“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”

PHẦN I. MỞ ĐẦU
I.1. Lý do chọn đề tài
Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ đang phát triển với những bƣớc
tiến nhảy vọt nhằm đƣa thế giới chuyển từ kỉ nguyên công nghiệp sang kỉ nguyên
thông tin và phát triển kinh tế tri thức trong xu thế toàn cầu hóa. Trƣớc những
yêu cầu mới của thời đại, mỗi quốc gia đều đặt việc bồi dƣỡng nhân tài lên trên
hết để phục vụ công cuộc xây dựng và phát triển đất nƣớc . Đối với Việt Nam,
trƣớc yêu cầu phát triển kinh tế xã hội bền vững, Đảng và nhà nƣớc đã tập trung
đƣa ra các quyết sách lãnh đạo, đầu tƣ cho giáo dục, coi đầu tƣ cho giáo dục là
đầu tƣ phát triển, đầu tƣ có hiệu quả nhất nhằm đƣa chất lƣợng giáo dục Việt
Nam từng bƣớc phát triển ngang tầm với các nƣớc tiên tiến trong khu vực và trên
thế giới . Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung Ƣơng Đảng khoá
8 khẳng định “Giáo dục-đào tạo là quốc sách hàng đầu”. Nghị quyết Đại hội
Đảng lần thứ 9 nhấn mạnh “Phát triển giáo dục- đào tạo là một trong những động
lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để
phát huy nguồn lực con ngƣời - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trƣởng
kinh tế nhanh và bền vững”. Các nghị quyết của Đảng, quan điểm của Nhà nƣớc
Việt Nam đã khẳng định con ngƣời phát triển toàn diện không chỉ giỏi về tri thức
khoa học mà còn cần có hệ thống năng lực cơ bản để đáp ứng những yêu cầu
ngày một cao của xã hội . Điều này đã đƣợc xác định rất rõ trong luật giáo dục
của nƣớc ta đó là: “Mục tiêu giáo dục phổ thông giúp học sinh phát triển toàn
diện về đạo đức, trí tuệ, phẩm chất, thẩm mỹ và các kỹ nă ng cơ bản nhằm hình
thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và
trách nhiệm công dân chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc
sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc “
Vì vậy, hoạt động giáo dục ở nhà trƣờng phổ thông không còn đóng
khung trong các giờ dạy văn hóa trên lớp mà còn phải bao gồm các hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp (HĐGDNGLL ) nhằm rèn luyện những kỹ năng cơ

1 tiết và đƣợc tăng cƣờng trong các dịp đặc biệt nhƣ ngày lễ, tết của đất nƣớc.
Các giờ học hoạt động ngoài giờ lên lớp đƣợc giao cho giáo viên chủ nhiệm của
từng lớp đảm nhiệm. Vì vậy HĐGDNGLL là những giờ học trải nghiệm để giáo
viên chủ nhiệm có điều kiện tốt nhất cho học sinh của mình có cơ hội thể hiện
năng lực cá nhân đồng thời giúp học sinh rèn luyện kĩ năng sống cho bản thân
mình đặc biệt là: nhóm năng lực về kĩ năng
- Kỹ năng giao tiếp, ứng xử
- Kỹ năng xây dựng sự tự tin
- Kỹ năng thuyết trình trƣớc đám đông
Đinh Thị Ngọc: Trƣờng THPT Buôn Ma Thuột

2


“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”

- Kỹ năng làm việc theo nhóm,
- Kỹ năng phát âm chuẩn xác, mạch lạc
- Kỹ năng đối diện và ứng phó với khó khăn trong cuộc sống
- Kỹ năng hợp tác và chia sẻ
- Kĩ năng vƣợt qua lo lắng, sợ hãi.
Thông qua các giờ hoạt động ngoài giờ lên lớp các em đều đƣợc làm và
thấy mình có thể làm đƣợc. Giáo viên chủ nhiệm quan sát theo dõi quá trình
học sinh tự làm để phát hiện ra kỹ năng của từng học sinh , trên cơ sở đó giúp
học sinh hình thành và phát triển năng lực của mỗi cá nhân. Học sinh nào làm
đƣợc có sẵn kỹ năng sẽ đƣợc phát huy tốt hơn, và học sinh nào chƣa làm
đƣợc giáo viên có hƣớng hỗ trợ kịp thời. Từ những lí do trên tôi đã chọn đề
tài “ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông
qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp” để góp một phần nhỏ vào việc


I.4. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
Trong phạm vi của sáng kiến kinh nghiệm, tôi chỉ nêu một số kinh
nghiệm trong việc tổ chức các tiết học HĐGDNGLL. Sử dụng phƣơng pháp
học sinh là ngƣời chủ động , sáng tạo thể hiện hết năng lực của mình cụ thể là
nhóm năng lực về kỹ năng, để mỗi tiết học HĐGDNGLL là một sân chơi bổ
ích và đầy hứng thú với học sinh lớp 10B9 ( lớp chủ nhiệm)

I.5. Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu tài liệu: Phân tích, tổng hợp, các nguồn tài liệu có liên
quan đến đề tàì
- Khảo sát thực tế học sinh, đầu năm thực hiện một bài khảo sát nhanh
: cho học sinh tự nói lên mình có kỹ năng gì và yếu ở kỹ năng nào để biết
năng lực của từng học sinh
- Phương pháp quan sát. Quan sát hoạt động của học sinh xem các em
thể hiện khả năng của mình nhƣ thế nào
-Phương pháp thực hành. Qua các tiết học bằng các hoạt động cụ thể
để học sinh tự cảm nhận, tự đánh giá
-Phương pháp phân tích và tổng hợp. Phân tích các nguyên nhân dẫn
đến học sinh còn thiếu kỹ năng, giáo viên chủ nhiệm đƣa ra các biện pháp
khắc phục, hỗ trợ. Tổng hợp kết quả đạt đƣợc

Đinh Thị Ngọc: Trƣờng THPT Buôn Ma Thuột

4


“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”



5


“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”

giáo dục phổ thông đã và đang đƣợc đổi mới mạnh mẽ theo hƣớng giáo dục
con ngƣời Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả
năng sáng tạo của mỗi cá nhân, yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào;
sống tốt và làm việc hiệu quả.

II. 2. Thực trạng
Thực tế ở trƣờng THPT Buôn Ma Thuột trong mỗi năm học Ban Giám
Hiệu nhà trƣờng điều xây dựng kế hoạch cho bộ môn HĐGDNGLL theo:
năm, tháng, tuần với từng chủ điểm cụ thể, theo tình thực tế của trƣờng và
triển khai đến từng giáo viên chủ nhiệm . Tuy nhiên qua trao đổi, trò chuyện
và thăm dò với một số học sinh học ở các lớp khác nhau tôi thấy thực trạng về
nhận thức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên ở trƣờng nhƣ sau:
- Về đội ngũ giáo viên: Nhìn chung các giáo viên chủ nhiệm đã nhận
thức rõ về hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhƣng vẫn còn một số giáo
viên còn mang tƣ tƣởng xem nhẹ chỉ coi trọng việc dạy trên lớp chƣa thực sự
quan tâm đến hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Các tiết học lại đƣợc xếp
vào tiết cuối cùng của ngày thứ 7 cùng với tiết sinh hoạt lớp nên đa số giáo
viên chỉ dùng giờ học này làm tiết sinh hoạt lớp dặn dò nhắc nhở bình thƣờng
.Hoặc cũng có tổ chức dạy học HĐGDNGLL nhƣng chỉ dùng giáo án dạy
theo phƣơng pháp thuyết trình qua loa chiếu lệ không gây đƣợc hứng thú cho
học sinh. Hầu hết giáo viên chủ nhiệm chƣa nhận thức đƣợc tầm quan trọng
của việc rèn luyện, hình thành và phát triển năng lực về kĩ năng sống cho học
sinh lớp mình chỉ luôn chú trọng đến việc học tốt, làm bài tốt, và không vi

Tổng số học sinh

Mạnh dạn, tự tin
39

Tổng số

SL

%

SL

%

15

38,46

24

61,53

Kỹ năng thực hành thảo luận nhóm

học sinh

Biết cách lắng nghe, hợp
tác
39


Đinh Thị Ngọc: Trƣờng THPT Buôn Ma Thuột

7


“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”

Biết cách giải quyết phù

Còn lƣời suy nghĩ đùn

hợp.

đẩy trách nhiệm, ứng sử
chậm khi chơi.

SL

%

SL

%

10

25.64


%

13

33,33

26

66,66

Từ những thực trạng trên đây tôi nhận thấy việc " Giáo viên chủ nhiệm
phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp " là một việc làm vô cùng cần thiết giúp cho các em say
mê, hứng thú trong học tập, mạnh dạn hơn trong giao tiếp, tự tin hơn trong việc
thể hiện những năng lực của bản thân .
Trong khuôn khổ của đề tài này, tôi chỉ muốn chia sẻ cùng quý đồng
nghiệp một số kinh nghiệm mà chúng tôi đã thực hiện có hiệu quả về việc “
Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh lớp chủ
nhiệm thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp " trong học kì I năm
học 2014-2015.

II.3. Giải pháp, biện pháp:
II.3.1. Nội dung và cách thức thực hiện
II.3.1.1. Thiết kế các chủ đề nhằm phát triển năng lực cá nhân của học
Đinh Thị Ngọc: Trƣờng THPT Buôn Ma Thuột

8


“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động

trẻ lớp 10B9 với sự nghiệp

tin.

CNH- HĐH thành phố

- Kỹ năng thuyết

Buôn Ma Thuột”

trình trƣớc đám đông

- Thi vẽ tranh thể hiện

- Kỹ năng làm việc

Thành Phố Buôn Ma

theo nhóm,

Thuột trong thời kì CNH-

- Kỹ năng hợp tác và

HĐH

chia sẻ

Thanh niên


nước

10/2014

Nhóm năng lực

- Chủ đề hoạt động “ tuổi
Thanh niên học

Tháng

GỢI Ý NỘI DUNG VÀ

Đinh Thị Ngọc: Trƣờng THPT Buôn Ma Thuột

9


“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”

về tình bạn, tình yêu và
gia đình

Thanh niên với
Tháng
11/2014

truyền thống
hiếu học và


-Kỹ năng lắng

quân đội, nghe nói chuyện

nghe tích cực

về anh bộ đội Cụ Hồ

- Kĩ năng văn nghệ.

- Tập hát những bài hát về
anh bộ đội.
- Cuộc thi “ hát về biển đảo
quê hƣơng”

Thanh niên

Tháng
1/2014

với việc giữ gìn
và phát huy
bản sắc văn
hóa dân tộc

- Thi hóa trang thành

-Kỹ năng sáng tạo


-Kỹ năng giải quyết vấn

Mừng Đảng mừng xuân”

đề...

Thanh niên với

- Tổ chức cuộc thi hùng

-Kĩ năng xác định giá trị

vấn đề lập

biện. “Thanh niên với

-Kỹ năng thể hiện sự tự

mạng

Đinh Thị Ngọc: Trƣờng THPT Buôn Ma Thuột

10


“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”

3/2014


chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp để thực hiện mục tiêu giáo dục
phát triển nhóm năng lực kĩ năng cho học sinh.
- Sự mới lạ bao giờ cũng có sức hấp dẫn đối với học sinh khiến các em
say mê khám phá. Các hoạt động mà nội dung đơn điệu, hình thức không
phong phú học sinh dễ chán nản hoặc thờ ơ. Vì vậy cần sử dụng linh hoạt các
loại hình hoạt động, các hình thức tổ chức HĐGDNGLL để thực hiện mục tiêu
giáo dục phát triển năng lực kỹ năng cho học sinh.
- Giáo viên chủ nhiệm cần phải xây dựng các hoạt động theo chủ đề đã
thiết kế có kịch bản cho từng hoạt động và có sự chuẩn bị chu đáo về cả hình
thức tổ chức và các điều kiện phục vụ cho hoạt động đó.
- Từ những chủ đề mà giáo viên chủ nhiệm đã thiết kế học sinh cũng có
thể sáng tạo ra các ý tƣởng hoạt động hay hơn, phù hợp với nội dung của chủ
đề.
- Khi tiến hành tổ chức một HĐNGLL cần phải tiến hành theo các bƣớc sau:
Bƣớc 1: Đặt tên chủ đề hoạt động và xác định các yêu cầu giáo dục phải
đạt đƣợc.
Bƣớc 2: Giáo viên chủ nhiệm phụ trách vạch ra kế hoạch, thời gian tiến
hành. Chuẩn bị về nội dung, hình thức hoạt động, các phƣơng tiện cần thiết
phục vụ cho hoạt động. Phân công công việc cụ thể cho từng nhóm học sinh
Đinh Thị Ngọc: Trƣờng THPT Buôn Ma Thuột

11


“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”

thực hiện . Thƣờng xuyên đôn đốc, kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
Bƣớc 3: Tiến hành hoạt động.
Cho học sinh tự quản, tự điều khiển, còn giáo viên nên đóng vai trò là

- Giúp các em hiểu đƣợc nội dung cơ bản của CNH, HĐH; thấy đƣợc
tình hình thực tế ở địa phƣơng trong sự nghiệp CNH, HĐH.
- Xác định đƣợc trách nhiệm của bản thân đối với yêu cầu CNH, HĐH.
- Rèn luyện cho HS tính chủ động, kỹ năng thể hiện sự tự tin khi trình bày một
vấn đề .Kỹ năng thuyết trình trƣớc đám đông . Kỹ năng làm việc theo nhóm,
kỹ năng hợp tác và chia sẻ khi tham gia hoạt động tập thể; phát huy năng
khiếu, sở thích của HS. Đồng thời rèn luyện cho nhiều em khả năng tổ chức,
điều khiển các hoạt động tập thể.
b. Nội dung: Chủ đề sinh hoạt TUỔI TRẺ LỚP 10B9 VỚI SỰ NGHIỆP
CNH- HĐH THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT
- Gồm các hoạt động sau
+ Hoạt động 1: hùng biện về “ Trách nhiệm của học sinh lớp 10B9 trong
sự nghiệp CNH, HĐH ở thành phố Buôn Ma Thuột”
+ Hoạt động 2: Trả lời câu hỏi
+ Hoạt động 3: Thi vẽ tranh về CNH- HĐH ở thành phố Buôn Ma Thuột
c. Chuẩn bị :
- Giáo viên chủ nhiệm cho học sinh chuẩn bị trƣớc một tuần
-

Chịu trách nhiệm chính: Thu Nga, Xuân Tuấn . phân công nhiệm vụ

cho từng thành viên trong ban tổ chức
+ Chia lớp thành 4 tổ: Mỗi tổ chuẩn bị
+ Một số tiết mục văn nghệ
+ Tìm hiểu tƣ liệu có liên quan
+ Cơ sở vật chất: Giấy A0, A4, thẻ màu, bút lông nhỏ
d. Thực hiện:
Nhóm điều hành :

Đinh Thị Ngọc: Trƣờng THPT Buôn Ma Thuột

MC Thu Nga cho mỗi tổ bốc 1 thăm trong 3 câu hỏi.
C1: Quá trình CNH, HĐH ở Quảng Nam diễn ra nhƣ thế nào ?
C2: Theo bạn quá trình CNH, HĐH ở tỉnh ta cần tập trung vào những nội
dung nào ?
C3: Trách nhiệm của bạn đối với sự nghiệp CNH, HĐH ?
- Mỗi câu hỏi nằm trong một ngôi sao đƣợc gắn trên bảng đại diện mỗi
tổ lên chọn một ngôi sao

Đinh Thị Ngọc: Trƣờng THPT Buôn Ma Thuột

15


“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”

Đại diện mỗi tổ lên bốc thăm câu hỏi
* Ban tổ chức
- Phát cho mỗi tổ tờ giấy Ao và bút lông.
- Tiến hành thảo luận.

Các tổ tiến hành thảo luận

Đinh Thị Ngọc: Trƣờng THPT Buôn Ma Thuột

16


“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”

giáo dục ngoài giờ lên lớp”

e. Đánh giá kết quả hoạt động:
MC: Mời đại diện lớp nhận xét chung về kết quả họat động.
MC: Mời GVCN phát biểu ý kiến.
MC: Bắt nhịp hát một hát bài hát tập thể - kết thúc ./.
- Sau đây tôi xin tiếp tục giới thiệu một hoạt động cụ thể tiếp theo mà
chúng tôi đã thực hiện
Chủ đề tháng 11 của chƣơng trình HĐNGLL:
THANH NIÊN VỚI TRUYỀN THỐNG HIẾU HỌC VÀ
TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO

Hoạt động của lớp : chủ đề “NGƯỜI LÁI ĐÒ’
a. Mục tiêu:
- Giúp học sinh hiểu đƣợc những nổ lực, cố gắng của giáo viên trong sự
nghiệp trồng ngƣời.Từ đó nhận thức đƣợc vai trò và công ơn to lớn của thầy
cô giáo; Hiểu sâu hơn về các kinh nghiệm và phƣơng pháp học tập các môn
học cụ thể mà các thầy cô giảng dạy.
- Có phƣơng pháp học tập và rèn luyện tích cực, không ngừng tiến bộ để
đền đáp công ơn của các thầy cô.
- Có thái độ kính trọng, tự hào đối với các thầy cô giáo.
- Rèn luyện cho các em nhóm : Kỹ năng hùng biện. Kỹ năng sáng tạo. Kỹ
Đinh Thị Ngọc: Trƣờng THPT Buôn Ma Thuột

19


“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”


-Nhân dịp kỉ niệm ngày nhà giáo Việt Nam 20/11 hôm nay lớp chúng ta
tiến hành tọa đàm để tri ân các Thầy các Cô là những ngƣời ƣơm những mầm
xanh cho tƣơng lai của đất nƣớc,hiểu đƣợc công lao to lớn của những ngƣời
Thầy – ngƣời Cô luôn ngày đêm miệt mài bên những trang giáo án để đƣa tất
cả chúng ta ngồi đây đi đến bến bờ tri thức. Để tỏ lòng biết ơn về những tấm
lòng cao cả ấy lớp 10B9 của chúng ta hôm nay sẽ nói lên những dòng cảm
xúc của mình về Thầy Cô giáo. Sau đây phân hoạt động thứ nhất của chƣơng
trình bắt đầu:
Hoạt động 1: Thi viết “ Những dòng cảm xúc của mình về thầy cô”
- Mỗi một tổ cử đại diện lên thể hiện bài viết của mình về thầy cô giáo

Hình ảnh đại diện các tổ lên nói về cảm xúc của mình về Thầy Cô

Đinh Thị Ngọc: Trƣờng THPT Buôn Ma Thuột

21


“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”

Hình ảnh Các bạn khác ngồi dƣới lắng nghe, cảm nhận về các bài viết đầy xúc động

Tiếp theo: Hai MC: Song Biên và Vân Uyên dẫn dắt cả lớp

- Tiến hành thực hiện giao lƣu, tọa đàm với một học sinh tiêu biểu của
lớp về chủ đề phƣơng pháp học tốt, trình bày một vài “bí quyết” của mình để
đạt đƣợc thành tích tốt trong học tập và rèn luyện:
+ Học sinh tiêu biểu của lớp báo cáo kinh nghiệm về quá trình phấn đấu của
mình, đặc biệt trong học tập.

Tốp ca tổ 1: Với ca khúc “ NHỚ ƠN THẦY CÔ” ST Nguyễn Ngọc Thiện
- Sau khi kết thúc 3 phần thi MC của chƣơng trình mời một bạn Phát
biểu cảm tƣởng của đại diện học sinh của lớp về buổi giao lƣu này.
-

Kết thúc lễ kỷ niệm bằng một bài hát tập thể .

MC: Mời bí thƣ đoàn lên trao những phần quà nhỏ động v iên các bạn đã có
nhiều cố gắng trong buổi sinh hoạt

Đinh Thị Ngọc: Trƣờng THPT Buôn Ma Thuột

24


“ Giáo viên chủ nhiệm phát triển năng lực cá nhân của học sinh thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”

Bí thƣ đoàn : Trần Quốc Hƣng số 3 từ trái qua phải lên trao quà cho nhóm thực
hiện
- Cán bộ lớp nhận xét về tinh thần tham gia của lớp, dặn lớp viết thu
hoạch cá nhân sau buổi hoạt động (hoạt động 2), đánh giá kết quả đạt đƣợc
sau hoạt động,
- Giáo viên chủ nhiệm tuyên dƣơng những cá nhân học sinh và tổ chức
có nhiều ý kiến hay, thiết thực, đánh giá về khả năng tổ chức và điều hành
hoạt động của đội ngũ thực hiện chƣơng trình , nhắc nhở học sinh chuẩn bị tốt
chủ đề hoạt động tháng 12 và định hƣớng thời gian tiến hành các hoạt động
tháng 12./.
Ngoài ra chúng tôi còn có rất nhiều các hoạt động khác, mỗi một hoạt
động đều đem lại cho các em sự hứng khởi, niềm háo hức và sự vui tƣơi. Các