Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Cà Mau, ngày 15 tháng 02 năm 2013
BÁO CÁO HIỆU QUẢ SÁNG KIẾN

Đề tài: “ Một số biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu
giáo Trường Mẫu Giáo Bông Hồng – Thành Phố Cà Mau”
- Người thực hiện: Nguyễn Bích Thảo
- Thời gian thực hiện: Từ tháng 06/10/2012 đến tháng 31/5/2013
I/ SỰ CẦN THIẾT, MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC THỰC HIỆN SÁNG KIẾN:
Từ xưa ông cha ta đã quan tâm đến vấn đề môi trường sống qua câu tục ngữ,
thơ ca “ Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm”.
Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất có quan hệ mật thiết
với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát
triển của con người và thiên nhiên (Điều 1 luật BVMT của Việt Nam).
Mặc khác, hiện nay môi trường trên thế giới và ở Việt Nam đang bị ô nhiễm
nặng nề do gia tăng dân số quá nhanh, nghèo khổ và lạc hậu ở các nước đang phát
triển, đô thị hóa ở nhiều nơi, khí thải công trình, nhà máy, do sự tàn phá rừng, và
lượng rác thải trong sinh hoạt hàng ngày quá nhiều nhưng không được xử lý tốt. Một
trong những nguyên nhân cơ bản gây nên tình trạng trên là do sự thiếu hiểu biết, thiếu
ý thức của con người. Vì vậy hiểu biết về môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường
(GDBVMT) trở thành vấn đề hết sức cần thiết, cấp bách, có tính chiến lược toàn cầu.
Các nhà khoa học đều cho rằng GDBVMT cần được quan tâm đúng mức ngay từ lứa
tuổi mầm non
Nguyễn Bích Thảo - Trường Mẫu Giáo Bông Hồng Trang 1
Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo
vì lứa tuổi này dễ hình thành những nề nếp thói quen, những giá trị tốt đẹp, tạo cơ sở
cho việc hình thành nhân cách con người.
Trước thực trạng về sự ô nhiễm môi trường ở Việt Nam nói chung, thành phố
Cà mau nói riêng, ý thức bảo vệ môi trường của mọi người chưa cao, rác thải trong

trường lớp khang trang, sạch đẹp, trường có 9 phòng học, phòng truyền thống, phòng
hiệu trưởng, 1 văn phòng, 3 khu vệ sinh. Toàn trường có 2 thùng rác lớn do công ty
môi trường đô thị đặt ở nhà bếp và góc sân lớn, tất cả các phòng học, văn phòng và
sân chơi đều có sọt rác nhỏ, chổi quét và cây lau được trang bị đủ. Nguồn nước đảm
bảo vệ sinh được cung cấp bởi công ty nước sạch thành phố.
- Đội ngũ cán bộ - giáo viên đều đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn, tâm huyết với
nghề. Ban đại diện cha mẹ học sinh quan tâm tạo điều kiện cho trường trong mọi hoạt
động.
* Khó khăn:
- Diện tích phòng học nhỏ chưa đảm bảo diện tích theo qui định trường mầm
non, trung bình mỗi phòng 40m
2
, mà số lượng học sinh quá đông bình quân mỗi lớp có
gần 45 cháu, vượt xa tiêu chuẩn 35 cháu/lớp, mặc khác 2 khu vệ sinh cá nhân của trẻ
tương đối nhỏ, chiếm diện tích khoảng 20m
2
, mỗi khu chỉ có 5 hố tiểu tiện, do đó việc
chăm sóc vệ sinh và giáo dục trẻ giữ gìn vệ sinh còn gặp nhiều khó khăn dẫn đến kết
quả chưa cao.
- Đa số phụ huynh là cán bộ công chức, nhưng do cưng chiều con nên ý thức
giáo dục trẻ giữ gìn vệ sinh, bảo vệ môi trường còn hạn chế, nhiều phụ huynh đưa con
đến lớp còn mua quà bánh trước cổng, trẻ ăn đâu ném đó trên sân trường mà phụ
huynh không hề nhắc nhở.
Nguyễn Bích Thảo - Trường Mẫu Giáo Bông Hồng Trang 3
Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo
- Hầu hết trẻ chưa có thói quen quét rác, nhặt rác và lá cây cùng cô, cháu còn
vứt rác lung tung, tiểu tiện không đúng chỗ, còn bẻ cây hái hoa khi quan sát ngoài trời,
chưa có ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân, khi ăn uống còn rơi vãi thức ăn, có trẻ vứt thức
ăn xuống sàn nhà…vì chưa được phụ huynh quan tâm uốn nắn ở nhà.
- Một số giáo viên tuy có trình độ, có tinh thần trách nhiệm cao nhưng do thói

Trường mầm non, bản thân, gia đình, nghề nghiệp, phương tiện và luật lệ giao thông.
- Lĩnh vực con người với hiện tượng thiên nhiên; lĩnh vực con người với tài
nguyên và lĩnh vực con người với động, thực vật được tích hợp chủ yếu ở các chủ đề:
động vật, thực vật, quê hương đất nước và một số nghề.
- Các nội dung GDBVMT được cụ thể hóa vào các chủ đề nhằm giúp trẻ hiểu
về môi trường sống, nhu cầu của con người và sống tiết kiệm, biết cách phòng chống
khi môi trường bị ô nhiễm, cách bảo vệ môi trường.
- Theo từng chủ đề nhà trường phân công thay đổi cây cảnh cho phù hợp với
yêu cầu chuyên môn, chăm nom tưới nước bón phân cho cây, làm vệ sinh các khu vực
cho trẻ thấy được sự mới lạ, kích thích trẻ tìm tòi, học hỏi nhiều hơn.
Giải pháp 3: Tích hợp các nội dung GDBVMT cho trẻ vào các hoạt động
giáo dục:
Để giúp trẻ tiếp thu được các nội dung GDBVMT tôi chỉ đạo giáo viên sưu tầm
nghiên cứu tài liệu, lựa chọn và áp dụng một trong những phương pháp sau:
*Phương pháp thực hành trải nghiệm:
Đây là phương pháp dùng trò chơi vì trò chơi được sử dụng như phương pháp
đặc trưng đối với trẻ mầm non, mục đích của phương pháp trò chơi là giáo dục trẻ tinh
thần hợp tác.
Ví dụ : - Trong lĩnh vực con người và thiên nhiên: tổ chức cho trẻ chơi với lô
tô: chọn đồ dùng để tránh mưa, tránh nắng, chọn trang phục mùa đông, màu hè. Trò
chơi bán hàng : bán các loại hàng để che mưa che nắng;…
Nguyễn Bích Thảo - Trường Mẫu Giáo Bông Hồng Trang 5
Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo

-Trong lĩnh vực con người với môi trường: Muốn trẻ hiểu được thế nào là môi
trường bẩn, môi trường sạch và biết lau rửa, quét dọn sạch sẽ, sắp xếp đồ dùng đồ chơi
gọn gàng, ngăn nắp, cô giáo có thể chủ động tạo ra tình huống như: làm cho môi
trường lớp học bừa bộn, có nhiều giấy vụn, đồ dùng đồ sắp xếp không ngăn nắp. Giáo
viên cho trẻ nhận xét môi trường lớp học sạch hay bẩn đồng thời yêu cầu trẻ đưa ra
những hướng giải quyết, trẻ sẽ tự phân công công việc cho từng tổ hoặc từng cá nhân,

tự nhặt cơm rơi vãi để vào nơi qui định, ăn xong biết tự rửa tay, đánh răng, lau miệng.
* Phương pháp trò chuyện (dùng lời):
- Phương pháp này giáo viên có thể đàm thoại, trò chuyện, kể chuyện, đọc thơ,
giải thích…, mục đích để truyền đạt thông tin từ trẻ, đồng thời kích thích trẻ suy nghĩ,
chia sẻ ý tưởng, bộc lộ cảm xúc. Ví dụ: trong lĩnh vực con người với thế giới động
thực vật, để giúp trẻ nhận ra những việc làm tốt, những việc làm không tốt, kích thích
trẻ suy nghĩ, bộc lộ tình cảm cô kể trẻ nghe câu chuyện “ Bác gấu đen và hai chú
Thỏ”; “ hạt đỗ sót”…qua câu chuyện giúp trẻ hiểu thêm về đặc điểm tính cách của các
con vật, cây cối, trẻ biết tác dụng của thực vật đối với con người, đối với môi trường,
từ đó trẻ thêm yêu quí thiên nhiên.
* Phương pháp trực quan minh họa:
- Sử dụng phương pháp quan sát vật thật, tranh vẽ, những hoạt động của con
người giúp trẻ có thái độ và biện pháp phù hợp với môi trường, với các con vật và cây
cối. Ví dụ: lĩnh vực con người với thiên nhiên giáo viên có thể cho trẻ tìm hiểu về gió:
quan sát biểu hiện của lá cây, cành cây, tóc, quần áo của bạn, của cô, quan sát chong
chóng để nhận biết tại từng thời điểm có gió hay không có gió, hoặc cho trẻ xem ảnh,
băng hình về các loại gió: gió thổi nhẹ, gió thổi mạnh và rất mạnh, kết hợp trò chuyện
với trẻ. Ngoài phương pháp quan sát có thể sử dụng phương pháp thí nghiệm, mục
đích của phương pháp này tạo điều kiện cho trẻ được tham gia trải nghiệm qua đó có
thể cung cấp hoặc củng cố kiến thức, tuy nhiên đối với trẻ mầm non những thí nghiệm
Nguyễn Bích Thảo - Trường Mẫu Giáo Bông Hồng Trang 7
Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo
chỉ là đơn giản phù hợp với khả năng của trẻ như: trong lĩnh vực con người với thế
giới động thực vật tổ chức các thí nghiệm cây cần nước, ánh sáng, không khí, điều
kiện cho hạt nẩy mầm…
* Phương pháp dùng tình cảm và khích lệ:
- Mục đích của phương pháp này là để tuyên dương, khích lệ trẻ kịp thời khi trẻ
có thái độ hành vi bảo vệ môi trường. Đồng thời nhắc nhở nhẹ nhàng những hành vi
chưa có lợi cho môi trường, phương pháp này có thể sử dụng mọi lúc, mọi nơi ví dụ:
trong giờ đón trẻ, yêu cầu trẻ cất dép, túi đựng đồ dùng vào đúng nơi qui định, khi trẻ

chơi. Rèn cho trẻ thói quen đi vệ sinh đúng giờ, đúng chỗ và dội nước, rửa tay sau khi
đi vệ sinh xong.
- Hướng dẫn cho trẻ thực hiện những hành vi đơn giản như : Nhặt lá, giấy vụn,
vỏ hộp sữa xung quanh lớp học và sân trường bỏ vào thùng rác đúng nơi qui định hay
quét sân lớp học…trong đó lúc đầu chưa cần quan tâm nhiều vào kết quả công việc mà
chú trọng vào thái độ và động tác thực hiện của trẻ khi trẻ tiến hành để qua đó giúp trẻ
hình thành những thái độ và hành vi đúng. Không nên vì trẻ làm sai động tác hoặc vì
trẻ làm hư hại các đồ dùng mà không để trẻ thực hiện những hành vi này. Có thể nói, ý
thức bảo vệ môi trường được hình thành mạnh mẽ qua những hành động tưởng chừng
như hết sức đơn giản này.
Giải pháp 6: Công tác tuyên truyền:
- Hướng dẫn giáo viên thực hiện tốt công tác tuyên truyền BVMT đến các bậc
phụ huynh thông qua bảng tuyên truyền của lớp của trường với những hình ảnh to, rõ
ràng, đẹp, phù hợp chủ đề, thu hút sự chú ý của phụ huynh. Đồng thời lồng vào các
buổi họp lớp, họp phụ huynh học sinh, ngày lễ 20-11, 8-3, ngày tổng kết năm học tôi
đều đưa nội dung GDBBVMT tuyên truyền đến phụ huynh để họ hiểu sâu sắc tiếp sức
cùng với nhà trường giáo dục trẻ ý thức BVMT một cách hiệu quả.

Nguyễn Bích Thảo - Trường Mẫu Giáo Bông Hồng Trang 9
Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo
- Làm tốt công tác vận động, hỗ trợ của Phụ huynh về nguồn nguyên vật liệu
thải bỏ để giáo viên tận dụng, hướng dẫn các bé làm đồ chơi đơn giản cho mình. Sưu
tầm thêm các mẫu đồ chơi trên mạng internet, sách báo, tạp chí nước ngoài để làm
phong phú hơn ngân hàng đồ chơi tại lớp cho trẻ.Tạo sự hứng thú cho trẻ khi được
khám phá các loại nguyên vật liệu ấy và tự tay mình làm những món đồ chơi mình
thích. Tôi cho rằng làm tốt công tác này thì hiệu quả giờ học được tăng cao.
- Thực hiện lời kêu gọi của Bác Hồ “ Người người trồng cây, nhà nhà trồng
cây”. Trường chúng tôi phát động phong trào “ Bé yêu cây xanh” mỗi phụ huynh hỗ
trợ 1 loại cây xanh hoặc hoa kiểng ở gia đình, phụ huynh có ghi tên trẻ để trẻ theo dõi
và chăm sóc như: tưới hoa, nhổ cỏ, chăm sóc cây kiểng tạo môi trường xanh - sạch -

lá rụng cùng với các cô… có ý thức tốt bảo quản môi trường của lớp của trường luôn
xinh, luôn đẹp.
+ Trẻ có những thói quen tốt BVMT như ăn singum xong biết bỏ bả singum vào
thùng rác, không khạc nhổ bừa bãi, đi vệ sinh đúng chỗ…, Biết tiết kiệm thức ăn, ăn
hết suất, không làm rơi vãi, không bỏ thừa thức ăn, ăn xong chải răng biết tiết kiệm
nước. Biết cùng cô làm đồ dùng đồ chơi từ các nguyên liệu phế thải, chia sẻ hợp tác
với bạn bè và cha mẹ. Trẻ có hiểu biết về môi trường sống của con người, mối quan hệ
giữa con người với động thực vật. Các nguồn tài nguyên nước, đất, không khí.
+ Tỉ lệ trẻ đạt “ bé khỏe, bé ngoan” cấp trường tăng từ 90 đến 95%.
+ Tỉ lệ trẻ mắc các bệnh lây truyền qua môi trường như: sốt xuất huyết, tả ngày
càng giảm, sức khỏe của các cháu được đảm bảo để học tập và vui chơi.
+ Trẻ phát triển cân đối , hài hòa các mặt thể chất, tâm lý và xã hội. Hầu hết trẻ
theo kịp chương trình giáo dục mầm non và tỉ lệ trẻ lớp Lá được chuẩn bị đủ điều kiện
để vào lớp 1 luôn đạt 100%.
Nguyễn Bích Thảo - Trường Mẫu Giáo Bông Hồng Trang 11
Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo
+ Đội ngũ cấp dưỡng thực hiện tốt vệ sinh bếp, VSATTP, khâu sơ chế và qui
trình chế biến thức ăn luôn đảm bảo vệ sinh. Trường dược cục VSATTTP kiểm tra,
đánh giá và xếp loại tốt.
+ Khuôn viên của nhà trường ngày càng “ xanh- sạch - đẹp” và an toàn, thoáng
mát, đã góp phần rất lớn thu hút các bậc phụ huynh đưa trẻ đến trường ngày một đông
hơn.
V/ ĐÁNH GIÁ VỀ PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA SÁNG KIẾN:
Sáng kiến “ Một số biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu
giáo - Trường Mẫu Giáo Bông Hồng – Thành Phố Cà Mau” đã có tác động đến các
cá nhân trong và ngoài nhà trường như:
- Đội ngũ giáo viên được nâng cao ý thức BVMT, công tác soạn giảng và lên
lớp đã lồng ghép GDBVMT và có kế hoạch hướng dẫn trẻ giữ gìn vệ sinh một cách
thường xuyên liên tục. Biết vận dụng được các phương pháp phù hợp gắn với cuộc
sống thực của trẻ. Hình thành cho trẻ những thái độ bảo vệ môi trường.

Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ bé của bản thân tôi với mong muốn giáo
viên, nhân viên, trẻ và phụ huynh trường thực hiện tốt công tác BVMT. Rất mong
nhận được sự đóng góp, xây dựng ý kiến của các cấp lãnh đạo và bạn bè đồng nghiệp
để sáng kiến của tôi được hoàn thiện và hiệu quả hơn.

Ý kiến xác nhận Ngày 20 tháng 2 năm 2013
của Thủ trưởng đơn vị Người báo cáo
Nguyễn Bích Thảo
Nguyễn Bích Thảo - Trường Mẫu Giáo Bông Hồng Trang 13