MỤC LỤC
Nội dung

Trang

1. MỞ ĐẦU

1

1.1. Lý do chọn đề tài.

1

1.2. Mục đích nghiên cứu.

1

1.3. Đối tượng nghiên cứu.

1

1.4. Phương pháp nghiên cứu.

1

2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

3

2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.


19


1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài.
Từ xưa, ông cha ta đã đúc kết một cách sâu sắc kinh nghiệm về giáo
dục “Tiên học lễ, hậu học văn”, “lễ” ở đây chính là nền tảng của sự lĩnh hội và
phát triển tốt các tri thức và kỹ năng. Ngày nay, phương châm “Dạy người, dạy
chữ, dạy nghề” cũng thể hiện rõ tầm quan trọng của hoạt động giáo dục đạo đức,
như Bác Hồ đã dạy: “Dạy cũng như học, phải chú trọng cả tài lẫn đức. Đức là
đạo đức cách mạng. Đó là cái gốc quan trọng. Nếu thiếu đạo đức, con người sẽ
không phải là con người bình thường và cuộc sống xã hội sẽ không phải là cuộc
sống xã hội bình thường, ổn định ,..”[4]. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói:
“Có tài mà không có đức chỉ là người vô dụng. Có đức mà không có tài thì làm
việc gì cũng khó”.
Văn kiện Đại hội XII của Đảng ta đã nhấn mạnh: “Tiếp tục đổi mới mạnh
mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng
phẩm chất, năng lực của người học”. Bởi vậy, tu dưỡng và rèn luyện bản thân
để trở thành người có nhân cách, vừa có đức vừa có tài là hết sức quan trọng đối
với mỗi con người, là nhiệm vụ hàng đầu của thanh niên, học sinh.
Tuy nhiên, trong xu hướng toàn cầu hoá hiện nay, hiện tượng suy thoái về
đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, chạy theo lối sống thực dụng trong một số thanh
niên, học sinh làm ảnh hưởng tới chất lượng giáo dục đạo đức trong các nhà
trường nói chung và trong trường trung học phổ thông (THPT) nói riêng. Vì vậy,
việc khảo sát, đánh giá đúng thực trạng để tìm kiếm các giải pháp nhằm nâng
cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh là vấn đề có tính cấp thiết.
Đề tài “Một số giải pháp của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 12A4 trường THPT Hậu Lộc 4 năm
học 2016-2017” được viết nhằm trình bày về thực trạng đạo đức và giáo dục đạo
đức. Đồng thời, phân tích nguyên nhân và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng

Thử áp dụng các giải pháp vào công tác giáo dục đạo đức học sinh ở lớp
12A4 trường THPT Hậu Lộc 4 năm học 2016-2017.

3


2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2 .1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
2.1.1. Khái niệm về giáo dục
2.1.1.1. Định nghĩa
Giáo dục là hoạt động hướng tới con người thông qua một hệ thống các
biện pháp tác động nhằm truyền thụ những tri thức và kinh nghiệm, rèn luyện kỹ
năng và lối sống, bồi dưỡng tư tưởng và đạo đức cần thiết cho đối tượng, giúp
hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất, nhân cách phù hợp với mục đích,
mục tiêu chuẩn bị cho đối tượng tham gia lao động sản xuất và đời sống xã hội
[5].
2.1.1.2. Các chức năng của giáo dục
Giáo dục gồm 3 chức năng: Chức năng văn hoá - xã hội; chức năng kinh
tế - sản xuất; chức năng chính trị - xã hội.
2.1.1.3. Con đường giáo dục
Giáo dục được thực hiện chủ yếu qua hai con đường: Hoạt động dạy học
trên lớp; hoạt động ngoài giờ lên lớp.
2.1.2. Khái niệm về đạo đức và giáo dục đạo đức
2.1.2.1. Khái niệm về đạo đức
Đạo đức là một hệ thống những quy tắc, những chuẩn mực mà qua đó con
người tự nhận thức và điều chỉnh hành vi của mình vì hạnh phúc của cá nhân, lợi
ích của tập thể và cộng đồng.
2.1.2.2. Khái niệm về giáo dục đạo đức
Ngày nay, giáo dục đạo đức cho học sinh là giáo dục lòng trung thành đối
với Đảng, hiếu với dân, yêu quê hương đất nước, có lòng vị tha, nhân ái, cần cù,

hoạt động thực tiễn như giao việc, rèn luyện, tập thói quen; phương pháp kích
thích tình cảm và hành vi như thi đua, nêu gương, khen thưởng, trách phạt,…
2.1.4. Những đặc điểm cụ thể về rèn luyện đạo đức của học sinh ở trường
THPT
Quá trình rèn luyện đạo đức của học sinh ở trường THPT có sự gắn kết
chặt chẽ với quá trình dạy học trên lớp và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp;
có định hướng thống nhất các yêu cầu, mục đích giáo dục giữa các tổ chức giáo
dục trong và ngoài nhà trường; có tính lâu dài của quá trình hình thành, phát
triển nhân cách và các phẩm chất đạo đức của học sinh.
2.1.5. Những tác động cơ bản tới việc rèn luyện đạo đức của HS ở trường
THPT
2.1.5.1. Về tâm sinh lý học sinh
Lứa tuổi học sinh THPT là giai đoạn các em đang phát triển mạnh về thể
chất, tinh thần và tình cảm, dễ bị kích động, lôi kéo,... Các em có nhu cầu giao
tiếp rất lớn, đặc biệt là sự giao tiếp với bạn bè, từ đó mà hình thành lên các
nhóm bạn có cùng sở thích. Nếu không được giáo dục kịp thời các em rất dễ bị
sai lệch về đạo đức.
2.1.5.2. Về phía gia đình
Nhiều cha mẹ do nhận thức lệch lạc, không có tri thức về giáo dục con
cái; sự quan tâm, nuông chiều thái quá trong việc nuôi dạy; sử dụng quyền uy
của cha mẹ một cách cực đoan; tấm gương phản diện của cha mẹ, người thân; có
các hoàn cảnh éo le hoặc thường xuyên bị sử dụng bằng vũ lực,... đã tác động
không nhỏ đến sự hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh.
2.1.5.3. Về phía nhà trường
5


Con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội, sinh ra và lớn lên trong
môi trường gia đình, nhà trường và xã hội. Ở mỗi môi trường dù lớn hay nhỏ
đều diễn ra quá trình giáo dục, giáo dưỡng con người. Trong đó, nhà trường giữ

cha mẹ, thầy cô dẫn đến những biểu hiện lệch lạc về chuẩn mực đạo đức.
2.1.6. Vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dục đạo đức cho
học sinh
Ở trường THPT, giáo viên chủ nhiệm lớp là người chịu trách nhiệm thực
hiện mọi quyết định quản lý của hiệu trưởng đối với lớp và các thành viên trong
lớp. Giáo viên chủ nhiệm lớp là người vạch kế hoạch, tổ chức cho lớp mình thực
hiện các chủ đề theo kế hoạch và theo dõi, đánh giá việc thực hiện của các học
sinh. Như vậy, trong số tất cả các giáo viên tham gia vào hoạt động giáo dục của
lớp, giáo viên chủ nhiệm lớp chính là người trực tiếp, thường xuyên gần gũi với
6


các em nhất. Bên cạnh những giờ dạy trên lớp giáo viên chủ nhiệm còn có
những giờ chào cờ, giờ sinh hoạt hàng tuần để triển khai những công việc chung
của trường, của lớp và để giáo dục đạo đức, nhân cách cho học sinh. Với nhiệm
vụ và vai trò như thế, một lần nữa, có thể khẳng định, người giáo viên chủ
nhiệm lớp có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình tổ chức, giáo dục, hình
thành sự phát triển nhân cách, hình thành đạo đức của học sinh ở nhà trường.
Để thực hiện tốt vai trò và nhiệm vụ của mình, giáo viên chủ nhiệm lớp
phải biết phối hợp với các giáo viên bộ môn, quản lý học sinh trong lớp học tập,
lao động. Giáo viên chủ nhiệm cũng là người phối hợp với các tổ chức, đoàn thể
trong trường trong đó quan hệ nhiều ở cấp THPT là Đoàn trường, chi đoàn giáo
viên, hội cha mẹ học sinh để làm tốt công tác dạy học và giáo dục học sinh trong
lớp mình phụ trách.
Trong nhà trường THPT, chức năng và vai trò của người giáo viên chủ
nhiệm không hoàn toàn giống với các cấp học dưới. Vậy vai trò, nhiệm vụ,
quyền hạn của người giáo viên chủ nhiệm trong trường THPT là những gì?
Về nhiệm vụ, giáo viên chủ nhiệm trong trường THPT có những nhiệm vụ
chính là: Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội
dung, phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học

giáo,...[2]
Từ những nhiệm vụ và quyền hạn đã nêu ở trên, ta có thể thấy rằng vai trò
của người giáo viên chủ nhiệm lớp là hết sức quan trọng. Ngoài chức năng,
nhiệm vụ của một giáo viên bình thường, giáo viên chủ nhiệm còn là người quản
lý toàn bộ hoạt động giáo dục của lớp mình, đặc biệt là việc chăm lo hình thành,
nuôi dưỡng, phát triển nhân cách của học sinh. Giáo viên chủ nhiệm lớp là cầu
nối giữa Ban giám hiệu nhà trường với học sinh, cha mẹ các em và tổ chức đoàn
thể mà các em sinh hoạt.
Nắm vững được nhiệm vụ, quyền hạn và vai trò của mình có nghĩa là
người giáo viên chủ nhiệm đã nắm được chiếc chìa khóa để có thể trở thành một
giáo viên chủ nhiệm tốt. Qua đó, góp phần quan trọng vào thành công của nhà
trường trong công tác giảng dạy và giáo dục đạo đức cho học sinh.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
2.2.1. Đặc điểm tình hình của lớp 12A4
Vào đầu năm học 2016 - 2017, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 12A14
-trường THPT Hậu Lộc 4. Đây là lớp mà 2 năm học trước (năm học 2014 -2015
và năm học 2015-2016), tôi cũng đã được nhà trường phân công là giáo viên chủ
nhiệm. Bên cạnh những thuận lợi cũng còn gặp không ít những khó khăn.
1. Thuận lợi
- Bản thân tôi đã có 06 năm công tác trong ngành nên đã tích lũy được
một số kinh nghiệm về công tác chủ nhiệm lớp. Có lòng yêu nghề, mến học sinh
và luôn luôn học hỏi những đồng nghiệp để đưa chất lượng của lớp mình chủ
nhiệm lên cao.
- Bản thân tôi đã chủ nhiệm lớp 3 năm liên tục nên giữa giáo viên chủ
nhiệm và học sinh phần lớn đã hiểu nhau.
- Đa số học sinh ngoan hiền, có ý thức học tập và rèn luyện đạo đức tốt.
- Học sinh trong lớp đoàn kết, có ý thức xây dựng tập thể lớp.
- Giữa giáo viên chủ nhiệm, Hội cha mẹ học sinh, Ban chấp hành Đoàn
trường và Ban Giám hiệu luôn phối hợp chặt chẽ trong công tác giáo dục học
sinh.

2015-2016
Hành vi vi phạm đạo đức của
STT
Số HS Tỷ lệ Số HS Tỷ lệ
học sinh
vi
%
vi
%
phạm
phạm
1
Bỏ giờ, trốn học
2
4,65
3
6,98
2
Gian lận trong kiểm tra, thi cử
1
2,32
2
4,65
3
Gây gổ đánh nhau
3
6,98
4
9,30
4

15
34,88
29
67,44
Bảng 1: Bảng thống kê các hành vi vi phạm đạo đức của học sinh lớp 12A4
trường THPT Hậu Lộc 4 trong năm học 2014-2015 và năm học 2015-2016.
Kết quả ở bảng trên cho thấy số học sinh vi phạm các chuẩn mực đạo đức
ngày càng tăng. Đây là điều đáng lo ngại. Năm học 2014 - 2015 có 15 em vi
phạm chiếm 34,88%, năm học 2015-2016 có 29 em vi phạm chiếm tỷ lệ
67,44%. Số học sinh vi phạm kỷ luật nhiều nhất là vô lễ, thiếu tôn trọng thầy cô
và vi phạm an toàn giao thông. Ngoài ra số học sinh gây gổ đánh nhau, nghỉ học
vô lý do cũng chiếm tỷ lệ không nhỏ. Đây là những em chưa có ý thức trong học
tập, thiếu sự quan tâm của gia đình, các em thường xuyên bỏ giờ, trốn học đi
chơi bi -a, chơi game, la cà hàng quán, xem phim truyện kinh dị, bạo lực, học
yếu, ham chơi,… nên bị các bạn bè xấu lôi kéo dễ dẫn đến vi phạm các chuẩn
mực đạo đức, thậm chí là vi phạm pháp luật (như vi phạm an toàn giao thông,
trộm cắp,…).
Điều đáng lo ngại hiện nay là tình trạng học sinh gây gổ, đánh nhau càng
nhiều, không chỉ có học sinh nam mà có cả học sinh nữ. Nguyên nhân chủ yếu là
do xích mích trong tình bạn, tình yêu; kết bè, kết nhóm; phân vùng làng, xã,…
để đón đường đánh trả thù nhau. Nhiều khi các em còn dùng cả những hung khí
như dao, kiếm, côn,... do ảnh hưởng của phim truyện, có em thích đánh nhau,
9


đánh hộ bạn để ra oai “đại ca”. Số học sinh vi phạm nội quy trường lớp như bỏ
giờ, trốn học; trèo tường, ăn quà vặt; uống rượu bia, hút thuốc lá trong nhà
trường tuy không nhiều nhưng cũng ảnh hưởng đến môi trường sư phạm. Sau
đây là bảng tổng hợp xếp loại hạnh kiểm của 43 học sinh lớp 12A4 trong 2 năm
học trước:

lây lan trong tập thể học sinh. Để tìm ra nguyên nhân trên, chúng tôi tiến hành
khảo sát ý kiến của 50 người (gồm giáo viên bộ môn, cán bộ Đoàn, cha mẹ học
sinh) về các nguyên nhân dẫn tới tình trạng vi phạm đạo đức của học sinh. Kết
quả thể hiện ở bảng sau:
S
Số
Tỷ Xếp
T
Nguyên nhân vi phạm đạo đức của học sinh
ý
lệ bậc
T
kiến %
1
Gia đình, xã hội buông lỏng giáo dục đạo đức
39
78
2
2
Người lớn chưa gương mẫu
42
84
1
3
Quản lý giáo dục đạo đức của nhà trường chưa chặt
18
36
12
chẽ
4

52
10
11
Phim ảnh, sách báo không lành mạnh
14
28
13
12
Các đoàn thể xã hội quan tâm chưa đồng bộ
30
60
9
13
Điều hành pháp luật chưa nghiêm
37
74
4
14
Ảnh hưởng của tệ nạn xã hội
35
70
6
15
Đời sống kinh tế khó khăn
12
24
14
Bảng 3: Bảng thống kê những nguyên nhân ảnh hưởng đến hành vi vi phạm đạo
đức của học sinh lớp 12A4.
Kết quả ở bảng trên cho thấy có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hành vi

học sinh lún sâu vào tệ nạn xã hội. Số này tuy không phổ biến nhưng có xu
hướng gia tăng, làm băng hoại đạo đức, tha hoá nhân cách; gây lo ngại cho các
bậc cha, mẹ; tác động xấu tới các giá trị đạo đức truyền thống, ảnh hưởng không
nhỏ trực tiếp đến công tác giáo dục đạo đức của học sinh.
Khi tìm hiểu các nguyên nhân nói trên, chúng ta thấy mấu chốt của vấn đề
giáo dục đạo đức học sinh là phải xây đựng được mối quan hệ khăng khít giữa
nhà trường, gia đình và các tổ chức xã hội
* Nguyên nhân chủ quan từ phía học sinh: Đó là những biến đổi tâm sinh
lý lứa tuổi học sinh trung học phổ thông: do đặc điểm tâm, sinh lý tuổi dậy thì,
tình cảm của các em chưa bền vững, không ổn định, khả năng làm chủ bản thân
còn yếu trước những tác động tiêu cực từ môi trường bên ngoài cho nên dễ phát
sinh mặc cảm, sự bồng bột, cả tin. Điều này tạo cơ hội cho những hiện tượng
tiêu cực trong xã hội xâm nhập vào tư tưởng, tình cảm của các em, cá biệt có
một số em bị nghiện game, internet,… dẫn đến bị ảo giác, rối loạn về tâm thần.
* Các nguyên nhân từ việc quản lý, phối hợp các lực lượng giáo dục
- Các tổ chức chính trị xã hội nói chung và tổ chức Đoàn thanh niên nói
riêng trong nhà trường đôi lúc hoạt động chưa thực sự đồng bộ để đạt hiệu quả
cao trong công tác giáo dục đạo đức học sinh.
* Các thế lực phản động: Thực tế xã hội hiện nay có rất nhiều các cá nhân,
tổ chức phản động đang tìm mọi cách chống phá cách mạng xã hội chủ nghĩa ở
nước ta. Với âm mưu “Diễn biến hòa bình”, lợi dụng “Tự do, dân chủ, dân
quyền, dân tộc, tôn giáo, ...” để kích động gây rối trật tự, an ninh xã hội, lôi kéo
thanh niên, học sinh tham gia. Vì vậy, chúng ta cần phải tích cực giáo dục cho
học sinh nhận thức được âm mưu thâm độc của kẻ thù, đồng thời nêu cao tinh
thần cảnh giác cách mạng; tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng nói
chung, giáo dục đạo đức nói riêng cho học sinh, cho thế hệ trẻ. Đây là vấn đề
cấp thiết, được đặc biệt quan tâm trong giai đoạn hiện nay.
2.3. Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết
vấn đề.
2.3.1. Giải pháp 1: Lựa chọn ban cán sự lớp.

- Nhiệm vụ của các lớp phó:
+ Ðôn đốc các bạn đi học đầy đủ, đúng giờ, đảm bảo học tập nghiêm túc;
+ Ðiểm danh, ghi sổ đầu bài đầy đủ, kịp thời;
+ Lập danh sách học sinh thuộc diện đối tượng ưu tiên, hoàn cảnh khó khăn, báo
cáo với giáo viên chủ nhiệm;
+ Tổ chức và quản lý học sinh thực hiện lao động và các hoạt động liên quan
đến sinh hoạt đời sống vật chất và tinh thần của lớp;
+ Tổ chức động viên, thăm hỏi những thành viên của lớp có hoàn cảnh khó
khăn, ốm đau, tai nạn,...
- Nhiệm vụ của Bí thư chi đoàn :
+ Nắm bắt và tiếp thu những thông báo, chỉ thị của Đoàn trường để kịp thời triển
khai cho Đoàn viên trong chi đoàn thực hiện đầy đủ;
+ Thực hiện các phong trào ủng hộ, quyên góp,… do huyện Đoàn và Đoàn
trường phát động.
- Nhiệm vụ của Ban cán sự bộ môn:
+ Thực hiện và duy trì sinh hoạt 15 phút đầu giờ theo chủ đề lớp đã chọn.
2.3.2. Giải pháp 2: Phối hợp chặt chẽ với nhà trường - gia đình - xã hội
trong việc giáo dục đạo đức học sinh.
- Phối hợp với nhà trường: Giáo viên chủ nhiệm lớp cần thường xuyên
báo cáo đầy đủ, trung thực về tình hình lớp theo từng tuần với Ban giám hiệu
nhà trường qua buổi họp chủ nhiệm mỗi tuần. Khi lớp có học sinh cá biệt, học
13


sinh chậm tiến cần thường xuyên báo cáo với Ban giám hiệu nhà trường về tình
hình của học sinh đó để tìm phương pháp giáo dục hợp lí nhất.
- Phối hợp với gia đình học sinh: Giáo viên chủ nhiệm lớp thường xuyên
có mối liên hệ và phối hợp với gia đình học sinh thông qua một số biện pháp chủ
yếu sau:
+ Giáo viên chủ nhiệm lớp chuẩn bị cho mỗi học sinh một quyển sổ liên

về môn dạy, họ tên, số điện thoại, nơi ở để khi cần có thể liên lạc được ngay với
giáo viên bộ môn đó.
- Thứ hai, cần thường xuyên, chủ động gặp gỡ giáo viên của từng bộ môn
để nắm về tình hình học tập của từng học sinh và tình hình học tập chung của
lớp để có những điều chỉnh phương pháp giáo dục hợp lí.
- Thứ ba, cần lắng nghe những ý kiến nhận xét, đóng góp của giáo viên bộ
môn về biện pháp giáo dục của mình và về tình hình học tập của học sinh lớp
14


mình. Khi thấy cần thiết, có thể góp ý cho giáo viên bộ môn những điều chỉnh
hợp lí từ những phản ánh của học sinh và phụ huynh.
2.3.4. Giải pháp 4: Theo dõi chéo giữa các tổ.
Tùy vào sĩ số học sinh mỗi lớp mà giáo viên chủ nhiệm chia lớp ra thành
từng tổ cho dễ quản lí. Lớp 12A4 được chia làm 04 tổ với số thành viên trong tổ
tương đương nhau. Trong mỗi tổ có một tổ trưởng quản lí tổ của mình về mọi
mặt. Để nâng cao chất lượng giáo dục, giáo viên chủ nhiệm nên cho học sinh
theo dõi chéo giữa các tổ với nhau theo hình thức mỗi tổ trong lớp là một tổ trực
tuần.
Tổ trực tuần sẽ làm nhiệm vụ thống kê cụ thể mọi hoạt động của lớp và
sau đó đến buổi sinh hoạt lớp, tổ trưởng tổ trực tuần sẽ thay mặt tổ lên đọc nhận
xét về tình hình học tập, rèn luyện đạo đức của lớp qua sự theo dõi của tổ mình.
Với những tổ trực tuần làm tốt công việc của mình giáo viên cần khen ngợi kịp
thời cũng như cần nghiêm túc phê bình những tổ trực tuần làm không tốt. Những
học sinh vi phạm nội quy, quy định của nhà trường sẽ được tổ trực tuần ghi vào
biên bản trực tuần và phân công lao động cho lớp vào tuần kế tiếp. Sổ trực tuần
sẽ là căn cứ để giáo viên chủ nhiệm xếp loại hạnh kiểm đạo đức theo từng tuần,
từng tháng, từng kì và cả năm học.
2.3.5. Giải pháp 5: Xây dựng tập thể học sinh tự quản tốt.
Xây dựng tập thể học sinh tự quản tốt là một biện pháp vô cùng quan trọng

lớp, giáo viên chủ nhiệm phối hợp lập kế hoạch cụ thể mang tính pháp chế, tính
khoa học, tính thực tiễn, tính khả thi, qui định rõ mục tiêu phấn đấu, nội dung,
tiêu chí của một tập thể học sinh tự quản. Giáo viên chủ nhiệm kết hợp với Ban
chấp hành Đoàn để xây dựng tập thể học sinh tự quản, các tổ có bảng đăng ký
thi đua xây dựng tập thể học sinh tự quản tốt với giáo viên chủ nhiệm. Giáo viên
chủ nhiệm trực tiếp xây dựng lớp chủ nhiệm thành tập thể học sinh tự quản tốt.
2.3.6. Giải pháp 6: Đa dạng hoá các hoạt động ngoài giờ lên lớp.
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một hoạt động giáo dục cơ bản
được thực hiện một cách có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức, góp phần thực
thi quá trình đào tạo nhân cách học sinh. Hoạt động ngoài giờ lên lớp đạt nhiều
mục tiêu giáo dục, trong đó quan trọng nhất là nhằm giáo dục tư tưởng đạo đức,
phẩm chất, nhân cách cho học sinh. Nó có khả năng làm nảy sinh năng lực,
phẩm chất, tình cảm mới, làm phát triển năng lực, phẩm chất tốt đẹp ở mỗi con
người. Chỉ thông qua hoạt động giao tiếp các hành vi đạo đức mới có điều kiện
hình thành và củng cố. Đây là hoạt động mang tính tự giác, tự quản cao, nên
không thể áp đặt, rập khuôn, máy móc; cho nên giáo viên chủ nhiệm cần chú ý
đến nguyện vọng, sở trường, hứng thú của từng học sinh để hoạt động thật sinh
động, hấp dẫn, phục vụ nội dung giáo dục đạo đức. Muốn đáp ứng yêu cầu trên
thì nội dung và hình thức hoạt động ngoài giờ lên lớp phải phong phú đa dạng,
phù hợp với tâm sinh lý học sinh để đem lại hiệu quả giáo dục cao. Hiệu quả ấy
có thể nhìn thấy trước mắt, nhưng cũng có thể mang lại lợi ích cho tương lai,
góp phần tích cực vào sự nghiệp “trồng người”.
Giáo viên chủ nhiệm cần căn cứ vào những chỉ thị của cấp trên để đề ra
những biện pháp thích hợp hướng hoạt động ngoài giờ lên lớp vào mục tiêu thực
hiện chức năng giáo dục: Chủ yếu “dạy người”, tức là bao hàm nội dung tư
tưởng đạo đức, pháp luật, thẩm mỹ, những phẩm chất của người lao động. Xây
dựng kế hoạch phải căn cứ vào những hướng dẫn của Bộ; Sở GD - ĐT về hoạt
động ngoài giờ lên lớp, đề ra kế hoạch cho sát thực tiễn, cần chọn lọc các hoạt
động phù hợp. Xác định chủ điểm cho từng thời gian, có lịch hoạt động hàng
ngày, hàng tuần, hàng tháng, học kỳ và cả năm học. Các hoạt động phải phong

và nắm chắc hoàn cảnh của từng học sinh trong lớp. Đối với học sinh, giáo viên
phải bằng tấm lòng nhân ái, bao dung, như những dòng chữ của một thầy giáo
người Nga đã viết: “Đến với một nhà giáo dục điểm chủ yếu là tình người. Đó
cũng là nhu cầu sâu sắc trong lòng mỗi con người. Có lẽ mầm mống của hứng
thú sư phạm là ở chỗ hoạt động sáng tạo đầy tình người để tạo ra hạnh phúc
cho con người. Đó là một điều vô cùng quan trọng. Vì khi ta tạo ra niềm vui cho
người khác, cho trẻ thơ thì ở họ sẽ có một tài sản vô giá: đó là tình người”.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với
bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
Trong năm học 2016 – 2017, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm
lớp 12A4. Đứng trước thực trạng vấn đề đạo đức của học sinh có biểu hiện sa
sút so với những năm học trước, tôi đã mạnh dạn đưa ra và thực hiện một số
biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho 43 học sinh trong lớp mình
chủ nhiệm. Và thực tế sau gần một năm học, với việc thực hiện một cách đồng
bộ, có hệ thống và đầy đủ các giải pháp trên thì học sinh lớp 12A4 đã tiến bộ rõ
rệt về mặt đạo đức.
Để đánh giá hiệu quả của đề tài, tôi đã thực hiện khảo sát, thống kê về
tình hình vi phạm đạo đức của học sinh lớp 12A4 qua ý kiến của 50 người (gồm
giáo viên bộ môn, cán bộ Đoàn, cha mẹ học sinh) sau khi áp dụng các giải pháp
đã nêu. Kết quả cụ thể như sau:
Năm học
Năm học
So sánh năm
2015-2016
2016-2017
học 2016-2017
Hành vi vi phạm
với năm học
STT đạo đức của học Số HS Tỷ lệ Số HS Tỷ lệ
2015-2016


0

0

Giảm 4,65%

4

9,30

0

0

Giảm 9,30%

Trèo tường, ăn quà
vặt
Uống rượu bia,
hút thuốc lá
Nghỉ học vô lý do

3

6,98

1

2,32

Giảm 9,30%
trọng thầy cô giáo
8
Vi phạm an toàn
5
11,63
0
0
Giảm 11,63%
giao thông
Tổng hợp
29
67,44
3
6,98 Giảm 60,47%
Bảng 4: Bảng so sánh các hành vi vi phạm đạo đức của học sinh lớp 12A4
trường THPT Hậu Lộc 4 trong năm học 2016-2017 so với năm học 2015-2016.
Dưới đây là bảng so sánh kết quả xếp loại hạnh kiểm của học sinh lớp
12A4 năm học 2016-2017 so với năm học 2015-2016:
Xếp loại
Tốt
Khá
Trung bình
Yếu
SL
%
SL
%
SL
%

năm học 2016-2017 so với năm học 2015-2016.
Trong năm học 2016-2017, lớp 12A4 đạt danh hiệu chi đoàn mạnh, lớp
tiên tiến. Điểm xếp loại nề nếp hàng tuần, hàng tháng, hàng kỳ thường xuyên
đứng trong tốp đầu về phong trào nề nếp của nhà trường, được Ban giám hiệu
nhà trường và Ban Thường vụ Đoàn trường tuyên dương, khen thưởng cả 2 đợt
thi đua vào 20/11 và 26/3. Đội văn nghệ của lớp đạt giải Ba chung kết Hội thi
văn nghệ chào mừng 20/11 của Nhà trường. Kết quả xếp loại nề nếp cả năm lớp
12A4 đứng thứ 2 toàn trường; giáo viên chủ nhiệm lớp đạt danh hiệu “Giáo viên
chủ nhiêm Giỏi năm học 2016-2017”. Nhưng quan trọng hơn cả là cá nhân mỗi
học sinh trong lớp đều biết tự nỗ lực rèn luyện nhân cách của mình để chuẩn bị
hành trang ra trường là những công dân tốt, có ích cho xã hội.

18


3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận.
- Các giải pháp được trình bày trong đề tài đã được áp dụng để nâng cao
chất lượng giáo dục đạo đức cho các em học sinh ở lớp chủ nhiệm. Kết quả thu
được rất khả quan, nề nếp của tập thể lớp tiến bộ rõ rệt và giữ được ổn định.
- Với đề tài này, người giáo viên chủ nhiệm phải biết vận dụng sáng tạo
các giải pháp, luôn luôn không ngừng tìm tòi, tham khảo các tài liệu, tham khảo
đồng nghiệp, xâu chuỗi chúng lại nhằm tìm hiểu, quản lý và giáo dục đạo đức
cho học sinh, hình thành nhân cách cho các em, rèn luyện các em trở thành
những công dân tốt, có ích cho xã hội.
- Đây cũng là tài liệu sẽ giúp ích cho bản thân trong quá trình giáo dục
những năm tiếp theo; đồng thời là tài liệu tham khảo bổ ích cho đồng nghiệp,
đặc biệt là những đồng nghiệp trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác
chủ nhiệm và giáo dục đạo đức cho học sinh.
Tuy vậy, do nhiều nguyên nhân khác nhau, chủ quan và khách quan nên

[3] Luật giáo dục, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia,1998.
[4] Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, Nhà xuất bản Lao động, 2006.
[5] Từ điển giáo dục học, Nhà xuất bản Từ điển Báck khoa, 2001
[6] Tài liệu trên mạng Internet.

20