BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến : “Một số biện pháp tổ chức tốt các trò chơi thực nghiệm
giúp trẻ 4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường mầm non ”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Lĩnh vực phát triển Nhận thức
3. Tác giả:
Họ và tên: Đỗ Thu Hà

Giới tính: Nữ

Ngày/tháng/năm sinh: 18/06/1981
Trình độ chuyên môn: Đại học
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Phạm Kính Ân
Điện thoại: 01638585963 . Email:
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến : 100%
4. Đơn vị áp dụng sáng kiến
Tên đơn vị: Trường Mầm non Phạm Kính Ân
Địa chỉ: Thị trấn Hưng Nhân, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình
5. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Tháng 9 năm 2017


CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- tự do- hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi:- Hội đồng xét duyệt TĐKT Phòng GDĐT Hưng Hà
- Hội đồng xét duyệt TĐKT Trường Mầm non Phạm Kính Ân
Tôi ghi tên dưới đây:
Họ và tên: Đỗ Thu Hà
Ngày tháng năm sinh: 18/06/2017

* Nội dung giải pháp
Đáp ứng yêu cầu xã hội việc đổi mới hình thức phương pháp dạy học hiện
nay là cấp thiết trong đó “học bằng chơi” “chơi mà học” là hoạt động chủ đạo. Việc
đưa chương trình giáo dục Mầm Non mới hiện nay đang thực hiện đại trà là điều
kiện tạo nhiều thuận lợi cho giáo viên linh hoạt trong việc lựa chọn nội dung dạy
học nhằm tích cực hóa đưa trẻ, đòi hỏi sự tích cực nâng cao kiến thức ở giáo viên.
Có thể nắm bắt các khái niệm trừu tượng nhưng trẻ vẫn cần các sự việc có
thực để giải thích các khái niệm đó. Chính vì vậy, được trực tiếp thí nghiệm với các
vật mà mình đang học quả là một điều thích thú đối với trẻ.


1. Khảo sát khả năng khám phá khoa học của trẻ

2. Xây dựng kế hoạch thực hiện các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ khám phá
khoa học theo chủ đề.
3. Xây dựng môi trường lớp học gây hứng thú cho trẻ tham gia thực hiện
4. Sưu tầm, sáng tạo cho trẻ thực nghiệm và tổ chức có hiệu quả.
5. Phối kết hợp với phụ huynh để cùng giúp các con thực hành thí nghiệm
khám phá khoa học đạt kết quả cao.
*Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
+ Giáo viên nhiệt tình tâm huyết với nghề, chuẩn bị tốt bài dạy phù hợp với
các đối tượng trẻ. Khi trẻ thực hiện phải có sự giám sát của giáo viên
+Đồ dùng phải tuyệt đối an toàn, thu hút trẻ tham gia vào hoạt động
*Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng
kiến theo ý của tác giả
Tạo điều kiện cho trẻ hoạt động ở mọi lúc mọi nơi, động viên khích lệ trẻ
tích cực tham gia vào các hoạt động.
Giáo viên phải khen gợi kịp thời những sản phẩm trẻ tạo ra và tôn trọng ý
tưởng của trẻ, lấy trẻ làm trung tâm là gợi thêm để trẻ tư duy, trí tưởng tượng tạo ra
sản phẩm sáng tạo mà trẻ thích.

nhiều hoạt động khác nhau trong ngày. Trong đó hoạt động “khám phá khoa học”
có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển nhận thức cho trẻ. Hoạt động này nhằm


thể hiện sự thích thú và đam mê khám phá sẽ nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên
trong trẻ chứ không phải là những kiến thúc khoa học mà trẻ thu lượm được. Đồng
thời thông qua các hoạt động khám phá khoa học sẽ giúp cho trẻ dần hình thành và
phát triển các kỹ năng quan sát, kỹ năng tư duy, phân tích, tổng hợp, khái quát và
những đam mê được tìm hiểu khoa học.
Để làm được như vậy thì các trò chơi thực nghiệm là không thể thiếu để trẻ
được trải nghiệm và giải quyết tình huống một cách rất sáng tạo bằng tính tò mò
bẩm sinh vốn luôn xuất hiện không ngừng trong cuộc sống hàng ngày, nhận ra
những quy luật trong quá trình sinh hoạt của con người. Việc vừa mang lại niềm
vui và sự quan tâm về khoa học một cách tự nhiên, vừa chuẩn bị một nền tảng suy
nghĩ khoa học đang trở thành một mục tiêu lớn trong ngành giáo dục khoa học
mầm non. Hơn nữa, điều đó cũng giúp ích cho trẻ hình thành thái độ sống khoa học
và tự mình tìm được phương pháp giải quyết vấn đề một cách sáng tạo.
Tuy nhiên ở các trường mầm non hiện nay, việc tổ chức các hoạt động thử
nghiệm giúp trẻ khám phá khoa học còn rất hạn chế. Một mặt do quá trình thực
hiện các thí nghiệm khám phá khoa học rất phức tạp mất nhiều thời gian, bên cạnh
đó việc tìm tài liệu, sách báo hướng dẫn các trò chơi thực nghiệm đơn giản và gần
gũi với trẻ chưa phong phú
1. Thuận lợi:
- Trường mầm non tôi đang công tác luôn đạt danh hiệu “ Trường tiên tiến”
của huyện và liên tục có giáo viên giỏi cấp tỉnh, cấp huyện, có nhiều sáng kiến đạt
giải các cấp .
- Bản thân tôi là giáo viên dạy giỏi cấp huyện trong nhiều năm và có tâm huyết với
nghề, ham học hỏi, luôn cố gắng tìm tòi, sáng tạo trong giảng dạy để tìm ra các
biện pháp gây hứng thú cho trẻ trong các hoạt động.


Bắt đầu đưa ra những dự đoán dựa trên những gì trẻ được trải nghiệm. Thích
nghĩ ra các lời giải thích về những gì quan sát được, thường thêm các chi tiết tưởng
tượng vào các sự sự việc
*Nội dung của giải pháp
Có thể nắm bắt các khái niệm trừu tượng nhưng trẻ vẫn cần các sự việc có
thực để giải thích các khái niệm đó.
Trẻ bắt đầu suy nghĩ lập kế hoạch cho một hoạt động, chẳng hạn như nghĩ về
việc gieo hạt trước khi trẻ thực hiện hành động thực tế. Chính vì vậy, được trực
tiếp thí nghiệm với các vật mà mình đang học quả là một điều thích thú đối với trẻ.
Từ đó tôi đã tiến hành một số biện pháp như sau :
1. Khảo sát khả năng khám phá khoa học của trẻ
Để giúp cho việc xây dựng các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ khám phá
khoa học hiệu quả, thực sự có chất lượng, đáp ứng được tình hình thực tế của lớp,
phù hợp với khả năng của học sinh lớp mình thì đây là việc làm vô cùng quan
trọng. Việc đánh giá chính xác thực trạng sự phát triển của trẻ về nhận thức sẽ giúp
giáo viên hiểu rõ hơn về kiến thức, kỹ năng , thái độ của học sinh lớp mình về hoạt
động khám phá khoa học. Rồi từ đó cô giáo sẽ biên soạn, hệ thống hóa và sáng tạo
các trò chơi thử nghiệm để tổ chức khám phá khoa học cho trẻ phù hợp, các cô
không cần quá coi trọng kiến thức thu được mà cần chú ý tới cảm nhận của trẻ tới
cách khám phá như thế nào?.
Bắt đầu từ tháng 9, tôi đã lên kế hoạch khảo sát trẻ ( Qua việc theo dõi các hoạt
động trong ngày của trẻ, cùng với việc tổ chức cho trẻ tham gia một số hoạt động
trải nghiệm khám phá khoa học để đánh giá trẻ ) bao gồm các tiêu chí: Khả năng
quan sát, khả năng so sánh, khả năng phân loại, khả năng giao tiếp, thao tác thực
nghiệm, khả năng phán đoán, khả năng suy luận.


2. Xây dựng kế hoạch thực hiện các trò chơi thực nghiệm giúp trẻ khám
phá khoa học theo chủ đề
Trong nhiều năm công tác giảng dạy lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tôi luôn tìm tòi

khám phá khoa học. Và tôi đó thực hiện theo bảng kế hoạch xây dựng các trò chơi
thực nghiệm theo chủ đề như sau:
stt
1

Chủ đề
Bản thân
( 3 thử nghiệm)

2

Gia đình
( 4 thử nghiệm)

3.

4

5

6

Nội dung thực hiện
Các trò chơi thử nghiệm
- Khám phá về một số - Sờ ,ngửi ,nếm và đoán tên
đồ vật
giác quan của cơ thể
- Truyền tin
con người.
- Bé khám phá bản thân

về sự chuyển động
- Khám phá khoa học Hoa nở như thế nào?
về thực vật.
- Chọn lá
- Mầm và rễ
- Cây cần gì để lớn lên và phát
triển.
- Vui cùng trái cây
- Hoa đổi màu
- Quan sát chồi non
- Sờ, Ngửi đoán tên
Cho trẻ khám phá về Đồ chơi chìm và nổi ( thả


( 1 thử nghiệm)

7

Nước và
mùa hè
( 10 thử nghiệm)

nguyên lý chìm nổi, thuyền.)
- Xe chạy nhanh chậm
nguyên lý chuyển
động
Khám phá khoa học Sủi bóng nước như thế nào?
- Hút và bắn nước
về nước và một số
- Thổi không khí vào nước

giúp trẻ khơi dậy tính tò mò, óc sáng tạo, những hiểu biết về các sự vật, hiện tượng
xung quanh và giáo dục trẻ thái độ ứng xử đúng đắn với thiên nhiên, với xã hội.
Đối với góc chơi “Bé với thiên nhiên”, tôi đó thiết kế những hình ảnh có màu sắc
bắt mắt, nội dung sáng tạo, phù hợp, chứa đựng những nội dung học tập, giúp trẻ
hoạt động khám phá một cách tích cực và hiệu quả
Góc chơi “Bé với thiên nhiên”
Góc chơi có rất nhiều hình ảnh kích thích tính tư duy tìm hiểu khám phá cho
trẻ như quá trình về sự phát triển của cây giúp trẻ hình thành những hiểu biết về sự
sinh trưởng và phát triển của cây xanh. Bảng pha màu giúp trẻ hiểu biết về cách
pha trộn màu sắc từ hai màu hay ba màu có thể tạo ra màu mà trẻ yêu thích. Hay
những hình ảnh mang tính chất giáo dục giúp trẻ có những thái độ đúng đắn với
thiên nhiên và sự vật xung quanh. Để phát triển toàn diện nhận thức cho trẻ thông
qua góc chơi thì ngoài những hình ảnh mang tính lý thuyết, giáo viên cần cho trẻ
được thực hành để trẻ được trải nghiệm và giải quyết tình huống một cách sáng
tạo. Trong những giờ hoạt động góc tôi thường xuyên chuẩn bị chu đáo các đồ
dùng để trẻ được chơi và tham gia hoạt động thực tế nhằm đem lại niềm vui cho
trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy, óc sáng tạo và quan tâm hơn đến khoa học một cách
tự nhiên
Trò chơi : Trẻ chơi pha màu nước - Trẻ phối màu trên giấy
Kết quả, môi trường lớp học được xây dựng sáng tạo và hấp dẫn trẻ học sinh
lớp tôi đã rất tích cực tham gia vào các hoạt đọng khám phá, qua đó vốn hiểu biết
cho trẻ về thế giới xung quanh, phát huy khả năng tư duy sáng tạo. Trẻ lớp tôi luôn
tò mò, tự đặt câu hởi về những sự vật, hiện tượng xung quanh với bạn, cô và người
lớn. Các cháu còn biết tự tìm hiểu những điều trẻ chưa biết.
4. Sưu tầm, sáng tạo cho trẻ thực nghiệm và tổ chức có hiệu quả.
Thiên nhiên bao la rộng lớn là một hành tinh đầy ắp những bí mật khơi dậy
trí tưởng tượng của trẻ thơ, chính vì vậy để khơi dậy cho trẻ niềm đam mê khám


phá khoa học giáo viên cần chú ý tới cảm nhận của trẻ và cách trẻ khám phá thế

bằng cách áp sát quả bóng bay vào tai bạn đứng thứ hai và cứ như vậy cho tới trẻ
cuối cùng
Trẻ cuối cùng sẽ đoán tên giác quan trong bức tranh mà cô yêu cầu
* Giải thích và kết luận:
Quả bóng bay khi thổi to lên sẽ có khí ở bên trong. Vì vậy khi áp tai vào quả
bóng bay sẽ nghe được tiếng vang của người nói ở bên vọng sang
4.2 Chủ đề : Gia đình
VD: Trò chơi thử nghiệm : Vật chìm – vật nổi
* Mục đích:
Trau dồi óc quan sát, khả nang dự đoán và phân loại, giúp trẻ nhận biết
những chất liệu nổi- chìm trong nước.
* Chuẩn bị:
2 thùng đựng đầy nước
2 cái thìa inox ( sắt, nhôm ), 2 cái đĩa bằng sứ, 2 cái đĩa bằng inox
2 cỏi thìa bằng nhựa, 2 đĩa bằng nhựa
* Cách tiến hành:
Cho trẻ phỏng đoán đồ dùng chìm nổi và gắn kết quả vào bảng dự dự đoán
kết quả
Cô cho trẻ thả từng đồ dùng vào nước. Trẻ nêu nhận xét và giải thích lí do tại sao
đồ dùng làm bằng chất liệu inox,sắt, nhôm, bằng sứ lại chìm xuống dưới nước, còn
đồ dùng làm bằng nhựa thì nổi trên mặt nước. Sau đó cho trẻ gắn kết quả vào bảng
* Giải thích và kết luận:
Từ thí nghiệm trên cho thấy các vật làm bằng chất liệu như sắt, inox, nhôm,
sứ có trọng lượng nặng nên chìm xuống dưới nước, còn các đồ vật làm bằng chất
liệu nhựa có trọng lượng nhẹ nên nổi trên mặt nước


4.3.Chủ đề : Nghề nghiệp
VD: Trò chơi thử nghiệm : Hỗn hợp cát, vôi, xi măng
* Mục đích

* Chuẩn bị:
- Khoảng trống và không gian trên tường
- Bóng đèn chiếu ánh sáng lên tường
* Cách tiến hành
Cô chiếu ánh sáng lên tường và dùng các ngón tay tạo thành bóng hình các
con vật. Cô giáo động đậy các ngón tay để cho hình các con vật thêm sinh động
- Cho trẻ tạo thành hình bóng các con vật và thi xem bạn nào tạo thành nhiều hình
các con vật nhất
* Giải thích và kết luận
Ánh sáng khi vào trong bóng tối nếu chiếu lên tường ở một khoảng không
gian sẽ tạo ra bóng hình của vật được ánh sáng chiếu lên. Kích thước vật sẽ được
phóng to hơn nếu đưa sát vào bóng đèn, và nhỏ hơn nếu đưa gần bức tường và xa
bóng đèn
4.5. Chủ đề : Thực vật
VD: Trò chơi thực nghiệm : Hoa nở như thế nào?
* Mục đích:
- Trẻ sử dụng sự khéo léo của đôi bàn tay để gấp hoa giấy thành nụ hoa
- Trẻ biết quá trình hoa nở: Từ nụ thành hoa.
* Chuẩn bị:
Chậu đựng nước.
Hoa giấy các kiểu, các màu.
* Cách tiến hành


Trẻ tạo nhóm lấy hoa giấy ra gấp, xếp thành nụ hoa và thả vào chậu nước
xem có hiện tượng gì xảy ra.
Trẻ thả nụ hoa gấp và quan sát hoa nở như thế nào?
Giải thích và kết luận:
Nụ hoa làm bằng giấy khi thả xuống nước, đợi một thời gian ngắn nước sẽ
ngấm vào trong làm các cánh hoa bung ra giống như nụ hoa đang nở thành bông

Quạt trần, quạt nan, quạt mo, quạt giấy
Các đồ dùng khác nhau: Giấy màu, vải mỏng, kẹp ghim, kéo, xắc xô...
*. Cách tiến hành:
Đặt các đồ vật trên bàn, cho trẻ quan sát phỏng đoán “ Vật nào bay và
không bay khi mở quạt hoặc thổi ”
Trẻ nêu ý kiến cá nhân và giải thích lý do tại sao?
Cô mở quạt và quan sát xem vật nào bay và không bay
Trẻ lí giải hiện tượng
* Giải thích và kết luận:
- Những vật thường bay khi gặp gió là những vật nhẹ như giấy, vải. Cũng
như những vật như kẹp ghim, kéo… được làm từ sắt nặng nên khi gặp gió thì
không bay được
5. Phối kết hợp với phụ huynh để cùng giúp các con thực hành thí
nghiệm khám phá khoa học đạt kết quả cao.
Để giúp trẻ phát triển toàn diện thì việc phối kết hợp giữa nhà trường và
gia đình là việc quan trọng. Chính vì vậy giáo viên cần phải trao đổi thường xuyên
việc học tập và vui chơi của trẻ tới các bậc phụ huynh, để việc học của trẻ được tốt
nhất khi đến trường cũng như khi về nhà.
Ngay từ đầu năm học tôi đó xây dựng nội dung tuyên truyền tới các bậc phụ
huynh giúp các con thực hành thí nghiệm khám phá đạt kết quả cao và nội dung
được thể hiện như sau:
* Nội dung:
Thông báo từng chủ đề các con đang học để các bậc phụ huynh nắm được
Lên kế hoạch trước về nội dung khám phá trong chủ đề


Vận động phụ huynh đóng góp các nguyên liệu: vỏ hộp, chai lọ, xi măng,
cát…để các thí nghiệm của trẻ được phong phú.
Phụ huynh cần quan tâm, giải thích và cùng làm tại nhà với trẻ khi trẻ có
yêu cầu với những thí nghiệm khó.

mới, tạo cơ hội cho các con học sinh phát triển toàn diện hợn, giúp cho các chị em
đồng nghiệp thực hiện các giải pháp mới này đã đạt kết quả rất tốt. Trường tôi coi
đây là một chuyên đề giảng dạy được đưa ra tổ chuyên môn và hội đồng chuyên
môn nhà trường tham gia góp ý để hoàn thiện hơn trong công tác giảng dạy.
3.4 . Hiệu quả lợi ích thu được của giải pháp
Bản thân tôi thiết nghĩ mỗi đơn vị trường học có thể thưc hiện sáng kiến này
để nâng cao
• Sự hứng thú, tò mò, thích khám phá các sự vật hiện tượng xung quanh.
• Hình thành cho trẻ một số kỹ năng, thao tác thử nghiệm khám phá khoa học.
• Trẻ ngày càng có kỹ năng quan sát tốt, biết suy đoán, phán đoán nhằm tìm ra một
kết quả chính xác.
• Không chỉ khám phá trong góc khoa học hoặc trong các hoạt động khoa học mà
trẻ còn được khám phá, áp dụng và phát hiện được rất nhiều điều qua các môn học
khác.
Sau thời gian 1 năm tiến hành tổ chức các trò chơi thực nghiệm khám phá
khoa học cho trẻ MGN 4-5 tại lớp B1 - Trường mầm non Phạm Kính Ân , kết quả
đạt được như sau
Tôi đã cho trẻ thực hiện được 40 trò chơi thử nghiệm trong đó:
Số lượng trò chơi thửSố lượng trò chơi thử
Chủ đề

nghiệm đã thực hiện

nghiệm đạt kết quả cao


Bản thân
Gia đình
Thế giới thực vật
Thế giới động vật

luận của trẻ cũng được phát triển. Qua các hoạt động này trẻ được trải nghiệm và
tự phát hiện ra các đặc điểm, mối quan hệ giữa các sự vật hiện tượng xung quanh,
tiếp thu các kiến thức khoa học dễ dàng hơn.
Thường xuyên sưu tầm, sáng tạo những trò chơi thực nghiệm khám phá
khoa học mới phù hợp với chủ đề học của trẻ.
Khi tổ chức các trò chơi thực nghiệm khám phá khoa học trẻ phải được chơi
1- 2 lần trong 1 chủ đề, tránh sự trùng lặp nhiều gây nhàm chán đối với trẻ . Giáo
viên có thể tổ chức các trò chơi thực nghiệm khám phá khoa học cho trẻ ở trong
tiết học và ngoài tiết học.
Phối kết hợp, trao đổi tình hình học tập của trẻ thường xuyên với các bậc
phụ huynh để trẻ được phát triển một cách tốt nhất khi ở lớp cũng như ở nhà.
4. Cam kết không sao chép hoặc không vi phạm bản quyền


Tôi xin cam đoan sáng kiến " Một số biện pháp tổ chức tốt các trò chơi thực
nghiệm giúp trẻ 4 – 5 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường mầm
non " là do tôi nghiên cứu qua thực tế giảng dạy, qua tài liệu và học hỏi chị em
đồng nghiệp. Nếu xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu đối với nội dung của sáng
kiến tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo sở GD&ĐT
Thái Bình.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của tôi, tôi rất mong được tổ chuyên môn, các
cấp lãnh đạo đóng góp thêm nhiều ý kiến, ý tưởng để bản sáng kiến kinh nghiệm
này đạt hiệu quả cao hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn !

Cơ quan đơn vị áp dụng sáng kiến
2017

Hưng Nhân, ngày 10 tháng 10 năm
Tác giả sáng kiến