A. MỞ ĐẦU
Giáo dục quốc phòng – an ninh cho học sinh ở trường THPT là nhiệm vụ hết
sức quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc gia, góp phần bồi dưỡng cho thế hệ
trẻ những kiến thức cơ bản về đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng ta và kỹ
năng quân sự để sẵn sàng tham gia lực lượng vũ trang khi cần thiết, đáp ứng yêu
cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. GDQP-AN cho học sinh là
nhiệm vụ quan trọng, cấp bách trong chiến lược đào tạo con người mới XHCN,
nhằm giáo dục cho thế hệ trẻ nói chung, học sinh nói riêng lòng yêu nước, yêu
CNXH, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần tập thể, tư duy và kiến thức quân sự,
chuẩn bị nhân lực và đào tạo nhân tài cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc là một trong
những nội dung giáo dục toàn diện trong nhà trường, góp phần hình thành nhân
cách con người mới XHCN. Mặt khác, GDQP-AN còn trang bị kiến thức, ý thức
xây dựng bảo vệ Tổ quốc, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng
nhân tài cho đất nước.
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Qua nhiều năm giảng dạy môn Giáo dục quốc phòng – an ninh tại trường
THPT Triệu Sơn 2 theo phương pháp mới, bản thân tôi nhận thấy trong một tiết
dạy giáo viên phải chuyển tải nhiều kiến thức đồng thời phân chia thời gian học lý
thuyết cũng như thực hành phải hợp lý khoa học mới giải quyết được hết trọng tâm
nội dung bài dạy. Mặt khác không để học sinh học phần lí thuyết cũng như thực
hành một cách thờ ơ, xem thường và cũng tránh sự nhàm chán trong tập luyện đó
là yếu tố chủ quan, đòi hỏi giáo viên phải vận dụng phát huy tốt việc đổi mới
phương pháp giảng dạy. Mặt khác, đối với giáo viên giáo dục quốc phòng-an ninh ,
công việc giảng dạy phải gắn liền với nghiên cứu khoa học. Đây là con đường
ngắn nhất để không ngừng tích luỹ kiến thức, nâng cao trình độ, gọt sắc tư duy,
góp phần tìm ra những hình thức, biện pháp thích hợp truyền đạt tri thức tới người
học. Cần lưu ý rằng, để phục vụ đắc lực cho việc nâng cao chất lượng giảng dạy,
hướng nghiên cứu của các giáo viên giáo dục quốc phòng-an ninh nên tập trung
trực tiếp vào nội dung kiến thức môn học hay những yếu tố tham gia vào quá trình
dạy và học như: Đổi mới phương pháp giảng dạy, đổi mới nội dung chương trình
học tập...

đạo, thực hiện công tác GDQP-AN năm 2010 và những năm tiếp theo; Nghị định
116/2007-NĐ-CP về GDQP-AN cùng nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác làm
cơ sở pháp lý để thực hiện nhiệm vụ GDQP-AN trong các trường THPT.
Với mục tiêu giáo dục phổ thông là “giúp học sinh phát triển toàn diện về
đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực khả
năng, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội
chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp
tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc”; Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo quyết định số
16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 5/5/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đào tạo cũng đã
nêu : “Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù
hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp
học; bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác; rèn luyện kĩ
năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui,
hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”.
Năm học 2015-2016 Trường THPT Triệu Sơn 2 tiếp tục chỉ đạo triển khai
thực hiện cuộc vận động “Hai không” với bốn nội dung trọng tâm: Nói không với
tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích; nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo
và việc cho học sinh ngồi nhầm lớp. Gắn kết với việc triển khai tổ chức thực hiện
Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 07/6/2006 của Bộ Chính trị về cuộc vận động “Học tập
và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Để đạt được mục tiêu đề ra là đảm
bảo chất lượng giáo dục ổn định và phát triển vững chắc. Ngay từ đầu năm học
Trường THPT Triệu Sơn 2 đã chỉ đạo làm tốt công tác tuyên truyền đến toàn thể
cán bộ, giáo viên, học sinh và các bậc phụ huynh hiểu rỏ mục đích, yêu cầu của
việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Hiện nay, nền giáo dục nước ta đang ở vào giai đoạn, mà việc đổi mới
phương pháp giảng dạy, đang là một vấn đề cấp bách được đặt ra. Phải khuyến
khích tự học phải vận dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng
cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo. Để thực hiện tốt chủ trương này thì cần phải
đào tạo khả năng tự học cho học sinh.

nói riêng nên vấn đề chuyên môn giảng dạy luôn được các cấp lãnh đạo quan tâm
sâu sát. Trường có một đội ngũ sư phạm hùng hậu đều đạt chuẩn và trên chuẩn về
kiến thức, có chuyên môn vững, nhiệt tình, tận tụy với công tác quản lý và giảng
dạy.

5


* Hội đồng sư phạm nhà trường về tuổi đời công tác được dàn trải qua nhiều
thế hệ, và luôn có sự đoàn kết gắn bó mật thiết với nhau.
* Đối với môn Giáo dục quốc phòng – An ninh. Nhà trường cùng các cấp lãnh
đạo luôn quan tâm tạo mọi điều kiện thuận lợi. Đội ngũ giáo viên giáo dục quốc
phòng – an ninh đều được đào tạo vững về chuyên môn, nhiệt tình và tâm huyết
với môn học.
* Điều kiện sân bãi, phòng học, dụng cụ trang thiết bị cần thiết cho môn học
Giáo dục quốc phòng – an ninh tương đối đầy đủ.
* Nề nếp, kỷ cương của nhà trường đối với học sinh chặt chẽ qua từng cấp,
từng khâu nên đa phần các em chăm ngoan và có ý thức học tập tốt.
2.2. Khó khăn :
* Đội ngũ giáo viên giáo dục Quốc phòng – An ninh phần nhiều là giáo viên
được đào tạo từ chuyên ngành giáo dục thể chất. Đối với lĩnh vực Quốc phòng –
An ninh, tuy được đào qua lớp giáo viên giáo dục Quốc phòng và được tập huấn về
chuyên môn thường xuyên hàng năm, nhưng do đây là một lĩnh vực khá mới mẻ và
thời gian được lĩnh hội về chuyên môn có hạn nên ít nhiều đã gặp phải khó khăn
trong giảng dạy.
* Đối với học sinh : Do khách quan các em được sinh ra và lớn lên trong thời
bình và do yêu cầu về lượng kiến thức của các môn học, giờ học cộng thêm áp lực
từ phía không ít phụ huynh nên đã tác động ít nhiều đến suy nghĩ và việc xác định
nhiệm vụ học tập đối với bộ môn này. Và thật tai hại đối với một phận nhỏ học
sinh còn ngộ nhận và coi đây là môn học phụ dẫn đến ý thức học tập môn Giáo dục

Sau đó sẽ biên chế về các lớp, rồi giáo viên được phân công sẽ có kế hoạch tập
luyện ở những giờ ngoại khóa (theo quy định kế hoạch tập luyện hội thao cấp tỉnh).
3.1.2. Dụng cụ sân bãi:
* Giải pháp thực hiện:
Về sân bãi thì hằng năm nhà trường có kế hoạch tu bổ, đổ bồi thêm đất cát
vào, không để động vũ khi mưa to, đảm bảo sân bãi đúng qui cách. Trang bị thêm
súng tập, sách giáo khoa, tranh ảnh.
* Cụ thể:
Hiện tại nhà trường có tương đối đầy đủ dụng cụ, phương tiện trong dậy học
bộ môn như: 40 khẩu sung nhựa – AK47, 40 quả lựu đạn Φ1 và 1 khẩu súng
AK47, 2 khẩu CKC tháo lắp và các dụng cụ phương tiện phục vụ dạy học bộ môn.
3.1.3. Kết hợp Ban Giám Hiệu Nhà trường và các tổ chức đoàn thể trong nhà
trường tổ chức học tập pháp luật, mít tinh…:
7


* Giải pháp thực hiện:
Để đổi mới phương pháp và hình thức học tập bộ môn GDQP-AN cho học
sinh, nhân các ngày lễ lớn của đất nước, địa phương, Tổ trưởng chuyên môn đề
nghị Ban giám hiệu nhà trường tổ chức Giáo dục pháp luật, cho học sinh tham gia
mít tin, giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao; thi tìm hiểu ngày thành lập
Quân đội nhân dân Việt Nam; ngày thành lập Công An nhân dân, ngày thành lập
Tỉnh, thi về phòng chống ma túy, HIV… Qua đó đã nâng cao nhận thức, hiểu biết
về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước, truyền thống
của quê hương, đất nước, nâng cao nhận thức về quốc phòng, an ninh cho học sinh.
3.1.4. Học theo phương pháp thảo luận nhóm:
* Giải pháp thực hiện:
Theo cách này, học sinh được tạo cơ hội tự đặt câu hỏi, thảo luận, trình bày
quan điểm, và thực hiện học hợp tác. Để có thể phát huy được những lợi ích của
việc học nhóm, giáo viên phải cung cấp nền tảng cho học sinh. Do đó, giáo viên

ở đâu, sai ở đâu, góp ý gì cho câu trả lời hoàn thiện. Như thế yêu cầu người hỏi
phải nắm vững câu hỏi, tham gia với tinh thần đóng góp, xây dựng tốt. Đây là một
mô hình tốt, rất đáng học tập, thu hút được học sinh.
3.1.5. Ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp dạy học::
* Giải pháp thực hiện:
- Cần phải thống nhất về nhận thức và tư duy của đội ngũ giáo viên. Đây là
vấn đề tưởng chừng đơn giản nhưng khi thực hiện thì có một số ý kiến cho rằng,
soạn giáo án điện tử chỉ là chuyển giáo trình văn bản được sao từ file word sang
các slide rồi đem chiếu lên cho học sinh xem. Đây là một quan niệm nhầm lẫn mà
chúng ta cần loại bỏ. Vì để soạn được một giáo án điện tử đem lại hiệu quả cao cho
người học thì người thầy phải bỏ ra rất nhiều công sức và tâm huyết. Tôi muốn
nhấn mạnh là vất vả hơn nhiều khi dạy bằng phương pháp truyền thống.
- Ứng dụng công nghệ thông tin như sử dụng giáo án điện tử tuy còn hạn chế
về năng lực của cá nhân, song cung đã phát huy nhiều ưu điểm… chưa có một
chuẩn thống nhất, vì vậy còn những khiếm khuyết và dẫn đến có những ý kiến,
thậm chí cả phản đối dạy bằng giáo án điện tử. Tôi nghĩ rằng đổi mới ở lĩnh vực
nào cũng vậy thôi, bước đầu sẽ có những khó khăn, nhưng chúng ta mạnh dạn làm,
điều chỉnh dần dần và với các ý kiến đóng góp có tính xây dựng thì sẽ có kết quả
tốt.
3.1.6. Kinh nghiệm về chuẩn bị và giảng dạy bằng giáo án điện tử:
* Giải pháp thực hiện:
- Về thiết kế bài giảng:
Bài giảng điện tử cần được thiết kế sao cho có nội dung và hình thức trực
quan, sinh động và lôi cuốn; vì vậy, phải lồng ghép thêm các tư liệu hình ảnh, các
đoạn phim ngắn hay âm thanh có liên quan đến nội dung bài giảng; yếu tố thẩm mỹ
9


cũng cần được coi trọng trong việc thiết kế bài giảng điện tử sao cho có màu sắc,
hình thức đẹp nhưng không rối mắt do tạo quá nhiều hiệu ứng (chuyển trang, chạy

thời gian.
10


Các tư liệu sưu tầm được phải chọn lọc, phân loại, cắt ghép sao cho phù hợp
với mỗi tiết, mỗi chương trình bài giảng. Thời lượng của tư liệu, nhất là phim tư
liệu nên vừa đủ minh họa cho phần bài giảng tránh kéo dài không cần thiết làm
loãng thông tin và ảnh hưởng đến thời gian của tiết học. Các phim tư liệu có thời
lượng dài, bổ ích cho môn học được thu xếp cho học sinh xem vào một vài tiết học
riêng. Yêu cầu học sinh thu hoạch, liên hệ với bài giảng.
- Giáo viên trên lớp với giáo án điện tử:
Với việc dạy học bằng giáo án điện tử giáo viên sẽ hạn chế tối đa việc viết
bảng, thời gian, sức lực giáo viên tập trung cho bài giảng có sức lôi cuốn học sinh
hơn.Tuy nhiên, giáo án điên tử chỉ là sự trợ giúp, còn chất lượng bài giảng tốt hay
không phụ thuộc vào các yếu tố: Sự truyền đạt tri thức, trình độ của giáo viên và
thái độ của người học.
Trong quá trình ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy môn GDQPAN sẽ có rất nhiều phát kiến mới, giáo án điện tử bước đầu mang đến cho giáo
viên và người học những kết quả thiết thực.
3.1.7. Vai trò của đội ngũ cán sự môn học:
* Giải pháp thực hiện:
- Lựa chọn: có thể qua sự tín nhiệm của tập thể lớp nhưng cũng cần có sự
quan sát từng em học sinh. Có em có năng lực học tập tốt nhưng lại không có khả
năng điều hành lớp. Cũng có thể chọn những học sinh có sức học khá, ngoan về
hạnh kiểm biết diễn đạt mạch lạc một vấn đề hơn những học sinh khác trong cùng
lớp.
- Thiết kế công việc: người GV phải biết những công việc cần thiết trong kế
hoạch năm học, trong tháng và trong tuần để thiết kế cho tập thể lớp tham gia mà
trong đó đội ngũ Cán sự lớp theo dõi, điều hành dưới sự giám sát chặt chẽ của GV
- Bồi dưỡng: thường xuyên trao đổi và hướng dẫn cho các em theo từng
nhiệm vụ mà chúng ta đã phân công, không nên giao khoán cho các em mà có sự

tiếp giáo dục, quán triệt và giao nhiệm vụ cho học sinh. Chính sự chuyển biến
trong nhận thức về công tác GDQP-AN của giáo viên có ảnh hưởng rất lớn tới
nhận thức của học sinh.
Nội dung giáo dục quán triệt tập trung vào đường lối, quan điểm của Đảng;
các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước về công tác GDQP-AN trong giai
đoạn mới hiện nay, như: Chỉ thị số 12-CT/TW ngày 3/5/2007 của Bộ chính trị về
tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục quốc phòng, an ninh
trong tình hình mới, Nghị định số 116/2007/NĐ-CP ngày 10/7/2007 của Chính phủ
về GDQP-AN, các văn bản quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về
GDQP-AN… và những yêu cầu mà học sinh cần đạt được khi học tập tại nhà
trường.
3.2.2. Giải pháp 2:
12


Thường xuyên làm tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nâng cao chất
lượng cho đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy, đây là yếu tố cơ bản để nâng cao
chất lượng môn học GDQP-AN.
3.2.3. Giải pháp 3:
Thường xuyên đổi mới phương pháp, hình thức giảng dạy cho phù hợp với
từng đối tượng, tăng cường giáo dục truyền thống, lịch sử cho học sinh thông qua
bảo tàng cách mạng của trung ương, địa phương; thường xuyên cập nhật thông tin
để truyền đạt cho học sinh những tiêu chí mới về bảo vệ Tổ quốc.
3.2.4. Giải pháp 4:
Thường xuyên phối hợp giữa Sở Giáo dục và Đào tạo với Bộ CHQS, Hội
đồng GDQP-AN tỉnh, giữa các nhà trường với cơ quan quân sự địa phương để tạo
sự thống nhất, đồng bộ trong công tác chỉ đạo và bảo đảm đầy đủ cơ sở vật chất,
sách giáo khoa, tranh ảnh, mô hình học cụ phục vụ cho môn học; thường xuyên
làm tốt công tác thanh tra, kiểm tra đánh giá kết quả môn học, hàng năm tổ chức
hội thi, hội thao, thực hiện tốt công tác sơ, tổng kết, rút kinh nghiệm, kịp thời biểu


TB

YẾU-KÉM

2012-2013

9.15%

74.48%

14.25%

2.12%

2013-2014

11.35%

61.33%

26.17%

1.15%

2014-2015

11.58%

75.95%

Như chúng ta đã biết: Đổi mới phương pháp dạy học nhằm giúp cho học
sinh tự tìm tòi sáng tạo và chiếm lĩnh tri thức một cách nhẹ nhàng, tự nhiên và hiệu
quả.
Ngoài những nội dung kiến thức nêu trên sẽ minh họa thêm cho học sinh
thấy rõ được ý nghĩa, mục đích một cách sâu sắc của một bài học GDQP-AN.
Qua quá trình giảng dạy, tôi vận dụng khai thác triệt để những kinh nghiệm
vốn có, kết quả cho thấy chất lượng bộ môn được nâng cao. Bên cạnh đó học sinh
thấy yêu thích học môn GDQP-AN và giờ dạy GDQP-AN thêm sinh động và hấp
dẫn.
Trong quá trình giảng dạy tôi đúc rút ra kinh nghiệm thực tiễn như đã trình
bày ở trên, với đề tài này chắc chắn sẽ còn nhiều thiếu sót và hạn chế, rất mong sự
đóng góp ý kiến của lãnh đạo, của quý thầy cô giáo, các đồng nghiệp cũng như sự
chỉ đạo về chuyên môn của trường để bản thân được học hỏi thêm, mỗi ngày phát
huy tốt hơn giờ dạy GDQP-AN ở trường Trung Học Phổ Thông.
I. K ẾT LUẬN
Từ kết quả thu được tôi nhận thấy việc đổi mới phương pháp giáo dục trong
dạy học là rất cần thiết, đặc biệt đối với môn GDQP-AN. Việc đổi mới phương
pháp giáo dục nếu tận dụng tốt trong tiết dạy sẽ đem lại hiệu quả cao. Điều đó cho
thấy đổi mới phương pháp dạy học là một định hướng đúng đắn .
Việc đổi mới phương pháp giáo dục mà tôi đang trình bày giúp giáo viên gây
được hứng thú, suy ngẫm trong học sinh, hướng các em đến với nội dung của bài
học. Học sinh yêu thích bộ môn, hứng thú và tích cực học tập hơn, như vậy sẽ cho
kết quả cao hơn.
Biện pháp tuy có thể nói không mới gì lắm, nhưng với sự chủ động hướng
dẫn của giáo viên và sự tích cực của học sinh đã đem đến một kết quả khả quan
hơn trong quá trình học.
Dạy học nói chung và dạy học GDQP-AN nói riêng yêu cầu người giáo viên
phải biết linh hoạt sử dụng các phương pháp trong tiết dạy thì mới giúp cho học
sinh khắc sâu kiến thức một cách chủ động. Do đó yêu cầu người giáo viên phải có
nghệ thuật sư phạm và nắm được những nội dung cơ bản. Ngoài ra, để tạo hứng

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đánh giá giờ dạy GDQP-AN.
Tôi xin cam đoan sáng kiến kinh nghiệm này là của tôi.
Triệu Sơn ngày 25 tháng 05 năm 2016
Xác nhận của hiệu trưởng
Người thực hiện
(ký, họ tên)

Trịnh Thị Huế

16


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT VÀI BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
QUỐC PHÒNG – AN NINH CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT
TRIỆU SƠN 2

Người thực hiện: Trịnh Thị Huế
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Quốc phòng - An ninh

THANH HÓA NĂM 2016
17