1. MƠ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài
Khu công nghiệp mới Lọc hóa dầu Nghi Sơn mỗi ngày có đến 10-15
nghìn công nhân làm việc trong môi trường lao động việc xảy ra các chấn
thương trong lao động là điều không tránh khỏi. Trường THCS và THPT
Nghi Sơn thuộc Khu công nghiệp Lọc hóa dầu Nghi Sơn, nên hầu hết gia
đình các em đều làm lao động phổ thông có những tai nạn tưởng như đơn
giản nhưng các em không nắm được kỹ thuật sơ cấp cứu và băng bó vết
thương nên nhiều tai nạn đáng tiếc xảy ra.Tai nạn lao động là một sự cố
xảy ra bất ngờ, không có nguyên nhân rõ ràng tác động đến mọi mặt đời
sống cá nhân và cộng đồng.Trong các tai nạn đó, có những loại tai nạn chỉ
cần biết sơ cứu chấn thương và điều trị tại nhà nhưng có nhiều trường hợp
phải cấp cứu băng bó một cách kịp thời hạn chế tối đa thương vong cho
nạn nhân. Là giáo viên giảng dạy Giáo dục quốc phòng tôi có những trăn
trở, muốn trang bị cho mọi người và các em học sinh những kĩ năng cơ bản
về sơ cứu chấn thương, vì vậy tôi đưa ra một số kinh nghiệm giúp học sinh
tiếp thu kiến thức không chỉ bằng kênh nghe, kênh nhìn mà còn phải được
tham gia thực hành, vận dụng, trao đổi và được thể hiện suy nghĩ, những
chính kiến của bản thân ngay trên lớp học, trong từng giờ học. Để đạt được
điều ấy, giáo viên cần phải đổi mới cơ bản phương pháp dạy – học. Như
vậy, chúng ta mới có thể đào tạo được lực lượng lao động có kĩ năng cơ
bản về sơ cứu chấn thương, góp phần nâng cao tính an toàn và hiệu quả
trong lao động.
Đối với môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh, đây là một môn học chính
khóa, quan trọng nằm trong chương trình giảng dạy bậc THPT nhằm rèn
luyện, hình thành nhân cách, nâng cao ý thức quốc phòng, củng cố nền
quốc phòng toàn dân vững mạnh. Do đó, việc tìm tòi, nghiên cứu, đổi mới
phương pháp dạy – học môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh là vô cùng ý
nghĩa. Nó góp phần “phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của
học sinh”, “bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng
kiến thức vào thực tiễn tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú

Lọc hóa dầu nghi sơn phổ biến đến các xã thôn ,tuy nhiên còn nhiều hạn
chế như:
+ Việc tiếp thu nhưng kiến thức cơ bản và thưc hành băng bó chưa
được chú trong trong giảng dạy ít được thực hành chỉ giới thiệu sơ qua.

2


+ Nhiều học sinh chưa tiếp thu được các kiến thức kỹ năng cần thiết
trong quá trình học tập và làm việc nhất là những học sinh có học lực yếu
kém và coi thường môn học , hay dựa dẫm , đối phó, tình trạng học lệch.
Nguyên nhân của thực trang trên:
+ Trong một tiết dạy thực hành để chuẩn bị dụng cụ mất thời gian,
công sức chuẩn bị của một giáo viên.
+ Tốn kém về kinh phí trong quá trình giảng dạy và thực hành chưa có
sự hỗ trợ của nhà trường.
2.3. Các giải pháp thực hiện.
Căn cứ vào thực trạng trên, để việc dạy – học tiết 28 – Bài 6: “Cấp
cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vết thương” đạt hiệu quả
cao, tôi xin đưa ra một số giải pháp sau:
3.1. Giải pháp 1: Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài ở nhà.
Phương pháp tự học là phương pháp cốt lõi trong các phương pháp
học. Khi học sinh biết tự học đồng nghĩa với việc các em đang rèn cho
mình ý chí, nghị lực và có niềm đam mê chiếm lĩnh biển lớn tri thức mênh
mông của nhân loại, đưa các em đến với thành công.
Trong quan niệm của nhiều học sinh, môn Giáo dục quốc phòng –
AN, không cần phải chuẩn bị bài trước khi lên lớp. Nguyên nhân chính
xuất phát từ phía giáo viên không giao nhiệm vụ cho học sinh tìm hiểu
từng tiết học từ đầu năm học. Việc chuẩn bị bài của học sinh trước khi lên
lớp đối với môn Giáo dục quốc phòng – AN cũng rất quan trọng, thiết thực.

hoạt động tích cực, chủ động.
Trong từng tiết dạy, việc kết hợp linh hoạt giữa phương tiện dạy –
học truyền thống (Sách giáo khoa, giáo án, tranh ảnh,…) và các phương
tiện nghe nhìn như băng hình, các CD, máy chiếu hắt, máy chiếu đa năng,
máy vi tính, các thiết bị hiện đại sẽ tạo động lực khuyến khích tư duy sáng
tạo của học sinh, bồi dưỡng năng lực tự học, phát triển năng lực thực hành.
Đặc biệt có được các thiết bị dạy – học hiện đại thích hợp, giáo viên sẽ
phát huy hết năng lực sáng tạo của mình trong quá trình dạy làm cho hoạt
động nhận thức của học sinh trở nên nhẹ nhàng và hấp dẫn hơn.
Để thực hiện tốt các giải pháp trên, qua tiết 28 – Bài 6: “Cấp cứu ban đầu
các tai nạn thông thường và băng bó vết thương”, tôi xin đưa ra một số
biện pháp cụ thể để tổ chức thực hiện như sau:
3.3.1. Biện pháp 1: Hướng dẫn học sinh cách chuẩn bị bài ở nhà
Ở tiết dạy 28 – Bài 6 nói riêng và môn Giáo dục quốc phòng – AN
ninh nói chung, giáo viên có thể hướng dẫn học sinh soạn bài theo cách
sau:
4


- Đối với học sinh mỗi em chuẩn bị một quận băng ,gạc,một quyển
vở ghi chung cả phần soạn bài và phần kiến thức học trên lớp.
- Cách soạn bài: Chia đôi vở, phần bên trái (hoặc bên phải) chuẩn bị
bài soạn thông qua hệ thống câu hỏi giáo viên cung cấp, phần vở còn lại để
bổ sung những thông tin cần thiết khi học trên lớp tiết thực hành Ví dụ:
Soạn bài tiết 28 – Bài 6: “Cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường
và băng bó vết thương”, cách làm như sau:

Tiết 28 – Bài 6: Cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bó
vết thương


- Tổ chức thảo luận vấn đề với hệ thống câu hỏi đi từ nhận biết, liên
hệ, mở rộng đến vận dụng ở mức độ cao.
2.2. Yêu cầu cụ thể.
a. Tạo tâm thế, hứng thú cho học sinh ngay từ kiểm tra bài cũ và
giới thiệu bài mới
Cách thức tiến hành như sau:
* Kiểm tra bài cũ
Đây là tiết 28 theo phân phối chương trình (bài 6). Giáo viên có thể
kiểm tra bài cũ bằng câu hỏi sau:
Câu hỏi: Em hãy nêu một vài vết thương thường găp ? Chúng ta thường
gặp những loại thương tích nào hay xảy ra ?
Gợi ý: Thương tích xảy ra ở bất cứ đâu chỗ nào cũng có thể gặp trong cuộc
sống học tập làm việc lao động do nhiều nguyên nhân trực tiếp hoặc gián
tiếp gây ra.
- Các thương tích thường găp
+ Nhóm thương tích gây ra không chủ ý như vui chơi, lao động...
+ Nhóm thương tích gây nên có sự chủ ý như bạo lực, đánh nhau,tự
tử, chiến tranh...
* Giới thiệu bài mới
Giáo viên cho học sinh xem lại toàn bộ cấu trúc bài học theo sơ đồ sau kết
hợp với dẫn vào bài mới: “Ở tiết trước chúng ta đã được tìm hiểu mục I:
“Cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường”, tiết học hôm nay chúng ta tìm
hiểu tiếp mục II: “Thực hành băng vết thương”. Đây là một nội dung cần
thiết để từ đó các em thấy rằng mỗi chúng ta có ý thức đươc sức khỏe ,an
toàn về bản thân mình và cộng đồng do thiết hiểu biết .Chảy máu nhiều
6


nếu không được sơ cứu kịp thời có thể làm cho nạn nhân bị choáng dẫn
đến tử vong.

nhiễm

- Băng kín, băng sớm vết thương có tác
dụng ngăn cản,hạn chế vi khuẩn từ môi
trường xung quanh sâm nhập vào vết
GV: Trong cuộc sống lao động
thương góp phần làm cho vết thương mau
và học tập thường xảy ra
lành
những chấn thương đáng tiếc
sảy ra do không nắm đươc kiến b. Cầm máu tại vết thương:
thức cơ bản
- Máu có ở khắp cơ thể sẽ theo vết
thương ra ngoài nhất là các vết thương
giập nát lớn,máu chảy nhiều, nếu được
băng ép chặt sẽ hạn chế việc mất máu,
-> Hình thức thảo luận:
góp phần tạo cho cơ thể chóng hồi phục.
+ Chiếu câu hỏi của 4 nhóm c. Giảm đau đớn cho nạn nhân.
lên máy đa năng.
- Vết thương khi đã băng chống sự cọ
+ Các nhóm thảo luận trong 5 sát,va quệt gây đau đớn làm cho vết
phút, ghi kết quả thảo luận vào thương yên tĩnh trong quá trình vận
phiếu học tập, sau đó cử một chuyển:
đại diện của nhóm 1 và nhóm 4
2. Nguyên tắc băng
trình bày. Các nhóm còn lại
a. Băng kín, băng hết các vết thương.
nghe, bổ sung.
-Khi băng các vết thương phải bình tĩnh

chữa.
Không làm ô nhiễm vết thương, tránh sai
sót kỹ thuật như dùng tay bẩn sờ vào vết
thương .

- Giáo viên gọi 4 học sinh lên
thực hành bất kỳ một vết 3. Các loại băng.
thương, giáo viên quan sát a.Các kiểu băng cơ bản
nhận xét và đánh giá .
- Có nhiều kiểu băng được sử dụng để
băng vết thương như : Băng chữ x,băng
hình số 8, băng vòng xoắn, băng tam
giác... tuy thuộc vào từng vết thương mà
đưa ra kiểu băng cho phù hợp như băng
GV: Em có suy nghi nghĩ gì cuộn, băng cá nhân, băng tam giác, băng
bốn dải...
khi học thực hành băng bó nội
Tóm lại :
dung tiết học hôm nay ?
Trong sinh hoạt và làm việc thường sảy ra
các tai nạn, Nạn nhân thương chủ quan
tưởng chưng như đơn giản mà ta không
hiểu được mục đích nguyên tắc băng
băng vết thương và các kiểu băng đơn
giản mà nạn nhân ... .
9


3.3.3. Biện pháp 3: Sử dụng phù hợp, linh hoạt các phương tiện dạy học truyền thống kết hợp với hiện đại.
Trong quá trình hướng dẫn học sinh lĩnh hội kiến thức ở trên lớp , giáo


Vết thương đầu gối

Kỹ thuật băng gối ‘‘Băng rẻ quạt ”

13


Đồng thời để học sinh hiểu và nắm bắt được kỹ thuật băng vết thương, giáo
viên cho học sinh xem các kỹ thuật bằng (kèm trong file SKKN:
giaoducquocphong-anninh – Trần văn Thục – THCS & THPT Nghi Son ).
GV dùng phiếu học tập cho HS thảo luận nhóm về kỹ thuật băng bó
vết thương. Mẫu phiếu học tập có thể làm như sau:
* Ví dụ về mẫu phiếu học tập tổ 1:
Trường THCS& THPT Nghi Sơn

PHIẾU HỌC TẬP
Môn: Quốc phòng – An ninh

NHÓM 1
Câu hỏi: Em hãy nêu sơ cứu vết thương phần mềm ?

14


Trả lời:
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………

Số HS
01

2.1%

10

21.3%

28

59.6%

08

17.0%

0

0,0%

0

0.0%

Từ thực trạng trên, để dạy – học đạt hiệu quả cao hơn, tôi đã tìm tòi
nghiên cứu, mạnh dạn đổi mới phương pháp dạy – học tiết 28 – Bài 6: “cấp
cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng bó vết thương” theo đặc
trưng của môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh, tạo được sự say mê, hứng
thú, tích cực học tập cho học sinh và định hướng cho các em chủ động nắm


14
22
09
02

29.8%
46.8%
19.1%
4.3%

Có thể nói đây là một kết quả khả quan, việc áp dụng phương pháp dạy
– học theo hướng đổi mới đã cho thấy chất lượng dạy và học được nâng lên
một bước.
4.2. Bài học kinh nghiệm .
- Phương pháp dạy học của giáo viên Giáo dục Quốc phòng – An
ninh có ý nghĩa vô cùng quan trọng không chỉ trong việc tiếp thu kiến thức
mà còn thông qua đó nhằm rèn luyện hình thành nhân cách giáo dục kĩ
năng sống cho học sinh, góp phần nâng cao ý thức quốc phòng, củng cố
nền quốc phòng toàn dân vững mạnh. Do vậy, việc đổi mới phương pháp
dạy học đối với môn Giáo dục quốc phòng – An ninh ở bậc THPT là yêu
cầu cần thiết, đòi hỏi nhiều công sức của thầy và trò nhằm thực hiện tốt
cuộc vận động “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong
nhà trường.
- Trên tinh thần đổi mới phương pháp dạy – học lấy học sinh làm
trung tâm, người thầy tổ chức học tập bằng các hoạt động tích cực, học
sinh chủ động, sáng tạo chiếm lĩnh kiến thức, nâng cao trình độ hiểu biết.
Bên cạnh đó, mỗi học sinh cần phát huy tính tích cực, chủ động tinh thần
tự học, biến kiến thức của nhân loại thành kiến thức của mình.
- Người thầy bên cạnh những phẩm chất đạo đức tốt còn cần phải có

18


XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 13 tháng 06 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.
Người viết

Trần văn Thục

19