THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: Dạy kỹ năng sống cho trẻ 5- 6 tuổi
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Lĩnh vực phát triển tình cảm- kỹ năng xã hội
3. Tác giả :
Họ và tên : Đồng Thị Mão.
Giới tính: Nữ
Ngày, tháng, năm sinh: 15/01/1975
Trình độ chuyên môn: Đại học mầm non
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên - Trường MN Nhiệt Điện Phả Lại.
Điện thoại: 0915 956 386
4. Chủ đầu tư sáng kiến: Trường Mầm non Nhiệt Điện Phả Lại
Địa chỉ: Phường Phả Lại- Thị xã Chí Linh- Tỉnh Hải Dương.
5. Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu: Trường MN Nhiệt Điện Phả Lại
Địa chỉ: Phường Phả Lại- Thị xã Chí Linh- Tỉnh Hải Dương.
6. Điểu kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Trẻ mầm non ở độ tuổi mẫu giáo lớn.
- Giáo viên ngoài trình độ chuyên môn đạt chuẩn, có kỹ năng sống tốt, phù hợp.
- Cở sở vật chất: Phòng học, sân chơi đủ diện tích, đồ dùng đồ chơi theo TT02
- Phụ huynh: phối hợp chặt chẽ với giáo viên, cùng dạy trẻ kỹ năng sống
7. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Từ tháng 9/ 2014 đến 12/ 2014.
HỌ VÀ TÊN TÁC GIẢ
(Ký tên)
XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ ÁP
DỤNG SÁNG KIẾN
Đồng Thị Mão
1
Dạy trẻ kỹ năng sống với tính chất đảm bảo thực hiện theo mục tiêu giáo
dục. Đây là hình thức dạy trẻ các kỹ năng để hình thành kỹ năng sống cho trẻ
thông qua chính việc hình thành ý thức cho trẻ trong việc thực hiện các hành
động thông qua giao tiếp, qua cách trẻ hợp tác với bạn, cách chào hỏi … thành
kỹ năng sống hữu ích. Dạy trẻ bảo vệ, yêu quý bản thân và hiểu được việc nên
làm,việc không nên làm trong cuộc sống.
Không áp đặt trẻ mà giáo dục trẻ thực hiện tự nguyện, Cô giáo luôn có vai
trò gợi mở trí óc, tâm hồn trẻ, dạy trẻ mang tính trao đổi. Giúp trẻ khám phá tâm
hồn một cách có định hướng. Từ đó xây dựng cho trẻ kỹ năng sống hoà nhập
môi trường xung quanh.
Tạo cho trẻ kỹ năng sống lành mạnh, vui tươi, hoà thuận, giàu lòng nhân
ái, yêu lao động, quý bạn bè. Giúp trẻ cân bằng cuộc sống trên các lĩnh vực nền
tảng: Thể trạng, tâm hồn, trí tuệ, tinh thần.
+ Khả năng áp dụng của sáng kiến.
Sáng kiến đã được áp dụng tại đơn vị trường Mầm non nơi tôi công tác.
Giáo viên có thể áp dụng sáng kiến vào hoạt động chiều, hoặc lồng ghép, tích
hợp các hoạt động trong ngày.
+ Lợi ích ích thiết thực của sáng kiến.
Giúp trẻ nhiều ích lợi trong cuộc sống hiện tại và tương lai: Tự tin trong
giao tiếp, nề nếp trong mọi hành động, theo quy trình tự nhiên không gò ép. Tự
phục vụ bản thân không ỷ lại, sống chan hòa với mọi người. Giúp phụ huynh
không mất nhiều thời gian trong việc dạy trẻ nề nếp, kỹ năng sống tích cực.
Giúp giáo viên bao quát các hoạt động nhẹ nhàng, khoa học hơn. Đó chính là lợi
ích to lớn của sáng kiến.
4. Giá trị, kết quả của sáng kiến.
Sáng kiến đã giúp tôi được nhiều giá trị và kết quả thiết thực, hết sức hữu
ích trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ: Mọi hoạt động trong ngày cùng trẻ
một cách có hệ thống mà luôn thoải mái, tự nhiên. Trẻ hiểu được giá trị hành
phát triển các kỹ năng sống cho thế hệ mầm non là một trong những nhiệm vụ
quan trọng và cấp thiết. Đây cũng là một trong nhiệm vụ hàng đầu của ngành
giáo dục nói chung và giáo dục mầm non nói riêng. Đồng thời dạy trẻ mầm non
kỹ năng sống là vấn đề quan trọng của cả xã hội ngày nay.
Nhu cầu xã hội hiện nay đã và đang làm thay đổi cuộc sống của con
người, nhiều vấn đề phức tạp liên tục nảy sinh. Có nhiều tác động tích cực,
nhưng cũng không ít tác động tiêu cực gây ảnh hưởng không nhỏ đến con
người, đặc biệt là trẻ em trong độ tuổi vị thành niên rất dễ mắc các tệ nạn xã hội
( ăn chơi, nghiện hút trích ma túy, chơi game…) Nếu chúng ta không dạy trẻ
những kiến thức về kỹ năng sống khi trẻ đang tuổi mầm non ( trẻ 5 – 6 tuổi) thì
trẻ sẽ gặp rất nhiều trở ngại trong cuộc sống tương lai của trẻ.
1.2. Lý do về mặt thực tiễn.
Trên thực tế khi trẻ càng lớn nhu cầu hoà nhập xã hội tăng cao, do quan
hệ xã hội được mở rộng hơn, đặc biệt là trong giai đoạn trẻ 5 tuổi chuẩn bị vào
lớp một. Việc trang bị cho trẻ kỹ năng sống là vô cùng cấp thiết. Tuy nhiên
5
trong các trường mầm non giáo viên chưa quan tâm sâu sắc đến việc dạy trẻ kỹ
năng sống mà chỉ quan tâm nhiều đến việc cung cấp kiến thức cho trẻ. Giáo viên
chưa chịu khó, chưa kiên trì dạy trẻ những kỹ năng sống cơ bản như kỹ năng
giao tiếp, kỹ năng tự phục vụ bản thân, kỹ năng về tính tự tin, lòng tự trọng, sự
hợp tác….Còn các bậc phụ huynh thường chỉ quan tâm đến việc dạy các kỹ
năng chào, hỏi, cảm ơn, xin lỗi, xin phép cho trẻ, mang tính hành vi. Cũng có
những gia đình nuông chiều con , làm hộ con mọi việc, chiều theo mọi sở thích
của con. Không quan tâm rèn cho con có những kỹ năng sống cơ bản. chính vì
vậy dẫn đến nhiều trẻ thiếu đi tự tin, không tự lập, sống phụ thuộc vào người
lớn, thụ động không làm chủ được hành vi của mình, thường thực hiện hành
động theo cảm tính . Mà giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non là cần cho trẻ
được trải nghiệm trong thực tế dưới nhiều hình thức khác nhau.
Theo nghiên cứu các nhà khoa học về sự phát triển não bộ của trẻ em, có
khả năng giao tiếp với mọi người, khả năng thể hiện tình cảm, cảm giác và khả
năng tự kiềm soát, biết ứng phó với các yêu cầu, giải quyết được những vấn đề
cơ bản một cách tự nhiên, tự lập. Ảnh hưởng rất quan trọng đến các hoạt động
của trẻ ở trường, nhất là hoạt động mang tính học tập và các kỹ năng.
Đồng thời các kỹ năng cần hình thành được lặp đi lặp lại nhiều lần nhưng
thoải mái linh hoạt, sẽ giúp trẻ thích tham ra vào các hoạt động giáo dục kỹ
năng sống, cũng như các hoạt động giáo dục khác. Đồng thời quan trọng hơn
nữa là kỹ năng sống cung cấp và phát triển kỹ năng sống hợp tác, kỹ năng học
tập, vui chơi, giao tiếp có văn hoá... luôn tự tin, yêu thương mọi người, tôn trọng
bản thân, bạn bè, cô giáo và những người xung quanh. Giúp trẻ phát triển toàn
diện về tâm lý, trí tuệ, thể trạng và ngôn ngữ.
Từ những cơ sở trên tôi lựa chọn phương pháp dạy trẻ kỹ năng sống, học,
hoạt động thông qua các giao tiếp tích cực với người khác, trẻ được trải nghiệm,
thực hành, tham gia trực tiếp vào các tình hưống, đồng thời xử lý tình huống. Để
hình thành và phát triển kỹ năng trong cuộc sống cho trẻ.
3. Thực trạng của vấn đề dạy trẻ kỹ năng sống trong trường Mầm
non
3.1. Thuận lợi.
7
- Cơ sở vật chất trường tôi rộng rãi sân chơi, phòng học, phòng chức năng
đầy đủ đạt chuẩn quốc gia. Môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và sạch đẹp.
- Đồ dùng, đồ chơi đẹp, phù hợp theo thông tư 02, ngoài ra còn nhiều đồ
chơi tự tạo khác rất sinh động, sáng tạo.
- Giáo viên trình độ đạt trên chuẩn, tâm huyết với nghề, luôn luôn nêu cao
tinh thần “ Mỗi ngày đến lớp là một ngày vui – Con bạn là con chúng tôi, hãy
đặt niềm tin”
- Trẻ nhanh nhẹn, thích tìm tòi, tò mò, sáng tạo, tích cực tham gia vào các
Trẻ mạnh
Tên
Số
lớp
trẻ
dạn, tự tin
Đạt
Không
đạt
Trẻ có kỹ
Trẻ biết lao
Trẻ có kỹ
năng giao
động tự
năng hợp
tiếp
5TC
35
10
25
10
25
15
20
20
15
15
20
5TD
35
08
đầu của năm học là chính là những kỹ năng sống như: Sự tự tin với chính bản
thân mình ở mọi lúc, mọi nơi, khả năng tự lập biết tự phục vụ bản thân, giúp
người lớn bạn bè những việc vừa sức mình, tính tò mò ham hiểu biết khám phá
9
điều mới lạ, kích thích sự sáng tạo hay vận động một cách khéo léo bài bản. Sự
hợp tác với nhóm bạn là điều hết sức cần thiết giúp trẻ có được kỹ năng sống ,
làm việc tập thể. Kỹ năng tự kiểm soát bản thân, khả năng hiểu và giao tiếp với
bạn bè và moị người xung quanh phù hợp với vị trí, đối tượng, hoàn cảnh.
Chính vì vậy xác định được các kỹ năng cơ bản trên là phù hợp với lứa tuổi của
trẻ. Vậy tôi lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ kỹ năng sống.
4.2. Xây dựng kế hoạch dạy trẻ kỹ năng sống.
- Tôi xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục thống nhất từ kế hoạch
năm, kế hoạch 35 tuần, kế hoạch ngày, theo từng chủ đề cụ thể, có kế hoạch
đánh giá trẻ, mỗi trẻ có mỗi biểu mẫu đánh giá riêng tôi quan sát ghi chép hàng
ngày từng chi tiết về sự tiến bộ của trẻ, các mối quan hệ với cô, với bạn, ghi
chép những kỹ năng trẻ đạt được trong mỗi ngày làm căn cứ, thước đo để đánh
giá cuối ngày, cuối chủ đề, cuối giai đoạn phát triển của trẻ theo từng độ tuổi.
Tôi tập hợp lưu trữ dữ liệu, sản phẩm của trẻ để đánh giá trẻ, đồng thời có cơ sở
để thay đổi, bổ sung các biện pháp giáo dục từng trẻ vì mỗi trẻ mỗi cá tính khác
nhau cần có cách thức, phương pháp khác nhau. Giúp trẻ hình thành các kỹ năng
sống khoa học, phù hợp tâm sinh lý của trẻ 5 tuổi.
4.2.Tạo môi trường thuận lợi dạy trẻ kỹ năng sống
- Môi trường thận lợi để dạy trẻ kỹ năng sống là môi trường mà ở đó trẻ
có được đầy đủ về cơ sở vật chất, đồ dùng đồ chơi đẹp, sinh động đầy đủ về
lượng và chất, đảm bảo an toàn về vệ sinh dụng cụ, môi trường trong ngoài lớp
học.
- Trẻ được đảm bảo về tinh thần không có bạo lực học đường, thể chất và
dinh dưỡng, trẻ được thương yêu như ngôi nhà thứ hai của mình. Trẻ có bạn
trẻ tự điều chỉnh hành vi, giúp trẻ thể hiện bản thân và luôn biết giữ gìn, là điều
kiện để khen ngợi sự cố gắng của trẻ. Trẻ rất thích và trẻ hiếu động đã tiến bộ
nhiều, thường nói với các bạn rằng: “mình ngoan được cô gắn ảnh lên đấy”, bé
khác cũng thích: “ Mình cũng ngoan để được gắn ảnh như bạn”...Đồ dùng, đồ
chơi các góc đẹp phong phú, thân thiện với môi trường, tiện ích cho trẻ sử dụng
trong các trò chơi như:
11
VD: Đồ dùng dụng cụ bác sỹ, Bộ đồ nấu ăn, bộ xâu hạt, lắp ghép gỗ, các
loại rau củ quả, vật liêu xây dựng…Để trẻ vào vai chơi và rèn kỹ năng giao tiếp
và kỹ năng làm việc nhóm.
Tôi đã trang bị sách thư viện tại lớp nơi dễ tập trung chú ý, trang trí đẹp
với nhiều tên gọi khác nhau theo chủ đề: “Tủ sách của bé”; “thư viện bé thích”..
với thiết kế phân chia nhiều ngăn để sách, truyện nhiều kích cỡ hình khác nhau
nào là hình các số, các hình tròn, vuông, tam giác, màu sắc đẹp hấp dẫn, vừa
tầm trẻ,
Đa số các bậc cha mẹ trẻ rất e ngại khi tham gia vào quá trình giáo dục
trẻ, hơn nữa phần lớn cha mẹ thường lúng túng khi lựa chọn hình thức thực
hiện. Tôi kết hợp cùng phụ huynh, quan sát theo dõi dễ dàng tuyên truyền đến
cha mẹ của trẻ những kết quả giáo dục ở con mình qua trao đổi cuối ngày, trao
đổi hai chiều với các bậc cha mẹ những vấn đề có liên quan đến trẻ, các thông
tin của lớp và ở nhà, thông tin sức khỏe, ăn uống, giao tiếp... ngược lại các bậc
cha mẹ có thể ghi chép những yêu cầu, đề nghị, thông tin cần trao đổi với tôi.
Giúp phụ huynh điều chỉnh môi trường trong gia đình, giúp trẻ có môi trường
hoạt động thống nhất.
4.3. Dạy trẻ kỹ năng sống tự tin - lòng tự trọng.
Một trong những kỹ năng đầu tiên mà những nhà giáo dục cần chú tâm là
phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ. Vậy tự tin là gì? Tự tin là luôn bình
không biết giới thiệu về mình không?
Nắm được thực tế của trẻ như vậy, tôi gây dựng lòng tự trọng cho trẻ
trong mọi hoạt động có thể, để trẻ biết quý con người mình, ý thức được giá trị
của mình và hành động xứng đáng với phẩm cách đó.
VD: Tôi kể cho trẻ nghe câu chuyện “ Chú Dê Đen” và chọn trẻ hay mất
tự tin, nhút nhát lần lượt đóng vai “Dê Đen”. Với nội dung giáo dục không chỉ
là tính tự tin – lòng tự trọng mà còn là tính dũng cảm. Tôi tích cực gọi trẻ trả lời
và động viên trẻ kịp thời. Đồng thời tôi trao đổi, kết hợp với phụ huynh cùng
dạy trẻ các kỹ năng năng tự tin khi trẻ đi cùng gia đình đến chỗ đông người, tiếp
xúc với họ hàng…
Vì vậy tự trọng luôn đi đôi với tự tin, có được lòng tự trọng và tính tự tin thì
13
chắc chắn sẽ thành công. Nhưng cần được cung cấp lòng tự tin và tự trọng từ
nhỏ cho trẻ theo đúng nghĩa. Không phải tự tin là kiêu ngạo, coi thường người
khác.
Đặc biệt là hành động và lời nói của bố mẹ trẻ và cô giáo là thước đo với trẻ
vì những điều trẻ nghe bố mẹ nói, cô giáo dạy, bố mẹ làm, cô giáo thực hiện, trẻ
cảm nhận và ghi nhớ sâu sắc trong trí óc mới tinh khôi mà sau này xoá đi rất
khó. Ý thức được điều đó, tôi luôn có hành động và lời nói mẫu mực ở mọi lúc
mọi nơi. Luôn tự tin trong mọi hành động trước trẻ nhất là trong các giờ hoạt
động hàng ngày hoạt động học hay vui chơi. Tạo cho trẻ tính tự tin khi trả lời
các câu hỏi hay qua các trò chơi bằng cách động viên khuyến khích trẻ không
chê phai hay miệt thị trẻ.
Khuyến khích trẻ tham gia đóng kịch qua các tác phẩm truyện, thơ đã học
hoặc qua các chương trình chuyên đề bảo vệ “môi trường biển đảo; phát triển
vận động”... Qua các vở kịch, chương trình văn nghệ tôi tự xây dựng về các hội
thi và các chủ đề: Chủ đề gia đình, chủ đề bản thân, chủ đề tết...Cho trẻ tự giới
thiệu về mình về gia đình mình... với bạn bè, cô giáo và mọi xung quanh.
bản và khá quan trọng đối với trẻ. Nó có vị trí hết sức quan trọng so với tất cả
các kỹ năng khác như đọc, viết, làm toán. Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khi nói về
một ý tưởng hay ý kiến nào đó, trẻ sẽ trở nên dễ dàng học và sẽ sẵn sàng tiếp
nhận những suy nghĩ mới.
Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp trẻ sẳn sàng học mọi thứ. Giống như
hành vi chào hỏi hàng ngày tôi dùng lời nói kết hợp hành động dẫn dắt trẻ đến
với các kỹ năng sống như “bé ngoan lễ phép”(giáo án 4.4.). Thực ra bé chào,
hỏi, cảm ơn, xin lỗi có thể hàng ngày trẻ vẫn thực hiện, nhưng chưa đạt đến kỹ
năng mà nhiều khi là thụ động. Do người lớn khích lệ hoặc tác động trẻ mới
thực hiện.
Chính vì vậy tôi dạy trẻ cách chào, cảm ơn, xin lỗi trong giờ hoạt động chiều
như một hoạt động học, hay với mục đích giúp trẻ chào đủ câu, có lời chào phù
hợp với đối từng người, tư thế chào ngay ngắn, gương mặt nhìn vào người chào,
chào một cách tự nhiên vui vẻ. Dùng câu hỏi mở để tôi trao đổi với trẻ, các con
thực hiện lời chào khi nào? lời chào ra sao? Khi gặp người lớn, khi gặp bạn bè?
Để có được kỹ năng chào trân trọng không gò ép, mà lễ phép.
VD: Tôi gợi mở cho trẻ tự chào cô, bác, bạn thì có trẻ chào: Con chào cô;
trẻ khác lại khoanh tay chào: Con chào cô ạ!...Cho trẻ tự thảo luận và nhận xét
15
về cách chào của các bạn theo nhóm trong thời gian nhất định, sau đó đưa ra câu
trả lời. Nếu nhận xét bạn chào lễ phép thì con có thể thực hiện lại cách chào đó.
Sau đó tôi cùng trẻ kết luận.
Ý nghĩa là: Khi gặp người lớn ( Bố, mẹ, cô giáo, ông...) các con đứng
ngay ngắn, hai tay khoanh trước ngực, mắt nhìn vào mặt (Bố, mẹ, ông bà...) vui
vẻ chào: Con chào bố ạ! Con chào cô ạ! và đầu hơi cúi.
Khi gặp bạn bè: đứng ngay ngắn và nói “ mình chào cậu; mình chào bạn”
một cách thân thiện, lịch sự, tự nhiên, tự tin.
Vậy khi được nhận quà hay nhận từ người khác vật gì, hoặc được giúp đỡ
Với trẻ thực ra rất thích tự hoặc cùng người lớn làm việc nhưng đôi khi
người lớn chúng ta lại cho là đây không phải việc của con, con chưa làm được
hay con làm bẩn quá. Như thế thật là sai lầm, tất nhiên trẻ không thể làm được
ngay mà phải từ từ nhiều lần không nóng vội. Với cương vị là nhà giáo dục và
thực tế thì những việc tự phục vụ bản thân như: Rửa tay, chải răng hay đi dép,
mặc quần áo, kê bàn ghế... trẻ rất hứng thú thực hiện. Vậy tôi tạo môi trường
cho trẻ được thực hiện điều đó dưới sự giám sát của tôi, để từ đó hình thành kỹ
năng sống tự phục với việc phù hợp với bản thân trẻ để trẻ tôn trọng bản thân,
yêu lao động và quý trọng các sản phẩm lao động.
Tôi thường dạy trẻ kỹ năng sống qua các cuộc thi, như thi: Ai khéo tay
(thi gấp quần áo), Thi tay ai sạch, Bạn nào kê bàn đẹp, Tôi hỏi trẻ “Các con rửa
tay khi nào?” Và dạy trẻ rửa tay sau đi vệ sinh, trước khi ăn và khi tay bẩn. “
Các con rửa thế nào cho tay sạch”. Rửa theo mấy bước, là những bước nào
(Theo 7 bước). Với bài thơ rửa tay, trẻ đọc hàng ngày trước khi rửa tay:
“ Bước một làm ướt đôi tay,
Bước năm chụm năm ngón lại,
Bước hai xoa ngay xà phòng,
xoay đi xoay lại cho chất bẩn ra.
nhớ xoa trong lòng của hai tay nhé.
Bước sáu sẽ là xả bằng nước máy,
Bước ba thao tác chà xát cổ tay,
đến khi không thấy xà phòng thì thôi.
+ Bước 2: Gấp một bên ống quần chồng lên ống kia sao cho bằng nhau.
+ Bước 3: Gấp đôi hoặc 3 lần lại ( quần cộc gấp đôi, quần dài có thể gấp
2 hoặc 3) tùy thuộc vào ba lô, tủ của các to hay nhỏ.
Các con biết cách gấp chưa? Trẻ trả lời: “ Con biết rồi ạ”; “nhưng con gấp
không đẹp như cô”.
Các con có thích gấp đẹp như cô không? “Có ạ!” Vậy về nhà các con hãy
tự gập quần áo của mình, ngày mai đến cùng thi xem “Ai khéo tay” nhé. Tôi
thường dạy trẻ kỹ năng này, trong giờ hoạt động chiều hay hoạt động góc, trước
giờ ngủ. Trẻ thích và làm rất khéo. Bố mẹ trẻ rất vui khi con mình về nhà tự gấp
quần áo gọn gàng và mỗi lần như thế phụ huynh lại đến chia sẻ với tôi: Cô dạy
18
khéo thật cháu về nhà treo ba lô đúng chỗ và gấp quần áo gon gàng, cháu thấy
anh mình không gấp áo mà để thẳng vào tủ, cháu liền bảo: “Anh phải gấp thế
này rồi xếp vào tủ mới đẹp, cô giáo em dạy thế”.Tôi vô cùng sướng khi mình
dạy trẻ, trẻ đã tiếp thu và thực hiện thành kỹ năng. Đó chính là động lực thúc
đẩy tôi cần rèn cho trẻ nhiều kỹ năng khác nữa.
Trẻ rất vui khi con mình về nhà tự gấp quần áo gọn gàng và mỗi lần như
thế phụ huynh Rất phấn khởi. Đó chính là động lực thúc đẩy tôi cần rèn cho trẻ
nhiều kỹ năng khác nữa.
VD: Như kỹ năng rủa mặt, trải răng, gấp chiếu…Khi trẻ gấp chưa đẹp,
không chê bai trẻ mà động viên khuyến khích trẻ bằng nhiều hình thức. Để trẻ
dần dần thực hiện có quy trình mà vui vẻ, thoải mái.
Cứ như thế tôi hình thành, bồi đắp thêm cho trẻ kỹ năng sống lành mạnh,
vui vẻ, tự nhiên, chăm chỉ.
4.6. Kỹ năng sống hợp tác.
Kỹ năng Hợp tác là luôn biết lắng nghe ý kiến của bạn, biết trao đổi ý
kiến của mình với bạn, với mọi người, biết tìm cách giải quyết vấn đề, chấp
nhận sự phân công của nhóm bạn, sẵn sáng thực hiện nhiệm vụ đơn giản, trò
Tôi luôn áp dụng tư duy của Bác “ một cây làm chẳng nên non, ba cây
chụm lại nên hòn núi cao” vào sáng kiến để giáo dục trẻ kỹ năng hợp tác, không
chỉ giáo dục trẻ kỹ năng hợp tác khi hoạt động trên lớp mà cả khi trẻ về gia
đình.
Giáo dục trẻ biết vận dụng kỹ năng hợp tác nhóm cùng anh chị em, bố mẹ
trong gia đình, mọi người xung quanh khi có hội thực hiện. Vì trẻ nhỏ cần rèn ở
mọi lúc mọi nơi phù hợp, để trẻ thường xuyên được rèn luyện kỹ năng sống hợp
tác.
4.7. Kỹ năng sống qua việc tổ chức các hoạt động tập thể vui chơi, lành
mạnh.
Đó là hoạt động hoàn toàn mang tính tập thể, biết phối hợp cùng bạn bè,
hay nhiều người cùng thực hiện hành động mang tính hỗ trợ, đồng đều thành
một khối liên hoàn.
20
Vì vậy mỗi khi tôi tổ chức các hội thi : văn nghệ, giải đố vui, hát múa các
làn điệu dân ca các vùng miền...vui chơi giải trí tích cực khác phù hợp với lứa
tuổi của trẻ qua các chủ đề, cụ thể như chủ đề “Gia đình”
VD: Tổ chức trò chơi “ gia đình nào nhanh”. Tôi chia lớp thành 5 gia
đình, mỗi gia đình một diện tích sân nhất định, vạch phấn sẵn. Các gia đình tự
phân vai ( Bà, bố, con…) sau đó nhặt lá rụng quanh khu vực chơi ( cô quy định)
rồi về khu vực gia đình mình xếp thành nhà, khu vườnTôi gợi ý cho trẻ phân
công công việc cho gia đình mình ( Ai đi nhặt lá, ai xếp nhà, vườn…Thành dây
truyền không chồng chéo công việc. Trẻ vô cùng thích thú. Tôi còn tổ chức múa
hát tập thể tạo cho trẻ bầu không khí sống động để trẻ thể hiện được các năng
khiếu và kỹ năng múa hát cùng các bạn.
VD: Tổ chức chương trình “ Bé đón Trung thu” trong chủ đề trường Mầm
non. Với nhiều tiết mục văn nghệ và trò chơi đặc sắc như: Cho trẻ xếp thành
mỹ...
Tổ chức các hoạt động tạo hình vào chiều thứ sáu của cuối chủ đề và mời
phụ huynh cùng tham dự, còn trẻ thể thoả sức sáng tạo theo ý thích.
Ngoài ra qua một số chủ đề chúng tôi còn tổ chức cho trẻ đi thăm quan dã
ngoại, thăm “ trang trại chăn nuôi” – chủ đề động vật, tham quan Siêu thị, vườn
rau- chủ đề Gia đình, chủ đề thực vật...
Tổ chức cho trẻ tham quan, vui chơi các trò chơi dân gian trong dịp đầu
xuân như: Lộn cầu vồng, cướp cờ. Cho trẻ tham quan tìm hiểu di tích lịch sử,
địa danh của địa phương và thị xã : đền thờ Thầy giáo Chu Văn An, Đền
Nguyễn Trãi, đền Kiếp Bạc, Chùa Côn Sơn.
Tôi mời phụ huynh cùng tham gia, họ rất nhiệt tình, phấn khởi và tích cực
ủng hộ cả tinh thần và vật chất.
Qua đó giáo dục trẻ hứng thú tham gia vui vẻ nhưng có nề nếp, không lộn
xộn. Trẻ đã góp phần vào việc giữ gìn nét văn hoá truyền thống của địa phương
và bản sắc văn hoá dân tộc Việt hàng nghìn năm gìn giữ và phát triển.
4.8. Tuyên truyền đến các bậc phụ huynh cách dạy trẻ kỹ năng sống
trong gia đình
Tuyên truyền là biện pháp vô cùng hữu hiệu với việc dạy kỹ năng sống
cho trẻ. Vì tuyên truyền có sâu rộng thì hiệu quả càng cao, có càng nhiều người
22
hiểu về kỹ năng sống càng dễ đạt mục đích giáo dục. Nhất là tuyên truyền đến
các bậc phụ huynh để kết hợp cùng cô dạy kỹ năng sống cho trẻ.
Là giáo viên nhiều năm trong nghề, tôi thường chia sẻ với các bậc phụ
huynh hãy luôn quan tâm và để ý đến cảm xúc của con mình, đến hành động, lời
nói, thái độ, để điều chỉnh hành vi một cách đúng lúc, đúng chỗ. Trong giờ đón,
trả trẻ.
Tuyên truyền cha mẹ trẻ cũng thường xuyên điều chỉnh hành động, lời
nói của mình trong giao tiếp, không nên bực bội khi trẻ về đến nhà hoặc cho
cần thiết. Để trẻ có được những kỹ xảo, thói quen sử dụng đồ dùng một cách
chính xác và thuần thục, khéo léo, không chỉ đòi hỏi trẻ phải thường xuyên
luyện tập, mà còn phải đáp ứng được những nhu cầu của trẻ, đó là cung cấp cho
trẻ những mẫu hành vi văn hóa, những hành vi đúng, đẹp, văn minh của chính
bố mẹ và những người xung quanh trẻ.
Bố mẹ không quá áp lực với trẻ về công việc nhưng cũng không nên quá
chiều chuộng trẻ để trẻ không biết làm việc tự phục vụ bản thân như: tự đánh
răng, rửa mặt, mặc quần áo, đi dép, xúc cơn ăn hay bóc quả chuối, tự rửa tay...
Trẻ có vận động mới yêu lao động như Bác Hồ đã nói“ Lao động là yêu
nước, những người lao động là những người yêu nước”.
5. Kết quả đạt được.
Từ những cố gắng nghiên cứu tài liệu, sáng kiến của bản thân, sự đồng
thuận hợp tác của hhọi đồng sư phạm nhà trường, sự ủng hộ tích cực của các
bậc phụ huynh đã giúp tôi đạt được một số kết quả sau:
Về giáo viên.
Cô giáo chịu khó trò chuyện với trẻ, trả lời những câu hỏi tò mò của trẻ,
không la mắng, giải quyết hợp lý, công bằng với mọi tình huống xảy ra giữa các
trẻ trong lớp.
Trong giảng dạy, chú ý đến hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm nhiều
hơn,
Mạnh dạn, tự tin, phối hợp chặt chẽ, trao đổi mật thiết thường xuyên với
cha mẹ trẻ.
24
Phát động phong trào làm giầu sách cho thư viện của bé, kết quả đã vận
động được khá nhiều đầu sách, truyện tranh các loại bổ sung cho góc thư viện
thêm phong phú.
Kết quả từ phía các bậc cha mẹ:
Bố mẹ luôn coi trọng trẻ và tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục