Đề tài: “Một số biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
cho trẻ 5 tuổi”
A. PHẦN MỞ ĐẦU:
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP
Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những kiến
thức sơ đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức cuả trẻ nhằm tạo ra thái
độ, hành vi đúng của trẻ đối với môi trường xung quanh. Việc khám phá quy luật tự
nhiên nhằm mục đích bảo vệ môi trường có thể bắt đầu từ lứa tuổi mầm non. Môi
trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con người và sự phát triển kinh tế
văn hóa của đất nước và của cá nhân.
Để đảm bảo cho con người được sống trong một môi trường lành mạnh thì việc
giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được hình thành và rèn luyện từ rất sớm, từ lứa tuổi
mầm non giúp con trẻ có những khái niệm ban đầu về môi trường sống của bản thân
mình nói riêng và con người nói chung là cần thiết. Từ đó biết cách sống tích cực với
môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh của cơ thể và trí tuệ.
Việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường tôi xác định là một trong những nhiệm
vụ quan trọng được tiến hành có kế hoạch, chiến lược cụ thể để phát triển toàn diện
nhân cách trẻ. Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được lồng ghép vào các hoạt động
hằng ngày tạo điều kiện để trẻ được trải nghiệm những vốn sống của bản thân.
Đồng hành với những suy nghĩ ấy bản thân tôi trăn trở, suy nghĩ nên giải quyết
vấn đề này như thế nào? Để mang lại hiệu quả giáo dục cao nhất là điều mà những
người làm công tác giáo dục phải quan tâm. Tôi cho rằng sự thành công của công tác
này không thể thiếu sự kết hợp chặt chẽ từ ba lực lượng giáo dục Gia đình-NhàtrườngXã hội.
Với tình hình thực tế tại lớp đang phụ trách, tôi nhận thức sâu sắc và xác định rõ
những việc cần làm ngay đối với trẻ, với Phụ huynh để đẩy mạnh công tác giáo dục
bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non. Vì vậy tôi đã chọn đề tài:
“ Một số biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5 tuổi”.
II. ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP
Như chúng ta đã biết với đề tài sáng kiến này tuy đã từng có nhiều người
nghiên cứu và thử nghiệm song ở mỗi độ tuổi khác nhau và mỗi trường, mỗi vùng miền
lại mang một đặc điểm riêng. Do vậy các giải pháp đưa ra áp dụng cũng không thể

tải gây khói bụi, tiếng ồn ....cũng làm ảnh hưởng rất lớn đến môi trường.
Trước thực trạng đó giáo dục bảo vệ môi trường đã trở thành vấn đề cấp bách
mang tính chiến lược toàn cầu . Chính vì thế mỗi một chúng ta cần tuyên truyền giáo
dục môi trường nâng cao nhận thức và trách nhiệm bỏ vệ môi trường trong hệ thống
giáo dục quốc dân vì thế cần giáo dục cho con người ngay từ lúc tuổi thơ để trẻ hiểu và
nhận thức về môi trường một cách tổng quát hơn. Đối với các em nhỏ đang ở độ tuổi
mẫu giáo thì ngành cũng đã có số biện pháp để giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho
các em như : cho các em lao động nhặt rác sân trường, tham gia phong trào làm cho
quê hương sạch hơn …. ở một số môn học cũng được lồng ghép chủ đề môi trường
vào giảng dạy, góp phần làm sạch hơn môi trường của chúng ta. Tuy nhiên các hoạt
động đó vẫn chưa đem lại hiệu quả lắm vì đa số trẻ nhỏ chưa có ý thức cao trong việc
bảo vệ môi trường, những việc làm của các em chưa có tính tự giác, khi nào giáo viên
nhắc nhỡ, yêu cầu thì các em mới làm, nếu có thì chỉ số ít các em làm. Vấn đề được
đặt ra, nếu một trường chưa có được một tập thể học sinh có ý thức về bảo vệ môi
trường thì việc thực hiện những phong trào thi đua “ Xây dựng trường học xanh –
sạch – đẹp”; “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” khó có thể thực
hiện tốt. Bằng chứng là ở một số trường học trong thành phố chúng ta vẫn còn nhìn
thấy rác ( bọc, giấy, chai nhựa, lá cây ….), cụ thể là trường mà tôi đang giảng dạy.
Trước thực tế đó, tôi cảm thấy bản thân phải tìm cách nào để giáo dục các em ý thức
bảo vệ môi trường tốt hơn, không những trong nhà trường mà còn ở gia đình và ngoài
xã hội.
1. Thuận lợi:


Được sự quan tâm của BGH nhà trường, tổ chuyên môn luôn tích cực chỉ đạo
trong công tác chuyên môn, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên để giáo viên có năng
lực vững vàng hơn.
Nhà trường đã trang bị về CSVC, mua sắm đồ dùng dạy học và hoạt động tương
đối đầy đủ.
Trường nằm trong diện xã bãi ngang ven biển nên được Huyện quan tâm đầu tư

- Gia đình các em cũng chưa giáo dục cho các em về ý thức bảo vệ môi trường, xem
đây là chuyện của các cô, của người khác .
+ Kết quả lớp tôi 5 tuổi như sau:
Lớp 5 tuổi
Tổng số trẻ
Trẻ có những kiến Trẻ có thói quen
thức ban đầu về hành vi, thái độ
môi trường sống tham gia bảo vệ môi
của con người
trường.
Không thực hiện


kinh nghiệm đưa ra
Tỷ lệ %

25 trẻ

12/25
48%

13/25
52%

II. CÁC BIỆN PHÁP
Việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ tuổi mầm non luôn là một hoạt
động mang tính giáo dục cao, nó đòi hỏi chúng ta phải nhạy bén, tận dụng nguồn
nguyên vật liệu thải bỏ để biến chúng thành những dụng cụ dạy học, đồ chơi cho trẻ
một cách đơn giản nhưng thể hiện rõ nét sự sáng tạo và ý tưởng phong phú qua mỗi
sản phẩm. Xuất phát từ những trăn trở ấy, tôi đã xây dựng kế hoạch tổ chức cũng như

đồ chơi dân gian mà trẻ yêu thích ( con trâu, chong chóng, diều…)
- Hoạt động ngoài trời: Quan sát cây cảnh có trong sân trường và ích lợi của các
loại cây. Chăm sóc cây xanh và trồng thêm một số cây trong vườn trường. Trò chuyện
và quan sát sự trưởng thành của chúng. Thực hành trồng cây và theo dõi sự phát triển


của cây theo các điều kiện môi trường.
Chủ đề: Tết và mùa xuân:
- Hoạt động ngoài trời: Cô và trẻ cùng trò chuyện về những hoạt động của trẻ
trong những ngày tết và cô giáo dục trẻ khi đi chơi tết, đến những nơi công cộng không
vứt
rác
bừa
bãi,
không
bẻ
cành
lộc,
ngắt
hoa
ngày
tết.
Cô yêu cầu trẻ và phụ huynh mang những vỏ hộp bánh, hộp kẹo tới lớp để làm đồ
dùng đồ chơi.
- Hoạt động góc: Góc tạo hình: Cô cho trẻ làm theo nhóm. Làm dây pháo trang
trí ở lớp và ở nhà bằng vỏ hộp chè, bìa cứng. Làm bánh chưng bằng vỏ hộp bánh cũ.
Tận dụng những quyển lịch bàn cũ và những tờ bìa cứng làm thiệp chúc tết …
- Hoạt động chiều: Cô và trẻ cùng dọn dẹp lớp, lau chùi đồ chơi để chuẩn bị đón
tết.
Chủ đề : Nước và các hiện tượng thiên nhiên:

lý các chất thải. Trong các trò chơi “ Bé tập làm nội trợ” giáo viên luôn chú ý dạy trẻ có


ý thức tiết kiệm nước và các nguyên liệu chế biến món ăn, thu gom đồ dùng gọn gàng
sau khi làm….
- Thông qua các trò chơi học tập : Trẻ tìm hiểu các hiện tượng trong môi trường,
trẻ học cách so sánh, phân loại các hành vi tốt, xấu đối với môi trường, phân biệt môi
trường sạch, môi trường bẩn và tìm ra nguyên nhân; trẻ biết giải các câu đố, kể lại các
câu chuyện về bảo vệ môi trường…
- Thông qua các trò chơi vận động : Trẻ mô tả các hành vi bảo vệ môi trường :
động tác cuốc đất, trồng cây, tưới nước, bắt sâu… ; hoặc làm hại môi trường : chặt
cây, dẫm lên thảm cỏ, đốt rừng, săn bắt chim, thú…
- Thông qua các trò chơi đóng kịch : Trẻ thể hiện được nội dung các câu chuyện
bảo vệ môi trường : “ Hạt đỗ sót”; “ Biết đi đâu”; “ Con hãy đợi rồi sẽ biết”; “ Nỗi đau
của lá”, trẻ biết thể hiện các hành vi có lợi, hành vi có hại cho môi trường.
Bên cạnh việc tích hợp, lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào
trong các chủ đề, các hoạt động giáo dục trẻ, tôi đã chú trọng lồng ghép thêm một nội
dung mới : Bé tiết kiệm điện. Tôi nhận thấy, đây là một nội dung cần phải được giáo
dục liên tục và thường xuyên để trẻ biết sử dụng các thiết bị điện trong gia đình một
cách hiệu quả và hợp lý, đồng thời phải giải thích cho trẻ hiểu : Tiết kiệm điện là bảo vệ
môi trường.
Tôi đã xây dựng kế hoạch giáo dục như sau:
- Hoạt động chính: Tìm hiểu cách sử dụng đồ điện tiết kiệm và an toàn. Cô nêu
ra ý nghĩa của việc sử dụng điện tiết kiệm đối với môi trường.
- Hoạt động góc: Xem truyện về việc sử dụng điện tiết kiệm và ảnh hưởng của
việc sử dụng tiết kiệm đối với môi trường.
- Hoạt động ngoài trời: Trò chuyện về ảnh hưởng của việc sử dụng tiết kiệm
điện đối với môi trường và những điều nên làm , không nên làm để tiết kiệm điện.
2. 2. Biện pháp 2: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường thông qua những
khái niệm đơn giản và gần gũi với trẻ:

vì vậy cần sử dụng đất như thế nào cho hợp lý và bảo vệ đất làm sao để không bị ô
nhiễm.
- Bên cạnh mối quan hệ giữa con người với động, thực vật, giáo viên còn giải
thích cho trẻ hiểu thêm về mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên: lợi ích và tác
hại của mưa, gió, nắng… để từ đó trẻ có các biện pháp phòng tránh: Trời nắng phải đội
mũ, ra đường phải đeo khẩu trang, khi trời mưa phải che dù, mặc áo mưa; không chơi
đùa dưới trời mưa, trời nắng. Khi trời mưa to, có sấm sét, không nên đứng dưới các
gốc
cây
to,
không
cầm
các
vật
bằng
sắt….
* Đưa ra kế hoạch trực nhật và lịch phân công trực nhật.
- Việc đưa ra kế hoạch trực nhật và phân công trực nhật theo lịch đã kích thích
tích tự giác của trẻ, giúp trẻ có tinh thần trách nhiệm cao với công việc được giao, đồng
thời tập cho trẻ có thói quen làm việc theo kế hoạch đã định.
- Tận dụng thời gian của giờ sinh hoạt chiều để giáo dục trẻ thói quen trực nhật
cuối ngày theo nhóm hoặc cá nhân. Chăm sóc góc thiên nhiên của lớp, sắp xếp, lau
dọn kệ đồ chơi, nhắc nhở bạn cùng nhau thực hiện.
2. 3. Biện pháp 3 : Sưu tầm, tìm kiếm, lựa chọn những mẫu đồ dùng, đồ
chơi đơn giản từ nguyên vật liệu thải bỏ.
- Bên cạnh những biện pháp vừa kể trên, tôi luôn kết hợp với Giáo viên cùng
lớp, cùng khối suy nghĩ, tìm kiếm, lựa chọn những mẫu đồ dùng, đồ chơi đơn giản
được tận dụng từ nguyên vật liệu thải bỏ để hướng dẫn trẻ cùng thực hiện. Tôi nhận
thấy, có rất nhiều sản phẩm được tạo ra từ nguồn nguyên vật liệu này và trẻ đã hào
hứng chơi với những đồ chơi ấy vì yếu tố mới lạ luôn hấp dẫn trẻ. Đồng thời, tôi cũng

huynh.
- Tuyên truyền và phối kết hợp với Phụ huynh trong công tác giáo dục ý thức
bảo vệ môi trường là một biện pháp không thể thiếu khi giáo dục cho trẻ. Bởi, chỉ có
làm tốt công tác tuyên truyền, vận động giáo viên mới nhận được sự hỗ trợ nhiệt tình
của Quý bậc Phụ huynh về nguồn nguyên vật liệu thải bỏ để giáo viên có thể tận dụng,
hướng dẫn các bé làm đồ chơi đơn giản cho mình. Đồng thời, cũng thông qua công tác
này, Phụ huynh sẽ hiểu rõ hơn tầm quan trọng của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi
trường cho con trẻ không phải chỉ ở phía nhà trường mà còn ở cả gia đình nữa .
- Song song với việc làm tốt công tác tuyên truyền, vận động phụ huynh, tôi còn
thường xuyên tìm và tải trên mạng các bài báo, phóng sự về nêu cao tinh thần, ý thức
bảo vệ môi trường nhằm phục vụ cho công tác giáo dục trẻ ngày một tốt hơn.
III. KẾT QUẢ CỦA SÁNG KIẾN
Với những biện pháp trên khi thực hiện tại lớp tôi đạt được một số kết quả như
sau:
Khuôn viên của trường, lớp ngày càng " xanh - sach - đẹp" và an toàn, thoáng mát
đã góp phần rất lớn thu hút các bậc phụ huynh đưa trẻ đến trường ngày một đông
hơn.
+ Đối với trẻ:
- 100% trẻ ở lớp bước đầu có ý thức bảo vệ môi trường từ những việc làm đơn
giản:
Thông qua giáo dục bảo vệ môi trường, trẻ biết chăm sóc, giữ gìn sức khỏe cho bản
thân. Biết giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh lớp học, biết cất đồ dùng và vật liệu gọn
gàng, đúng chỗ. Trẻ biết chăm sóc cây kiểng, tưới cây góc thiên nhiên, có ý thức tốt
bảo quản môi trường của lớp, của trường luôn luôn sạch đẹp.
Trẻ có những thói quen tốt bảo vệ môi trường như ăn singum xong biết vứt giấy gói
bọc bả singum lại bỏ vào thùng rác. Khi có nhu cầu vứt rác, mang rác tới thùng vứt
hoặc vứt rác vào nơi quy định. Không khạc nhổ bừa bãi, đi vệ sinh đúng chổ. Biết tiết
kiệm thức ăn, ăn hết suất, không làm rơi vãi, không bỏ thừa thức ăn, ăn xong biết đánh
răng tiết kiệm nước.
- 96% Trẻ khi nhìn thấy người khác xả rác bừa bãi biết nhắc nhở.

- Luôn phối hợp với giáo viên nhắc nhở trẻ ý thức bảo vệ môi trường ở mọi lúc
mọi nơi.
- Biết sử dụng các nhiên liệu (Xăng, gas, điện) và các nguồn tài nguyên ( Nước)
một cách hiệu quả, tiết kiệm.
- Nắm chắc kiến thức, hiểu biết cơ bản về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe
và môi trường.
- Có ý thức giữ gìn vệ sinh nơi công cộng.
C. PHẦN KẾT LUẬN:
3.1 Ý nghĩa của đề tài, sáng kiến, giải pháp
Là một giáo viên Mầm non tôi nhận thức đúng đắn về vai trò và tầm quan trọng
của công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ. Giáo dục ý thức bảo vệ môi
trường là một việc làm hết sức cấp bách không những chỉ cho thế hệ trẻ hôm nay mà
còn cho cả thế hệ trẻ ngày mai, chính vì vậy, giáo viên phải là người làm gương cho
trẻ, luôn có ý thức hướng dẫn và nhắc nhở trẻ kiên trì thực hiện những việc làm hàng
ngày có ý nghĩa bảo vệ môi trường và giáo dục trẻ biết yêu quý, gần gũi, thân thiện với


môi trường. Mỗi giáo viên là một tuyên truyền viên về giáo dục bảo vệ môi trường trong
nhà trường, các bậc phụ huynh và cộng đồng.
Thực hiện tốt chuyên đề "Chung tay bảo vệ môi trường" có thể nói chuyên đề
này tạo được tiếng vang trong nhà trường và quý bậc phụ huynh về ý thức bảo vệ môi
trường. Đặc biệt là việc phối hợp với giáo viên trong công tác hỗ trợ nguồn nguyên vật
liệu thải bỏ tận dụng để làm đồ chơi cho trẻ.
3.2 Kiến nghị đề xuất:
* Đối với nhà trường:
Nhà trường cần quan tâm hơn nữa đến việc bồi dưỡng chuyên môn. Tạo điều
kiện cho giáo viên được tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn về giáo dục bảo vệ
môi trường.
Thường xuyên theo dõi, đôn đốc nhắc nhỡ, dự giờ rút kinh nghiệm, hướng dẫn
cho giáo viên các biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường.