Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

.
A. PHẦN THỨ NHẤT

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
1. Cơ sở lý luận:
Đạo đức là tổng hợp những nguyên tắc, quy tắc chuẩn mực xã hội, nhờ đó
con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình. Vì lợi ích xã hội, hạnh phúc của
con người trong mối quan hệ giữa con người và con người, giữa cá nhân và tập
thể hay toàn xã hội.
Quan điểm tôn giáo cho nguồn gốc đạo đức là từ tôn giáo. Vì vậy bản
chất đạo đức là bản chất tôn giáo. Đó là một sai lầm cả về phương diện logic
cũng như về lịch sử. Tôn giáo bắt nguồn từ niềm tin thượng đế còn đạo đức bắt
nguồn từ niềm tin vào con người.
Quan điểm tự nhiên giải thích nguồn gốc đạo đức từ bản chất vật thể, từ
những bản tính nguyên thuỷ, cố định bất biến. Đó là bản chất vĩnh viễn của con
người. Họ cho răng: Con người sinh ra từ động vật nên mang bản chất động vật.
Bản năng đó được gọi là: "Chủ nghĩa cá nhân sinh vật"... và khi chuyển sang
người thì đó là: " Chủ nghĩa cá nhân bản năng". Là bản năng nên chủ nghĩa cá
nhân ấy trở thành bản chất vĩnh viễn của con người. Là cơ sở đạo đức vị kỷ. Các
thuyết này tỏ ra hoàn toàn không có cơ sở, bởi vì sinh vật không có ý thức nên
không có thứ chủ nghĩa nào cả. Chủ nghĩa cá nhân chỉ xuất hiện khi chế độ
SKKN: NguyÔn ThÞ CÈm

Trang:


Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất tức là chủ nghĩa giai cấp đối kháng. Quan

chuyển biến cơ bản cho các mặt giáo dục toàn diện.
Vậy giáo dục về mặt đạo đức là một quá trình tác động có mục đích, có kế
hoạch đến học sinh nhằm hình thành và bồi dưỡng cho các em thế giới quan,
nhân sinh quan Cộng sản chủ nghĩa, quan điểm lập trường của giai cấp công
nhân, bồi dưỡng cho các em hành vi và thói quen đạo đức, hình thành những nét
tính cách của con người mới phù hợp với mục đích giáo dục.
2. Cơ sở thực tiễn:
Qua thực tế của Trường tiểu học Ngư Thuỷ Bắc, là một xã vùng biển bải
ngang nằm phía Đông huyện Lệ Thuỷ. Cuộc sống kinh tế gia đình gặp nhiều khó
khăn, tình trạng dân trí thấp, nhận thức còn hạn chế. Đại đa số học sinh ngoài
giờ học ở trường về nhà còn phải làm việc giúp đỡ gia đình như: chăn trâu, bò,
nhặt phế liệu....
Trong tình hình tiếp xúc với nhiều đối tượng giao tiếp ứng xử giao tiếp rất
phức tạp, các em đã phát ngôn bừa bãi thiếu lịch sự như: chửi thề, nói tục ở lứa
tuổi lớp 4, lớp 5. Tinh thần thái độ học tập đang còn hạn chế, chưa thể hiện tinh
thần tập thể đê đảm bảo sự thống nhất giữa lợi ích cá nhận với lợi ích tập thể,
chưa có tin thành hợp tác giúp đỡ lẫn nhau trong khi thực hiện công việc chung.
Mặt khác trước những biến động của xã hội; ảnh hưởng của cơ chế thị trường,

SKKN: NguyÔn ThÞ CÈm

Trang: 3


Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

nhận thức về các chuẩn mực đạo đức của một số học sinh có những điểm lệch
lạc hoặc mơ hồ. Đến trường mỗi khi tôi quan sát, nghe ngóng trong giờ chơi, các
em ứng xử với nhau trong nhiều tình huống, không tránh khỏi những hành vi
xấu trong giao tiếp ảnh hưởng đến nhân cách phẩm chất đạp đức của người học

4 - 5 trường Tiểu học Ngư Thuỷ Bắc.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu khảo sát thực trạng đạo đức học sinh khối 4 - 5
trường Tiểu học Ngư Thuỷ Bắc.
- Nhiệm vụ 2: Phân tích thực trạng và tìm ra nguyên nhân.
- Nhiệm vụ 3: Tìm một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
đạo đức học sinh khối 4 - 5 trường Tiểu học Ngư Thuỷ Bắc.
- Nhiệm vụ 4: Tổng kết và rút ra bài học kinh nghiệm.
III. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
1. Đối tượng nghiên cứu:
- Đạo đức học sinh khối 4 - 5 trường Tiểu học Ngư Thuỷ Bắc.
- Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm và giảng dạy khối 4 - 5.
- Chường trình nội dung giáo dục đạo đức.
- Môi trường giáo dục đạo đức học sinh ngoài nhà trường.

SKKN: NguyÔn ThÞ CÈm

Trang: 5


Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

2. Phương pháp nghiên cứu:
- Điều tra khảo sát thống kê tình hình thực tiễn.
- Đối thoại trực tiếp với giáo viên và học sinh khối 4 - 5.
- Đọc tài liệu và nghiên cứu tài liệu.
- Phân tích tổng hợp.

B - PHẦN THỨ HAI
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NGHIÊN CỨU



Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

1
2
3
4
5
6
7
8

Hoàng Thị Kiều
Cao Việt Lĩnh
Lê Thị Ninh
Trần Thị Ngọc Quế
Lê Thị Mơ
Đinh Thị Tố Như
Nguyễn Thái Bình
Lưu Đức Tú

lớp
4A
4B
4C
4D
5A
5B
5C

2
3
/
/
1
2
/
/

7,4
13
/
/
4
9
/
/

- Học sinh vi phạm đạo đức năm học 2006-2007

STT

Họ và tên

Lớp

Hành vi vi phạm
Vô ý thức Đánh
Gian lân


Khối 4 có 4 lớp với tổng số .... học sinh, nữ: ....
Khối 4 có 4 lớp với tổng số .... học sinh, nữ: ....
- Hoàn cảnh: Quan điểm điều tra khảo sát thì có những hoàn cảnh như
sau:
+ Mồ côi cha lẫn mẹ :
SKKN: NguyÔn ThÞ CÈm

2 em
Trang: 7


Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

+ Mồ côi cha ( hoặc mẹ ) :

8 em

+ Học sinh con nhà nghèo:

31%

+ Gia đình kinh tế đủ ăn :

69%

+ Học sinh không được cha mẹ quan tâm :

85%

- Tình hình đặc điểm của học sinh:

Tỷ lệ: 95,6%

8/181

Tỷ lệ: 4,4%

Trang: 8


Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

Qua khảo sát cho thấy một số học sinh vi phạm về hành vi đạo đức là do
nguyên nhân sau:
* Nguyên nhân học sinh vi phạm đạo đức:
- Phụ huynh chưa quan tâm đến việc giáo dục con cái , đại đa số phụ
huynh chỉ biết giao khoán cho nhà trường. Việc rèn luyện hành vi đạo đức của
học sinh ở gia đình chưa thật kỷ cương nề nếp, phụ huynh kiểm tra chưa chặt
chẽ, nhiều gia đình kỷ luật chưa nghiêm.
- Cuộc sống ở nông thôn, người nông dân đa số có trình độ hạn chế, đời
sống gia đình khó khăn họ chỉ biết lo làm để tạo nên bát cơm manh áo cho nên
không có thời gian quan tâm đến việc học hành, rèn luyện hành vi đạo đức cho
các em.
- Học sinh tiếp xúc nhiều với các đối tượng xấu đi làm ăn ở miền Nam về
vào các dịp Lễ, Tết.
- Đội ngũ giáo viên nói chung và đội ngũ giáo viên chủ nhiệm khối 4-5
nói riêng chưa được nhà trường đầu tư đúng mức về trình độ chuyên môn giảng
dạy môn đạo đức. Một số giáo viên vẫn còn con thường môn đạo đức, cho đó là
môn phụ.
- Các đoàn thể ở địa phương chưa tổ chức được các hoạt động thông qua
ngày truyền thống góp phần giáo dục đạo đức cho các em.

SKKN: NguyÔn ThÞ CÈm

Trang: 10


Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

chính quyền chỉ đạo tốt công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trong và ngoài
nhà trường.
- Hiệu trưởng phải xây dựng cho được mối quan hệ đồng chí gần gũi thân
ái giữa nhà trường với lãnh đạo địa phương và các lực lượng giáo dục xã hội.
Bởi vậy thói quen hành vi đạo đức chỉ được hình thành và trở nên bền
vững thông qua hoạt động, trong mối quan hệ đa dạng với người khác, cho nên
Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên phải có nhận thức và biện pháp để hướng dẫn cho
các em thực hiện và luyện tập trong việc nhất quán chấp hành các yêu cầu mà
nhà trường đã quy định về thời gian đến trường sớm để hạn chế nói tục, chửi
thề. Trước đây ngoài giờ học trên lớp, các em không khỏi đến trường sớm để vui
chơi với bạn bè. Chúng tôi có dịp quan sát tính khí của các em khi vui chơi rõ
nét hơn. Khi vui chơi em nào cũng thể hiện tính hiếu động, hiếu thắng, em nào
thua thường hay nói tục, chửi thề thậm chí còn gây gổ để tranh phần thắng bại,
các em xem lời nói đó là bình thường và những người xung quanh cũng không
ai quan tâm đến những hành vi của người học sinh. Qua giờ sinh hoạt lớp, phê
và tự phê các em chưa tự giác, mạnh dạn nhận khuyết điểm, còn bao che những
hành vi xấu, có một số em trung thực phê bình thì bị de doạ.
Chúng tôi đã giải quyết một số trường hợp sau: Trong việc nói tục, chửi
thề, khi vui chơi của học sinh khối 4-5 của Trường Tiểu học Ngư Thuỷ Bắc.
Nếu cho đó là thói quen thi đây là một điều sai lầm rất lớn trong việc hình thành
nhân cách của các em sau khi học xong tiểu học. Tôi gọi em đó đến tất nhiên có
một số em khác chạy theo để xem cô nói những gì. Tôi bắt em nhắc lại những
SKKN: NguyÔn ThÞ CÈm

Trang: 12


Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

2. Giải pháp 2: Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch giáo dục cho cả năm học.
Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch cho từng tháng, từng học kỳ và cả năm
học theo các chủ điểm phù hợp với tình hình thực tế của học sinh, của nhà
trường. Từ đó chỉ đạo chặt chẽ tổ chức chuyên môn và thông qua tổ giúp giáo
viên chủ nhiệm các khối 4-5 quán triệt các yêu cầu giáo dục đạo đức khi giảng
dạy hay thực hiện các hoạt động giáo dục. Đồng thời Hiệu trưởng phải nghiêm
túc kiểm tra, đánh giá cá nhân, tập thể trong việc thực hiện kế hoạch của nhà
trường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4-5.

Tháng
Tháng 9/2007
Tháng 10/2007
Tháng 11/2007

Nội dung kế hoạch
Học tập nội quy trường học
Thực hiện chủ điểm "Nói lời hay, làm việc tốt"
Chăm chỉ học tập

Tháng 12/2007
Tháng 01/2008
Tháng 02/2008

Lễ phép vâng lời thầy cô giáo.
Tích cực tham gia công việc chung

giản chẳng hạn như hành vi "kiên trì, bền bỉ học tập" bao hàm tất cả các chuẩn
mực hành vi cần có trong học tập mà các em đã học ở 3 lớp dưới; nó có một
phạm vi rộng hơn nhưng không phải chỉ bó hẹp trong việc của bản thân, gia
đình, trường lớp mà là xã hội, trong bất kỳ công việc gì; nó đòi hỏi một hành
động năng lực cao hơn nhưng không phải chỉ "giữ yên lặng", "vâng lời", "lễ
phép" mà phải "chăm sóc" (ông, bà, cha, mẹ) hoặc không chỉ phá phách, trêu
chọc mà còn phải :bảo vệ" (cây trồng vật nuôi)...
Tri thức đạo đức ở lớp 4-5 được nâng lên một bước so với lớp 1, 2, 3 và
cũng là bước tiến gần hơn tri thức của các lớp cấp II là tri thức về các đức tính.
Để đảm bảo cho việc thực hiện chương trình và nội dung giảng dạy đạo
đức khối 4-5, đòi hỏi người Hiệu trưởng phải quản lý chỉ đạo giáo viên thực
hiện chương trình theo yêu cầu đúng và đủ.
* Biện pháp để chỉ đạo giáo viên dạy đủ:
+ Hiệu trưởng kiểm điểm, đánh giá về thực hiện chương trình dạy học
thông qua thời gian dự giờ, kiểm tra hồ sơ của giáo viên, kiểm tra vở học sinh.
SKKN: NguyÔn ThÞ CÈm

Trang: 14


Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

+ Sử dụng các bản biểu, sổ sách để theo dõi quá trình thực hiện chương
trình dạy học của tổ, khối, của giáo viên.
+ Hiệu trưởng phải có kế hoạch dự phòng để đảm bảo chương trình dạy
học.
+ Ngoài ra hiệu trưởng phải dành thời gian thích đáng cho việc kiểm tra
thực hiện chương trình dạy học.
* Yêu cầu dạy đủ:
+ Dạy đủ số tiết, số bài học theo phân phối chương trình.

chuẩn mực xếp loại của phụ nữ xã trong việc xây dựng gia đình văn hoá. Qua
từng học kỳ kết hợp với nhà trường để bình bầu khi nhà trường báo cáo tình
hình học tập và hạnh kiểm của học sinh. Ngoài ra với trách nhiệm là người mẹ
trong gia đình phải uốn nắn giáo dục con mình.
* Đối với Hội phụ huynh và Gia đình:
Phải thực sự là chiếc cầu nối giữa gia đình và nhà trường, cụ thể là cung
cấp đầy đủ kịp thời cho trường những lượng thông tin chính xác về các hành vi
đạo đức học sinh hoặc phản ánh đến tận gia đình học sinh có những việc làm tốt
hoặc vi phạm đạo đức.

SKKN: NguyÔn ThÞ CÈm

Trang: 16


Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

Gia đình phải thường xuyên kiểm tra việc đến trường hàng ngày của con
em mình. Thông qua giáo viên chủ nhiệm lớp hoặc sổ liên lạc để có những phản
ánh về những đề nghị đối với nhà trường trong hoạt động dạy học.
* Trách nhiệm của nhà trường đối với các lực lượng giáo dục xã hội:
Nhà trường cần phải tham mưu đầy đủ chính xác kịp thời những thông tin
cần thiết đối với các đoàn thể đã phối kết hợp để xây dựng tốt môi trường Sư
phạm trong nhà trường và tổ chức tốt việc thực hiện các qui ước được giao trong
chỉ đạo.
Nhà trường phân công một số giáo viên chủ nhiệm lớp 4-5 và khối
chuyên môn chịu trách nhiệm triển khai, theo dõi hành vi đạo đức của học sinh ở
trong khối mình. Theo định kỳ họp phụ huynh ở giữa học kỳ đã nhận sổ liên lạc
của tưng học sinh đang theo học khối 4-5 tại trường để thông báo tận phụ huynh
của tưng học sinh cụ thể về hành vi đã vi phạm ở trường mà các em đã mắc

giao tiếp ứng xử đúng với chuẩn mực hành vi đạo đức của nhà trường.
5. Giải pháp 5: Xây dựng môi trường sư phạm
Xây dựng môi trường sư phạm ở trường học trước hết là xây dựng đội
ngũ giáo viên, khung cảnh nhà trường và nếp sống học tập sinh hoạt.
Mỗi thầy cô giáo không chỉ dạy học bằng những hiểu biết của mình mà
dạy học sinh bằng cuộc đời mình. Vì thế Hiệu trưởng phải phối kết hợp với
SKKN: NguyÔn ThÞ CÈm

Trang: 18


Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

Công đoàn xây dựng tập thể giáo viên, cán bộ thành tấm gương sáng cho học
sinh noi theo. Được học tập trong một nhà trường mà đội ngũ giáo viên có
chuyên môn giỏi, sống mẫu mực và hết lòng yêu thương học sinh, các em sẽ
phấn khởi, tin tưởng và quyết tâm phấn đấu. Các em sẽ yêu mến và tự hào về
trường minh hơn. Vì tập thể ấy, mối quan hệ ấy đã gây ấn tượng sâu đậm trong
tâm hồn các em.
Khung cảnh nhà trường khang trang, sạch đẹp chẳng những tác động tốt
đến thảm mỹ, đến sức khoẻ của học sinh mà còn góp phần không nhỏ tạo nên
môi trường thuận lợi trong công tác đạo đức ở trường học, nhất là đối với
trường Tiểu học nơi mà học sinh còn nhỏ tuổi, cuộc sống nặng về cảm tính.
Hiệu trưởng cần chăm lo đến cảnh quan chung của nhà trường (toàn bộ cơ
sở vật chất) nhằm tạo ra môi trường thuận lợi, ảnh hưởng tích cực đến giáo dục
tình cảm đạo đức học sinh.
Nếp sống công tác, sinh hoạt phản ánh mối quan hệ giữa con người và
mối quan hệ giữa con người và công việc. Những mối qua hệ ấy càng mẫu mực
thì nếp sống ở nhà trường càng tốt và ngược lại nề nếp tốt sẽ củng cố các mối
quan hệ đó. Người hiệu trưởng cần thấy rõ mối quan hệ này và coi việc xây

Trần Quang Hứa lớp 5B ( hành vi vô ý thức)
Trần Quang Nhân 5B ( hành vi vô ý thức)

SKKN: NguyÔn ThÞ CÈm

Trang: 20


Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

2. Kết luận:
Nói đến việc giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh, chúng ta không thể
không nhắc lại lời dạy của Hồ Chủ Tịch: Dạy chữ cho học sinh cần phải chú
trọng cả "tài lẫn đức"
Đức là đức Cách mạng, đó là cái gốc rất quan trọng. Giáo dục học sinh
yếu kém về hành vi đạo đức là một công việc khó khăn phức tạp, lao tâm tổn trí
cho nên người cán bộ quản lý phải quan tâm tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên
tập trung sức lực trí tuệ cho công việc này.
Ở trường Tiểu học Ngư Thuỷ Bắc thầy cô giáo truyền thụ kiến thức và bồi
dưỡng cho học sinh những cảm xúc đạo đức tích cực, làm cho học sinh yêu cái
đúng-cái tốt, ghét cái xấu- cái ác, tin tưởng vào ham muốn làm theo lẽ phải hình
thành những thói quen. Thực hiện đúng các hành vi chuẩn mực của lứa tuổi
trong sinh hoạt gia đình và ngoài xã hội để trở thành một con người phát triển
có nhân cách tốt cho tương lai.
3. Bài học kinh nghiệm
Qua quá trình quản lý và chỉ đạo bản thân tôi rút ra một số bài học như
sau:
1. Cần vạch ra một số biện pháp phù hợp với thực tế của nhà trường,
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh khối 4-5.


1. Đối tượng nghiên cứu.
2. Phương pháp nghiên cứu
B. PHẦN THỨ HAI

I. Một số giải pháp
1. Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục đạo đức học sinh khối 4-5.
2. Giải pháp 2: Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch giáo dục cho cả năm học.
3. Giải pháp 3: Hiệu trưởng chỉ đạo việc thực hiện chương trình và nội dung
giảng dạy đạo đức khối 4-5.
4. Giải pháp 4: Xây dựng cơ chế phối kết hợp với các lực lượng giáo dục xã
hội.
5. Giải pháp 5: Xây dựng môi trường sư phạm

II. Kết quả và bài học kinh nghiệm

SKKN: NguyÔn ThÞ CÈm

Trang: 23


Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức khối 4 - 5

1. Kết quả đạt được
2. Bài học kinh nghiệm

SKKN: NguyÔn ThÞ CÈm

Trang: 24