B7 là lớp thực nghiệm dạy các bài thực
hành chương 6 theo phương pháp hoạt động nhóm mỗi nhóm đi sâu vào chuẩn
bị một thí nghiệm, và các em học sinh lớp 10B5 dạy học theo phương pháp tiến
hành đồng loạt cả lớp.
Thời gian tiến hành thực nghiệm trong thời gian học chương Oxi lưu
huỳnh ban cơ bản năm học 2016-2017, theo kế hoạch dạy học của nhà trường và
theo thời khóa biểu để đảm bảo tính khách quan.
17
Sau một thời gian áp dụng các giải pháp đã nêu, tôi quyết định kiểm
tra quá trình thực hiện đề tài của mình để làm tư liệu đo lường bằng một đề kiểm
tra 20 phút và kết quả như sau.
Lớp thực nghiệm.
Lớp
10B7
12
29,3 14 34,1
9
22,0 2
4,8
Sau thực
41
nghiệm
9
22,0
16
39,0 10 24,4
6
14,6 0
0
Lớp đối chứng
Giỏi
Đối với hoạt động giáo dục.
Qua kết quả trên ta thấy được trong cùng một thời gian học tập như nhau,
nhưng đối với lớp thực nghiệm, sử dụng các phướng pháp thực hành hóa học thì
khả năng tiến bộ của các em học sinh nhanh hơn lớp đối chứng, đặc biệt là độ
tăng học sinh khá giỏi và độ giảm tỉ lệ học sinh yếu kém.
Học sinh thấy hứng thú học tập hơn, thái độ ứng xử của học sinh với môn hóa
học tôi có chuyển biến rõ rệt so với những năm trước đó khi chưa có kinh
nghiệm này. Học sinh nắm kiến thức sâu và bền vững hơn,các em đã có kĩ năng
thao tác thí nghiệm theo quy trình khoa học hơn. Đa số các học sinh yếu kém đã
có kĩ năng sử dụng các dụng cụ thí nghiệm, có khả năng tiến hành một số thí
nghiệm đơn giản. Quan trọng là các em yêu thích học môn Hóa học, say mê
nghiên cứu, một số học sinh còn có thể tự chế tạo ra các dụng cụ, đồ chơi….Các
em không còn thấy đó là một gánh nặng, là môn học khó nữa.
Đối với bản thân: Sau khi tìm ra phương pháp này tôi thấy giờ thực hành hóa
học không còn cứng nhắc nữa, học sinh được hoạt động nhiều nên giáo viên chi
phân công chuẩn bị và giám sát các em làm thí nghiệm hiệu quả giờ dạy được
nâng lên rõ rệt.
Đối với đồng nghiệp và nhà trường.
Kết quả trên đã chứng minh tính đúng đắn của những vấn đề lí luận đã nêu ra ở
đề tài, và theo tôi phương pháp này không chỉ được sử dụng hiệu quả trong việc
18
dạy học môn Hóa học mà còn có thể áp dụng cho những môn học khác có thí
nghiệm như Vật lí, Sinh học, Công nghệ,….
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. KẾT LUẬN
Tôi đã triển khai sáng kiến kinh nghiệm này tại trường THPT Yên Định 3
đã được đồng nghiệp đánh giá cao, thực hiện các bài thực hành chương oxi lưu
huỳnh Hóa học lớp 10 đều thành công, học sinh hứng thú học tập hơn. Từ đó tôi
- Cần bỏ đi các hóa chất cũ hết hạn sử dụng thay vào đó là các hóa chất mới.
- Bổ sung thêm tủ hốt ở các phòng thí nghiệm để giảm bớt lượng khí độc thoát
ra môi trường.
- Bổ sung nhân viên phụ trách thực hành có thể chuẩn bị đầy đủ, kiểm tra hóa
chất thiết bị cho giáo viên đảm bảo giáo viên thực hành thí nghiệm thành công.
- Số lượng học sinh trong một lớp nên giảm xuống để đảm bảo chất lượng giáo
dục.
19
Trên đây là một kinh nghiệm nhỏ của tôi được rút ra từ thực tế giảng dạy,
có thể còn những khiếm khuyết, tôi mong được sự đóng góp ý kiến của các
thầy cô và bạn bè đồng nghiệp.
Yên định , ngày 08 tháng 5 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của tôi
Xác nhận của thủ trưởng đơn vị
không sao chép của người khác
Người viết
Phạm Thị Chuyên
20
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1- SGK Hóa học lớp 10 -Nhà xuất bản Giáo dục.
2- SGV Hóa học lớp 10 -Nhà xuất bản Giáo dục.
3- Sách thiết kế bài giảng Hóa học 10- Nhà xuất bản Hà Nội.
4- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên chu kì III cho giáo viên THPT môn Hóa
học. Nhà xuất bản Giáo dục.
D.Na2SO3 ; khí SO2.
Câu 3. Người ta điều chế oxi trong phòng thí nghiệm bằng cách nào dưới đây?
22
A. Chưng cất phân đoạn không khí lỏng.
B. Điện phân nước.
C. Điện phân dung dịch NaOH.
D. Nhiệt phân KClO3 với xúc tác MnO2.
Câu 4. Nhờ bảo quản bằng nước ozon, mận Bắc Hà − Lào Cai, cam Hà Giang
đã được bảo quản tốt hơn, vì vậy bà con nông dân đã có thu nhập cao hơn.
Nguyên nhân nào dưới đây làm cho nước ozon có thể bảo quản hoa quả tươi lâu
ngày?
A. Ozon là một khí độc.
B. Ozon độc và dễ tan trong nước hơn oxi.
C. Ozon có tính chất oxi hoá mạnh, khả năng sát trùng cao và dễ tan trong nước
hơn oxi.
D. Ozon có tính tẩy màu.
Câu 5. Chọn câu không đúng trong các câu dưới đây về lưu huỳnh.
A. S là chất rắn màu vàng.
B. S không tan trong nước.
C. S dẫn điện, dẫn nhiệt kém.
D. S không tan trong các dung môi hữu cơ.
Câu 6. Chọn câu không đúng trong các câu dưới đây.
A. SO2 làm đỏ quỳ ẩm.
B. SO2 làm mất màu nước brom.
C. SO2 là chất khí, màu vàng.
D. SO2 làm mất màu cánh hoa hồng.
Câu 7. Trong các phản ứng sau, phản ứng nào thường dùng để điều chế SO 2
trong phòng thí nghiệm?
D. cho bột giặt vào hộp có nắp và để ra ngoài nắng.
Câu 10.
SO2 vừa có tính oxi hoá, vừa có tính khử vì trong phân tử SO2
A. S có mức oxi hoá trung gian.
B. S có mức oxi hoá cao nhất.
C. S có mức oxi hoá thấp nhất.
D. S còn có một đôi electron tự do.
Câu 11. Cho các phản ứng sau:
a) 2SO3 + O2 2SO3
b) SO2 + 2H2S → 3S + 2H2O
c) SO2 + Br2 + 2H2O → H2SO4 + 2HBr
d) SO2 + NaOH → NaHSO3.
Các phản ứng mà SO2 có tính khử là
A. a, c, d.
B. a, b, d.
C. a, c.
D. a, d.
Câu 12. Phản ứng nào dưới đây không đúng?
A. H2S + 2NaCl → Na2S + 2HCl
t0
B. 2H2S + 3O2 →
2SO2 + 2H2O
C. H2S + Pb(NO3)2 → PbS + 2HNO3
D. H2S + 4Cl2 + 4H2O→ H2SO4 + 8HCl
Câu 13.Axit sunfuric đặc thường được dùng để làm khô các chất khí ẩm. Khí
nào dưới đây có thể được làm khô nhờ axit sunfuric đặc?
A. Khí CO2
B. Khí H2S
C. Khí NH3
D. Khí SO3
3
Đỗ Thị Lan Anh
Lê Ngọc Ánh
10/15
4
Hà Thị Băng Băng
Vũ Thị Ngọc Điệp
04/15
5
Nguyễn Thị Diễm
Chu Đình Đức
11/15
6
Trương Thị Dung
Lê Thị Dung
13/15
7
Đỗ Văn Giang
Trịnh Thị Giang
06/15
8
Phạm Thị Giang
Thiều Thị Hà
10/15
9
Chu Thị Hà
Nguyễn Thị Thu Hằng
14/15
10 Bùi Thị Hằng
Thiều Thị Hằng
15/15
21 Mai Thị Thùy Linh
Nguyễn Hữu Long
07/15
22 Lê Thị Linh
Lại Thị Lụa
11/15
23 Hoàng Đình Linh
Đỗ Thị Hồng Mến
07/15
24 Phùng Thị Thùy Linh
Trịnh Thị Ngân
05/15
25 Đàm Lê Minh
Trịnh Thị Nguyệt
14/15
26 Phạm Thị Trà My
Trịnh Thị Hồng Nhung
10/15
27 Đặng Văn Nam
Trần Thị Như Quỳnh
06/15
28 Lê Thị Nữ
Đoàn Thị Như Quỳnh
08/15
29 Lê Thị Soan
Lưu Vũ Thắng
11/15
30 Đỗ Phương Thảo
Lê Thị Thảo
09/15
10/15
09/15
11/15
08/15
10/15
09/15
15/15
11/15
08/15
10/15
13/15
09/15
11/15
08/15
14/15
10/15
09/15
11/15
25