VÀI NÉT VỀ VĂN HỌC MỸ
Văn học Mỹ có nhiều nhà văn đoạt giải Nobel. Họ mỗi người một vẻ. Trong
khi sáng tác của James mang tính thế giới chủ nghĩa thì đề tài chính của
Faulkner là gia đình, cộng đồng đất đai, chủng tộc, tham vọng, tình yêu,
truyền thống của con người phương Nam nước Mỹ. Khác hai nhà văn trên
là Jack London. Ông lại kể về giấc mơ Mỹ (làm việc cật lực để đi từ nghèo
hèn đến đài danh vọng).
Henry James (1843-1916) là nhà tiểu thuyết và phê bình Mỹ gốc Ireland.
Ông là em nhà triết học chủ nghĩa thực dụng William James (1841-1910).
James xuất thân từ một gia đình đại tư sản. Ông sống chủ yếu ở châu Âu và
nhập quốc tịch Anh năm 1915. Ông chịu ảnh hưởng của văn học cổ điển,
thích đọc Balzac, Mérimée, Flaubert, George Eliot, George Sand. Ông kết
bạn với Howells, I. Turgeniew, Flaubert, Maupassant, Daudet. Ông chịu
ảnh hưởng của Hawthorne. Những truyện ngắn đầu tiên của ông đặt trong
bối cảnh nước Mỹ. Cuốn Roderick Hudson (1876) kể về thành công và
thất bại của nhà điêu khắc J. theo quan niệm của Turgeniev, coi nhân vật
quan trọng hơn cốt truyện. Ông chủ trương nghệ thuật vị nghệ thuật, đề cao
lối sống quý tộc Anh.
Một số tác phẩm giai đoạn đầu của James đề cập tới mối tương quan phức
tạp “giữa hai bờ đại dương”- giữa tân lục địa -nước Mỹ và châu Âu -lục địa
già nua. Những tác phẩm mang tính thế giới chủ nghĩa của Henry James là
Những bài du ký, Người Mỹ, Chân dung một vị phu nhân. Người Mỹ (The
Armerican, 1877) và Chân dung một vị phu nhân (Portrait of a Lady, 1881)
biểu hiện rõ ảnh hưởng châu Âu đến cách suy nghĩ của người Mỹ. Giai
đoạn thứ hai của James chủ yếu là vấn đề nữ quyền và cải cách xã hội trong
Người Boston (The Bostonians, 1886) và mưu đồ chính trị trong Công chúa
Casamassima (The Princess Casamassima, 1886). Giai đoạn thứ ba là thời
kỳ James đã điêu luyện trong nghệ thuật viết tiểu thuyết. James trở nên nổi
tiếng bởi ba cuốn tiểu thuyết về những đề tài quốc tế Những vị đại sứ (The
Ambassadors, 1903); Bát vàng (The Golden Bow, 1904); Đôi cánh chim
câu (The Wings of the Dove, 1902).

Jack London là nhà văn được công chúng trong và ngoài nước yêu chuộng.
Ông có ảnh hưởng lớn đến những nhà văn tiến bộ sau này.
Khát vọng mãnh liệt chính là động lực ghê gớm
Một hôm đi lang thang, vô tình Jack London bước vào một thư viện công
cộng. Hình như linh tính dẫn bảo. Cuốn sách đầu tiên mà chàng thanh niên
nghèo đói cầm là cuốn “Robinson phiêu lưu ký”. Chàng đọc say mê như bị
hút hồn và tỏ ra hết sức xúc động. Từ đó chàng coi nơi đây là “nơi trú ngụ”,
chàng ham đọc sách như một kẻ đói khát, chàng đọc từ Darwin tới Karl
Marx, Nietzsche. Jack London thấy, xuất hiện đằng sau những trang sách
là một thế giới kỳ diệu .
Năm 1898, Jack London quyết định sống bằng viết văn chuyên nghiệp.
Lòng khao khát trở thành tiểu thuyết gia nổi tiếng nên Jack London viết
sách ngày đêm. Có lần vợ nói:
- Em chẳng còn gì để mặc.
Jack London đang mải viết, ông nói với vào phòng:
- Em im lặng để anh viết nào.
Chỉ trong vòng 5 năm (1898-1903), Jack London cho ra đời 6 bộ tiểu thuyết,
125 truyện ngắn.
Nhà văn Mỹ William Faukner (1897-1962) sinh ngày 25.9.1897 ở New
Albany, bang Mississipi, miền Nam nước Mỹ trong một gia đình sống đã lâu
đời ở nơi đây. Faukner hiểu biết sâu sắc các cảnh quan, phong tục và tính
cách, nên tác phẩm của ông làm người đọc cảm thấy xốn xang nỗi niềm nhớ
mảnh đất quê hương miền Nam của nhà văn.
Hai tác phẩm nổi tiếng của Faulkner là “Âm thanh và cuồng nộ” (The Sound
and the Fury, 1929) và Khi tôi hấp hối (As I Lay Dying, 1930).
Faulkner là nhà văn cách tân táo bạo: các sự kiện đan xen nhau, diễn ra
trong những
thời điểm khác nhau. định mệnh, sự tha hoá của con người là yếu tố thứ hai
tạo nên phong cách của Faukner, làm cho ông trở thành người tiên báo của
tiểu thuyết hiện đại.