Làm tốt công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh ở lớp 4

1. PHẦN MỞ ĐẦU
Từ năm 2008-2009, Bộ GD&ĐT đã phát động phong trào thi đua “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực” nhằm mục tiêu: Huy động sức mạnh tổng
hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục an
toàn, thân thiện, hiệu quả phù hợp với địa phương và đáp ứng nhu cầu xã hội, phát
huy tính chủ động, tích cực sáng tạo của HS trong học tập và các hoạt động xã hội
một cách phù hợp và hiệu quả… Cuộc vận động này đã và đang được tất cả cán bộ,
giáo viên trong ngành giáo dục nói riêng và toàn xã hội nói chung đều đồng tình và
hưởng ứng tích cực.
Khác với các bậc học khác, người giáo viên chủ nhiệm ở tiểu học là người trực
tiếp vừa “dạy” vừa “dỗ” và đảm nhiệm hầu hết các môn học, là người quản lý toàn
diện một tập thể học sinh của một lớp và có nhiều thời gian gắn bó, gần gũi với học
sinh. Hơn nữa về trình độ hiểu biết và vốn sống của học sinh tiểu học còn nhiều hạn
chế vì vậy các em rất cần có người thường xuyên hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo, dìu
dắt. Do đó không thể phủ nhận vai trò của người giáo viên chủ nhiệm.
Để thực hiện tốt vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp, trước tiên người giáo
viên phải xác định đúng vị trí, nhiệm vụ, biết tổ chức giáo dục, phải là người thực
hiện tốt những nhiệm vụ của một thầy cô giáo, phải nắm được đường lối quan điểm lí
luận giáo dục đồng thời người giáo viên chủ nhiệm phải tham gia các hoạt động chính
trị xã hội tốt hơn, phải rèn luyện ở mức cao hơn. Đó là trách nhiệm, nghĩa vụ và cũng
là vinh dự vì học sinh.
Mỗi năm một lần được Ban Giám Hiệu phân công nhận lớp và lần nào cũng vậy,
tôi vừa mừng lại vừa lo. Mừng vì mình được cống hiến một phần công sức phục vụ
cho mái trường thân yêu . Lo vì mỗi năm đối tượng học sinh yếu, học sinh cá biệt lại
có những tính cách khác nhau và làm thế nào để các em cố gắng, nỗ lực hết mình,
chăm ngoan hơn luôn là những trăn trở khi nhận lớp.

1


GD&ĐT mà còn phải làm tốt công tác chủ nhiệm lớp. Vì vậy, đòi hỏi người giáo viên
Tiểu học không chỉ có trình độ chuyên môn mà còn phải biết tổ chức quản lý học
2


Làm tốt công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh ở lớp 4

sinh trong các hoạt động giáo dục, đó là việc rất nặng nề và cũng rất khó khăn đối với
giáo viên.
Học sinh lớp 4 là lứa tuổi đang bước vào tuổi dậy thì nên ngoài những thay đổi
về thể chất, các em cũng thay đổi về tâm lý tình cảm, dễ bị tác động xấu bởi những
vấn nạn của xã hội nếu các em không được giáo dục tốt.
Sĩ số lớp tôi là 31 em, trong đó số học sinh nữ 12 em. Đặc biệt có 1 học sinh
khuyết tật học hòa nhập. Một số học sinh có hoàn cảnh khó khăn nên thiếu sự quan
tâm sâu sát của gia đình (em Kiệt, em Thái). Học sinh tiếp thu chậm (em Đạt, Hồng,
Hà,...). Một số phụ huynh coi việc giáo dục trẻ là bổn phận và trách nhiệm của nhà
trường mà đặc biệt là của giáo viên.
Một số học sinh học yếu nên có tâm lí chán học thường xuyên trốn học đi chơi:
( Đạt, Hồng, ...). Một số em có tính hiếu động thường trêu ghẹo, nói chuyện, đùa giỡn
trong giờ học (Nghĩa, Nhân,..)
Từ thực tế trên, tôi thấy mình phải cố gắng thật nhiều để làm tốt công tác chủ
nhiệm và phải đặc biệt quan tâm, gần gũi hơn với những học sinh này.
a. Thuận lợi :
- Ban giám hiệu luôn quan tâm đến chất lượng dạy và học, đến nề nếp tự quản, tự
học của học sinh.
- Các ban ngành, đoàn thể luôn tạo điều kiện giúp đỡ hỗ trợ nhiệt tình về mọi mặt.
- Cơ sở vật chất của trường đảm bảo cho việc dạy và học.
- Ngay từ đầu năm học trường đã tổ chức họp với phụ huynh để phối hợp việc giáo
dục học sinh .
- Đa số học sinh có một số năng lực và phẩm chất tốt.

ban cán sự lớp, tôi để các em tự bầu chọn, tôi chỉ tham gia sau khi đã có ý kiến của số
đông học sinh. Tiếp theo đó cùng cả lớp thảo luận về nội quy của nhà trường và một
số quy định của lớp để các bạn cán sự dễ theo dõi, kiểm tra giúp nhau cùng tiến bộ.
Tất cả các em đều được tham gia ý kiến, các em cùng nhau trao đổi xem có điểm nào
các em thấy khó thực hiện tôi sẽ giải thích và giúp các em làm tốt hơn. Sau đó tiến
hành phát động thi đua giữa các nhóm.
- Lớp tôi chia làm 6 nhóm, mỗi nhóm trưởng có một quyển vở để làm sổ ghi chép
những công việc của nhóm khi cần thiết. Nhiệm vụ của nhóm trưởng được tôi giao cụ
thể :

4


Làm tốt công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh ở lớp 4

+ Chủ tịch hội đồng tự quản: Điều hành chung công việc của lớp, theo dõi thi đua
giữa các nhóm, báo cáo với giáo viên chủ nhiệm khi có sự cố và là người phối hợp
chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm về tình hình hàng ngày của lớp.
+ Phó Chủ tịch hội đồng tự quản phụ trách học tập: Phụ trách công tác kiểm tra việc
làm bài, học bài của các bạn, chủ trì các cuộc họp, thảo luận nội dung bài học, giải
quyết các thắc mắc về bài học. Có trách nhiệm chỉ đạo lớp sinh hoạt 15 phút đầu giờ
truy bài.
+ Phó Chủ tịch hội đồng tự quản phụ trách văn nghệ, thể dục, thể thao: Phụ trách
kiểm tra, đánh giá công tác văn nghệ, thể dục, thể thao trong lớp. Chủ trì các tiết,
buổi sinh hoạt văn nghệ, thể dục, thể thao lớp, trường. Có trách nhiệm chỉ đạo lớp
sinh hoạt 15 phút đầu, giữa giờ hoạt động văn nghệ, thể dục, thể thao.
+ Nhóm trưởng: Điều hành công việc chung, theo dõi, đôn đốc các hoạt động hàng
ngày của nhóm về việc thực hiện nề nếp, nội quy, học tập,…
+ Nhóm phó: Cùng với nhóm trưởng điều hành công việc chung nhưng phụ trách về
việc thực hiện nội quy là chính.

nước trong từng giai đoạn.
Thực tế đã cho tôi thấy nếu muốn hiểu trò phải để chúng được bày tỏ ý kiến,
người giáo viên phải biết lắng nghe những ý kiến của học sinh dù đó là những ý kiến
chưa đúng. Phải tạo được một môi trường thân thiện giữa thầy và trò thì học sinh mới
có nhiều cơ hội và mạnh dạn bày tỏ những suy nghĩ của mình. Biết nghe và chia sẻ
với học sinh. Chuyện tưởng đơn giản là thế nhưng để làm được việc đó, nếu không có
tấm lòng thực sự thương yêu trẻ thì không thể làm được.
Nghiên cứu đặc điểm gia đình và tâm sinh lí từng học sinh để hiểu thêm những
nguyên nhân, yếu tố tích cực hoặc tiêu cực tác động đến các em để phân loại nhóm
học sinh theo đặc điểm học lực, tính cách, năng lực, hoàn cảnh,… Từ đó có giải pháp
giáo dục thích hợp. Để làm được điều đó, người giáo viên chủ nhiệm còn phải biết
phân tích được nguyên nhân của các hiện trạng, đặc điểm của từng học sinh để có
hình thức hỗ trợ kịp thời, phù hợp với từng đối tượng học sinh.
Ví dụ:
*Với đối tượng học sinh yếu tôi theo dõi và chia các em theo từng nhóm:
+ Học yếu do trí tuệ chậm phát triển.
Với các em học thuộc nhóm này tôi thường xuyên giúp đỡ ôn luyện thêm kiến
thức. Trong các giờ học tôi đặc biệt chú ý quan tâm, chỉ dẫn cụ thể từng kiến thức cho
các em; giúp đỡ thêm cho các em nắm lại bài học trong các giờ ra chơi, 15 phút đầu
giờ; phân công học sinh có năng lực kèm thêm theo nhóm.
6


Làm tốt công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh ở lớp 4

+ Tiếp thu chậm do hoàn cảnh, điều kiện gia đình không có thời gian cho các em
học tập.
Với các em học thuộc nhóm này tôi trao đổi với phụ huynh, động viên phụ huynh
tạo điều kiện quan tâm, nhắc nhở thêm, tạo cho các em có tâm thế thoải mái để tiếp
thu kiến thức tôt hơn, tự hoàn thành được các hoạt động giáo dục.

viên cần thận trọng, tạo sự gần gũi, quan sát tìm hiểu kỹ về gia cảnh và nguyên nhân
chính dẫn đến tình trạng bỏ học của học sinh là gì ?. Có tạo sự gần gũi mới thấu hiểu
được tâm tư, nguyện vọng, gia cảnh, từ đó giáo viên mới có cách tuyên truyền, vận
động phù hợp và có tính thuyết phục cao được, tạo được niềm tin trong lời nói, hành
động đối với phụ huynh.
Giáo viên chủ nhiệm lớp phải củng cố bằng cả cuộc sống của bản thân, trong đó
có trình độ chuyên môn, tri thức, phương pháp giảng dạy, sự mẫu mực, tâm huyết
trong khi giảng dạy. Muốn giảng dạy tốt, không chỉ có tri thức, phương pháp mà phải
truyền đạt bằng cả nhiệt huyết của người giáo viên chủ nhiệm với khẩu hiệu “Tất cả
vì học sinh thân yêu”, “Vì các em hôm nay là vì tương lai của dân tộc, đất nước”.
b. Đối với học sinh:
Tôi xem lại tình hình cụ thể của từng em ở năm học trước mà tôi đã nắm sau đó
tôi tiếp tục tìm hiểu tình hình gia đình cũng như những thay đổi về cách suy nghĩ của
các em đặc biệt là những em có hoàn cảnh khó khăn hay học sinh cá biệt của năm nay
và ghi cụ thể từng em để tiện theo dõi. Tôi thường tâm sự với học sinh ngoài giờ học,
cô trò trao đổi gần gũi những vấn đề bình thường trong cuộc sống để chúng có thể trò
chuyện với tôi. Bởi vậy học sinh của tôi có thể nói chuyện với tôi những gì chúng suy
nghĩ. Đôi khi học sinh của tôi bày tỏ những bức xúc của các em về một sự hiểu lầm
của bạn nào đó hay những vướng mắc về một vấn đề của trường, của lớp và tôi là
chỗ dựa tin cậy để giúp các em giải toả những vướng mắc đó.
Tôi thẳng thắn nhận lỗi nếu tôi thấy đôi khi có lời nói chưa đúng, làm gì đó chưa
vừa lòng dù đó là lỗi nhỏ. Cuối mỗi tuần, tôi sinh hoạt lớp đều đặn theo lịch. Học
sinh được trao đổi về những ưu điểm và tồn tại trong tuần qua, điều này rất quan
trọng. Thường thì lớp tôi học sinh trao đổi rất sôi nổi, nhận xét, phê bình một cách
thẳng thắn. Tôi sẵn sàng viết những lời khen hay những lời động viên vào một cuốn
vở của em nếu trong tuần đó học sinh có nhiều tiến bộ để em làm quà tặng bố mẹ.
Điều này học sinh tiểu học rất thích. Nếu trong tuần có học sinh chưa hoàn thành các
hoạt động học tập hay có một số năng lực, phẩm chất chưa tốt tôi thường gặp riêng
em để nghe em bày tỏ ý kiến, từ đó biết được nguyên nhân và tìm cách giúp em cố
gắng hoàn thành.

khí học tập của lớp tôi luôn sôi nổi. Tôi dành nhiều thời gian cho những hoc sinh yếu
hơn và điều này cũng được tôi giải thích rất rõ với cả lớp để các bạn hiểu và biết chia
sẻ giúp đỡ nhau khi tôi không có mặt kịp thời.
Đối với học sinh khuyết tật học hòa nhập, tôi đặc biệt quan tâm, thường xuyên
trao đổi với các giáo viên bộ môn giúp đỡ trong việc tham gia các hoạt động giáo
9


Làm tốt công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh ở lớp 4

dục, có giảm nhẹ yêu cầu về kết quả học tập, thường xuyên khen trước lớp nhằm
khuyến khích, động viên em tham gia tự tin, mạnh dạn trước tập thể. Bên cạnh đó tôi
luôn nhắc nhở học sinh trong lớp đoàn kết, thương yêu, luôn giúp đỡ và chia sẻ với
bạn trong học tập cũng như trong các hoạt động, tạo cho em nhận ra mình được học
tập trong môi trường thân thiện.
Trong từng tiết học, cuối buổi học tôi cho học sinh tự đánh giá kết quả học của
mình đạt mức độ nào, học sinh đánh giá học sinh, chỉ rõ bạn có tiến bộ không?, bạn
học tốt chưa, đã biết quan tâm, giúp đỡ bạn, mạnh dạn, tự tin chưa?,.. Từ đó giáo viên
kịp thời động viên, khích lệ, quan tâm giúp đỡ học sinh.
Cuối mỗi tháng, tôi lại dành thời gian để cô, trò cùng nhau tổng kết thi đua sau đó
bình chọn những bạn xuất sắc trong tháng, những bạn có nhiều tiến bộ. Về việc này
tôi để học sinh tự xếp loại theo sự bình chọn của tổ. Sau đó tôi xem lại và nếu thấy
hợp lý, tôi sẽ công bố xếp loại trước tập thể lớp. Với những học sinh cá biệt tôi
thường cho các em cơ hội để sửa chữa nhưng những cơ hội ấy cũng được thông qua ý
kiến của tập thể. Nếu học sinh có tiến bộ, tôi khen kịp thời để động viên. Đối với
những học sinh còn chưa tiến bộ, tổ cùng nhau bàn bạc, tìm nguyên nhân, đưa ra cách
giúp bạn tháo gỡ những vướng mắc mà bạn chưa vượt qua được trong tháng đó.
c. Đối với phụ huynh:
- Người giáo viên chủ nhiệm còn phải có năng lực vận dụng phương pháp vận động,
tuyên truyền trong phụ huynh học sinh phù hợp. Tuỳ theo các điều kiện, hoàn cảnh,

kiến nghị lên nhà trường giúp đỡ.
3. PHẦN KẾT LUẬN:
3.1. Ý nghĩa của sáng kiến
Với những biện pháp nêu trên, tôi thật sự vui mừng vì sự đầu tư của mình đã đạt
được kết quả tốt. Đa số học sinh của lớp tôi chủ nhiệm có ý thức, kỉ luật cao. Biết phê
và tự phê bình, biết đánh giá nhận xét mình, đánh giá bạn, quan tâm giúp đỡ cùng
nhau thi đua học tập rất sôi nổi ngay trong từng giờ học.
Đa số học sinh trong lớp đã có tinh thần tự giác cao, có tinh thần tự học. Giờ truy
bài thực sự hữu ích với các em vì đó chính là giờ tự học, tự kiểm tra rất có kết quả.
Các em mạnh dạn trình bày ý kiến và mong muốn của mình trước tập thể. Các cán
bộ lớp thực sự năng động hơn.
Các em đã tích cực chuẩn bị bài ở nhà, luôn sẵn sàng tham gia các phong trào của
lớp, của trường.

11


Làm tốt công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh ở lớp 4

Có tinh thần đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong học tập. Ý thức chấp hành nội quy
của trường tốt: Đồng phục khi đến lớp, xếp hàng khi vào lớp và ra khỏi trường
nghiêm túc, thẳng hàng.
Áp dụng những điều tôi đã nêu ra ở trên cho học sinh lớp tôi trong năm học 20142015 đã đạt được những kết quả cụ thể sau:
- Duy trì được sĩ số HS 100% (31/31 em)
- Kết quả học tập:
+ Các môn học và hoạt động giáo dục:
Môn Toán : Học sinh hoàn thành 31/31 đạt 100%.
Môn T.Việt : Học sinh hoàn thành 31/31 đạt 100 %
Môn Khoa : Học sinh hoàn thành 100 %
Môn Sử + Địa : Học sinh hoàn thành 100 %

môn và các đoàn thể trong trường.
3.2. Những kiến nghị, đề xuất:
- Giáo viên chủ nhiệm lớp phải thật sự yêu nghề, tâm huyết với nghề, luôn hết lòng vì
học sinh, là người có năng lực tổ chức, quản lí lớp, có kĩ năng sư phạm vững vàng,
phải tạo mối quan hệ tốt với HS, với phụ huynh HS.
- Giáo viên có kế hoạch giáo dục, kế hoạch bài giảng cụ thể, sát hợp với thực tế .
- Kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội.
- Đối với các phụ huynh phải cần quan tâm hơn nữa con em mình, phải quan tâm
đến sự nghiệp giáo dục, phải thật sự là tấm gương mẫu mực cho con em mình. Có
như vậy thì cuộc vận động “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của
Bộ GD&ĐT mới ngày càng đạt hiệu quả cao.
Trên đây là một số kinh nghiệm làm tốt công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục học sinh ở lớp 4. Tôi rất mong nhận được sự góp ý quý báu của Hội
đồng xét duyệt SKKN cùng các đồng nghiệp.
Xin trân trọng cảm ơn!

13