SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
MÃ SKKN
(Dùng cho HĐ chấm của Sở)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài:
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
CHO HỌC SINH THCS
Lĩnh vực
: Chủ nhiệm
Cấp học
: THCS
Tài liệu kèm theo : Đĩa CD
NĂM HỌC: 2016 – 2017
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BCHTW
THCS
HS
GDĐĐ
GD
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài
“Đạo đức là phẩm chất quan trọng nhất của nhân cách, là nền tảng để xây
dựng thế giới tâm hồn của mỗi con người, vì vậy bất cứ ở quốc gia nào, thời đại
nào việc giáo dục đạo đức cho thế hệ đang lớn lên cũng là trung tâm chú ý của
các nhà lãnh đạo và các thành viên xã hội”.
Nhiệm vụ của ngành Giáo dục - Đào tạo là phải chú trọng đào tạo nguồn
lực con người cho xã hội với nhân cách phát triển toàn diện. Giáo dục đạo đức,
giáo dục văn hóa là hai nhiệm vụ trọng tâm để hình thành và phát triển nhân
cách cho học sinh.
Do ảnh hưởng của mặt trái cơ chế thị trường và xu thế toàn cầu hóa cũng
ảnh hưởng tiêu cực đến sự nghiệp giáo dục, trong đó sự suy thoái về đạo đức và
những giá trị nhân văn tác động đến đại đa số thanh niên và học sinh như có lối
sống thực dụng, thiếu ước mơ hoài bão, lập thân, lập nghiệp, những tiêu cực
trong thi cử… thêm vào đó là sự du nhập văn hóa đồi trụy thông qua các phương
tiện đại chúng như: phim ảnh, game, mạng internet.. làm ảnh hưởng đến những
quan điểm về tình bạn, tình yêu trong lứa tuổi thanh thiếu niên và học sinh, nhất
là các em chưa được trang bị và thiếu kiến thức về vấn đề này làm ảnh hưởng
đến sự tu dưỡng học tập và rèn luyện đạo đức.
Tại Hội nghị BCHTW Đảng cộng sản Việt nam lần thứ II khóa VIII, khi
đánh giá về công tác giáo dục đào tạo trong thời gian quan đã nêu “Đặc biệt
đáng lo ngại là một bộ phận học sinh, sinh viên có tình trạng suy thoái đạo đức,
mờ nhạt về lý tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão, lập thân, lập
nghiệp vì tương lai của bản thân và đất nước”. Và đã đề ra:
“Mục tiêu chủ yếu là thực hiện giáo dục toàn diện đức dục, trí dục , mỹ
dục ở tất cả các bậc học. Hết sức coi trọng giáo dục chính trị, tư tưởng, nhân
cách, khả năng tư duy sáng tạo và năng lực thực hành”.
Lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở (THCS) là lứa tuổi mà nhân cách đang
PHẦN II: NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP
5/26
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
I. Cơ sở lí luận:
* Khái niệm và mục tiêu giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở
Giáo dục đạo đức là hình thành cho con người những quan điểm cơ bản nhất,
những nguyên tắc, chẩn mực đạo đức cơ bản của xã hội. Dựa trên các quan điểm
nguyên tắc cơ bản ấy để con người phân biệt, lựa chọn các quan hệ đạo đức đúng
đắn, phê phán những hành vi đạo đức không phù hợp với yêu cầu của xã hội.
Theo Phạm Viết Vượng thì “Giáo dục đạo đức là quá trình tác động tới người
học để hình thành cho họ ý thức, tình cảm và niềm tin đạo đức, đích cuối cùng quan
trọng nhất là tạo lập được những thói quen, hành vi chuẩn mực về đạo đức.”
Về nhận thức: Giúp HS có nhận thức đúng đắn về bản chất, nội dung các
chuẩn mực đạo đức của con người Việt Nam thời kỳ đổi mới, phù hợp với yêu cầu
của sự phát triển xã hội.
Về thái độ tình cảm: Giúp HS có thái độ đúng đắn với các quy phạm đạo
đức, có tình cảm và lòng biết ơn sâu sắc với thế hệ cha anh đã hi sinh vì độc lập tự
do của Tổ quốc,có thái độ rỗ ràng đối với các hiện tượng đạo đức trong xã hội, có
thái độ đúng đắn với hành vi đạo đức của bản thân.
Về hành vi: Có hành vi đạo đức đúng đắn trong ứng xử, trong quan hệ xã hội
lành mạnh, trong sánh. Tích cực đấu tranh với các biểu hiện tiêu cực, thờ ơ với các
vấn đề của cuộc sống.
Về nội dung GDĐĐ là GD ý thức, GD tình cảm và GD hành vi, trang bị cho
học HS những hiểu biết, niềm tin về chuẩn mực và những quy tắc ứng xử trong
cuộc sống, trong học tập và lao động, về nghĩa vụ của công dân trong việc xây
dựng và bảo vệ Tổ Quốc.
II. Cơ sở thực tiễn của việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS:
1. Thực trạng:
- Bỏ học không lí do.
- Gây gổ đánh nhau.
- Thiếu tôn trọng giáo viên và người lớn tuổi.
- Nói tục, chửi bậy.
- Làm hỏng tài sản công.
Những biểu hiện trên của các em bắt nguồn từ một số nguyên nhân:
- Gia đình: hoàn cảnh éo le, bố mẹ mâu thuẫn, chia tay... các em buồn
chán, cô đơn.
- Bản thân học sinh: một số em có cá tính, có mối quan hệ với các em hư
tại nơi ở nên bị các bạn rủ rê, lôi kéo.
7/26
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
Năm học 2016 – 2017 tôi nhận công tác chủ nhiệm lớp 6A5, đối tượng
học sinh là các em mới chuyển từ bậc tiểu học lên, vẫn còn nhiều bỡ ngỡ với
cấp THCS. Qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm tôi thấy việc giáo dục đạo
đức cho các em từ những buổi đầu tiên rất quan trọng để các em sớm ổn định nề
nếp, rèn nếp kỉ luật và tự quản của học sinh cấp THCS vì ở cấp tiểu học các em
vẫn được thầy cô và bố mẹ giúp đỡ rất nhiều trong khi cấp THCS lại đòi hỏi tính
tự giác và tự quản cao hơn. Qua quan sát đầu năm, tôi thấy các em chơi với nhau
theo từng nhóm riêng lẻ, vì các em chuyển đến từ những trường và lớp khác
nhau. Vì vậy, tôi đã cố gắng vận dụng những kinh nghiệm của mình trong những
năm làm giáo viên chủ nhiệm để giúp đỡ các em điều chỉnh hành vi đúng chuẩn
mực đạo đức và xây dựng một tập thể đoàn kết, vững mạnh.
Xuất phát từ những lý khách quan và chủ quan như đã phân tích ở trên, tôi
xin chia sẻ một số kinh nghiệm của giáo viên chủ nhiệm trong việc quản lí giáo
dục đạo đức cho học sinh thông qua sáng kiến kinh nghiệm: “Một số kinh
nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”.
III. Giải pháp:
với Ban giám hiệu nhà trường trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh. Có
khen thưởng và kỉ luật kịp thời.
Ví dụ: Đầu tháng 8, khi tôi vừa nhận lớp 6A5, tôi đã phải giải quyết sự
việc giữa em Phạm Gia Nam Anh và em Nguyễn Tuấn Minh. Trong giờ ra chơi,
do hai em đùa nghịch dẫn đến xích mích, em Nam Anh đã vô ý đá chân vào
bụng em Minh. Ngay lúc đó, tôi đã đưa em Thành xuống phòng y tế vì em thấy
đau bụng nhiều. Sau đó, tôi đã gọi điện thoại trao đổi với phụ huynh của hai em
và mời phụ huynh đến trường. Phụ huynh của em Minh vì xót con nên có thái độ
hơi gay gắt. Tôi đã phân tích và mời phụ huynh các em vào gặp đồng chí hiệu
phó. Tôi và đồng chí hiệu phó đã kết hợp để giải quyết sự việc. Phụ huynh của
em Nam Anh đã xin lỗi và cùng với phụ huynh em Minh đưa em Minh đi khám.
Hôm sau, phụ huynh em Minh đã gọi điện thoại thông báo tình hình em Minh
cho tôi với thái độ rất thoải mái. Sau đó, tôi cũng phân tích cho hai em Nam Anh
và Minh hiểu để tránh những trò đùa đáng tiếc như việc đã xảy ra với hai em.
3. Phối hợp với giáo viên bộ môn trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh
Giáo viên chủ nhiệm cần bám sát các hoạt động học tập của lớp. Nắm
vững tình hình học tập của học sinh qua từng tiết học, môn học để điều chỉnh
hành vi kịp thời. Vì vậy, giáo viên chủ nhiệm rất cần phải phối hợp chặt chẽ với
giáo viên bộ môn trong việc quản lí giáo dục đạo đức cho học sinh.
9/26
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
Tôi thường xuyên trao đổi, gặp gỡ và theo dõi các tiết học trong từng
ngày, kiểm tra sổ đầu bài sau mỗi buổi học để nắm vững tình hình học tập của
học sinh, kết hợp chặt chẽ với giáo viên bộ môn để kịp thời uốn nắn những học
sinh chưa chăm, có những biện pháp tích cực để động viên cũng như nhắc nhở
các em cố gắng hơn, với những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, tôi trao đổi với
giáo viên bộ môn để cùng tạo điều kiện và giúp đỡ các em.
4. Phối hợp với ban đại diện cha mẹ học sinh trong việc giáo dục đạo
động mà mình thực hiện sẽ cảm nhận được công ơn của bà, của mẹ và cô giáo.
Từ đó các em sẽ biết cố gắng rèn luyện, chăm ngoan để mang lại niềm vui cho
những người thân yêu. (Minh họa: Phụ lục: trang 14)
IV. Kết quả:
Năm học 2016 – 2017 lớp 6A5 có 52 học sinh. Đến cuối học kì I, 100%
học sinh xếp loại hạnh kiểm tốt. Tập thể lớp đạt danh hiệu lớp tiên tiến và chi
đội mạnh xuất sắc. Các học sinh trong lớp đoàn kết, yêu thương và luôn giúp đỡ
nhau. Giáo viên chủ nhiệm được học sinh kính trọng, các bậc phụ huynh tin
tưởng. Đây là niềm vui và nguồn động viên vô cùng to lớn cho người giáo viên
làm công tác chủ nhiệm.
- Tập thể lớp được ban thi đua của nhà trường đánh giá là lớp có nề nếp tự
quản và có phong trào hoạt động tập thể xuất sắc
+ 100% học sinh không liên quan đến ma túy và tệ nạn xã hội.
+ 100% học sinh thực hiện tốt phong trào lá lành đùm lá rách, phong trào
áo ấm tình thương và thu gom giấy vụn.
+ Các hoạt động tập thể như văn nghệ trong lễ hội chào năm mới, sinh
hoạt dưới cờ chủ đề “Trải nghiệm sáng tạo”, làm báo tường chào mừng ngày
thành lập Đoàn 26/3... đạt kết quả tốt và được đánh giá cao.
+ Thi đua học tập tốt: 100% số ngày học xếp loại tốt. Là một trong những
lớp được xếp loại thi đua Nhất và Nhì trong các đợt thi đua.
+ Lớp có tinh thần đoàn kết, gắn bó với nhau, biết đấu tranh phê và tự phê
giúp đỡ các bạn học chưa chăm từ đầu năm học đến nay như bạn Bùi Diệu Linh
và Nguyễn Quang Hưng.
+ Phụ huynh có niềm tin, phấn khởi, yên tâm khi thấy các con ngày càng
tiến bộ.
- Số liệu cụ thể về xếp loại hạnh kiểm của lớp 6A5 từ tháng 8 năm 2016
đến tháng 4 năm 2017: Số học sinh : 52 h/s
11/26
96%
4%
0
96%
4%
0
T1
T2
%
Số
98%
2%
0
hs
52
0
0
12/26
T3
%
Số
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
PHẦN III: PHẦN KẾT LUẬN
1. Bài học kinh nghiệm:
Qua thực tế làm công tác chủ nhiệm nhiều năm, để xây dựng tập thể học
sinh có đạo đức tốt, tôi đã rút ra một số kinh nghiệm sau:
- Người giáo viên chủ nhiệm trước hết phải có lòng yêu nghề, mến trẻ,
nhiệt tình, tâm huyết với công việc, phải là người tổ chức các hoạt động cho học
sinh, phải đầu tư thời gian, trình độ nghiệp vụ sư phạm vào việc xây dựng nề
nếp tự quản, thói quen có kỉ luật và ý thức tự giác trong học tập của học sinh. Có
như vậy giáo viên chủ nhiệm mới bớt vất vả, chỉ cần theo dõi, uốn nắn, chỉ đạo
từ xa thông qua mạng lưới cán bộ lớp.
- Thu hút tối đa học sinh tham gia vào bộ máy tự quản, phải tạo được dư
luận trước những việc làm sai của học sinh. Đặc biệt người giáo viên chủ nhiệm
phải biết tôn trọng nhân cách của học sinh, phải công bằng, tế nhị, khéo léo khi
xử lí tình huống.
- Phối hợp chặt chẽ với cha mẹ học sinh, với giáo viên bộ môn và các lực
lượng giáo dục khác.
- Nắm được đặc điểm tâm lí lứa tuổi. Tránh áp đặt một chiều, vì việc áp
đặt sẽ không phát huy được tiềm năng của học sinh, giảm hiệu quả giáo dục.
- Phải có chuyên môn vững vàng, có hiểu biết rộng, tạo uy tín với cha mẹ
học sinh, sự cảm phục tin yêu của học trò. Chăm lo tới các đối tượng học sinh,
chú ý tới các em có năng khiếu để bồi dưỡng.
2. Kiến nghị:
Để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh THCS hiện nay,
tôi xin mạnh dạn đề xuất một số ý kiến sau, rất mong được sự quan tâm giúp đỡ,
tạo điều kiện của Phòng Giáo dục đào tạo Quận Thanh Xuân và Ban giám hiệu
trường THCS Phan Đình Giót:
- Phòng giáo dục tăng cường các buổi hội thảo, chuyên đề về bồi dưỡng
và giáo dục đạo đức cho học sinh để giáo viên được học hỏi nâng cao trình độ
Chủ điểm: MỪNG ĐẢNG MỪNG XUÂN
A. Mục tiêu của hoạt động :
1. Kiến thức
- Học sinh được trang bị một số kiến thức cơ bản Đảng cộng sản Việt Nam,
những tấm gương Đảng viên tiêu biểu.
- Học sinh nhận thức được những việc cần làm để xứng đáng với truyền thống
vẻ vang của Đảng.
2. Kỹ năng
- Rèn một số kĩ năng khi tham gia hoạt động ngoại khoá : kĩ năng trình bày một
vấn đề, kĩ năng điều khỉên hoạt động, kĩ năng làm việc theo nhóm,...
- Rèn luyện tác phong tự tin.
3. Thái độ
- Tự hào và tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng.
- Học sinh có thái độ nghiêm túc, khiêm tốn học hỏi bạn bè cố gắng vươn lên
trong học tập và kỷ luật.
B. Chuẩn bị cho hoạt động :
1. Chủ nhiệm
- Xác định nội dung cần tiến hành trong tiết học.
- Phân công học sinh chuẩn bị tư liệu.
- Phân công cụ thể học sinh thực hiện hoạt động.
2. Học sinh
- Chuẩn bị tư liệu về Đảng CSVN, tư liệu về những tấm gương Đảng viên ưu tú.
- Suy nghĩ về phương hướng và nhiệm vụ của học sinh.
- Một số tiết mục văn nghệ.
C. Phương tiện
15/26
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
- Máy tính, máy projecter.
- Vỗ tay
cùng cô giáo chủ nhiệm và toàn thể đội viên
- Vỗ tay
của chi đội 6A5
+ Để thiết thực chào mừng 87 năm ngày
thành lập ĐCSVN 3/2/1930 - 3/2/2017. Trong
giờ HĐNGLL hôm nay chúng ta cùng nhau ôn
lại truyền thống vinh quan của Đảng, để luôn tự
hào và có mục tiêu phấn đấu, tiếp bước thế hệ
cha anh.
+ Để chuẩn bị cho giờ học này cô đã phân
công cho các nhóm thực hiện chương trình.
Sau đây cô mời bạn Tú Minh lên điều khiển các
hoạt động của giờ học.
Linh Trang
- Kính thưa các cô giáo và các bạn thân mến!
- Chúng ta đang sống trong những ngày
16/26
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
Nội
Người
dung
tôi tham gia trò chơi nhé?
Bảo Linh
Sau đây tôi xin công bố luật chơi:
“+ Trên màn hình có 6 ô chữ hàng. Trong
mỗi ô chữ là 1 câu trả lời tương ứng với mỗi
câu hỏi. Các bạn phải trả lời lần lượt từ ô 1 đến
17/26
HS tham
gia
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
Nội
Người
dung
thực hiện
Lời dẫn
HS tham
gia
ô 6. Nếu trả lời sai bạn sẽ mất quyền chơi, nếu
đúng bạn nhận được 1 món quà bất ngờ. Sau
khi trả lời xong 6 ô chữ, các bạn sẽ có dữ liệu
để tìm ra từ khóa.
khen của 1 bạn trong Chi đội)
Nếu bạn sai: Rất tiếc, bạn trả lời chưa chính
xác)
Bảo Linh
Câu 3: Tổng bí thư Đảng Cộng Sản Việt Nam
nhiệm kỳ từ năm 1991 - 1997? (Đỗ Mười)
(Nếu bạn đúng: xin chúc mừng bạn, bạn đã trả
lời đúng. Phần quà bất ngờ của bạn sẽ là 1 bài hát
của 1 bạn trong Chi đội)
18/26
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
Nội
Người
dung
thực hiện
Kì Anh
Lời dẫn
Nếu bạn sai: Rất tiếc, bạn trả lời chưa chính xác
Câu 4: Tên Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng
Cộng Sản Việt Nam ? (Trần Phú)
(Nếu bạn đúng: xin chúc mừng bạn, bạn đã trả
lời đúng. Phần quà bất ngờ của bạn sẽ là 1 lời
khen của 1 bạn trong Chi đội)
vậy là trò chơi đã kết thúc. Cảm ơn các bạn đã
tham gia trò chơi
Kì Anh
- Trò chơi giải ô chữ đã mang đến cho chúng ta
rất nhiều thông tin bổ ích. Các bạn ạ! Như Tú
19/26
HS tham
gia
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
Nội
Người
dung
thực hiện
Lời dẫn
mInh vừa nói vai trò quan trọng nhất của
ĐCSVN là lãnh đạo nhân dân Việt Nam, đặc biệt
trong thời kỳ đổi mới. Sau đây, chúng ta sẽ cùng
tham gia 1 trò chơi hấp dẫn mà qua đó chúng ta
sẽ có thêm rất nhiều kiến thức liên quan đến
những mốc son lịch sử của Đảng ta từ khi thành
Linh Trang điểm
20/26
HS tham
gia
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
Nội
Người
dung
thực hiện
Lời dẫn
+ Đội … đã trả lời chưa đúng. Các bạn chưa
ghi được điểm. Đội … có quyền trả lời
-
Kì Anh
Hình ảnh 2: Tổng bí thư Trần Phú gắn với
Đại hội Đảng lần mấy? (Ông là Tổng Bí thư đầu
tiên của Đảng gắn với Đại hội Đảng lần 1)
+ Đội … đã trả lời đúng. Các bạn được 10
Pháp và đế quốc Mỹ.
+ Đội … đã trả lời đúng. Các bạn được 10
điểm
+ Đội … đã trả lời chưa đúng. Các bạn chưa
ghi được điểm. Đội … có quyền trả lời
21/26
HS tham
gia
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
Nội
Người
dung
thực hiện
Lời dẫn
-
Hình ảnh 5: Đại hội 6 của Đảng có ý nghĩa
như thế nào? (Sự nghiệp đổi mới đất nước được
đưa ra trong đại hội Đảng VI của Đảng Cộng
Sản Việt Nam, năm 1986 nước ta bắt đầu sự
nghiệp đổi mới)
+ Đội … đã trả lời đúng. Các bạn được 10
HS tham
gia
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
Nội
Người
dung
thực hiện
Lời dẫn
Mạng của Hà Nội” trong Kháng chiến và
Thời kỳ đổi mới.
Mời bạn: Minh Trang thay mặt nhóm lên trình bày.
Linh Trang Cảm ơn những tư liệu quý báu mà nhóm bạn đã
sưu tầm được. Qua những hình ảnh và phần trình
bày của bạn, chúng ta càng thấy tự hào khi chúng
ta được sinh ra và lớn lên ở thủ đô Hà Nội.
- Nhóm 2: trình bày về truyền thống Quận
Thanh Xuân và địa bàn phường Nhân Chính
Mời bạn: Yến Linh thay mặt nhóm lên trình bày
Cảm ơn những tư liệu quý báu mà nhóm bạn đã
sưu tầm được. Qua phần trình bày này, chúng ta
thấy Quận Thanh Xuân và địa bàn phường Nhân
Chính nơi trường ta đóng là mảnh đất có truyền
thực hiện
Lời dẫn
HS tham
gia
Trong giờ học này, một số bạn đã tham gia rất
nhiệt tình như bạn …..
Tuy nhiên, một số bạn còn rụt rè, nhút nhát,
các con cần mạnh dạn hơn trong những giờ
học sau.
Để chuẩn bị cho hoạt động 1 chủ điểm tháng
3, các con về sưu tầm tư liệu cho ngày 8/3.
Xin trân trọng cảm ơn các cô giáo đã đến dự
giờ thăm lớp, cảm ơn các con!
Mời các thầy cô và các con nghỉ!
Diệu Linh bắt nhịp bài hát “Ca ngợi Tổ quốc”.
Qua tiết học này, các em được trang bị thêm những kiến thức cơ bản về
Đảng cộng sản Việt Nam, noi gương, rèn luyện, tu dưỡng để xứng đáng với thế
hệ cha anh đi trước. Từ đó các em nhận thức được những việc cần làm để xứng
đáng hơn nữa với truyền thống vẻ vang của Đảng.
24/26
“Một số kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS”
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (2007), Đẩy mạnh học tập và làm theo tấm