CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số ……………………………………….(Do hội đồng chấm thi ghi)
Tên sáng kiến: “Một số phương pháp chỉ đạo hướng dẫn giáo viên làm
đồ dùng, đồ chơi sáng tạo bằng nguyên vật liệu địa phương và phế liệu, tại
trường Mầm non”
1. Tình trạng giải pháp đã biết
Như chúng ta đã biết đồ dùng, đồ chơi là một nhu cầu tự nhiên, không thể
thiếu đối với cuộc sống của trẻ, đặc biệt là trong các hoạt động của trẻ ở trường
mầm non, nó cần cho trẻ như “thức ăn, nước uống” hàng ngày. Tuy nhiên không
phải lúc nào chúng ta cũng có tiền để mua hoặc mua được hết đồ dùng, đồ chơi
để phục vụ cho các hoạt động;
Đặc điểm của trẻ mầm non là luôn có nhu cầu chơi với những đồ dùng, đồ
chơi có màu sắc đẹp, mới lạ, phong phú và hấp dẫn. Để thỏa mãn được nhu cầu
đó của trẻ, đòi hỏi người cán bộ quản lý - giáo viên mầm non phải luôn sáng tạo
ra nhiều đồ dùng, đồ chơi mới lạ, hấp dẫn và phù hợp với nội dung bài dạy, phù
hợp với tình huống giáo dục trong các hoạt động, góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục trẻ trong trường mầm non;
Việc tận dụng những nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu để làm đồ
dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động là một việc làm rất có ý nghĩa, vừa tiết kiệm
được tiền mua sắm nguyên vật liệu, tạo ra những đồ dùng, đồ chơi mang tính
sáng tạo, phong phú vừa làm tăng số lượng đồ dùng, đồ chơi cho trẻ, mà hiệu
quả sử dụng lại khá cao. Đồng thời góp phần làm giảm thiểu lượng rác thải,
giảm chi phí cho công tác vệ sinh môi trường;
Trong thực tế hàng ngày đi dự giờ, thăm lớp được tiếp xúc với trẻ, được
xem trẻ chơi, tôi nhận thấy được rằng trẻ nhỏ rất thích được chơi với những đồ
Bên cạnh đó, làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo bằng nguyên vật liệu địa
phương và phế liệu chúng ta sẽ tiết kiệm được tiền mua sắm vật liệu, tạo ra
nhiều đồ chơi mang tính sáng tạo phong phú cho lớp học của mình. Những đồ
chơi này vừa dễ làm, dễ sử dụng trong các hoạt động giáo dục. Qua đó tuyên
truyền với mọi người xung quanh, từ trẻ đến cha mẹ học sinh về việc bảo vệ môi
trường. Và như vậy, chúng ta đã giảm thiểu được lượng rác thải, giảm chi phí
cho việc xử lý rác thải trong vệ sinh môi trường;
Và với giải pháp này góp phần đưa ra một số biện pháp tích cực cho cán bộ
quản lí, giúp giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo bằng nguyên vật liệu địa
phương và phế liệu có sẳn giup1cho kho đồ dùng, đồ chơi của giáo viên ngày
càng phong phú, hấp dẫn hơn.
2.2. Biện pháp thực hiện
2.2.1. Khảo sát tình hình làm đồ dùng đồ chơi của các nhóm lớp trong
năm học trước
Đồ dùng, đồ
chơi
Số
lượng
Tự làm
Sử dụng vật liệu
mua (most, giấy
màu..)
Vật liệu nguồn
gốc địa phương,
phế thải
60
Qua quá trình khảo sát nhận thấy số lượng đồ dùng đồ chơi dành cho các
hoạt động nhiều nhưng tính thẫm mỹ và độ an toàn các sản phẩm chưa cao.
Số lượng đồ dùng, đồ chơi của các nhóm lớp trong toàn trường còn hạn
chế, trong đó nhiều đồ dùng đồ chơi mua sẵn trên thị trường và ít đồ dùng đồ
chơi tự làm; chưa phong phú, đa dạng số lượng sản phẩm làm từ các vật liệu địa
phương, phế liệu. Nhìn chung môi trường lớp học của các nhóm, lớp trang trí
chưa đẹp, chưa phong phú;
Chất lượng chuyên môn của nhà trường chưa cao, nhiều giáo viên còn hạn
chế trong việc tìm kiếm nguyên vật liệu, tận dụng thời gian và nguyên vật liệu từ
thiên nhiên và phế liệu sẵn có để làm làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho công tác
giảng dạy,chưa chú trọng nhiều đến hoạt động tạo sản phẩm của trẻ…
2.2.2. Xây dựng kế hoạch chỉ đạo giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi
Ngay từ cuối tháng 8, tôi đã thống nhất với Ban Giám Hiệu, Ban Chấp
Hành Công đoàn, Tổ trưởng tổ chuyên môn của các khối, nhóm, lớp về kế hoạch
làm đồ dùng đồ chơi trong năm học và triển khai kế hoạch đó trong hội nghị cán
bộ công chức vào đầu năm học;
Yêu cầu các đồng chí tổ trưởng chuyên môn, các giáo viên bám sát vào kế
hoạch chung của nhà trường để xây dựng kế hoạch của tổ, của cá nhân sao cho
sát thực với nhóm, lớp của mình và có hiệu quả cao;
Sau đó tôi phối kết hợp với Ban Giám Hiệu trực tiếp duyệt kế hoạch làm
đồ dùng, đồ chơi cả năm học của các tổ và cá nhân trong tháng 9.
2.2.3. Tích cực nghiên cứu, học hỏi
Tích cực nghiên cứu, học hỏi cách làm từ đó hướng dẫn giáo viên tận dụng
nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu để làm đồ dùng, đồ chơi:
Học cách làm đồ dùng, đồ chơi qua ti vi, sách báo, tập san giáo dục mầm
chơi
cho
trẻ.
Bên cạnh đó việc tuyên truyền, phối kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà
trường là rất cần thiết. Ngay từ đầu năm học BGH nhà trường đã chỉ đạo giáo
viên làm tốt những việc sau:
- Tổ chức họp phụ huynh đầu năm học, thông báo kế hoạch chung của nhà
trường, kế hoạch của nhóm, lớp về việc thực hiện kế hoạch làm đồ dùng, đồ
chơi tự tạo để phục vụ cho các hoạt động của Cô và trẻ.;
- Đồng thời nêu lên tầm quan trọng của việc làm đồ dùng, đồ chơi từ
nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu để cùng đưa ra, thống nhất biện pháp
phối kết hợp;
- Vận động phụ huynh cùng với giáo viên sưu tầm, đóng góp nguyên vật
liệu phế thải, đồ vật sẵn có trong cuộc sống hàng ngày để Cô và trẻ làm đồ dùng,
đồ chơi phục vụ cho các hoạt động;
- Cũng có những ý kiến của phụ huynh cho rằng những đồ dùng, đồ chơi
được làm từ nguyên vật liệu phế thải đó có an toàn đối với trẻ không? Tôi đã
giải tỏa những băn khoăn đó bằng cách mời phụ huynh đến dự một số hoạt động
có sử dụng đồ dùng, đồ chơi tự tạo, để họ được tận mắt nhìn thấy trẻ học tập và
vui chơi rất an toàn và có hiệu quả.
* Lựa chọn và chuẩn bị nguyên vật liệu
Trong các buổi họp chuyên môn, họp tổ chuyên môn tôi thường xuyên lồng
ghép, hướng dẫn giáo viên. Trước khi làm đồ dùng, đồ chơi, tôi chỉ đạo giáo
viên cần tiến hành tái chế, phân loại, làm sạch nguyên vật liệu để đảm bảo vệ
sinh, an toàn khi sử dụng;
Vật liệu làm đồ chơi cho trẻ vô cùng phong phú và đa dạng, bên cạnh
- Hoạt động âm nhạc: Tận dụng những vỏ hộp thạch làm thành những
chiếc xắc xô, hay những hộp bánh to, nhỏ các loại chất liệu bằng tôn, sắt, hộp
đựng trà để làm nên những chiếc trống tròn, trống cơm, những chiếc vợt muỗi
hỏng làm thành chiếc đàn, đạo cụ như cánh Ong, cánh Bướm làm bằng giấy li
nông cũ, giấy bóng kính hay những vỏ nước ngọt có để nhựng viên sỏi làm dụng
cụ gõ đệm… cho trẻ biểu diễn trong tiết tổng hợp…;
- Hoạt động LQV Toán, LQV chữ viết: Có thể tận dụng những vỏ lon bia,
vỏ hộp sữa bột, cốc nhựa cũ, bóng nhựa, xốp màu, gai dính, dây điện… để làm
nên đồ dùng mang tên “Sâu con học chữ, học toán”;
- Hoạt động tạo hình, LQ Văn học: Từ những miếng xốp ép, vỏ lọ hồ dán
đã hết, đĩa CD hỏng, bát, đĩa nhựa, xốp ép, vải vụn, len, làm con Thỏ, Rối, vỏ
chai, làm con cá, vỏ vỏ sò, vỏ nghêu làm con gà, con vịt, con mèo, gấu, con…;
- Hoạt động khám phá - MTXQ, PT thể chất: Tận dụng xốp ép, xốp màu,
bột màu,thùng cát tông to, lõi vệ sinh, bóng nhựa cũ hộp sữa,…để tạo thành mô
hình có nhiều nấm, cà rốt hay những con voi, hươu được tạo bằng những hộp
sữa tươi bằng giấy, thùng cát tông, cành cây khô…cho trẻ tìm hiểu, khám phá,
chơi trò chơi…;
Phục vụ Hoạt động vui chơi, Hoạt động góc:
- Góc Bé làm họa sỹ: Tôi chỉ đạo giáo viên cho trẻ sử dụng các hộp sữa
tươi, hộp giấy các loại gắn lại với nhau tạo thành ô tô, tàu hoả, dây điện cũ uốn
làm xe đạp, thuyền buồm từ hộp giấy ăn và xốp màu, hộp bia, xốp màu thành
máy bay để phục vụ chủ đề giao thông;
- Góc Bé tập làm nội trợ: Các loại bánh, nem rán, củ cà rốt : Được làm từ
miếng xốp ép, đĩa, cốc nhựa dùng1lần, giấy bóng, xốp màu, tre gọt làm thành
những đôi đũa.…;
- Góc Bán hàng: Các loại can rửa bát, hộp sữa chua, dầu ủ tóc, làm nên
những bộ đồ dùng gia đình cho trẻ chơi như ấm chén, phích nước,làn giỏ, những
đôi dép…Có thể dùng rễ bần gọt thành các loại rau củ, quả…;
Theo kế hoạch thực hiện nhiệm vụ của năm học này, nhằm phát động
phong trào thi đua lập thành tích chào mừng ngày 20/11. Giáo viên khi tham gia
hội thi cần thuyết minh về sản phẩm của mình theo yêu cầu như: nguyên liêu,
chất liệu, cách làm, cách sử dụng, hiệu quả sử dụng, giá thành của sản phẩm đó.
Nhà trường đã tổ chức tốt hội thi làm đồ dùng đồ chơi vào chiều ngày
19/11/2015 khá thành công( có một số ảnh đính kèm phần phụ lục);
Để hội thi thật sự có ý nghĩa và có kết quả tốt, nhà trường kết hợp với công
đoàn chấm trên thang điểm có sẳn, đồng thời có những phần quà nhỏ để thưởng
cho các cô nhằm khích lệ tinh thần;
Sau đợt thi, nhà trường đều có tổng kết, đánh giá, động viên khen thưởng
cho những giáo viên có những đồ dùng đạt giải, góp ý những giáo viên chưa có
nhiều sự cố gắng.
3. Khả năng áp dụng của giải pháp
Nếu đề tài này được công nhận, sẽ có khả năng áp dụng đối với tất cả các
trường Mầm non, Mẫu giáo trên địa bàn rộng;
Trên đây là một số giải pháp của bản thân, cán bộ quản lí mầm non có thể
tham khảo và áp dụng một vài biện pháp tùy vào tình hình thực tế của trường
mình cho phù hợp;
Trong đề tài có một vài ví dụ làm đồ chơi, hình ảnh thực tế của trường sẽ
giúp cho giáo viên cập nhật thêm một số kiến thức làm đồ dùng đồ chơi từ
nguyên vật liệu địa phương, giúp cho kho tàng đồ chơi của bản thân ngày càng
phong phú hơn nữa.
4. Hiệu quả của giải pháp
Sau một năm thực hiện đề tài, tôi đã thu được một số kết quả sau:
Bản thân tôi biết cách làm nhiều loại đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu
thiên nhiên và phế liệu, kỹ năng cũng như khả năng làm ĐDĐC tốt hơn,các sản
phẩm do tôi làm ra ngày càng phong phú, sáng tạo hơn;
Giáo viên: 100% giáo viên trong trường đã hưởng ứng cao với phong trào
Đồ dùng, đồ chơi
Năm học trước
Cuối năm học này
Mua sẵn
Tự làm
Mua sẵn
Tự làm
Hoạt động có chủ đích
112
208
137
513
Hoạt động chơi
203
313
Số lượng
Tỷ lệ
Tốt
2
14,3%
6
42,9 %
Tăng 28,6%
Khá
4
28,6%
7
50%
Tăng 21,4%
Trung bình