BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA – VŨNG TÀU
NGUYỄN PHƯƠNG THỊ HỒNG VÂN
GIẢI PHÁP NÂNG CAO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC
CỦA NHÂN VIÊN TẠI SỞ TÀI CHÍNH
TỈNH BÀ RỊA – VŨNG TÀU
Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh
Mã số : 60 34 01 02
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học :
TS. Nguyễn Vân Anh
Bà Rịa – Vũng Tàu, tháng 07 năm 2017
i
CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG
ĐẠI HỌC BÀ RỊA – VŨNG TÀU
Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Vân Anh
ii
TRƯỜNG ĐH BÀ RỊA – VŨNG TÀU
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
IV. NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: Ngày 11 Tháng 5 năm 2017
V. CÁN BỘ HƯỚNG DẪN: TS. Nguyễn Vân Anh
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH
(Họ tên và chữ ký)
(Họ tên và chữ ký)
iii
LỜI CAM ĐOAN
Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả dưới sự
hướng dẫn của TS. Nguyễn Vân Anh. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận
văn là trung thực.
Tác giả
Nguyễn Phương Thị Hồng Vân
iv
LỜI CÁM ƠN
Tác giả xin gửi lời cảm ơn đến Quý Thầy, Cô Trường Đại Học Bà Rịa Vũng
Tàu đã hết lòng tận tụy, truyền đạt những kiến thức quý báu trong suốt thời gian tác
giả học tại Trường, đặc biệt là TS. Nguyễn Vân Anh đã tận tình hướng dẫn tác giả
trong quá trình thực hiện đề tài.
Tác giả bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thành viên trong gia đình đã hỗ
nhân viên đối với cơ quan.
vi
MỤC LỤC
NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ................................................................ii
LỜI CAM ĐOAN ...........................................................................................iii
LỜI CÁM ƠN ................................................................................................. iv
TÓM TẮT ........................................................................................................ v
MỤC LỤC....................................................................................................... vi
DANH MỤC CÁC BẢNG.............................................................................. xi
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH .............................xiii
PHẦN MỞ ĐẦU.............................................................................................. 1
1.
Lý do chọn đề tài ..................................................................................... 1
2.
Tính cấp thiết của đề tài........................................................................... 2
3.
Mục tiêu của đề tài................................................................................... 3
4.
Phạm vi và đối tượng nghiên cứu ............................................................ 3
Lịch sử nghiên cứu về nâng cao động lực cho người lao động............ 14
1.4.1.Các học thuyết về nâng cao động lực làm việc cho người lao động ..... 14
1.4.2.Các công trình nghiên cứu liên quan ..................................................... 16
1.4.2.1.
Các nghiên cứu trong nước ........................................................... 16
1.4.2.2.
Các nghiên cứu ngoài nước ........................................................... 18
1.5.
Những yếu tố ảnh hưởng đến động lực làm việc và công tác nâng cao
động lực cho người lao động ................................................................................... 21
1.5.1.Bản chất công việc ................................................................................. 21
1.5.2.Lãnh đạo ................................................................................................ 22
vii
1.5.3.Quan hệ với đồng nghiệp ....................................................................... 23
1.5.4.Cơ hội đào tạo, thăng tiến ...................................................................... 24
1.5.5.Đánh giá thực hiện công việc, khen thưởng .......................................... 24
1.5.6.Tiền lương, phúc lợi............................................................................... 24
1.5.7.Điều kiện làm việc ................................................................................. 27
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 ................................................................................ 28
trạng công tác tiền lương, phúc lợi ............................................... 41 2.2.7
Thực trạng điều kiện làm việc ............................................................... 42
2.3
Đánh giá, nhận xét về thực trạng tạo động lực cho người lao động tại Sở
Tài chính 43
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 ................................................................................ 44
CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA NHÂN VIÊN TẠI
SỞ TÀI CHÍNH TỈNH BÀ RỊA – VŨNG TÀU .................................................... 46
3.1
Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên tại
Sở Tài chính tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu..................................................................... 46
3.1.1 Quy trình nghiên cứu ............................................................................. 46
3.1.2 Thiết kế nghiên cứu ............................................................................... 47
viii
3.1.2.1
Nghiên cứu sơ bộ........................................................................... 47
3.1.2.1.1. Nghiên cứu định tính .................................................................... 47
3.1.2.1.2. Kết quả nghiên cứu định tính ....................................................... 49
3.1.2.2
3.2.1.1.
Bản chất công việc......................................................................... 59
3.2.1.2.
Công tác lãnh đạo .......................................................................... 60
3.2.1.3.
Công tác mối quan hệ đồng nghiệp ............................................... 60
3.2.1.4.
Công tác cơ hội đào tạo và thăng tiến ........................................... 61
3.2.1.5.
Công tác đánh giá thực hiện công việc, khen thưởng ................... 62
3.2.1.6.
Về khoản tiền lương, phúc lợi ....................................................... 62
3.2.1.7.
Công tác điều kiện làm việc .......................................................... 63
3.2.2.
3.2.5.2.
Phân tích tương quan ..................................................................... 68
3.2.5.3.
Phân tích hồi quy ........................................................................... 69
3.2.5.3.1. Kiểm định độ phù hợp của mô hình ............................................. 69
3.2.5.3.2. Kết quả thông số của từng biến quan sát...................................... 69
3.2.5.4.
Kiểm tra các giả định hồi
3.2.5.5.
quy........................................................ 70 Phương trình hồi quy
3.2.5.6.
tuyến tính bội.............................................. 71 Kiểm tra hiện tượng
3.2.5.7.
đa công tuyến ............................................... 73
Tóm tắt kết quả kiểm định các giả thuyết...................................... 73
3.3.
4.2
Đề xuất giải pháp nâng cao động lực làm việc cho người lao động tại Sở
Tài chính tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.......................................................................... 79
4.2.1 Giải pháp nâng cao mối quan hệ với Lãnh đạo ..................................... 79
4.2.1.1 Cơ sở của giải pháp........................................................................... 79
4.2.1.2 Nội dung thực hiện ........................................................................... 79
4.2.2 Giải pháp nâng cao Mối quan hệ đồng nghiệp ...................................... 80
4.2.2.1 Cơ sở giải pháp ................................................................................. 80
4.2.2.2 Nội dung thực hiện ........................................................................... 81
4.2.2.3 Lợi ích của giải pháp......................................................................... 82
4.2.3 Các giải pháp khác ................................................................................. 83
4.2.3.1 Giải pháp hoàn thiện chính sách đánh giá công việc, khen thưởng ... 83
4.2.3.2 Giải pháp hoàn thiện về bản chất công việc ....................................... 85
x
4.2.3.3
4.3
Giải pháp hoàn thiện chính sách đào tạo và thăng tiến ......................86
Kiến
nghị ...................................................................................................88
Bảng 3.7 Thống kê trung bình thang đo Bản chất công việc ................................... 59
Bảng 3.8 Thống kê trung bình thang đo Lãnh đạo................................................... 60
Bảng 3.9 Thống kê trung bình thang đo Quan hệ đồng nghiệp ...............................
61 Bảng 3.10 Thống kê trung bình thang đo Cơ hội đào tạo và thăng tiến ..................
61 Bảng 3.11 Thống kê trung bình thang đo Đánh giá thực hiện công việc, khen
thưởng ...........................................................................................................................
....... 62 Bảng 3.12 Thống kê trung bình thang đo Tiền lương, phúc
lợi............................... 62 Bảng 3.13 Thống kê trung bình thang đo Điều kiện làm
việc ................................. 63 Bảng 3.14 Kết quả kiểm tra thang đo bằng hệ số
Cronbach’s
Alpha ..............64
Bảng
3.15
Mô
hình
tóm
tắt....................................................................................... 69 Bảng 3.16 Kết quả
ANOVA .................................................................................... 69 Bảng 3.17 Thông
số của từng biến........................................................................... 70 Bảng 3.18 Kết
quả kiểm định các giả thuyết ........................................................... 73 Bảng 3.19
Mức độ ảnh hưởng của các thành phần .................................................. 74 Bảng 4.1
Bảng mô tả vị trí công việc....................................................................... 85 Bảng 2.1
Chế độ phúc lợi của cơ quan........................................................................5 Bảng
Bảng 6.4 Phân tích ANOVA cho Thâm niên làm việc .............................................18
Bảng 6.5 Phân tích ANOVA cho Trình độ học vấn..................................................19
xiii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ,
HÌNH ẢNH
Hình 1.1 Lý thuyết ERG của Alderfer ..................................................................... 12
Hình 1.2 Thuyết công bằng John Stacy Adams...................................................... 13
Hình 1.3 Mô hình đặc điểm công việc của Hackman và Oldham .....................15
Hình 1.4 Cơ cấu tiền lương ...................................................................................... 24
Hình 1.5 Mô hình nghiên cứu động lực làm việc tại Sở Tài chính tỉnh Bà Rịa –
Vũng Tàu.................................................................................................................. 26
Hình 2.1 Cơ cấu tổ chức Sở Tài chính tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu .............................. 30
Hình 2.2 Quy trình khen thưởng hiện tại ở Sở Tài chính......................................... 37
Hình 3.1 Mô hình nghiên cứu chính thức ................................................................ 49
Hình 3.2 Biểu đồ phân tán của phần dư ................................................................... 70
Hình 3.3 Đồ thị Histogram....................................................................................... 71
Hình 3.4 Mô hình nghiên cứu đã hiệu chỉnh .............................................. 78
1
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Tạo động lực lao động là một trong những biện pháp giúp sử dụng người lao
động một cách hiệu quả và tiết kiệm chi phí nhằm nâng cao năng suất lao động của
các tổ chức. Công tác tạo động lực tốt cũng sẽ góp phần thu hút những lao động
có trình độ cao, nâng cao uy tín, hình ảnh của tổ chức. Nó xây dựng mối quan hệ
lao động tại Sở Tài chính. Từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả làm việc của
cán bộ nhân viên Sở Tài chính.
2. Tính cấp thiết của đề tài
Trong thời gian gần đây, tình trạng “chảy máu chất xám” từ khu vực công
sang khu vực tư đang là mối trăn trở của những người làm công tác tổ chức cán bộ.
Tuy số lượng chưa nhiều so với số biên chế của nhà nước, nhưng số người chuyển
ra ngoài khu vực công đa số là những người có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có
kinh nghiệm công tác, biết công nghệ thông tin và sử dụng tốt ngoại ngữ.
Vấn đề thu nhập, tiền lương chưa hẳn là nguyên nhân quyết định của hiện
tượng chuyển dịch trên, mà nguyên nhân sâu xa dẫn đến việc công chức giỏi ra
đi là do môi trường làm việc chưa tốt, không tạo được động lực làm việc. Để có
thể duy trì được đội ngũ công chức trung thành và tài giỏi ở lại cơ quan nhà
nước thì việc tạo động lực làm việc cho công chức là một chủ điểm quan trọng cần
được các nhà lãnh đạo, những người làm công tác tổ chức cán bộ quan tâm và
khai thác hợp lý.
Đối với Sở Tài chính tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, công tác nâng cao động lực
làm việc của nhân viên cũng đang gặp rất nhiều vấn đề với tinh thần làm việc của
nhân viên chưa được hứng khởi, các công tác khen thưởng còn chưa hợp lí,.. làm
giảm động lực làm việc của nhân viên, gây mất năng suất làm việc.
Với đề tài “Giải pháp nâng cao động lực làm việc của nhân viên tại Sở
Tài chính tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu”, tác giả muốn nghiên cứu vấn đề này thật
chính xác bằng cách thu thập dữ liệu và đưa ra thang đo mới, phản ảnh rõ nét hơn
đến động lực của người lao động tại đây bằng việc sử dụng dữ liệu SPSS, phân tích
tới hàm hồi quy tuyến tính, nhằm đạt kết quả chính xác hơn, để có nền tảng lập ra
các giải pháp nâng cao động lực làm việc của người lao động tại Sở Tài chính tỉnh
Bà Rịa – Vũng Tàu.
3
4
Tàu và đề ra giải pháp nhằm nâng cao động lực làm việc của các nhân viên tại Sở
Tài chính tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo hữu ích phục vụ cho công tác quản
lý và tạo động lực làm việc cho nhân viên Sở Tài chính tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
nói riêng và các tổ chức nhà nước khác trên địa bàn tình Bà Rịa – Vũng Tàu
nói chung.
7. Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu, đề tài sử dụng và kết hợp các phương pháp
nghiên cứu sau:
Nghiên cứu sơ bộ: được tiến hành bằng phương pháp định tính qua kĩ thuật
nghiên cứu tài liệu và các quy định của văn bản pháp luật, phỏng vấn trực tiếp các
học giả cũng như các nhà tư vấn và quản lý nhân sự, trong đó có những câu hỏi
dạng bảng (nhiều câu hỏi nhỏ bên trong) giúp cho tác giả có cơ sở vững vàng hơn
trong công việc tiếp theo của mình. Bước nghiên cứu này nhằm khám phá, hiệu
chỉnh những nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc, cũng như những biến
quan sát dùng trong đo lường các nhân tố nghiên cứu trong mô hình. Qua đó, xây
dựng bảng câu hỏi chi tiết cho nghiên cứu định lượng cũng như xây dựng
mô hình nghiên cứu hợp lý với thực tế hoạt động của Sở Tài chính tỉnh Bà Rịa –
Vũng Tàu.
Phương pháp thu thập dữ liệu
Dữ liệu sơ cấp: được thu thập từ sự quan sát trực tiếp của tác giả tại đơn vị,
phỏng vấn chuyên gia là cán bộ công chức của đơn vị để xác định yếu tố đo
lường động lực làm việc của nhân viên tại Sở Tài chính tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Dữ liệu thứ cấp: được thu thập từ chính đơn vị, quan sát thực té, các bài
nghiên cứu trước trong và ngoài nước liên quan đến đề tài.
Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
Chương này sẽ trình bày cơ sở lý thuyết về động lực làm việc bao gồm các
khái niệm, vai trò, mô hình liên quan tới chủ đề luận văn.
Chương 2: Thực trạng công tác nâng cao động lực làm việc cho nhân viên tại
Sở Tài chính
Bao gồm các số liệu về tổ chức, chế độ, chính sách, kết quả liên quan tới
động lực làm việc cho nhân viên tại Sở Tài chính.
Chương 3: Phân tích động lực làm việc của người lao động tại Sở Tài chính
Áp dụng mô hình nghiên cứu liên quan để xử lí các số liệu thu thập và thông
qua việc sử dụng số liệu từ phân tích, quan sát để đưa ra kết quả về thực trạng về
6
động lực làm việc của nhân viên.
Chương 4: Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao động lực làm việc của
người lao động tại Sở Tài chính tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
Đề xuất các giải pháp nâng cao động lực làm việc cho người lao động tại Sở
Tài chính tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu dựa trên các kết quả phân tích ở chương 3.
7
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC
Để đưa ra mô hình nghiên cứu về động lực làm việc của nhân viên tại Sở Tài
chính, nghiên cứu bắt đầu bằng việc nghiên cứu các mô hình lý thuyết về động lực
làm việc và các lý luận về công tác nâng cao động lực làm việc cho người lao động.
Qua các phân tích, tác giả sẽ rút ra các yếu tố phù hợp cho mô hình nghiên cứu tại Sở
Tài chính tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
1.1. Khái niệm động lực làm việc
Có khá nhiều quan điểm khác nhau về động lực. Có thể hiểu động lực