BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
LÊ VĂN CƯỜNG
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH
CHO VAY THEO DỰ ÁN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP
NGÀNH CAO SU TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT
TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH TỈNH GIA LAI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
Đà Nẵng – Năm 2012
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
LÊ VĂN CƯỜNG
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH
CHO VAY THEO DỰ ÁN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP
NGÀNH CAO SU TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT
TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH TỈNH GIA LAI
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã số: 60.34.20
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
Nhằm đưa ra kết luận về DN đi vay, tính khả thi về mặt tài chính của DAĐT, khả năng trả
nợ và những rủi ro có thể xảy ra để phục vụ cho việc quyết định cho vay hoặc từ chối cho vay......17
Làm cơ sở tham gia góp ý, tư vấn cho DN ngành cao su, tạo điều kiện để đảm bảo hiệu quả cho
vay, thu được nợ gốc và lãi đúng hạn.........................................................................................17
Làm cơ sở để xác định giá trị cho vay, thời gian cho vay, dự kiến tiến độ giải ngân, mức độ thu
nợ hợp lý, các điều kiện cho vay, tạo tiền đề cho DN hoạt động có hiệu quả và đảm bảo mục tiêu
cho vay của Ngân hàng................................................................................................................17
1.2.4. Yêu cầu thẩm định.....................................................................................................17
Do DA của DN ngành cao su có nhu cầu vay vốn lớn, thời gian thu hồi vốn dài, công tác thẩm
định cho vay có vai trò rất quan trọng, quyết định đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Do vậy,
cần phải phải đảm bảo các yêu cầu sau:.....................................................................................17
- Trước hết thẩm định cho vay theo DA đối với DN ngành cao su phải tuân thủ đúng trình tự,
hướng dẫn của Hội sở chính để tránh sự chồng chéo..................................................................17
1.2.6. Các phương pháp thẩm định dự án đầu tư.................................................................29
Phương pháp thẩm định cho vay theo DA đối với DN ngành cao su là cách thức thẩm định
nhằm đạt các yêu cầu đặt ra cho công tác thẩm định cho vay. Việc vận dụng các phương pháp nào và
hiệu quả của việc vận dụng đến đâu lại phụ thuộc vào trình độ và khả năng của cán bộ thẩm định.
Việc thẩm định DAĐT cây cao su có thể sử dụng các phương pháp khác nhau, có thể chia thành
phương pháp chung và phương pháp cụ thể:...............................................................................29
1.2.8. Các nhân tố ảnh hưởng kết quả thẩm định cho vay theo dự án đối với Doanh nghiệp ngành
cao su của Ngân hàng thương mại...............................................................................................35
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1................................................................................41
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH CHO VAY
THEO DỰ ÁN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGÀNH CAO SU TẠI
NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH
TỈNH GIA LAI................................................................................................42
2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển....................................................................................43
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2................................................................................76
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC
THẨM ĐỊNH
CHO VAY THEO DỰ ÁN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGÀNH CAO SU
TẠI NGÂN HANG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI
NHÁNH TỈNH GIA LAI................................................................................78
3.1.1. Mục tiêu phát triển ngành cao su trên địa bàn tỉnh Gia Lai...........................................78
Nhiều năm qua, tỉnh Gia Lai luôn xác định ngành cao su là ngành kinh tế mũi nhọn, chiến lược,
quan trọng tạo sức bật phát triển cho một số ngành nghề kinh tế khác. Tiếp tục quy hoạch phát triển
cao su tầm nhìn đến năm 2020, trong đó định hướng quy hoạch vùng cao su Tây Nguyên trồng mới
thêm khoảng 95-100 nghìn ha đã được Chính phủ phê duyệt.........................................................78
3.1.3. Hệ thống các quan điểm hoàn thiện công tác thẩm định cho vay theo dự án đối với doanh
nghiệp ngành cao su tại ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Gia Lai.....80
3.2.1. Giải pháp hoàn thiện về quy trình thẩm định cho vay theo dự án đối với doanh nghiệp ngành
cao su..........................................................................................................................................85
3.2.2. Giải pháp hoàn thiện về nội dung thẩm định. ............................................................86
3.2.3. Giải pháp hoàn thiện phương pháp thẩm định. ...........................................................89
3.2.4. Giải pháp hoàn thiện thông tin phục vụ công tác thẩm định...........................................92
3.2.5. Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát nội bộ.............................................................93
3.2.6. Giải pháp hoàn thiện về công tác tổ chức đánh giá lại kết quả thẩm định cho vay theo dự án
đối với doanh nghiệp ngành cao su...............................................................................................94
3.2.7. Giải pháp hoàn thiện về công tác thẩm định tài sản đảm bảo........................................96
3.2.8. Giải pháp hoàn thiện công tác tổ chức, nhân sự.............................................................97
3.3. CÁC KIẾN NGHỊ..........................................................................................................100
3.3.1. Đối với Nhà nước và các Bộ Ngành...........................................................................100
3.3.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước.....................................................................................101
BIDV
Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam
BIDV Gia Lai
Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam –
Chi nhánh tỉnh Gia Lai
DN
Doanh nghiệp
DA
Dự án
DAĐT
Dự án đầu tư
DACCS
Dự án cây cao su
CIC
Trung tâm thông tin tín dụng
QHKH
Số hiệu
Tên bảng
Trang
Mạng lưới hoạt động
Nội dung thẩm định cho vay theo DA ở Ngân hàng
46
2.2
Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh
53
2.3
Gia Lai phân theo nhóm yếu tố
Các chỉ tiêu đánh giá kết quả thẩm định cho vay
Kết quả các doanh nghiệp cao su mang lại năm
64
bảng
2.1
2.4
48
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đối với lĩnh vực ngành cao su trong đó có cao su khu vực Tây Nguyên nói
chung và cao su tỉnh Gia Lai nói riêng thời gian qua đã có những bước phát
triển đáng kể. Ngành cao su đã, đang và sẽ trở thành một ngành kinh tế quan
trọng của một số tỉnh thành trong cả nước, có ý nghĩa quan trọng không chỉ về
mặt kinh tế mà còn về mặt xã hội. Để phát triển kinh tế khu vực Tây Nguyên,
vừa qua Chính phủ đã có chủ trương phát triển thêm 100.000 ha cao su tại các
tỉnh Tây Nguyên, trong đó riêng Gia Lai chiếm 50.000 ha giai đoạn 2010-2015.
Phát triển ngành cao su Gia Lai đã được lãnh đạo tỉnh Gia Lai xác định là ngành
kinh tế mũi nhọn của tỉnh Gia Lai, coi đây là ngành chiến lược, quan trọng tạo
sức bật phát triển cho một số ngành nghề khác tại địa phương. Vì vậy các Ngân
hàng thương mại trên địa bàn xác định đây là lĩnh vực đầu tư quan trọng. Song
cho vay ngành cao su chủ yếu là cho vay dài hạn nên công tác thẩm định và cho
vay hết sức quan trọng.
Thời gian qua, tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh
tỉnh Gia Lai hình thức cho vay theo dự án đối với Doanh nghiệp ngành cao su
đã phát triển rất nhanh nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Để nâng cao hiệu quả
và đảm bảo an toàn cho hoạt động của ngân hàng, một nhiệm vụ cấp thiết đặt ra
là phải làm tốt công tác thẩm định cho vay.
Trong bối cảnh có nhiều thay đổi, công tác thẩm định cho vay theo dự án
đối với Doanh nghiệp ngành cao su ở Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam
- Chi nhánh tỉnh Gia Lai, bên cạnh những kết quả đạt được cũng còn nhiều hạn
chế. Xuất phát từ thực tiễn trên tác giả mạnh dạn chọn đề tài: “Hoàn thiện công
tác thẩm định cho vay theo dự án đối với Doanh nghiệp ngành cao su tại
Ngoài lời nói đầu, mục lục, kết luận chung, danh mục tài liệu tham khảo và
phụ lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương:
3
Chương 1: Lý luận cơ bản về công tác thẩm định cho vay theo dự án đối
với Doanh nghiệp ngành cao su của Ngân hàng thương mại.
Chương 2: Thực trạng công tác thẩm định cho vay theo dự án đối với
Doanh nghiệp ngành cao su tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi
nhánh tỉnh Gia Lai.
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định cho vay theo dự án
đối với Doanh nghiệp ngành cao su tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt
Nam - Chi nhánh tỉnh Gia Lai.
6. Tổng quan tài liệu
Thẩm định cho vay theo dự án (DA) đối với Doanh nghiệp (DN) ngành
cao su có vai trò quan trọng, là cơ sở lựa chọn khách hàng, dự án vay vốn khả
thi và để tham mưu cho các cấp có thẩm quyền ra quyết định cho vay hoặc cấp
tín dụng phù hợp. Những năm gần đây nhiều TCTD mới được thành lập và mở
Chi nhánh ngày càng nhiều đã tạo ra môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt
và khốc liệt hơn. Để đảm bảo uy tín, năng lực cạnh tranh, giữ vững và phát triển
khách hàng, tăng trưởng cho vay đặc biệt là cho vay theo dự án đầu tư (DAĐT)
trong điều kiện đảm bảo an toàn, hiệu quả đòi hỏi các ngân hàng thương mại
(NHTM) cần quan tâm nhiều hơn nữa đến công tác thẩm định cho vay theo
DAĐT. Trong khi đó, các tài liệu về nghiên cứu hoạt động thẩm định cho vay
theo DAĐT trên khía cạnh học thuật bằng tiếng Việt ở nước ta còn hạn chế. Do
đó, việc nghiên cứu về công tác thẩm định cho vay theo DAĐT để đưa ra các
giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định cho vay theo DA ở nước ta là cần thiết.
Tác giả đã nghiên cứu và đưa ra những giải pháp pháp hoàn thiện công tác
thẩm định cho vay theo DA đối với DN ngành cao su dựa trên các tài liệu và
các công trình nghiên cứu có liên quan đến công tác thẩm định cho vay theo
chất lượng thẩm định tài chính dự án cho vay tại chi nhánh Ngân hàng Đầu tư
và Phát triển Thái Nguyên” [13].
Ưu điểm là tập trung vào nội dung thẩm định tài chính DA đầu tư
như: dự toán vốn đầu tư, các chỉ tiêu thẩm định tài chính, phân tích rủi ro của
5
dự án đầu tư.
Nhược điểm của luận văn là chưa phân tích các nhân tố ảnh hưởng
đến chất lượng thẩm định dự án để đề ra các giải pháp hoàn thiện hiệu quả, phù
hợp với thực tế hoạt động của Ngân hàng.
- Luận văn Thạc sĩ kinh tế của Nguyễn Cẩm Nhung (2012) “Nâng cao
chất lượng thẩm định dự án trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng Đầu tư và
Phát triển tỉnh Thanh Hóa” [14],
Ưu điểm của luận văn là mới chỉ tập trung phân tích về tính pháp
lý; thẩm định về khách hàng, DA vay vốn, cách thức nhận và xử lý tài sản đảm
bảo nợ vay, đề tài cũng đưa ra một số nội dung mới như: Hệ thống hóa và cập
nhật cơ sở pháp lý, trình bày phương thức chuyển vốn đầu tư, nhận tài sản.
Nhược điểm của luận văn là chưa được đề cập đến cách thức xử lý
tài sản đảm bảo khi xảy ra rủi ro, chưa phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến
công tác thẩm định dự án và các chỉ tiêu hầu như chỉ phân tích định tính, các chỉ
tiêu định lượng còn hạn chế.
- Luận văn Thạc sĩ của Ngô Đặng Trinh (2008)“Hoàn thiện công tác thẩm
định tài chính dự án tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Bắc Hà Nội” [17].
Ưu điểm của luận văn đã đánh giá tổng quan về hoạt động thẩm
định tài chính dự án tại Chi nhánh Bắc Hà Nội, những thế mạnh, tồn tại trong
những năm gần đây về công tác thẩm định tài chính dự án tại Chi nhánh.
Nhược điểm của luận văn là mới chỉ dừng lại ở việc thẩm định tài
chính dự án mà chưa đi sâu phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thẩm
định dự án.
THEO DỰ ÁN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGÀNH CAO SU
CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1. CHO VAY THEO DỰ ÁN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGÀNH CAO
SU CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1.1. Ngân hàng thương mại với hoạt động cho vay
a. Khái niệm Ngân hàng thương mại.
NHTM là một loại hình tổ chức có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế
nói chung và địa phương nói riêng. Có nhiều định nghĩa khác nhau về NHTM,
mỗi định nghĩa có một cách tiếp cận riêng về NHTM.
Theo Đạo Luật Ngân hàng của Pháp năm 1941 quy định: “Ngân hàng
thương mại là những xí nghiệp hay cơ sở thường xuyên nhận tiền của công
chúng dưới hình thức ký thác hay hình thức khác. Số tiền này được dùng cho
chính họ vào nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hoặc dịch vụ tài chính”.
Luật Ngân hàng Ấn Độ bổ sung năm 1950 quy định: “Ngân hàng là cơ sở
nhận các khoản tiền ký thác để cho vay, tài trợ hay đầu tư”.
Luật Ngân hàng Mỹ: “NHTM là một công ty kinh doanh chuyên cung cấp
dịch vụ tài chính và hoạt động dịch vụ khác trong ngành tài chính”.
Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 của Việt Nam quy định: “NHTM là
loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các
hoạt động kinh doanh theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận” và
“Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc
một số các nghiệp vụ: nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh
toán qua tài khoản” [6].
Như vậy, có thể thấy khái niệm “NHTM” được xây dựng trên khía cạnh
nghiệp vụ, cụ thể dựa trên hai mảng nghiệp vụ cơ bản của ngân hàng là huy
động vốn và sử dụng vốn. Cùng với sự phát triển của thị trường tài chính, hoạt
8
động của NHTM không còn bó hẹp trong huy động tiền gửi và cho vay, mà
- Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ.
Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ của NHTM bao gồm: Dịch vụ
cung ứng các phương tiện thanh toán; Dịch vụ thanh toán trong nước cho khách
hàng; Dịch vụ thanh toán quốc tế và kinh doanh ngoại tệ, vàng bạc đá quý.
Thực hiện dịch vụ thu hộ, chi hộ cho các tổ chức và cá nhân; Phát triển các sản
phẩm ngân hàng điện tử; Các sản phẩm dịch vụ khác.
- Các hoạt động khác.
Các hoạt động khác bao gồm: Góp vốn đầu tư, mua cổ phần của doanh
nghiệp, tổ chức tín dụng khác từ nguồn vốn tự; Tham gia thị trường tiền tệ;
Hoạt động ủy thác và đại lý liên quan đến hoạt động ngân hàng, kể cả việc quản
lý tài sản, vốn đầu tư của các tổ chức, cá nhân theo hợp đồng; Hoạt động kinh
doanh bảo hiểm; Kinh doanh dịch vụ chứng khoán và Các hoạt động khác.
c. Cho vay của ngân hàng thương mại
Cho vay được coi là hoạt động sinh lời cao và là hoạt động kinh doanh chủ
chốt để tạo ra lợi nhuận của NHTM Việt Nam. Hoạt động cho vay của NHTM
hỗ trợ cho sự phát triển cộng đồng thông qua việc cấp tín dụng, đáp ứng nhu
cầu tài chính của xã hội với mức lãi suất hợp lý. Cho vay là chức năng kinh tế
cơ bản của các Ngân hàng.
Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 của Việt Nam quy định: “Cho vay là
hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách
hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian
nhất định theo thoả thuận với nguyên có hoàn trả cả gốc và lãi” [6].
Theo tiến trình của sự phát triển các loại hình cho vay ngày càng phong
phú, đa dạng. Theo tiêu thức phân loại có thể chia ra thành nhiều loại hình cho
vay khác nhau:
- Theo lãi suất cho vay có thể chia thành:
+ Cho vay theo lãi suất cố định: là hình thức cho vay mà theo đó
lãi suất được cố định trong suốt thời hạn vay.
11
1.1.2. Cho vay theo dự án đầu tư cây cao su của Ngân hàng thương
mại
a. Khái niệm về Dự án đầu tư cây cao su.
Khi nghiên cứu về dự án đầu tư, tác giả tổng kết một số khái niệm sau:
Xét về mặt hình thức, DAĐT được hiểu là một tập hồ sơ tài liệu trình bày
một cách chi tiết có hệ thống các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch để đạt
được những kết quả và thực hiện được những mục tiêu nhất định trong tương
lai [20].
Xét về mặt nội dung, DAĐT được hiểu là một tập hợp các hoạt động có
liên quan với nhau nhằm đạt được những mục đích đã đề ra thông qua nguồn
lực đã xác định như vấn đề thị trường, sản phẩm, công nghệ, kinh tế, tài
chính… [20]
Theo Luật đầu tư năm 2005 quy định “DAĐT là tập hợp các đề xuất bỏ
vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư trên địa bàn cụ thể,
trong khoảng thời gian xác định“ [7].
Theo định khái niệm trên, ta có thể hiểu: DAĐT cây cao su là một dự án
đầu tư tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động
đầu tư trồng, chăm sóc và khai thác cây cao su trên một địa bàn cụ thể trong
khoảng thời gian xác định.
b. Đặc điểm về Dự án đầu tư cây cao su:
Đầu tư phát triển DAĐT cây cao su có quy mô vốn, vật tư, lao động,
diện tích đất trồng cây cao su cần thiết thường rất lớn.
Thời kỳ chăm sóc và đưa vườn cây cao su vào kinh doanh kéo dài: Thời
kỳ đầu tư tính từ khi khởi công thực hiện DAĐT bao gồm giai đoạn giai đoạn
trồng và chăm sóc cây cao su kéo dài 6-7 năm. Thời gian đưa vườn cây vào
kinh doanh được tính từ khi DA đưa vào khai thác (kinh doanh) cho đến khi
thanh lý vườn cây cao su thường kéo dài đến 20 năm.
13
Vốn thuộc các khoản vay nước ngoài của Chính phủ và các nguồn viện trợ quốc
tế dành cho đầu tư phát triển (kể cả vốn hỗ trợ phát triển chính thức ODA), vốn
đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI), nguồn vốn đầu tư của các cơ quan ngoại
giao, tổ chức quốc tế và cơ quan nước ngoài khác đầu tư trên lãnh thổ Việt
Nam, vốn vay nước ngoài do Nhà nước bảo lãnh.
d. Chu kỳ của DAĐT cây cao su
Chu kỳ của DAĐT cây cao su là các bước hoặc các giai đoạn mà DAĐT
cây cao su phải trải qua bắt đầu từ khi DN lựa chọn DA, tiến hành trồng cao su
cho đến khi thanh lý vườn cây cao su. Ta có thể minh theo hình sau đây:
Chuẩn
Chăm
Đưa
bị đầu
Thanh lý
sóc
vườn
tư
su cây
vườnđộng của
câyDAĐT
cao cây caovườn
Lựa chọnBiểu đồ 1.2 - Chu kì hoạt
trồng
su và
su gồm
vào các giai cao
DAĐT
14
1.2.1. Khái niệm về thẩm định cho vay theo dự án đối với Doanh
nghiệp ngành cao su của Ngân hàng thương mại
Theo định nghĩa của Ngân hàng thế giới (WB): “Thẩm định DAĐT là quá
trình một cơ quan chức năng (nhà nước hoặc tư nhân) xem xét xem một dự án
có đạt được các mục tiêu kinh tế và xã hội đã đề ra và đạt được những mục tiêu
đó một cách có hiệu quả hay không” [19, tr. 156].
Theo mục đích quản lý, thẩm định DAĐT được hiểu là việc xem xét, phân
tích, đánh giá DAĐT trên các nội dung cơ bản nhằm giúp cho việc ra quyết định
đầu tư. Công tác thẩm định giúp cho việc kiểm tra, kiểm soát, đánh giá sự tuân
thủ theo pháp luật của DA, của các chủ thể tham gia vào hoạt động đầu tư, giúp
cho việc sàng lọc, lựa chọn DAĐT có hiệu quả.
Đối với NHTM, việc thẩm định cho vay theo DA thường là sự phối hợp
trong nội bộ ngân hàng nhằm xem xét, phân tích, đánh giá DA một cách khách
quan, khoa học và toàn diện trên các nội dung, lựa chọn DN tốt, DA khả thi để
đi đến các quyết định tài trợ vốn cho DA.
Từ những phân tích trên đây, việc xây dựng khái niệm về “thẩm định cho
vay theo DA đối với DN ngành cao su” được hiểu như sau “Thẩm định cho vay
theo DA đối với DN ngành cao su ở NHTM là quá trình phối hợp trong nội bộ
NHTM nhằm xem xét, phân tích, đánh giá DN ngành cao su, DAĐT một cách
khách quan, khoa học và toàn diện trên các nội dung, lựa chọn DN tốt, DAĐT
khả thi và hiệu quả để đi đến quyết định cho vay, tài trợ vốn một cách hợp lý”.
Thẩm định cho vay của NHTM trong thực tế là công việc phản biện của
ngân hàng đối với DN nhằm xác định chắc chắn khả năng trả nợ từ DAĐT
mang lại mà DN với tư cách là người đi vay đã cam kết. Điều này ảnh hưởng
trực tiếp đến chất lượng khoản vay và hiệu quả kinh doanh của NHTM.