1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài, sáng kiến, giải pháp:
Trẻ em không chỉ cần được chăm sóc sức khỏe, được học tập mà quan
trọng nhất trẻ cần được thỏa mãn nhu cầu vui chơi. Xuất phát từ vai trò quan
trọng của hoạt động vui chơi đối với trẻ em và nhu cầu hưởng thụ hoạt động này,
tôi nhận thấy việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian là một việc làm cần
thiết và rất có ý nghĩa.
Trò chơi dân gian là những trò chơi được sáng tạo, lưu truyền tự nhiên,
rộng rãi từ thế hệ này sang thế hệ khác, mang đậm bản sắc văn hóa dân gian. Nó
được kết thành từ quá trình lao động và sinh hoạt, trong đó nó tích tụ cả trí tuệ
và niềm vui sống của bao thế hệ người Việt xưa. Đặc biệt đối với trẻ em, trò
chơi dân gian với những chức năng đặc biệt của nó đã mang lại cho thế giới trẻ
thơ nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vui chơi,
quyền được chia sẻ niềm vui của các em với bạn bè, cộng đồng. Nó làm cho thế
giới xung quanh các em đẹp hơn và rộng mở; tuổi thơ của các em sẽ trở thành
những kỉ niệm quý báu theo suốt cuộc đời, làm giàu nguồn tình cảm và trí tuệ
cho các em. Chính vì vậy, trò chơi dân gian rất cần thiết được lựa chọn để tổ
chức trong các hoạt động trong ngày của trẻ.
Đất nước ta đang trên đà hội nhập cùng với sự phát triển của công nghiệp
hóa, hiện đại hóa, những trò chơi dân gian đang bị mai một và lãng quên dần,
thay thế vào đó là những trò chơi điện tử, những trò chơi với các loại xe, súng
óng, máy bay điện tử.... được bày bán la liệt ngoài thị trường. Đó là sự thiệt thòi
lớn với trẻ. Nhận thấy lợi ích của việc cho trẻ chơi các trò chơi dân gian, Bộ
Giáo dục và Đào tạo đã khuyến khích việc phát triển và đưa các trò chơi dân
gian vào trường học qua phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh
tích cực”. Nhiều trường đã thực hiện và có kết quả rất tốt. Nhưng làm thế nào để
tổ chức được các trò chơi dân gian thực sự có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn
được trẻ là một bài toán khó với các giáo viên, đặc biệt là các giáo viên mầm
non. Chính vì vậy tôi trăn trở và tìm các biện pháp nhằm tổ chức các trò chơi
dân gian một cách có hiệu quả nhất. Sau đây tôi xin trình bày sáng kiến kinh




Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ Mẫu
giáo 5 - 6 tuổi được Hội đồng khoa học nhà trường xếp loại tốt và áp dụng ở lớp
mẫu giáo lớn tôi đang dạy nói riêng và ở tất cả các trường Mầm non nói chung.
2. PHẦN NỘI DUNG
2.1. Thực trạng của vấn đề:
Trong bối cảnh xã hội hiện nay cùng với tốc độ phát triển như vũ bão của
nền kinh tế. Thì các bậc phụ huynh luôn bận rộn với công việc ít có thời gian
quan tâm đến con cái, ít có thời gian để giải thích ý nghĩa và dạy cho con cách
chơi các trò chơi dân gian. Chính vì vậy nó ngày càng mai một, ít thấy các em
chơi các trò chơi truyền thống. Để giữ gìn bản sắc văn hóa của cha ông để lại
cùng với việc thực hiện phong trào “ Xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cực”.
Trò chơi dân gian thực sự góp phần giáo dục trẻ về truyền thống văn hoá
của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Để phát huy một cách cao nhất về tính tích
cực chủ động và sáng tạo của trẻ trong việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân
gian, giáo viên cần nhận ra những dấu hiệu về tính tích cực chủ động sáng tạo ở
mỗi trẻ, nhằm mục đích đề ra những giải pháp tổ chức cho trẻ chơi đúng đắn và
thiết kế những nội dung và hình thức hoạt động phù hợp với khả năng nhận thức
của trẻ. Trong quá trình thực hiện tôi gặp được những thuận lợi và số khó khăn
sau:
* Thuận lợi:
- Bản thân tôi yêu nghề mến trẻ, tích cực chịu khó tự học, tự bồi dưỡng để
nâng cao năng lực cho bản thân.
- Bản thân lại được sinh ra ở vùng nông thôn. Chính vì vậy, những trò chơi
dân gian đã gắn bó trong suốt tuổi thơ, tạo cho bản thân có một vốn kinh sẵn có.
- Được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của BGH nhà trường. Mặt khác tổ
chuyên môn luôn tích cực bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên nhất là bồi dưỡng
chỉ đạo việc đưa trò chơi dân gian vào chương trình để thực hiện.

Ngay những ngày đầu nhận lớp tôi đã khảo sát lớp với tổng số 38 cháu,
phần đa các cháu chưa hứng thú với các trò chơi dân gian, chưa nắm bắt được
cách chơi và luật chơi. Một số yêu cầu trong quá trình chơi trẻ cần đạt được thì
trẻ chưa đạt yêu cầu.


Qua quá trình tiếp xúc, trò chuyện và tổ chức ở lớp, tôi đã nắm bắt khả
năng nhận biết và hứng thú của trẻ về các trò chơi dân gian như sau:
Các tiêu chí
Ham thích, hứng thú với trò chơi dân gian
Trẻ thuộc lời đồng dao, biết cách chơi đúng luật
Mạnh dạn tự tin khi tham gia hoạt động
Thể hiện tinh thần đoàn kết – ý thức tập thể
Biết tự tổ chức trò chơi
Sáng tạo trong khi chơi trò chơi

Số trẻ đạt

Tỷ lệ đạt

20/38
17/38
16/38
19/38
13/38
11/38

được
52,6%
44,7%

mọi lúc mọi nơi.
Giải pháp 1: Sưu tầm và chọn lọc các trò chơi phù hợp với học sinh lớp 5- 6
tuổi
Như chúng ta đã biết trò chơi dân gian Việt Nam rất phong phú, đa dạng
nhưng không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ. Vì thế, giáo viên nên có sự
cân nhắc lựa chọn cho phù hợp nếu không sẽ không đạt hiệu quả, phản tác dụng
giáo dục. Ngoài vốn hiểu biết sẵn có tôi tìm hiểu thêm trên mạng. Trong sách
báo, cẩm nang 100 trò chơi dân gian Việt Nam. Khi lựa chọn các trò chơi dân
gian cho trẻ MGL, tôi thực hiện theo các tiêu chí sau:
-Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp.
- Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm.
- Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ.
- Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ.
- Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp.
Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn, ph©n lo¹i các trò chơi cho trẻ lớp
MGL ở lớp tôi như sau:
Trò chơi luyện tinh mắt dẻo chân

Trồng nụ trồng hoa, nhảy lò cò,
nhảy dây, đá cầu, bắn bi, nu na,
nu nống, nÐm vßng cæ

chai…
Trò chơi luyện sự phán đoán, tính toán Ô ăn quan, cờ gánh, chơi chuyền,
chính xác
nÐm cßn...
Trò chơi phát hiện sự nhanh nhẹn, khéo Kéo co, rồng rắn lên mây , cướp
léo phát huy tinh thần tập thể

cờ ,dÖt v¶i, mÌo ®uæi

hoạt bát và năng động. Nhiều trò chơi đòi hỏi trẻ phải mạnh mẽ, nhanh chân,
nhanh mắt, nhanh miệng. Trẻ phải có sức khỏe mới có thể vui chơi và ngược lại
vui chơi giúp cho trẻ thêm khỏe mạnh và năng động.
Chẳng hạn:
+ Với trò chơi “Rồng rắn lên mây”, khi trẻ hát xong câu cuối: “Xin khúc đuôi
– Tha hồ thầy đuổi”, lập tức trẻ làm “đuôi” (đứng sau cùng) phải chạy thật
nhanh, nếu không sẽ bị “ thầy” tóm lấy, sau đó có thể bị thay người khác hoặc
lại phải làm “thầy” để đi đuổi những trẻ khác.


+ Trò “Nhảy dây”, “Trồng nụ trồng hoa”, “ Nhảy lò cò” có nhiều nấc chơi nho
nhỏ: từ bàn một, bàn hai…đến bàn mười ( Nhảy lò cò ); từ một nụ, một hoa…
đến tám hoa (Trồng nụ trồng hoa )…Trẻ phải vượt qua dần từng nấc, hết nấc này
mới đi tiếp nấc sau. Như vậy, trẻ phải dai sức, khỏe mạnh, nhanh nhẹn và khéo
léo mới có thể tiến dần đến được nấc cuối của trò chơi.
+ Trò “Chi chi chành chành” lại buộc trẻ phải rất nhanh tay, nhanh miệng vì
nếu câu cuối bài là “ ù à ù ập” được đọc xong mà trẻ không rút kịp tay ra, ngón
tay của nó sẽ bị giữ lại, như thế là thua.
*Với môn MTXQ, toán, văn học:
Khi lựa chọn các trò chơi cần đáp ứng được các tiêu chí sau:
+ Nhằm phát triển nhận thức cho trẻ.
+ Phát triển ngôn ngữ.
+ Cung cấp cho trẻ các kỹ năng như: kỹ năng hoạt động theo nhóm, kỹ năng
sử dụng đồ dùng đồ chơi…
+ Rèn luyện trí nhớ và khả năng tư duy cho trẻ.
Ví dụ:
+ Lời đồng dao của trò chơi chuyền: “Con ruồi có cánh - Đòn gánh có mấuChâu chấu có chân…” đã giúp trẻ nhận biết được đặc điểm đặc trưng của một số
con vật và đồ vật quen thuộc.
+ Những câu hát ngược có tính chất đánh lừa nhận thức, thử thách sự năng
động của trí tuệ, khiến trẻ muốn hiểu đúng sự vật thì phải chuyển ngược lại:

Bt mt bt dờ cng khụng th c t chc nu khụng cú di vi hoc di
khn bt mtVà để trò chơi sinh động, lôi cuốn , hấp dẫn trẻ
hơn thì đồ dùng chuẩn bị cho trò chơi còn cần có sự đầu t,
chuẩn bị kỹ càng hơn nh trang phục, đạo cụ cần thiết.
* Dy tr c thuục li ụng dao trong trũ chi
Khỏc vi trũ chi vn ng v cỏc trũ chi khỏc, trũ chi dõn gian trong
quá trỡnh chi, tr va chi va hỏt hoc c bi ng dao no ú. Cỏc bi ng
dao mang n s vui ti, nhớ nhnh v nhn nhp tr. Mc dự, khụng phi bi
ng dao no cng mang li ý ngha cho tr, song bi no cng phự hp vi t
duy v s hn nhiờn ca tr th. Vớ d: trũ chi Chơi chuyền tr hỏt


con ruồi có cánh - Đòn gánh có mấu - Châu chấu có chân;
Trò chơi Rồng rắn lên mây Trẻ hát Rồng rắn lên mây - Có
cây xúc xắc - Hỏi thăm thầy thuốc - Có nhà hay không. Cõu
hỏt chng cú ý ngha rừ rng th nhng khi thiu i cõu hỏt thỡ trũ chi khụng
th din ra c.
Trũ chi ch cú th c t chc khi tr ó thuc li ng dao. Chớnh vỡ vy,
tụi thng cho tr lm quen vi li ng dao ca cỏc trũ chi dõn gian trc khi
hng dn tr chi vo cỏc thi im trong ngy ca tr nh: Hot ng chiu,
hot ụng ngoi tri Khi tr ó thuc li dng dao, tụi t chc cho tr chi
cỏc trũ chi tng ng vi li ng dao ú. Vỡ th, tr chi rt hng thỳ v tớch
cc tham gia vo trũ chi.
*Chuõn bi ia im.
dựng ó cú, li ng dao ó thuc nhng nu chn a im khụng phự
hp t chc trũ chi thỡ trũ chi cng khụng th din ra hp dn v t hiu
qu c .Nhng trũ chi dõn gian mang tớnh tp th cao, thỡ s lng tr chi
ụng nờn ũi hi a im phi cú din tớch rng nh trũ chi mèo đuổi
chuột kộo co. Nhng li cú nhng trũ chi tnh, tr hay chi theo cỏc nhúm
nh nh Chi chi chnh chnh, tp tm vụng, kộo ca la x. Chớnh vỡ

cực chủ động của trẻ trong quá trình chơi, làm cho trò chơi mang tính tập thể
cao hơn. Trong khi chơi, mọi trẻ đều bình đẳng như nhau. Nếu trẻ nào ích kỷ,
chơi không đúng luật chơi, chen lấn các bạn khác sẽ bị tập thể phê phán, loại trừ
bằng cách không cho chơi chung. Nếu trẻ chơi tốt, biết đoàn kết trong khi chơi
giáo viên cần động viên, khen ngợi trẻ kịp thời để tạo niềm tin, sự phấn khởi cho
trẻ.
Giải pháp 4: Cách tổ chức của giáo viên
Điều kiện để cuộc chơi thành công là người chơi muốn chơi, nắm vững luật
chơi, nhiệt tình chủ động tham gia trò chơi. Vì vậy, trước hết giáo viên cần dùng
những lời nói ngắn gọn, hài hước, dí dỏm giới thiệu tên trò chơi, mục đích ý
nghĩa của nó. Tiếp theo cần nêu rõ cách chơi và những "luật lệ" cần tuân thủ.
Sau cùng là nêu trước ý định sẽ thưởng phạt những ai chơi tốt hay phạm luật.
Dự kiến những tình huống bất trắc và xử lý tình huống một cách hợp lý.


Giáo viên phải di chuyển sao cho có thể quan sát được toàn bộ cuộc chơi, nhanh
chóng phát hiện ra những trẻ lanh lợi, họat bát, dí dỏm làm nòng cốt cho cuộc
chơi.
Nghiêm túc tuân thủ luật chơi đảm bảo thực sự công bằng, bình đẳng, song vẫn
vui vẻ, thoải mái và hào hứng.
Giải pháp 5: Phối hợp với phụ huynh
Tôi thiết nghĩ với bất kì một hoạt động nào ở trường mầm non thì việc phối
kết hợp giữa phụ huynh và giáo viên là không thể thiếu được tôi thường vận
đụng những khoảng thời gian đón và trả trẻ để trao đổi với phụ huynh về ý nghĩa
của các trò chơi dân gian và sự cần thiết cho trẻ tham gia vào các trò chơi dân
gian đó. Gọi ý với phụ huynh một số trò chơi dân gian để phụ huynh về nhà tập
cho trẻ. Mặt khác qua các cuộc họp phụ huynh tôi thường xây dựng kế hoạch
vận động phụ huynh ủng hộ những nguyên vật liệu sẳn có ở địa phương phù hợp
với những trò chơi dân gian.
*Kết quả đạt được:


97,4%

Th hin tinh thn on kt- ý thc tp th

36/38

94,7%

Bit t t chc trũ chi

34/38

89,5%

Sỏng to trong khi chi trũ chi

35/38

92,1%

3. PHN KT LUN
3.1 í ngha ca ti, sỏng kin, gii phỏp:
T kt qu trờn ó góp phần nâng cao chất lợng chăm sóc giáo
dục trẻ đồng thời tích cực hởng ứng phong trào thi đua "Xây
dựng trờng học thân thiện học sinh tích cực trong nh trng.
Nhng trũ chi dõn gian ó n vi tr th mt cỏch nh nhng theo kiu va
hc, va chi, ng dao ó lm tt chc nng biu t t tng, giỏo dc nhn
thc, bi dng tỡnh cm cho tr. Chớnh vỡ ý ngha to ln m cỏc trũ chi dõn
gian mang n bn thõn tụi ó rỳt ra c mt s kt lun: t chc cỏc trũ

các giải pháp tích cực trong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ. Góp phần
nâng cao hiệu quả việc thực hiện phong trào “Xây dựng trường học thân thiện –
Học sinh tích cực” do BGD & ĐT phát động.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được song Sáng kiến kinh nghiệm này cũng
không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót kính mong sự đóng góp ý kiến giúp
đỡ của đồng nghiệp, Hội đồng khoa học của Nhà trường và Hội đồng khoa học
của ngành để cho bản Sáng kiến kinh nghiệm này không chỉ được áp dụng trong
trường mầm non t«i c«ng t¸c mà còn được áp dụng rộng rãi trong các trường
mầm non trong toàn huyện nhà.
3.2. Kiến nghị, đề xuất:
Trong quá trình thực hiện đề tài tôi thấy rằng để những giải pháp đưa ra
thực sự mang lại hiệu quả, chất lượng cao thì đòi hỏi phải có sự quan tâm tạo
điều kiện của các cấp. Do vậy tôi mạnh dạn đề xuất nguyện vọng của mình:
- Đối với BGH nhà trường:


+ Tham mu vi UBND xó, hi ph huynh u t c s vt cht, quy
hoch sõn bói, xõy dng thờm phũng hc nht l khu vc l tr cú mt khụng
gian rng rói, thoỏng mỏt thun li cho vic hc tp v vui chi ca tr .
+ Mua sm thờm trang phục hoá trang, đạo cụ tổ chức có
hiệu quả các trò chơi phù hợp vói các vùng miền, phù hợp với tng
lứa tuổi
+T chc hi thi lm dựng chi phc v trũ chi dõn gian, c bit
t nguyờn vt liu t a phng nh tre, na, lỏ da, mo cau.
+Vo cỏc ngy hi, ngy l 8/3, 20/10... nh trng tng cng t chc a
cỏc trũ chi dõn gian vo di cỏc hỡnh thc t chc nh: Bộ vi dõn ca
ng dao.....
- i vi PGD:
+ T chc cỏc hi thi nh bộ vi cỏc trũ chi dõn gian...cho tr mm
non gia cỏc cm, cỏc trng giao lu hc hi thờm cỏc kinh nghim .