Đề tài:Công tác Kế toán lao động tiền lương trong DNSX
LỜI MỞ ĐẦU
ể hoàn thành nhiệm vụ giáo dục và đào tạo trong các
trường Đại học nói chung và theo mục tiêu và chương
trình đào tạo cử nhân ngành kế toán của trường Đại học
Quy Nhơn trước khi kết thúc khóa học mỗi học viên trên
cơ sở kiến thức chuyên ngành đã được học xây dựng cho mình một kế hoạch đề
án môn học.
Đ
Qua thời gian học tập và được sự hướng dẫn tận tình của cô giáo cùng
với sự nổ lực của bản thân với lượng kiến thức non trẻ chưa va chạm thực tế mà
cụ thể là lao động tiền lương và các khoản trích theo lương. Do vậy, trong quá
trình viết đề án không tránh khỏi những khiếm khuyết đáng kể, kính mong Thầy
giáo hướng dẫn: ThS Nguyễn Ngọc Tiến cùng các thầy cô trong tổ bộ môn đóng
góp những ý kiến quý báu để đề tài của em được đầy đủ và hoàn thiện hơn.
Cuối cùng, Em xin trân thành cảm ơn Thầy giáo - ThS: Nguyễn Ngọc Tiến đã tận
tình chỉ dẫn và giúp đỡ em hoàn thành bài đề án này.
Em xin chân thành cảm ơn.
Nguyễn Thị Xuân Liễu Trang 1
Đề tài:Công tác Kế toán lao động tiền lương trong DNSX
SỰ CẦN THIẾT CỦA KẾ TOÁN LAO ĐỘNG - TIỀN LƯƠNG
Trong quá trình sản xuất ra của cải vật chất dù nó có qui trình sản xuất
hiện đại hay lạc hậu thì cũng chính là quá trình con người sử dụng tư liệu lao
động tác động vào đối tượng lao động để tạo ra của cải vật chất cần thiết cho xã
hội. Như vậy, một quá trình sản xuất bao giờ cũng cần phải có 3 yếu tố: lao
động, tư liệu sản xuất và đối tượng lao động; nếu thiếu 1 trong 3 yếu tố này thì
sẽ không có quá trình sản xuất ra của cải vật chất.
Vậy lao động là một yếu tố không kém phần quan trọng trong quá trình
sản xuất. Như chúng ta đã biết, trong mỗi quá trình sản xuất thì con người phải
mất đi một lượng lao động sống và lao động vật hóa và con người cần phải bù
đắp lại lượng lao động này thông qua các chế độ trả lương trả công để tái tạo lại

đoàn bẫy kinh tế rất quan trọng, sẽ kích thích người lao động tích cực hơn nhằm
phát huy những tiềm năng, những sáng kiến và giúp cho họ có điều kiện vượt
bậc. Đồng thời cũng là biện pháp để tăng trưởng nền kinh tế. Do đó kế toán lao
động và tiền lương cũng là một vấn đề cần nghiên cứu.
Nguyễn Thị Xuân Liễu Trang 3
Đề tài:Công tác Kế toán lao động tiền lương trong DNSX
CHƯƠNG I:
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ LAO ĐỘNG – TIỀN LƯƠNG
I.1 Khái quát về lao động
I.1.1 Lao động:
- Lao động là hoạt động trí óc và chân tay của con người, nhằm tác động vào
đối tượng tự nhiên để biến đổi những đối tượng tự nhiên thành những sản phẩm
phục vụ cho nhu cầu của con người.
- Lao động là một trong 3 yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất và là yếu tố
quyết định nhất. Chi phí về lao động là một trong các chi phí cơ bản để cấu
thành nên giá trị sản phẩm do các doanh nghiệp sản xuất ra. Sử dụng hợp lí lao
động trong quá trình sản xuất kinh doanh là tiết kiệm chi phí về lao động sống,
do đó góp phần hạ thấp giá thành sản phẩm, tăng doanh lợi cho doanh nghiệp và
là điều kiện để cải thiện nâng cao về đời sống về vật chất và tinh thần cho công
nhân viên trong doanh nghiệp.
I.1.2 Phân loại lao động:
Tại các doanh nghiệp, kế toán lao động, tiền lương và các khoản trích teo
lương là một bộ phận công việc phức tạp trong kế toán chi phí kinh doanh, bỡi
vì cách trả thù lao lao động thường không thống nhất giữa các bộ phận, các đơn
vị, các thời kỳ … Việc kế toán chính xác cho phí về tiền lương và các khoản
trích theo lương có vị trí quan trọng , là cơ sở để xác định giá thành sản phẩm và
giá bán sản phẩm. Đồng thời, nó còn là căn cứ để xác định các khoản nghĩa vụ
phải nộp cho Ngân sách, cho các cơ quan phúc lợi xã hội.
Do lao động trong doanh nghiệp có nhiều loại khác nhau nên để thuận lợi
cho việc quản lý và hạch toán, cần thiết phải tiến hành phân loại. Phân loại lao

- Phân theo chức năng lao động của lao động trong quá trình sản xuất
kinh doanh:
Theo cách này toàn bộ lao động trong doanh nghiệp có thể chia làm 3 loại:
+ Lao động thực hiện chức năng sản xuất, chế biến.
+ Lao động thực hiện chức năng bán hàng.
Nguyễn Thị Xuân Liễu Trang 5
Đề tài:Công tác Kế toán lao động tiền lương trong DNSX
+ Lao động thực hiện chức năng quản lý.
Cách phân loại này có tác dụng giúp cho việc tập hợp chi phí lao động được
kịp thời, chính xác, phân định được chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ.
1.2 Khái quát tiền lương
1.2.1 Tiền lương:
- Tiền lương là một bộ phận của giá trị sản phẩm được biểu hiện dưới hình
thức tiền tệ dùng để bồi đắp lao động đã hao phí, được các doanh nghiệp căn cứ
vào số lượng, chất lượng lao động đã cống hiến để chi trả cho người lao động.
- Tiền lương là phần thù lao lao động để tái sản xuất sức lao động bù đắp hao
phí lao động của công nhân viên đã bỏ ra trong quá trình sản xuất lao động.Tiền
lương gắn liền với thời gian và kết quả lao động mà công nhân viên đã thực
hiện.
- Ngoài tiền lương, để đảm bảo tái tạo sức lao động và cuộc sống lâu dài của
người lao động theo chế độ tài chính hiện hành, doanh nghiệp còn phải tính vào
chi phí sản xuất kinh doanh một bộ phận chi phí gồm các khoản trích: BHXH,
BHYT, BHTN, KPCĐ.
1.2.2 Phân loại tiền lương:
a. Các hình thức tiền lương:
Hiện nay ở nước ta việc tính trả lương cho người lao động trong các doanh
nghiệp được tiến hành theo nhiều hình thức khác nhau, tuỳ theo đặc điểm hoạt
động kinh doanh, tính chất công việc và trình độ quản lý của doanh nghiệp. Mục
đích của cế độ tiền lương là nhằm quán triệt nguên tắc phân phối theo lao động.
Trên thực tế, thường áp dụng các hình thức (chế độ) tiền lương theo thời gian,

phẩm gián tiếp, trả theo sản phẩm có thưởng, theo sản phẩm luỹ tiến.
- Tiền lương theo sản phẩm trực tiếp không hạn chế:
Được căn cứ vào số lượng sản phẩm hoàn thành đúng quy cách, phẩm chất
nhân (x) đơn giá tiền lương quy định cho 1 sản phẩm, ngoài ra không chịu 1 sự
hạn chế nào.
- Tiền lương theo sản phẩm gián tiếp:
Nguyễn Thị Xuân Liễu Trang 7
Đề tài:Công tác Kế toán lao động tiền lương trong DNSX
Áp dụng để trả lương cho công nhân phục vụ sản xuất (vận chuyển vật liệu,
sản phẩm, bảo dưỡng, máy móc, thiết bị, …). Mặc dầu lao động của những công
nhân này không trực tiếp làm ra sản phẩm nhưng lại gián tiếp ảnh hưởng đến
năng xuất lao động của công nân trực tiếp sản xuất. Vì thế, có thể căn cứ vào
năng suất lao động của công nhân trực tiếp sản xuất để tính lương cho công nhân
phục vụ. Nhờ đó, bộ phận công nhân phục vụ sẽ phục vụ tốt hơn và họ quan tâm
hơn đến kết quả phục vụ, kết quả sản xuất, từ đó có giải pháp cải tiến công tác
phục vụ sản xuất.
- Tiền lương theo sản phẩm có thưởng: là việc kết hợp trả lương theo sản sản
phẩm (trực tiếp hoặc sản phẩm gián tiếp) với chế độ tiền thưởng trong sản xuất
(thưởng nâng cao chất lượng, thưởng tăng năng suất lao động, thưởng tiết kiệm
chi phí, ….). Nhờ đó, người lao động quan tâm hơn đến việc cải tiến kỹ thuật,
nâng cao chất lượng sản phẩm làm ra, tiết kiệm chi phí, tăng năng suất lao động,
…
- Tiền lương lao động lũy tiến: là việc trả lương trên cơ sở sản phẩm trực tiếp,
đồng thời căn cứ vào mức độ hoàn thành định mức sản xuất. Mức độ hoàn thành
định mức sản xuất càng cao thì suất lương luỹ tiến càng lớn. Nhờ vậy, trả lương
theo sản phẩm luỹ tiến sẽ kích thích được người lao động tăng nhanh năng suất
lao động.
- Tiền lương khoán theo thời gian công việc:
Tiền lương khoán là hình thức trả lương cho người lao động theo khối lượng
và chất lượng công việc mà họ hoàn thành.

Tùy theo ngành nghề và mức độ phức tạp của công việc mang tính chất khác
nhau mà hệ thống thang lương và bảng lương bao gồm 3 bộ phận:
* Số lương cấp bậc: thể hiện mức độ phức tạp của từng loại công việc trong
ngành nghề đó.
* Hệ số cấp bậc: thể hiện về mới quan hệ về tiền lương giữa một bậc nào đó
so với bậc 1.
* Mức lương: Nhà nước xây dựng mức lương bậc 1 cho từng loại ngành
nghề.
Nguyễn Thị Xuân Liễu Trang 9