LỜI CẢM ƠN
Thành công không chỉ xuất phát từ sự nỗ lực của bản thân mà còn từ sự
hỗ trợ, giúp đỡ của mọi người, dù đó là trực tiếp hay gián tiếp thì nó đều đáng
trân trọng. Từ khi bước vào học tập ở giảng đường đại học, em đã nhận được
nhiều sự quan tâm, giúp đỡ, chỉ bảo của thầy cô và bạn bè.
Với lòng biết ơn sâu sắc, Em xin gửi tới các thầy cô trong khoa Nhà
nước và Pháp Luật trường đại học Nội Vụ Hà Nội đã cùng với tri thức và tâm
huyêt của mình đã truyền đạt vốn tri thức quý báu nhất cho chúng em trong
suốt thời gian em học tập tại trường. Và đặc biệt trong kỳ học này, khoa đã tổ
chức cho chúng em tiếp cận với môn ‘Pháp luật về chính quyền địa phương’
mà theo em là rất hữu ích cho sinh viên nghành Quản lý nhà nước chúng em
cũng như là sinh viên các nghành khác trong trường.
Em xin trân thành cảm ơn TS. Tạ Quang Ngọc đã tận tình hướng dẫn
chúng em qua những buổi học trên lớp và những giờ thảo luận sôi nổi. Nếu
không có sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tâm của cô thì em nghĩ mình rất khó có
thể hoàn thành được bài báo cáo này. Một lần nữa, em xin trân thành cảm ơn
cô.
Em xin kính chúc các thầy trong khoa Nhà Nước và Pháp Luật có một
sức khỏe dồi dào để tiếp tục truyền đạt những kiến thức và kinh nghiệm cho
chúng em và các thế hệ sinh viên tiếp sau của trường.
Sinh viên thực hiện
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• CQĐP: Chính quyền địa phương
• UBND: Ủy ban nhân dân
• HĐND: Hội đồng nhân dân
• HC: Hành chính
• CQ: Chính quyền
• UB MTTQ: Ủy ban mặt trận tổ quốc
2.2. Thực trạng hoạt động của CQĐP xã Phù Linh.................................14
2.2.1. Hoạt động của HĐND xã Phù Linh...............................................14
2.2.1.1. Hoạt động của thường trực HĐND xã Phù Linh........................14
2.2.1.2. Hoạt động của đại biểu HĐND xã Phù Linh..............................15
2.2.1.3. Hoạt động của các Ban của HĐND xã Phù Linh.......................16
2.2.1.4. Hoạt động của tổ đại biểu HĐND xã Phù Linh..........................17
2.2.1.5. Hình thức làm việc của HĐND xã Phù Linh..............................17
2.2.2. Hoạt động của UBND xã Phù Linh...............................................18
2.2.2.1.Hoạt động của Chủ Tịch, các Phó chủ tịch, các ủy viên của
UBND xã Phù Linh.................................................................................18
2.2.2.2. Hình thức hoạt động của UBND xã Phù Linh............................20
2.3. Những thuận lợi và khó khăn của xã Phù Linh................................20
2.3.1. Thuận lợi:......................................................................................20
2.3.2. Khó khăn của xã Phù Linh............................................................20
Trên đây là những khó khăn chủ yếu của xã Phù Linh. Để thực hiện chủ
chương phát triển đồng bộ xã còn có những biện pháp thay đổi nhiều
mặt..................................................................................................................22
Chương 3:.......................................................................................................23
Ý KIẾN ĐÓNG GÓP NHẰM TIẾP TỤC HOÀN THIỆN HIỆU QUẢ
HOẠT ĐỘNG CỦA CQĐP XÃ PHÙ LINH...............................................23
3.1. Trong tổ chức và hoạt động của HĐND, UBND..............................23
3.2. Trong công tác tuyển chọn và sử dụng cán bộ, công chức...............25
3.3. Trong quản lý sử dụng đất đai..........................................................27
3.4. Trong quản lý ngân sách xã..............................................................27
3.5 Trong công việc chứng thực..............................................................28
3.6. Xây dựng cơ sở vật chất của chính quyền cấp xã.............................29
3.7. Giải pháp khắc phục tình trạng tảo hôn, mê tín dị đoan...................30
KẾT LUẬN....................................................................................................31
1
Trong những năm gần đây chính quyền cấp xã đã có những chuyển
biến rõ nét, nhất là sự chuyển biến về tổ chức và hoạt động về nhận thức tư
duy, phong cách lãnh đạo quản lý không còn thụ động hành chính như trước.
Đặc biệt là CQĐP cấp xã ở vùng núi vùng sâu vùng xa đã có những sự
thay đổi rõ nét góp phần vào sự phát triển đồng bộ nhanh chóng của đất nước.
Nhận thức được tầm quan trọng của CQĐP cấp xã trong hệ thống chính
trị nước ta. Em xin lựa chọn đề tài “Tìm hiểu về chính quyền địa phương xã
Phù Linh, Huyện Sóc Sơn, Thành phố Hà Nội”, để làm bài tiểu luận của
mình.
Ngoài phần mở đầu, Kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, bài tiểu
luận gồm 3 chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý về tổ chức, hoạt động của
CQĐP cấp xã.
Chương 2: Thực trạng tổ chức và hoạt động của CQĐP xã Phù Linh.
Chương 3: Ý kiến đóng góp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của
CQĐP xã Phù Linh.
2
Chương 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG
CỦA CQĐP CẤP XÃ.
1.1. CQĐP cấp xã - khái niệm, đặc điểm, vị trí, vai trò.
1.1.1 Khái niệm, đặc điểm của CQĐP cấp xã;
Trong hệ thống bộ máy nhà nước ở nước ta, cấp xã là cấp chính quyền
chính là công việc của Cơ quan.
• Hai là, Chính quyền xã có chức năng nhiệm vụ tổ chức thực hiện các
chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, các mục tiêu kinh tế, văn hóa
xã hội, an ninh quốc phòng; thực hiện quản lý hành chính trên địa bàn theo
thẩm quyền được giao; hướng dẫn và giám sát các hoạt động tự quản của
nhân dân, tạo thuận lợi cho nhân dân và doanh nghiệp làm ăn theo quy định
pháp luật. Ngoài ra còn có chính quyền cấp trên ủy quyền thực hiện một số
nhiệm vụ như: Thu một số loại thuế phí, quản lý tài nguyên, thực hiện chính
sách xã hội bằng ngân sách nhà nước, thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an
ninh trên địa bàn.
• Ba là, Tổ chức bộ máy ở xã không giống như ở các đơn vị hành
chính cấp trên, ở xã chỉ có HĐND và UBND thực hiện việc quản lý địa
phương, không có Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân.
• Bốn là, Chính quyền gắn liền với việc thực hiện phương châm “ dân
biết dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, đồng thời là cơ sở đảm bảo cho việc
thực hiện phương châm này một cách có hiệu quả.
1.1.2Vị trí, vai trò của chính quyền cấp xã trong bộ máy Nhà nước:
• HĐND xã: là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, vừa là một
bộ phận cấu thành không thể tách rời với quyền lực Nhà nước thống nhất
trong cả nước, với quyền làm chủ của nhân dân, vừa đại diện cho ý chí,
nguyện vọng, quyền lợi và quyền làm chủ mọi mặt của nhân dân địa phương.
4
HĐND xã có vai trò vừa là cơ quan nhà nước, vừa là cơ quan dân cử thể hiện
quyền tự quản ở địa phương. HĐND vừa chịu trách nhiệm trước nhân dân địa
phương, vừa chịu trách nhiệm trước chính quyền cấp trên.
• UBND xã có 2 tư cách:
- Là cơ quan chấp hành của HĐND, là cơ quan hành chính nhà nước ở
triển và tiến bộ của xã hội mà mọi quốc gia đều quan tâm. Trong xây dựng và
phát triển nền dân chủ XHCN ở nước ta, nội dung quan tâm hàng đầu là phải
hoàn thiện nền dân chủ cơ sở, bước căn cơ đầu tiên của việc phát triển tinh
thần dân chủ xã hội nói chung. Chất lượng giải quyết nội dung này lại thuộc
về năng lực thực nghiệm quy chế dân chủ cơ sở, chất lượng nắm bắt, giải
quyết vấn đề đặt ra cho sự phát triển địa phương của đội ngũ cán bộ, công
chức cơ sở.
• Là cấp thực hiện công bằng và bình đẳng xã hội theo pháp luật. Do
đó mọi người dân có cơ hội ngang nhau trong tiếp cận các dịch vụ xã hội hoặc
được hưởng những quyền lời ngang với sự đóng góp hay không đều tùy thuộc
vào chất lượng thực hiện của cấp Chính quyền cơ sở.
• Chính quyền cơ sở gồm cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương cơ quan chấp hành, cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương (UBND), có vị
trí vai trò vô cùng quan trọng, UBND là cơ quan hành chính nhà nước có
thẩm quyền chung ở địa phương, thực hiện các chức năng quản lý nhà nước
trên mọi lĩnh vực kinh tế, văn hóa xã hội, và hành chính trong phạm vi lãnh
thổ.
1.2 Cơ sở pháp lý về tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã:
1.2.1 Cơ sở pháp lý về tổ chức và hoạt động của HĐND.
1.2.1.1 Tổ chức HĐND cấp xã.
Luật bầu cử đại biểu HĐND (sửa đổi) quy định: Số lượng đại biểu
HĐND xã được bầu căn cứ theo dân số, loại đơn vị hành chính và vùng miền.
Số đại biểu tối thiểu là 15 đại biểu đối với xã miền núi, hải đảo có số dân nhỏ
6
dưới 1000 người. Nhìn chung, số đại biểu cơ bản là 25 đại biểu, nếu dân số
tăng thì số đại biểu cũng được tăng tương ứng tùy vào vùng miền nhưng tổng
số đại biểu không quá 35 người.
Về cơ cấu tổ chức, so với quy định trong Luật trước đây thì HĐND xã
Hoạt động của HĐND xã được thể hiện qua 3 hình thức:
- Hoạt động tập thể của HĐND tại kỳ họp HĐND là hình thức hoạt
động của yếu của HĐND. HĐND xã họp thường lệ mỗi năm 2 kỳ.
- Trong trường hợp cần thiết, theo yêu cầu của UBND hoặc ít nhất 1/3
số đại biểu HĐND yêu cầu thì chủ tịch HĐND quyết định triệu tập kỳ họp bất
thường.
- Hoạt động của Thường trực HĐND.
1.2.2. Cơ sở pháp lý về tổ chức và hoạt động của UBND
1.2.2.1 Tổ chức UBND cấp xã.
Ủy ban nhân dân xã gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch, ủy viên phụ trách
quân sự, Ủy viên phụ trách công an.
Uỷ ban nhân dân xã làm việc theo nguyên tắc tập thể. Chủ tịch là người
đứng đầu Uỷ ban nhân dân chỉ đạo chung, chịu trách nhiệm trước Hội đồng
nhân dân cấp mình và Uỷ ban nhân dân huyện. Mỗi thành viên của Uỷ ban
nhân dân chịu trách nhiệm cá nhân về phần công tác của mình trước Hội đồng
nhân dân, Uỷ ban nhân dân và Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện. Uỷ ban nhân
dân xây dựng và thực hiện quy chế làm việc, định rõ các mối quan hệ về phân
công trách nhiệm và nguyên tắc làm việc giữa thành viên Uỷ ban nhân dân;
quan hệ giữa Uỷ ban nhân dân với Hội đồng nhân dân và Uỷ ban Mặt trận Tổ
quốc cùng cấp.
Uỷ ban nhân dân xã loại I có không quá hai Phó Chủ tịch; xã loại II và
loai III có một Phó Chủ tịch. Uỷ ban nhân dân cấp xã có từ ba đến năm thành
viên.
1.2.2.2. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của UBND cấp xã.
8
1. Xây dựng, trình HĐND xã quyết định các nội dung quy định tại các
khoản 1, 2 và 4 Điều 33 của Luật này và tổ chức thực hiện các nghị quyết của
phát triển nhiều mặt không riêng gì kinh tế.
Theo đà phát triện của Huyện Sóc Sơn cũng như Thủ đô Hà Nội, Kinh
tế xã những năm gần đây khá phát triển và khá toàn diện.
Đặc biệt xã lại được thiên nhiên ưu ái bởi cảnh quan thiên nhiên đẹp
hùng vĩ với diện tích rừng phòng hộ khá lớn so với địa bàn của một xã, tạo
10
nên cảnh quan quần thể du lịch khá thu hút khách du lịch, là cơ hội lớn để
phát triển kinh tế của xã.
2.1.2. Bộ máy tổ chức của xã Phù Linh.
Kể từ khi được thành lập đến nay xã Phù Linh dưới sự lãnh đạo sáng
suốt của Đảng, hoạt động của CQĐP xã luôn nhận được sự quan tâm, ủng hộ
và giúp đỡ của lãnh đạo cấp trên.
Lãnh đạo xã bao gồm:
• Bí thư Đảng ủy xã
• Phó bí thư Đảng ủy xã
• Chủ tịch HĐND
• Các phó chủ tịch HĐND
• Chủ tịch UBND
• Các phó chủ tịch UBND
• Chủ tịch UB MTTQ
• Bí thư đoàn thanh niên cộng sản HCM
• Chủ tịch hội liên hiệp phụ nữ
• Chủ tịch hội đồng nhân dân
• Chủ tịch Hội cựu chiến binh
• Chỉ huy quân sự
• Trưởng công an xã
• Văn phòng thống kê kiểm toán ngân sách giúp việc cho Chủ tịch
• Chương trình làm việc của UBND.
• Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách, quyết toán
ngân sách hằng năm và quỹ dự trữ của địa phương trình HĐND quyết định.
• Kế hoạch huy động nhân lực, tài chính để giải quyết các vấn đề cấp
bách của địa phương trình HĐND quyết định.
12
• Các biện pháp thực hiện nghị quyết của HĐND về kinh tế - xã hội;
thông qua các báo cáo của UBND trước khi trình HĐND.
Đề án thành lập mới, sáng lập giải thể các cơ quan chuyên môn thuộc
UBND và thành lập mới, nhập, chia, điều chỉnh địa giới hành chính địa
phương.
2.1.3. Nhiệm vụ, quyền hạn của UBND xã Phù Linh.
Có trách nhiệm xây dựng kế hoạch phát triển, quản lý về kinh tế hằng
năm, bao gồm các nghành: nông nghiệp, lâm nghiệp, công nghiệp, dịch vụ,
thương mại, tài chính, địa chính, quản lý các trường, giao thông, thủy lợi, và
các cơ sở kỹ thuật trên địa bàn xã.
Lập kế hoạch dự toán ngân sách của xã, trình HĐND phê duyệt và báo
cáo cơ quan hành chính Nhà Nước, cơ quan tài chính cấp trên trực tiếp và tổ
chức thực hiện kế hoạch đó.
Lập kế hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai của xã và tổ chức thực hiện các
chương trình, kế hoạch, đề án, cải thiện điều kiện làm việc nâng cao sản xuất,
… Kiểm tra việc quản lý các công trình công cộng, đường giao thông, trụ sở
trường học,… các công trình cơ sở hạ tầng khác của địa phương.
Phối hợp với các cơ quan nhà nước cấp trên để tổ chức thực hiện theo
từng lĩnh vực như: Thu thuế, phí và lệ phí. Đảm bảo thu đúng thu đủ, thu kịp
thời và báo cáo ngân sách theo đúng quy định của pháp luật.
Thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an ninh chính trị, kinh tế, xã hội trên địa
nhân giải trình các vấn đề liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của Thường
trực Hội đồng nhân dân tại phiên họp Thường trực Hội đồng nhân dân.
Tổ chức để đại biểu Hội đồng nhân dân tiếp công dân theo quy định
của pháp luật; đôn đốc, kiểm tra và xem xét tình hình giải quyết kiến nghị,
khiếu nại, tố cáo của công dân; tổng hợp ý kiến, nguyện vọng của Nhân dân
để báo cáo tại kỳ họp Hội đồng nhân dân.
14
Phê chuẩn danh sách Ủy viên của các Ban của Hội đồng nhân dân trong
số đại biểu Hội đồng nhân dân và việc cho thôi làm Ủy viên của Ban của Hội
đồng nhân dân theo đề nghị của Trưởng ban của Hội đồng nhân dân.
Trình Hội đồng nhân dân lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối
với người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu theo quy định.
Quyết định việc đưa ra Hội đồng nhân dân hoặc đưa ra cử tri bãi nhiệm
đại biểu Hội đồng nhân dân.
Báo cáo về hoạt động của Hội đồng nhân dân cùng cấp lên Hội đồng
nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp trên trực tiếp.
2.2.1.2. Hoạt động của đại biểu HĐND xã Phù Linh
Đại biểu Hội đồng nhân dân có trách nhiệm tham dự đầy đủ các kỳ họp,
phiên họp Hội đồng nhân dân, tham gia thảo luận và biểu quyết các vấn đề
thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân.
Đại biểu Hội đồng nhân dân không tham dự kỳ họp, phiên họp thì phải
có lý do và phải báo cáo trước với Chủ tịch Hội đồng nhân dân. Trường hợp
đại biểu Hội đồng nhân dân không tham dự các kỳ họp liên tục trong 01 năm
mà không có lý do thì Thường trực Hội đồng nhân dân phải báo cáo Hội đồng
nhân dân để bãi nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân đó.
Đại biểu Hội đồng nhân dân phải liên hệ chặt chẽ với cử tri ở đơn vị
bầu cử bầu ra mình, chịu sự giám sát của cử tri, có trách nhiệm thu thập và
Đại biểu Hội đồng nhân dân đã thôi làm nhiệm vụ đại biểu hoặc bị
mất quyền đại biểu thì đương nhiên thôi đảm nhiệm các chức vụ trong
Thường trực Hội đồng nhân dân, Ban của Hội đồng nhân dân.
2.2.1.3. Hoạt động của các Ban của HĐND xã Phù Linh
Tham gia chuẩn bị nội dung kỳ họp của Hội đồng nhân dân liên quan
đến lĩnh vực phụ trách.
Thẩm tra dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án liên quan đến lĩnh vực phụ
trách do Hội đồng nhân dân hoặc Thường trực Hội đồng nhân dân phân công.
16
Tổ chức khảo sát tình hình thực hiện các quy định của pháp luật về lĩnh
vực phụ trách do Hội đồng nhân dân hoặc Thường trực Hội đồng nhân dân
phân công.
Báo cáo kết quả hoạt động giám sát với Hội đồng nhân dân, Thường
trực Hội đồng nhân dân.
Ban của Hội đồng nhân dân chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước
Hội đồng nhân dân; trong thời gian Hội đồng nhân dân không họp thì báo cáo
công tác trước Thường trực Hội đồng nhân dân
2.2.1.4. Hoạt động của tổ đại biểu HĐND xã Phù Linh
Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân giám sát việc tuân theo Hiến pháp, pháp
luật, văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân
dân cùng cấp trên địa bàn hoặc về các vấn đề do Hội đồng nhân dân hoặc
Thường trực Hội đồng nhân dân phân công.
Tổ đại biểu Hội đồng nhân có trách nhiệm nghiên cứu tài liệu, chuẩn bị
đóng góp ý kiến cho kỳ họp Hội đồng nhân dân cùng cấp; tổ chức cho đại
biểu Hội đồng nhân dân tiếp xúc cử tri, thu thập ý kiến, kiến nghị của cử tri
trước kỳ họp Hội đồng nhân dân và để đại biểu Hội đồng nhân dân báo cáo
với cử tri về kết quả kỳ họp sau kỳ họp Hội đồng nhân dân.
chức, bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm, tài sản, các quyền và lợi
ích hợp pháp khác của công dân; thực hiện các biện pháp quản lý dân cư trên
địa bàn xã theo quy định của pháp luật.
Quản lý và tổ chức sử dụng có hiệu quả công sở, tài sản, phương tiện
làm việc và ngân sách nhà nước được giao theo quy định của pháp luật.
Giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật, tiếp công dân
theo quy định của pháp luật.
Ủy quyền cho Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã thực hiện nhiệm vụ,
quyền hạn trong phạm vi thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân.
18
Chỉ đạo thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường, phòng, chống cháy,
nổ; áp dụng các biện pháp để giải quyết các công việc đột xuất, khẩn cấp
trong phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên
địa bàn xã theo quy định của pháp luật.
Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nước cấp trên phân
cấp, ủy quyền.
b. Hoạt động của các Phó chủ tịch UBND xã Phù Linh
Thực hiện các nhiệm vụ theo sự phân công của Chủ tịch Ủy ban nhân
dân và chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân về việc thực hiện
nhiệm vụ được giao; cùng các thành viên khác của Ủy ban nhân dân chịu
trách nhiệm tập thể về hoạt động của Ủy ban nhân dân.
Tham dự đầy đủ các phiên họp Ủy ban nhân dân; thảo luận và biểu
quyết những vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân.
Ký quyết định, chỉ thị của Chủ tịch Ủy ban nhân dân khi được Chủ tịch
Ủy ban nhân dân ủy nhiệm.
c. Hoạt động của các Ủy viên của UBND xã Phù Linh
Được Chủ tịch Ủy ban nhân dân phân công phụ trách lĩnh vực cụ thể và
mô khá hoành tráng cũng lôi kéo được khá nhiều khách đến chơi vs du lịch
trên địat bàn xã.
Xã là cầu nối của các xã phía bắc Huyện Sóc Sơn là điều kiện rất tốt để
phát triển dịch vụ và giao lưu buôn bán.
2.3.2. Khó khăn của xã Phù Linh.
Hiện nay các loại khoáng sản chính do khai thác quá mức nên đang bị
suy giảm trầm trọng, cạn kiệt. Rừng phòng hộ đầu nguồn cũng bị xâm hại,
diện tích rừng đang bị thu hẹp lại do ý thức của người dân còn kém còn phá
rừng. Bên cạnh đó các dự án sân gold và khu du lịch cũng chiếm phần đất
20