PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU
Trong đời sống xã hội ta có thể thấy các hành vi vi phạm pháp luật hành chính
xảy ra khá phổ biến, dù ít hay nhiều những hành vi này đều xâm hại đến các quan hệ
xã hội mà pháp luật bảo vệ và gây nguy hiểm cho xã hội. Nói như vậy không có
nghĩa là ta có thể đồng nhất vi phạm pháp luật hành chính với tội phạn hình sự. Vi
phạm hành chính gây nguy hiểm cho xã hội nhưng chưa đến mức phải truy cứu trách
nhiệm hành sự. Nếu không phân biệt rõ hai lại vi phạm pháp luật này rất dễ xảy ra
tình trạng để lọt tội phạm hoặc xử lí oan người vi phạm chưa đến mức phạm tội.
Cũng như tội phạm, một khi một cá nhân hay tổ chức đã được xác định là vi phạm
hành chính thì cá nhân hay tổ chức đó phải bị xử phạt vi phạm hành chính về hành
vi vi phạm của mình. Để đảm bảo tính công bằng trong pháp luật thì nhà nước đã
đưa ra các hình thức xử phạt vi phạm hành chính khác nhau đối với các từng đối
tượng và hành vi khác nhau. Để tìm hiểu rõ hơn về hình thức xử lí vi phạm hành
chính em xin chọn đề bài “Phân tích các quy định của pháp luật hiện hành về
hình thức xử phạt vi phạm hành chính và chỉ ra sự kế thừa, phát triển của các
quy định này so với Pháp lệnh Xử lí vi phạm hành chính 2002 (sửa đổi, bổ sung
2007, 2008)”.
PHẦN II: NỘI DUNG
I, Quy định về hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong Luật Xử lí vi
phạm hành chính 2012:
1, Một số khái niệm cơ bản:
a, Khái niệm vi phạm hành chính:
Theo Khoản 1- Điều 2 Luật Xử lí vi phạm hành chính ta (viết tắt là Luật
XLVPHC) có thể đưa ra định nghĩa về vi phạm hành chính như sau: “Vi phạm hành
chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp
luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật
phải bị xử phạt vi phạm hành chính”. Theo đó ta có thể hiểu vi phạn hành chính là
hành vi trái pháp luật hành chính, xâm hại đến các mối quan hệ xã hội liên quan đến
quản lí hành chính nhà nước, ảnh hưởng đến trật tự quản lí xã hội, gây nguy hiểm
cho xã hội. Nhưng những hành vi này vẫn chưa được coi là tội phạm vì mức độ
nguy hiểm và mức độ gây thiệt hại của những hành vi này đều thấp hơn tội phạm

hình thức xử phạt cảnh cáo là hình thức xử phạt chính được áp dụng cho cá nhân hay
tổ chức vi phạm.cảnh cáo được coi là hình thức xử phạt nhẹ nhất trong các hình thức
xử phạt. Hình thức xử phát này được áp dụng cho các cá nhân hay tổ chức vi phạm
nhẹ, lần đầu, có tình tiết giảm nhẹ được quy đinh tại Điều 9 luật xử lí vi phạm hành
chính. Những cá nhân, tổ chức thực hiện những hành vi mà trong các văn bản pháp
luật quy định là có thể áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo hoặc những cá nhân chưa
thành niên (từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi) cũng có thể áp dụng hình thức xử phạt
này.
2


Ví dụ: Đối với hành vi gây tiêng động lớn làm ồn ào, huyên náo tại khu dân cư
nơi công cộng trong khảng thời gian từ 22 giờ ngày hôm trước đến 06 giờ sang ngày
hôm sau của cá nhân hoặc tổ chức sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000
đồng đến 300.000 đống theo Khoản 1 – Điều 6 Nghị định 167/2013/NĐ – CP quy
định xử phạt hành chính trong lĩnh vực anh ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng,
chống tệ nạn xã hội; phòng cháy chữa cháy; phòng chống bạo lực gia đình. Như vậy
nếu cá nhân hoặc tổ chức này vi phạm lần đầu hoặc là cá nhân từ đủ 14 đến dưới 16
tuổi sẽ bị xử phạt cảnh cáo.
Vì cảnh cáo là hình thức xử phạt nhẹ nhất mà nhà nước đưa ra đối với một hành
vi vi phạm hành chính nên mức độ nghiêm khác cũng thấp hơn chế tài hình phạt
cảnh cáo trong hình sự và cũng không bị coi là án tích như trong hình sự nên nó
mang tính giáo dục cao hơn là răn đe như hình phạt cảnh cáo trong hình sự, nó cũng
hướng người vi phạm đến việc nâng cao ý thức pháp luật, để họ có cơ hội sửa chữa.
b, Phạt tiền:
Phạt tiền là hình thức xử phạt chính được quy định tại Điều 23 Luật XLVPHC
2012. Theo đó ta có thể thấy điều luật này đã quy đinh rõ về mức phạt tiền đối với
cá nhân có điềm khác biệt so với mức phạt tiền của tổ chức. Đối với cá nhân mức
phạt tiền thấp nhất là 50.000 đồng, cao nhất là 1.000.000.000 đồng còn đối với tổ
chức mức phạt tiền thấp nhất là 100.000 đồng và cao nhất là 2.000.000.000 đồng.

nhẹ thì tiền phạt sẽ giảm xuống nhưng không quá mức tối thiểu, còn nếu có tình tiết
tăng nặng thì ngược lại. Ta thấy hình thức phạt tiền không chỉ có ý nghĩa giáo dục
mà còn đánh vào kinh tế của cá nhân tổ chức, nâng cao ý thức thực hiện pháp luật và
số tiền phạt được bổ sung và công quỹ quốc gia.
Ví dụ: Theo Điều 8, Nghị định 105/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập: Phạt tiền từ 500.000 đồng đến
1.000.000 đồng đối với hành vi ghi sổ kế toán không đầy đủ nội dung chủ yếu theo
quy định. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi ghi sổ kế
toán không tuân thủ phương pháp quy định của chuẩn mực kế toán và chế độ kế
toán. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi không có
chứng từ kế toán chứng minh các thông tin, số liệu ghi trên sổ kế toán hoặc số liệu
trên sổ kế toán không đúng với chứng từ kế toán. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến
30.000.000 đồng đối với hành vi giả mạo sổ kế toán.
Đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính việc áp dụng mức tiền phạt
cũng có những điềm riêng biệt: Người từ đủ 14 tuổi đến 16 tuổi chỉ bị phạt cảnh
cáo, không bị phạt tiền. Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi vi phạm hành chính bị
phạ tiền thì chỉ có thể phạt không quá một phần hai mức phạt đối với người thành
niên, trường hợp họ không có người nộp phạt thì người đại diện hoặc người giám
hộ nộp phạt thay.
c, Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình
chỉ hoạt động có thời hạn:
4


Khoản 2 – Điều 21 quy định hình thức xử phạt này có thể là hình thức xử phạt
chính hoặc là hình thức xử phạt bổ sung. Đối với hình thức tước quyền sử dụng
giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề Khoản 1 - Điều 25 quy định: “Tước quyền sử
dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn là hình thức xử phạt được áp
dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm nghiêm trọng các hoạt động được ghi trong
giấy phép, chứng chỉ hành nghề. Trong thời gian bị tước quyền sử dụng giấy phép,


trạt tự an toàn xã hội và việc hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ mà không cần
giấy phép có thể bị đình chỉ một phần hoạt động hoặc toàn bộ hoạt động của cá
nhân, tổ chức đó.
Không chỉ có thể ngăn chặn được hành vi trái pháp luật hành chính mà cá nhân
hau tổ chức gây ra, hình thức xử phạt này còn có thể ngăn chặn được những hậu
quả lớn hơn có thể xảy ra nếu không được ngăn chặn kịp thời.
Ví dụ: Quyết định 06/QĐ-XPVPHC của Cục Xuất bản - In và Phát hành có nêu
rõ, công ty Mỹ Quyên đã thực hiện hành vi vi phạm hành chính là in hai cuốn sách
Bộ luật dân sự và văn bản hướng dẫn thi hành 2014 và Bộ luật hình sự và văn bản
hướng dẫn thi hành 2014 của NXB Lao động - xã hội không có giấy phép hoạt động
in, quy định tại Nghị định 159/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt hành
chính trong hoạt động báo chí, xuất bản. Vì thế, công ty Mỹ Quyên bị phạt tiền 140
triệu đồng, đồng thời bị đình chỉ hoạt động trong 9 tháng.
d, Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính:
Cũng giống hình thức xử phạt trên, hình thức tịch thu tang vật, phương tiện vi
phạm cũng vừa có thể là hình thức xử phạt chính hoặc hình thức bổ sung. Những
tang vật để phục vụ hành vi vi phạm như phương tiện hang hoá hoặc tiền sẽ bị tịch
thu và sung vào công quỹ nhà nước. Việc tịch thu sẽ do người có thẩm quyền thực
hiện theo quy định của pháp luật. Hình thức xủ phạt này dành cho những cá nhân,
tổ chức cố ý thực hiện hành vi vi phạm hành chính nghiêm trọng. Những đồ vật bị
tịch thu (vật, tiền, phương tiện,…) là những tang vật trực tiếp của vi phạm hành
chính hoặc là cong cụ trực tiếp để thực hiện vi phạm hành chính, nếu không có tang
vật thì không thể vi phạm hành chính. Hoặc là những tang vật là ma tuý, vũ khí, vật
liệu nổ, vật phẩm cầm lưu hành, cổ vật, bảo vật quốc gia,… thì có thể tịch thu trong
mọi trường hợp. Như vậy hình thức này vừa có thể ngăn chặn được các hành vi vi
phạm hành chính gây ra hậu quả nghiêm trọng, vừa bổ sung cho công quỹ quốc gia,
vừa mang tính răn đe, giáo dục ý thức pháp luật cho mọi người.
Ví dụ: Theo quy định tại Điều 10 Nghị định 185/2013/NĐ-CP về xử phạt vi
phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng

3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng và có thể bị trục xuất.
II, Sự kế thừa, phát triển của các quy định về hình thức xử phạt hành chính
của Luật xử lí vi phạm hành chính 2012 so với Pháp lệnh Xử lí vi phạm hành
chính 2002 (sửa đổi, bổ sung 2007, 2008):
1, Về nội dung:
Về cơ bản, các hình thức xử phạt được quy định và phát triển dựa trên kết cấu
các hình thức xử phạt chính và hình thức xử phạt bổ sung của Pháp lệnh Xử lí vi
phạm hành chính (viết tắt là Pháp lệnh XLVPHC), trong đó, hình thức xử phạt tiền,
cảnh cáo vẫn giữ vai trò chủ đạo trong hệ thống hình thức xử phạt chính để làm cơ
sở cho việc giao Chính phủ quy định hình thức xử phạt áp dụng đối với mỗi hành vi
7


vi phạm hành chính cụ thể tại các nghị định. Bên cạnh đó Luật XLVPHC cũng có
những thay đổi, bổ sung cho các hình thức xử phạt để nhằm nâng cao sự chủ động
của người có thẩm quyền xử phạt và bảo đảm hình thức xử phạt được áp dụng phù
hợp với tính chất, mức độ của mỗi hành vi vi phạm.
a, Hình thức xử phạt cảnh cáo:
Trên cơ sở giữ nguyên tinh thần của Pháp lệnh XLVPHC quy định điều kiện để
áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo và giao cho người thi hành pháp luật quyết định
áp dụng trong từng trường hợp thực tế cụ thể như “hình thức xử phạt cảnh cáo chỉ
được áp dụng đối với người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi”. Luật XLVPHC bổ sung quy
định làm rõ thêm việc cá nhân, tổ chức vi phạm thực hiện hành vi vi phạm hành
chính là vi phạm nhỏ, lần đầu, có tình tiết giảm nhẹ chỉ có thể bị áp dụng hình thức
xử phạt cảnh cáo khi có quy định về việc áp dụng hình thức xử phạt này.
b, Hình thức phạt tiền:
Khoản 1 Điều 23 của Luật đã tăng mức phạt tối thiểu và tối đa nhằm bảo đảm
hiệu quả của việc xử phạt vi phạm hành chính, đáp ứng yêu cầu phòng, chống vi
phạm hành chính trong giai đoạn hiện nay. Mức phạt tối thiểu được điều chỉnh từ
10.000 đồng lên 50.000 đồng, mức phạt tối đa được điều chỉnh lên 2 tỷ đồng. Tuy

ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế xã hội của địa phương cũng như người lao
động trong doanh nghiệp. Vì lý do này, Luật đưa ra hình thức xử phạt đình chỉ hoạt
động có thời hạn được áp dụng trong trường hợp hành vi vi phạm phát sinh từ hoạt
động, vận hành của một quy trình, bộ phận nhất định của một doanh nghiệp, nhà
máy lớn chứ không phải toàn bộ doanh nghiệp, nhà máy đó, không cần thiết phải
tước giấy phép hoạt động để tránh việc gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh
của các bộ phận khác trong doanh nghiệp.
d, Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính:
Ngoài việc quy định việc tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là
việc sung vào ngân sách nhà nước, tiền, vật, hang hoá liên quan đến vi phạm thì
Điều 26 Luật XLVPHC còn nói thêm đối tượng áp dụng của hình thức xử phạt này
đó là những cá nhân, tổ chức vi phạm nghiêm trọng do lỗi cố ý. Ngoài ra việc quy
định về việc xử lí tang vật, phương tiện vi phạm cũng được quy định ở điều 82 của
luật này. Nó cũng không nói đến việc có thu tang vật, phương tiện mà cá nhân, tổ
chức không phải là chủ sở hữu hay không như trong Pháp lệnh. Tuy nhiên việ này
cũng sẽ gây nhiều khó khăn cho các nhà làm luật khi giải quyết những vụ việc liên
quan khi mà cá nhân tổ chức không phải là chủ sở hữu của tang vật, phương tiện bị
tịch thu. Nếu tịch thu những tang vật phương tiện này sẽ ảnh hưởng đến quyền của
chủ sở hữu tang vật, phương tiện đó trên thực tế.
e, Trục xuất:
Về cơ bản quy định về hình thức trục xuất trong Luật XLVPHC kế thừa từ Pháp
lệnh XLVPHC, không có gì thay đổi. cũng có điểm cần lữu ý đó là theo Pháp lệnh
9


quy định chỉ hình thức xử phạt trục xuất có thể áp dụng là hình thức xử phạt chính
hoặc là hình thức xử phạt bổ sung. Nhưng trong luật đã quy định có thêm hai hình
thức xử phạt bổ sung khác là Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề
có thời hạn và Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính.
2. Về hình thức, bố cục:

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam (NXB Công an nhân dân)
2. Luật xử lí vi phạm hành chính
3. Pháp lệnh xủ lí vi phạm hành chính 2002 (chỉnh sửa bổ sung 2007, 2008)
4. Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013của Chính phủ Quy định xử
phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh và trật tự, an toàn xã hội;
phòng chống tệ nạn xã hội, phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực
gia đình: />5. Nghị định 105/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh
vực kế toán, kiểm toán độc lập:
/>p_page_id=125785710&pers_id=132707867&item_id=135919981&p_details
=1
6. Nghị định 171/2013/NĐ-CP ngày 13/11/2013 quy định xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt:
/>7. Quyết định 06/QĐ-XPVPHC của Cục Xuất bản - In và Phát hành:
/>8. Nghị định 185/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động
thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng, hành vi sản xuất, buôn bán hàng cấm. />9. Nghị định 112/2013/NĐ-CP về quy định hình thức xử phạt trục xuất, biện
pháp tạm giữ người, áp giả người vi phạm theo thủ tục hành chính và quản lý
người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam trong thời gian làm thủ tục
trục xuất: />
11