VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐẶNG TIẾN DŨNG

GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG
NGUỒN LỰC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
TẠI HUYỆN MỸ HÀO, TỈNH HƢNG YÊN
Chuyên ngành: Kinh tế học
Mã số: 60.31.01.01

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ HỌC

Hà Nội,
1 2017


Công trình được hoàn thành tại: Học viện Khoa học xã
hội, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. PHẠM VĂN KHÔI

Phản biện 1: Hoàng Văn Tú
Phản biện 2: Vũ Thư

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận
thạc sĩ họp tại: Học viện Khoa học xã hội 10 giờ 50 phút
ngày 08 tháng 08 năm 2015

Có thể tìm hiểu luận văn tại: Thư viện Học viện Khoa

1


Tuy nhiên, kết quả đạt được chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế
và yêu cầu đặt ra. Nông nghiệp phát triển chưa bền vững, chuyển dịch cơ
cấu và đổi mới cách thức sản xuất tại địa phương còn chậm; nguồn lực đầu
tư cho phát triển NNNT còn ít; sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp
còn yếu; năng suất lao động, hiệu quả kinh tế còn thấp; công nghiệp dịch vụ
ở nông thôn phát triển chậm; công tác quy hoạch, quản lý đất đai ở nông
thôn còn nhiều hạn chế. Những yêu cầu lớn và cấp bách về phát triển
NNNT và tạo thu nhập cho dân cư nông thôn, phát triển kết cấu hạ tầng
kinh tế - xã hội đòi hỏi tập trung hơn nữa các nguồn lực, nhưng một thực tế
các nguồn lực cho xây dựng NTM tại huyện Mỹ Hào vẫn còn hạn chế.
Với những yêu cầu đặt ra cả về thực tiễn và lý luận, học viên mạnh dạn
chọn đề tài “Giải pháp huy động nguồn lực xây dựng nông thôn mới tại
huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên” làm đề tài luận văn thạc sỹ.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Nông thôn là lĩnh vực rộng lớn, phức tạp và có vai trò quan trọng nên
đã được sự quan tâm của nhiều nhà khoa học, nhà quản lý trong và ngoài
nước.
Nhìn chung, các công trình nghiên cứu và bài viết đã công bố tuy có
nhiều nghiên cứu về lý luận và thực tiễn về xây dựng và phát triển nông thôn
mới; nhưng chưa có công trình nào phân tích một cách có hệ thống cơ sở lý
luận và thực tiễn về Chương trình xây dựng NTM đáp ứng yêu cầu xây dựng
NTM theo chủ trương của Đảng và Nhà nước những năm gần đây; nhất là chưa
có công trình nghiên cứu sâu về Chương trình xây dựng NTM trên địa bàn cấp
huyện.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa và phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn của thu hút


5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
- Phƣơng pháp chuyên gia, chuyên khảo
- Phƣơng pháp thống kê kinh tế:
- Phƣơng pháp dự đoán, dự báo:
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn góp phần hệ thống hóa về mặt lý luận, làm rõ nội dung, các
nhân tố tác động đến thu hút nguồn lực cho xây dựng NTM tại huyện Mỹ
Hào.
Phân tích đúng thực trạng thu hút nguồn lực cho xây dựng NTM tại
huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên; rút ra được các thành tựu, hạn chế và
nguyên nhân.
Đề xuất các quan điểm, định hướng và các giải pháp để thu hút các
nguồn lực nhằm phục vụ cho xây dựng NTM tại huyện Mỹ Hào một cách
hệ thống, có cơ sở khoa học và có tính khả thi.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài lời mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham
khảo, phụ lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về huy động nguồn lực xây
dưng NTM trên địa bàn cấp huyện.
Chương 2: Thực trạng thu hút nguồn lực xây dựng NTM tại huyện
Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên những năm 2011 - 2016.
Chương 3: Phương hướng và một số giải pháp thu hút nguồn lực xây
dựng NTM tại huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên đến năm 2020.

4


CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HUY ĐỘNG
NGUỒN LỰC XÂY DỰNG NTM TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN

thành NTM. Nghị quyết đã xác định mục tiêu xây dựng NTM đến năm
2020 theo các tiêu chí nêu trên. Để có cơ sở thực tiễn cho chỉ đạo xây dựng
nông thôn mới, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã chỉ đạo 11 xã đại diện cho
các vùng kinh tế - văn hoá trên cả nước xây dựng thí điểm mô hình nông
thôn mới. Đồng thời, nhằm thực hiện các nhiệm vụ mà Nghị quyết 26NQ/TW đề ra, trên cơ sở đó các nghị quyết về nông thôn mới đã được ban
hành và tổ chức triển khai.
- Sự cần thiết phải xây dựng NTM: Sự cần thiết xây NTM chủ yếu do
các hạn chế của nông thôn cũ, vai trò của nông thôn trong phát triển kinh tế
đất nước.
1.1.2. Khái niệm nguồn lực và huy động nguồn lực cho xây dựng
nông thôn mới
1.1.2.1. Khái niệm và phân loại nguồn lực
- Khái niệm nguồn lực: Theo nghĩa rộng nguồn lực là tổng thể vị trí
địa lí, tài nguyên thiên nhiên, hệ thống tài sản quốc gia, nguồn nhân lực,
đường lối chính sách, vốn và thị trường…ở cả trong nước và ngoài nước có
thể được khai thác nhằm phục vụ cho việc phát triển kinh tế của một lãnh
thổ nhất định. Theo nghĩa hẹp có nguồn lực tự nhiên và nguồn lực xã hội,
nguồn lực vật chất và nguồn lực tài chính…,
- Phân loại nguồn lực: Có nhiều cách phân loại nguồn lực, tùy theo
tiêu chí nguồn lực được phân thành các loại khác nhau.

6


* Nguồn lực bên trong (nội lực):
* Nguồn lực bên ngoài (ngoại lực):
1.1.2.2. Khái niệm về huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn
mới
Huy động nguồn lực là tổng thể các giải pháp, cơ chế, chính sách
nhằm tìm kiếm, khai thác các nguồn lực tự nhiên, tiền, nhân lực, vật lực và

tắc huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới.
1.2.1.1. Chương trình MTQG xây dựng NTM (Theo Quyết định số
800/QĐ-TTg, ngày 04/6/2010), gồm 11 nội dung sau:
1) Quy hoạch xây dựng nông thôn mới
2) Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội.
3) Chuyển dịch cơ cấu, phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập.
4) Giảm nghèo và An sinh xã hội.
5) Đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất có hiệu
quả ở nông thôn
6) Phát triển giáo dục - đào tạo ở nông thôn:
7) Phát triển y tế, chăm sóc sức khoẻ cư dân nông thôn
8) Xây dựng đời sống văn hoá, thông tin và truyền thông nông thôn
9) Cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn
10) Nâng cao chất lượng tổ chức Đảng, Chính quyền, đoàn thể chính
trị - xã hội trên địa bàn
11) Giữ vững an ninh, trật tự xã hội nông thôn
1.2.1.2. Cơ chế và nguyên tắc huy động nguồn lực cho xây dựng
NTM
Xây dựng NTM theo phương châm phát huy vai trò chủ thể của cộng
đồng dân cư địa phương là chính, Nhà nước đóng vai trò định hướng, ban

8


hành các tiêu chí, quy chuẩn xã đặt ra các chính sách, cơ chế hỗ trợ và hướng
dẫn. Các hoạt động cụ thể do chính cộng đồng người dân ở thôn, xã bàn bạc
dân chủ để quyết định và tổ chức thực hiện.
1.2.1.3. Tiêu chí đánh giá công tác huy động nguồn lực
1.2.2. Kinh nghiệm huy động nguồn lực cho xây dựng NTM ở cấp
huyện

nông thôn mới
2.1.3.1. Ảnh hưởng tích cực
Với lợi thế là một vùng ven đô, có lợi thể về nguồn lực đất đai, giao
thông thuận lợi, có Quốc lộ 5 nối Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh đi qua,
có các khu công nghiệp, cụm công nghiệp ven quốc lộ 5A đã tạo lợi thế lớn
cho Mỹ Hào trong việc phát triển kinh tế - xã hội, huy động nguồn cho xây
dựng nông thôn mới. Nguồn lực đất đai tại Mỹ Hào với lợi thế là vùng gần
các đô thị lớn nên có giá trị cao, tuy nhiên điều này vừa là thuận lợi vừa là

10


khó khăn, khó khăn ở chỗ đất đai có giá cao nên khó huy động từ sự tự
nguyện của người dân.
Sự quan của Huyện ủy, UBND huyện, Ban Chỉ đạo Xây dựng
NTM huyện, sự phối hợp có hiệu quả trong tổ chức thực hiện giữa các cấp,
các ngành, các tổ chức chính trị - xã hội trong huyện cả hệ thống chính trị
cùng vào cuộc, tạo được sự đồng thuận cao của toàn xã hội đối với chủ
trương xây dựng nông thôn mới.
Các xã, thị trấn trong huyện tổ chức triển khai thực hiện Chương trình
theo đúng hướng dẫn lấy việc xây dựng hộ gia đình NTM làm hạt nhân, chọn
những tiêu chí dễ, tiêu chí ít vốn đầu tư để thực hiện trước, tiêu chí khó làm
sau. Bước đầu đã có những mô hình, cách làm phù hợp trong triển khai thực
hiện Chương trình xây dựng NTM trên địa bàn huyện.
Nhân dân Mỹ Hào có truyền thống cần cù, siêng năng; có trình độ
dân trí cao, cùng với lực lượng lao động di cư có chất lượng từ các vùng,
vùng miền trong cả nước về địa bàn huyện Mỹ Hào đã tạo một lợi thế
không nhỏ cho Mỹ Hào trong việc huy động nguồn lực con người cho việc
xây dựng NTM nói riêng và phát triển kinh tế - xã hội huyện Mỹ Hào nói
chung.

dân nông thôn còn thấp; việc thực hiện chính sách an sinh xã hội còn nhiều
bất cập, nhiều vấn đề bức xúc chưa được giải quyết triệt để, nhất là những
khiếu kiện về đất đai; thiếu việc làm, thu nhập thấp, khoảng cách giàu
nghèo giữa thành thị và nông thôn ngày một gia tăng.
2.2. Thực trạng thu hút nguồn lực xây dựng NTM tại huyện Mỹ
Hào, tỉnh Hƣng Yên giai đoạn 2011-2016
2.2.1. Tình hình xây dựng NTM ở huyện Mỹ Hào giai đoạn 2011 2016

12


Thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TU của Tỉnh ủy Hưng Yên về
chương trình xây dựng NTM và thực hiện sự chỉ đạo của Ban Thường vụ
Huyện ủy Mỹ Hào, UBND huyện Mỹ Hào đã tham mưu Huyện ủy ban
hành Nghị quyết số 08a-NQ/HU ngày 15/10/2011, xây dựng và ban hành
Chương trình số 01/CTr-UBND ngày 09/11/2011 về xây dựng NTM giai
đoạn 2011-2020; UBND huyện ban hành Chỉ thị số: 02/CT-UBND ngày
02/02/2012 về việc phát động phong trào thi đua “cả nước chung sức xây
dựng nông thôn mới” trên địa bàn huyện.
- Về Công tác lập quy hoạch, đề án xây dựng NTM:
- Về lập đề án xây dựng NTM:
- Về phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập:
- Về phát triển giáo dục, y tế, văn hoá và bảo vệ môi trường
- Về xây dựng hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh và gìn
giữ an ninh, trật tự xã hội:
2.2.2. Thực trạng huy động nguồn lực cho xây dựng NTM ở huyện
Mỹ Hào giai đoạn 2011 - 2016
2.2.2.1. Thực trạng huy động nguồn lực đất đai
Đánh giá kết quả huy động và sử dụng nguồn lực đất đai cho xây
dựng nông thôn mới, kết quả cho thấy: Diện tích đất đã huy động cho xây

PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP THU HÚT NGUỒN LỰC XÂY
DỰNG NTM TẠI HUYỆN MỸ HÀO,
TỈNH HƢNG YÊN ĐẾN NĂM 2020
3.1. Quan điểm về huy động nguồn lực xây dựng NTM huyện Mỹ Hào
đến năm 2020
Huy động tối đã các nguồn lực nhằm xây dựng NTM tại huyện Mỹ
Hào có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế
và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển
nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy
hoạch; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của
người dân ngày càng được nâng cao theo định hướng XHCN. Tạo tiền đề
để thành lập thị xã Mỹ Hào.
3.2. Dự báo nhu cầu nguồn lực xây dựng NTM của huyện Mỹ Hào, tỉnh
Hƣng Yên trong thời gian tới.
Tổng nguồn vốn huy động để thực hiện Chương trình NTM giai đoạn
2017-2020 khoảng 570 tỷ đồng, bình quân 114 tỷ đồng/năm trong đó:
1. Ngân sách nhà nhà nước:

340 tỷ đồng (68 tỷ/năm), trong đó:

+ Xử lý đất dôi dư:

40 tỷ đồng (8 tỷ đồng/năm)

+ Đấu giá đất ở:

250

+ Vốn NSNN khác:


5. Vốn khác (nhân dân tự chỉnh trang, xây dựng nhà cửa, khoản từ thiện,
tài trợ...): 160 tỷ đồng (32 tỷ đồng/năm).
3.3. Phƣơng hƣớng và mục tiêu xây dựng NTM và huy động
nguồn lực xây dựng NTM ở huyện Mỹ Hào, tỉnh Hƣng Yên đến năm
2020
Tiếp tục tập trung phát triển sản xuất gắn với tái cơ cấu ngành nông
nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn. Tăng cường ứng dụng tiến bộ
khoa học kỹ thuật để tăng năng suất, chất lượng, nâng sức cạnh tranh của
nông sản gắn với xây dựng thương hiệu hàng hóa, ưu tiên đối với các sản
phẩm nông sản hàng hóa chủ lực của địa phương.
Tập trung giải quyết vấn đề bức xúc về môi trường nông thôn trong
quá trình phát triển sản xuất và CNH. Thực hiện quy hoạch và đầu tư xây dựng
các điểm tập kết, khu xử lý rác thải, từng bước hoàn thiện mạng lưới thu gom,
vận chuyển và xử lý rác thải ở khu vực nông thôn.
Quan tâm xây dựng đời sống văn hóa ở nông thôn, đẩy mạnh cuộc vận
động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” gắn với
xây dựng nông thôn mới.
Tiếp tục củng cố, kiện toàn, nâng cao chất lượng hoạt động của Ban
chỉ đạo xây dựng NTM và bộ máy giúp việc huyện, xã. Phát huy vai trò của
Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội trong việc tuyên truyền, vận
động, tham gia giám sát, phản biện xã hội trong quá trình xây dựng NTM.
Huy động tối đa các nguồn lực nhằm đạt mục tiêu sớm đưa huyện Mỹ
Hào về đích huyện Nông thôn mới, tạo tiền đề để thành lập thị xã Mỹ Hào.
Trước mắt số tiêu chí chuẩn NTM đến năm 2020: 228 tiêu chí. Đến năm 2018,
huyện có 9/12 xã đạt chuẩn xã Nông thôn mới, đến năm 2020, 100% số xã đạt

16


chuẩn xã NTM. Huyện được công nhận là “Huyện Nông thôn mới” vào năm

thể.
Xác định quan điểm, ngân sách Nhà nước chỉ đóng vai trò tổ chức,
khuyến khích và hỗ trợ cho chương trình xây dựng nông thôn mới.
- Giải pháp về nguồn vốn từ nguồn lực địa phương
Các xã đẩy mạnh công tác xử lý đất dôi dư, xen kẹp, đấu giá quyền
sử dụng đất ở. Cùng với thực hiện lồng ghép các nguồn vốn NSNN cần huy
động tối đa nguồn lực của địa phương.

17


Trên cơ sở các đề án, kế hoạch giai đoạn từng ngành như: Đề án kiên
cố hóa trường lớp học, cứng hóa đường giao thông nông thôn kiên cố hóa
kênh mương, phát triển sự nghiệp văn hóa, thể thao... sẽ ưu tiên bố trí ngân
sách hỗ trợ. Các địa phương xây dựng kế hoạch thực hiện hàng năm, bám vào
chương trình NTM để đạt mục tiêu đề ra.
Tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân đóng góp công
sức, tiền bạc, vật chất khác trên tinh thần tự nguyện, đồng tình của nhân
dân. Có cơ chế hỗ trợ phù hợp với những hộ hiến nhiều đất.
Các địa phương cũng cần xác định những việc khó, việc phức tạp
để ưu tiên thực hiện trước như dồn điền đổi thửa, chuyển đổi cơ cấu cây
trồng vật nuôi, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất; tập trung vào xây
dựng cơ sở hạ tầng để phục vụ sản xuất như kênh mương, thủy lợi nội
đồng...
- Giải pháp huy động nguồn lực từ sức dân
Việc xây dựng NTM phải xác định dựa vào nội lực của cộng đồng là
chính, Nhà nước đóng vai trò định hướng, hỗ trợ, vì vậy, ngoài việc hỗ trợ kinh
phí của cấp trên, chính quyền cơ sở cần chủ động huy động vốn trong nhân
dân, con em địa phương có khả năng đóng góp xây dựng; huy động vốn đầu tư
của các doanh nghiệp đầu tư trên địa bàn và các thành phần kinh tế khác.

mang lại nhiều lợi ích cho người dân và cần có sự tham gia đóng góp của mỗi
gia đình, mỗi cá nhân thì mới thành công.
- Giải pháp huy động nguồn lực từ các chương trình phối hợp và lồng
ghép ở nông thôn
Để thực hiện giải pháp này, Ban chỉ đạo thực hiện chương trình Mục
tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới

thành lập các

tổ công tác đi kiểm

tra việc thực hiện các chương trình, dự án đầu tư cho phát triển NNNT trên địa

19


bàn. Trên cơ sở đó xác định mức kinh phí hỗ trợ từ các chương trình, dự án cho
xây dựng nông thôn mới.
- Giải pháp sử dụng nguồn lực hiệu quả và hợp lý
Để hoàn thành mục tiêu xây dựng NTM thì việc sử dụng nguồn lực
một cách hiệu quả và hợp lý là điều rất quan trọng.
Để làm tốt điều này, đòi hỏi đội ngũ cán bộ Ban quản lý xây dựng
NTM ở các xã, Ban phát triển ở các thôn phải được lựa chọn những người có
trình độ, năng lực và tâm huyết với công việc để chắc chắn rằng nguồn lực cho
xây dựng NTM được sử dụng có hiệu quả và đúng mục đích.
Việc quản lý và sử dụng nguồn lực phải được thực hiện một cách công
khai, dân chủ trong từng hoạt động. Mọi hoạt động trong huy động và sử dụng
nguồn lực cho xây dựng NTM phải dựa trên cơ sở nguyện vọng chính đáng của
nhân dân, phát huy tinh thần dân chủ của nhân dân, phát huy cao nhất cộng
đồng trách nhiệm tham gia xây dựng nông thôn mới, thực hiện triệt để nguyên