VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VŨ THỊ HOÀI

CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC
TỪ THỰC TIỄN LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT PHÒNG CHÁY
CHỮA CHÁY Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI, 2017


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VŨ THỊ HOÀI

CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC
TỪ THỰC TIỄN LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT PHÒNG CHÁY
CHỮA CHÁY Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành : Chính sách công
Mã số:

60 34 04 02

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

CHÁY Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI ........................................ 54
3.1. Quan điểm về tăng cường chính sách phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát phòng cháy
chữa cháy ở nước ta ................................................................................................................. 54
3.2. Các giải pháp tăng cường chính sách phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát phòng cháy
chữa cháy ở Việt Nam trong thời gian tới .............................................................................. 60
KẾT LUẬN ..................................................................................................... 73
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 75
PHỤ LỤC ........................................................................................................ 77


DANH MỤC HÌNH, BẢNG
Hình 2.1: Mô hình tổ chức của lực lượng Cảnh sát PCCC ................................................... 25
Bảng 2.2: Thống kê biên chế của lực lượng Cảnh sát PCCC ............................................... 26
Bảng 2.3: Thống kê trình độ học vấn và chuyên môn nghiệp vụ của nguồn nhân lực Cảnh
sát PCCC .................................................................................................................................. 29
Bảng 2.4: Thống kê trình độ học vấn và chuyên môn nghiệp vụ PCCC của nguồn nhân
lực Cảnh sát PCCC .................................................................................................................. 29
Bảng 2.5: Thống kê số lượng cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát PCCC là đảng viên, đoàn viên, kỷ
luật, bị thương, hy sinh ............................................................................................................ 31
Bảng 2.6: Thống kê số lượng nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC theo độ tuổi và dân tộc ... 33
Bảng 2.7: Nguồn nhân lực chất lượng cao Cảnh sát PCCC ................................................. 40


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CAND

: Công an nhân dân

CNH, HĐH

dẫn của PGS.TS. Hoàng Văn Tú. Các số liệu trong luận văn là trung thực,
chính xác, đảm bảo tính khách quan, khoa học và có nguồn gốc rõ ràng.
Hà Nội, ngày 28 tháng 8 năm 2017
Tác giả luận văn

Vũ Thị Hoài


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Phát triển nguồn nhân lực được coi là yếu tố cơ bản nhằm đáp ứng các mục
tiêu chiến lược của một quốc gia, một ngành cũng như một tổ chức. Thực tế cho
thấy, việc đầu tư phát triển nguồn nhân lực có thể mang lại hiệu quả cao hơn hẳn so
với việc đầu tư đổi mới trang thiết bị kỹ thuật và các yếu tố khác của quá trình sản
xuất kinh doanh. Hơn nữa, để phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia, việc huy
động các nguồn lực tham gia vào quá trình này là không thể thiếu, tuy nhiên, trong
các nguồn lực đó, nguồn lực con người là yếu tố quan trọng nhất, quyết định các
nguồn lực khác.
Đối với Việt Nam, để đẩy mạnh CNH, HĐH và phát triển nhanh, bền vững
trong bối cảnh mở cửa, hội nhập quốc tế hiện nay, Đảng ta khẳng định: “Phát triển
nhanh và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng
cao là một đột phá chiến lược, là yếu tố quyết định đẩy mạnh phát triển và ứng
dụng khoa học, công nghệ, cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng
và là lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất, bảo đảm cho phát triển nhanh, hiệu quả
và bền vững” [Đại hội Đảng lần thứ XI]. Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội
của nước ta thì lĩnh vực PCCC đã, đang có vai trò ngày càng quan trọng đối với thời
kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế tri thức.
Đẩy mạnh CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế
ở nước ta đã góp phần làm đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa, trung tâm thương mại, nhà
cao tầng, khu công nghiệp, khu chế xuất, giàn khoan khai thác dầu lửa, khí đốt, nơi

kháng chiến chống thực dân Pháp, Mỹ xâm lược và hoạt động PCCC từ sau khi
giải phóng đất nước đến nay và những bài học kinh nghiệm, đồng thời, còn làm rõ
những biểu hiện mới của công tác PCCC và có vai trò ngày càng quan trọng của
PCCC đối với sự phát triển đất nước. Chương 2, tác giả cuốn sách trình bày khái
niệm, vai trò của lực lượng PCCC, các quan điểm xây dựng lực lượng PCCC, xây
dựng lực lượng dân phòng, lực lượng PCCC cơ sở và chuyên ngành, xây dựng lực
lượng cảnh sát PCCC và làm rõ các các nhiệm vụ, tổ chức, quản lý, chế độ chính
sách, tránh nhiệm và tầm quan trọng của lực lượng PCCC nói chung và nguồn
nhân lực chất lượng cao cảnh sát PCCC nói riêng.

2


- Tác giả Lê Thế Tiệm (2009), “Đổi mới công tác đào tạo, nghiên cứu khoa
học trong lĩnh vực PCCC đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ thời kỳ CNH, HĐH đất
nước”, Tạp chí Khoa học và Giáo dục PCCC. Ở bài báo này, ngoài việc đánh giá
những thành tựu, hạn chế của công tác giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực cảnh
sát PCCC của Trường đại học PCCC, tác giả cũng khẳng định để đáp ứng cho yêu
cầu, nhiệm vụ của thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước thì công tác giáo dục và
đào tạo nói chung, công tác giáo dục và đào tạo lực lượng cảnh sát PCCC nói
riêng cần nhanh chóng đổi mới, như tác giả khẳng định: “Tình hình thế giới vẫn
tiếp tục diễn biến phức tạp, xung đột vũ trang, chiến tranh cục bộ và khủng bố
quốc tế có nguy cơ ảnh hưởng đến nước ta…tình hình đó đã đặt ra cho lực lượng
Công an nhân dân nói chung và các đơn vị đào tạo nói riêng những yêu cầu, nhiệm
vụ mới, trong đó có nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực cảnh sát phòng cháy, chữa
cháy”; ngoài ra, để đổi mới công tác đào tạo nguồn nhân lực cảnh sát PCCC đáp
ứng yều cầu của đất nước trong giai đoạn mới thì tác giả bài báo đưa ra 5 giải
pháp hữu hiệu để thực hiện mục đích trên.
- Tác giả Nguyễn Mạnh Hà (2009), “Một số suy nghĩ về xây dựng lực lượng
cảnh sát PCCC đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới”, Tạp chí Khoa học

chất lượng và điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo; đồng thời, tác giả phân tích
công tác tổ chức và quản lý và năng lực học viên của Trường đại học PCCC và
cuối cùng tác giả của đề tài đưa ra 8 giải pháp nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo
nguồn nhân lực cảnh sát PCCC ở nước ta.
- Đề tài khoa học cấp cơ sở của Nguyễn Quang Thứ (2010) “Dịch vụ PCCC
trong nền kinh tế thị trường và yêu cầu đối với việc đào tạo nguồn nhân lực làm
công tác PCCC ở nước ta từ nay đến năm 2020”. Đề tài này tập trung làm rõ những
vấn đề như: Những vấn đề lý luận về dịch vụ PCCC trong điều kiện đất nước thực
hiện kinh tế thị trường. Ở phần này tác giả của đề tài tập trung làm rõ vấn đề dịch
vụ PCCC là một loại hàng hóa công cộng, nội dung chủ yếu và tầm quan trọng của
dịch vụ PCCC trong kinh tế thị trường, kinh nghiệm về phát triển dịch vụ PCCC.
Chương 2, trình bày thực trạng dịch vụ PCCC ở nước ta trong những năm qua. Ở
chương 3 tác giả đưa ra các dự báo tình hình cháy, nổ ảnh hưởng tới việc xác định
phương hướng phát triển dịch vụ PCCC và đưa ra 5 giải pháp chủ yếu để phát

4


triển dịch vụ PCCC, cũng như nguồn nhân lực làm công tác PCCC trong nền kinh
tế thị trường ở nước ta.
- Tác giả Phạm Khắc Lịch (2013) “Trường Đại học PCCC: Phát triển nguồn
nhân lực khoa học công nghệ đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình hiện nay”,
Tạp chí PCCC. Tác giả bài viết đã khẳng định, nguồn nhân lực cảnh sát PCCC có
vai trò, vị trí ngày càng quan trọng trong quá trình tăng trưởng, phát triển kinh tế
của nước ta, trong điều kiện hội nhập quốc tế nước ta không chỉ phát triển nguồn
nhân lực cảnh sát PCCC phổ thông mà phát triển nhanh cần nguồn nhân lực chất
lượng cao cảnh sát PCCC, so sánh thực trạng đào tạo nguồn nhân lực cảnh sát
PCCC ở nước ta trong 12 năm (2000-2012) và đưa ra các 5 nội dung mang tính
định hướng để phát triển nguồn nhân lực cảnh sát PCCC ở nước ta trong giai đoạn
2015 đến 2020.

PCCC ở Việt Nam hiện nay.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu vấn đề chính sách phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát
PCCC, trong đó tập trung khảo sát vấn đề phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC
tại Cục Cảnh sát PCCC & cứu nạn cứu hộ, Trường Đại học PCCC, một số đơn vị
Cảnh sát PC&CC, Phòng Cảnh sát PCCC & CNCH địa phương trong thời gian từ
năm 2001 đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Luận văn vận dụng cách tiếp cận đa ngành, liên ngành xã hội học và phương
pháp nghiên cứu chính sách công. Đó là cách tiếp cận quy phạm chính sách công về
chu trình chính sách từ hoạch định đến xây dựng, thực hiện và đánh giá chính sách
công có sự tham gia của các chủ thể chính sách.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập thông tin, phân tích và tổng hợp: Được sử dụng
trong toàn bộ quá trình thực hiện luận văn nhằm thu thập, phân tích, tổng hợp và
khai thác thông tin từ các nguồn có sẵn liên quan đến đề tài nghiên cứu, bao gồm
các văn kiện, tài liệu, Nghị quyết, Quyết định của Đảng, Nhà nước, bộ ngành ở
Trung ương và địa phương; các công trình nghiên cứu, các báo cáo, tài liệu thống kê
của chính quyền, ban ngành đoàn thể, tổ chức, cá nhân liên quan trực tiếp hoặc gián

6


tiếp tới vấn đề phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC. Đồng thời, thu thập các
tài liệu của các tổ chức và học giả liên quan đến đề tài trong thời gian qua.
- Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn sâu là phương pháp được dùng
khá phổ biến trong nghiên cứu xã hội học, đó là phương pháp đối thoại với một đối
tượng nhằm thu thập thông tin. Theo dự kiến, phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
được sử dụng đối với đối tượng là lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng Cảnh

trong thời kỳ đổi mới của đất nước ta.
7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được
chia làm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về chính sách phát triển nguồn nhân lực
Cảnh sát phòng cháy chữa cháy
Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách phát triển nguồn nhân lực Cảnh
sát phòng cháy chữa cháy ở Việt Nam hiện nay
Chương 3: Quan điểm, giải pháp tăng cường chính sách phát triển nguồn
nhân lực Cảnh sát phòng cháy chữa cháy ở Việt Nam trong thời gian tới

8


Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN
NGUỒN NHÂN LỰC CẢNH SÁT PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY
1.1. Một số khái niệm về chính sách phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát
phòng cháy chữa cháy
1.1.1. Quan niệm về chính sách, chính sách công, chính sách phát triển
nguồn nhân lực Cảnh sát phòng cháy chữa cháy
* Quan niệm về chính sách và chính sách công
Từ điển Bách khoa Việt Nam đã đưa ra khái niệm về chính sách như sau:
“Chính sách là những chuẩn tắc cụ thể để thực hiện đường lối, nhiệm vụ. Chính
sách được thực hiện trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể nào
đó. Bản chất, nội dung và phương hướng của chính sách tùy thuộc vào tính chất
của đường lối, nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa…”
Có thể hiểu quan niệm về chính sách như sau: Chính sách là chương trình
hành động do các nhà lãnh đạo hay nhà quản lý đề ra để giải quyết một vấn đề nào
đó thuộc phạm vi thẩm quyền của mình.

chế độ chuyên nghiệp; công chức, viên chức công an theo chế độ tuyển dụng lao
động. Trong đó, sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp và công
nhân viên công an phục vụ theo chế độ tuyển dụng thuộc biên chế được Thủ tướng
Chính phủ phê duyệt hàng năm [15, tr.2]. Nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC là một bộ
phận quan trọng của nguồn nhân lực Việt Nam nói chung và của nguồn nhân lực
CAND nói riêng. Nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC ở nước ta có thể được hiểu như
sau: Nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC là những người chiến sĩ CAND, hoạt động
trên cơ sở kiến thức chuyên sâu về ngành PCCC, giữ vững an ninh quốc gia,
TTATXH; có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức tốt, tin tưởng tuyệt đối vào sự
lãnh đạo của Đảng và pháp luật của Nhà nước; là lực lượng có vai trò vị trí quan
trọng đối với quá trình phát triển của đất nước.
* Chính sách phát triển nguồn nhân lực
Chính sách phát triển nguồn nhân lực bao gồm tập hợp các quyết định chính
sách về tuyển dụng, sử dụng; chính sách tiền lương, phụ cấp; chính sách đào tạo,
bồi dưỡng; chính sách thu hút, đãi ngộ nhân tài, có tác động trực tiếp tới việc sử

10


dụng, quản lý và phát huy tối đa năng lực của nguồn nhân lực.
* Chính sách phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC
Dựa trên quan điểm về phát triển nguồn nhân lực và bám sát vào các đặc
điểm, bản chất của nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC ở nước ta thì phát triển nguồn
nhân lực Cảnh sát PCCC có thể quan niệm: Phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát
PCCC là sự gia tăng giá trị nguồn nhân lực về số lượng, chất lượng, cơ cấu trên các
mặt hiện hữu và tiềm năng, thông qua hoạt động tự giác của chủ thể, phù hợp với
điều kiện, hoàn cảnh và quy luật của hiện thực khách quan, làm cho nguồn nhân lực
ngày càng hoàn thiện đáp ứng ngày càng tốt nhiệm vụ PCCC của đất nước.
Từ sự phân tích nêu trên, có thể hiểu: Chính sách phát triển nguồn nhân lực
Cảnh sát PCCC là khái niệm bao gồm tập hợp các quyết định chính sách về tuyển

hiện PCCC có hiệu quả cao.
Thứ tư, nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC là những người có bản lĩnh chính trị
vững vàng, có đạo đức tốt, lối sống trong sáng, có sức khỏe tốt.
1.2. Nội dung chính sách phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát phòng
cháy chữa cháy
1.2.1. Quan điểm của Đảng về phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát phòng
cháy chữa cháy
Trong những năm qua, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về lực lượng
PCCC luôn được Nhà nước điều chỉnh phù hợp với từng thời kỳ xây dựng và phát
triển đất nước. Năm 2001, Quốc hội thông qua Luật PCCC số 27/2001/QH10. Đây
là một bước đột phá trong tư duy lý luận về công tác PCCC, tạo hành lang pháp lý
quan trọng trong việc tổ chức các hoạt động PCCC và từng bước kiện toàn hệ thống
văn bản quy phạm pháp luật về PCCC như hiện nay. Sau khi Luật PCCC được ban
hành, Chính phủ, Bộ Công an đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật và các
văn bản hướng dẫn tổ chức thực hiện Luật PCCC, cụ thể: trong giai đoạn từ 2005 2012 đã ban hành 07 nghị định, 04 chỉ thị, 03 quyết định của Thủ tướng Chính phủ,
02 Thông tư của Bộ Công an và 02 Thông tư liên tịch của Bộ Công an với các Bộ
Tài chính, Bộ Xây dựng; các Bộ Khoa học công nghệ và Bộ Xây dựng phối hợp với
Bộ Công an ban hành nhiều quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC. Đặc biệt, năm 2012
Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 44/2012/QĐ-TTg ngày
15/10/2012 của Thủ tướng Chính phủ quy định về công tác cứu nạn, cứu hộ của lực

12


lượng PCCC, trong đó giao cho lực lượng Cảnh sát PCCC là lực lượng nòng cốt
thực hiện nhiệm vụ CNCH. Bộ Công an đã ban hành 06 Thông tư: Thông tư số
66/2014/TT-BCA ngày 16/12/2014 “Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật
PCCC và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCCC”; Thông tư số
39/2015/TT-BCA ngày 21/8/2015 “Phân công trách nhiệm và quan hệ phối hợp
trong công tác điều tra vụ cháy, nổ trong lực lượng Công an nhân dân”; Thông tư số

các Bộ, ngành liên quan ban hành nhiều quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC.
1.2.2. Chính sách phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát phòng cháy chữa cháy
Thứ nhất, xây dựng đội ngũ nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC có phẩm chất
đạo đức nghề nghiệp, trình độ và năng lực chuyên môn tốt. Phát triển nguồn nhân
lực Cảnh sát PCCC là sự gia tăng giá trị của nguồn nhân lực về số lượng, chất
lượng, cơ cấu tổ chức.
Thứ hai, tuyển dụng, sử dụng và quản lý nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC.
Thông qua việc tuyển chọn nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC, nếu làm đúng, đủ sẽ
thúc đẩy phát triển, tuyển chọn sai, thiếu sẽ làm cho chất lượng, hiệu quả của nguồn
nhân lực Cảnh sát PCCC hạn chế và gây nhiều khó khăn cho quá trình phát triển
trong điều kiện đất nước đổi mới. Thông qua quản lý nguồn nhân lực Cảnh sát
PCCC có trình độ chuyên môn nghiệp vụ giỏi, kỹ năng nghề nghiệp giỏi. Thông
qua bố trí, sử dụng nguồn nhân lực, nếu bố trí, sử dụng không đúng (chuyên ngành,
vị trí công tác, năng lực thực tiễn, trình độ chuyên môn) và mang nặng chủ nghĩa cá
nhân, lợi ích nhóm thì sẽ không phát huy được năng lực của cán bộ, chiến sĩ và chất
lượng, hiệu quả công việc không cao.
Thứ ba, đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, kỷ luật đối với nguồn nhân lực
Cảnh sát PCCC. Nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC không thể tự hình thành và phát
triển được mà phải thông qua giáo dục và đào tạo, bồi dưỡng theo kế hoạch, nội
dung phù hợp. Ngoài ra, chất lượng nguồn nhân lực còn phụ thuộc rất nhiều vào
quá trình giáo dục và đào tạo.

14


1.3. Các yếu tố ảnh hưởng chính sách phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát
phòng cháy chữa cháy ở Việt Nam và kinh nghiệm của một số nước trên thế giới
về chính sách phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát phòng cháy chữa cháy
1.3.1. Các yếu tố ảnh hưởng chính sách phát triển nguồn nhân lực Cảnh
sát phòng cháy chữa cháy ở Việt Nam

động tiếp nhận và chuyển giao khoa học công nghệ mới nói chung, về PCCC nói
riêng và vận dụng hiệu quả các công nghệ đó vào thực tiễn PCCC nước ta diễn ra
ngày càng nhiều, với nhiều hình thức khác nhau, cũng như mở ra điều kiện thuận lợi
để tăng cường giao lưu học hỏi, học tập bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ của
các nước có hệ thống PCCC tiên tiến, hiện đại. Vì vậy, đòi hỏi cần phải nhanh
chóng đào tạo nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn
nhân lực này, cũng như cần nhanh chóng phát triển những người có trình độ học
vấn cao, có kinh nghiệm, có kỹ năng, chuyên môn nghiệp vụ giỏi… Đẩy mạnh
CNH, HĐH và hội nhập quốc tế đã đồng hành với việc gia tăng nhanh các khu chế
xuất, khu công nghiệp, các cảng biển, cảng hàng không… Để đảm bảo an toàn cháy,
nổ cho các khu vực này đã đặt ra yêu cầu cần nhanh chóng gia tăng số lượng, nâng
cao chất lượng nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC, đổi mới cơ cấu tổ chức của lực
lượng cảnh sát PCCC từ trung ương đến địa phương.
Thứ ba, tác động của tình hình an ninh, chính trị khu vực và trên thế giới đến
sự phát triển nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC ở Việt Nam.
Trong những năm gần đây tình hình an ninh, chính trị khu vực và trên thế
giới rất phức tạp, đấu tranh giai cấp, xung đột vũ trang, xung đột sắc tộc, tôn giáo,
chạy đua vũ trang, hoạt động khủng bố, tranh chấp lãnh thổ, biển, đảo, tài nguyên
tiếp tục diễn ra. Nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC là một bộ phận của lực lượng vũ
trang, nên ngoài nhiệm vụ đảm bảo an toàn phòng chống cháy, nổ thì còn có nhiệm
vụ đảm bảo an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội. Đặc biệt, sự gia tăng
của các hoạt động khủng bố mà mục tiêu tấn công của chúng thường là các trung
tâm thương mại, các nhà cao tầng, các nhà ga, chợ, nơi tập trung đông người, gây
nên cháy, nổ lớn và ngày càng phức tạp. Thực tiễn đó đã đòi hỏi cần phát triển
nhanh nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC để góp phần ngăn chặn, đẩy lùi, khắc phục
các hậu quả đó.

16



17


2.442 tỷ đồng. Trung bình mỗi năm xảy ra 1.998 vụ cháy tại các cơ sở và nhà dân,
650 vụ cháy rừng, làm chết và bị thương 263 người, thiệt hại về tài sản trị giá 419 tỷ
đồng và 4.467 ha rừng các loại. Trung bình mỗi ngày xảy ra 7 - 8 vụ cháy (kể cả
cháy rừng), làm chết hoặc bị thương ít nhất 01 người, thiệt hại về tài sản tính thành
tiền là 1,148 tỷ đồng và 12,2 héc ta rừng [2, tr.4]. Trong những năm gần đây, các
vụ cháy, nổ và thiệt hại do cháy, nổ gây ra và tính phức tạp của cháy, nổ ở nước ta
đã tăng mạnh. Ngoài ra, nhiều công ty, nhà xưởng, xí nghiệp cơ sở có nguy hiểm về
cháy, nổ lại rất thờ ơ với công tác PCCC, thậm chí không tuân thủ các quy định về
PCCC, đặc biệt có một số người lợi dụng lúc cháy, nổ để trục lợi cá nhân. Vì vậy,
để chủ động, làm chủ được các tình huống do cháy, nổ gây ra, đặc biệt là các vụ
cháy, nổ lớn và giữ vững trật tự, an toàn xã hội thì cần nhanh chóng phát triển
nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC. Thực tiễn công tác PCCC đã cho thấy, trình độ,
năng lực và chất lượng hoạt động PCCC của lực lượng Cảnh sát PCCC ở một số
lĩnh vực còn tồn tại nhiều hạn chế, công tác bồi dưỡng kỹ năng, huấn luyện nghiệp
vụ cho nguồn nhân lực Cảnh sát PCCC vẫn còn bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu
của thực tiễn, còn có sự chênh lệch lớn giữa các trình độ đào tạo (trình độ trung cấp,
đại học và sau đại học), chênh lệch về vùng miền, chênh lệch giữa thành phố và
nông thôn, nên đã gây ra những khó khăn cho công tác PCCC.
1.3.2. Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về chính sách phát triển
nguồn nhân lực Cảnh sát phòng cháy chữa cháy
Trong phạm vi nghiên cứu, đề tài chỉ dừng lại ở việc tìm hiểu sơ lược về
kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về chính sách đào tạo nguồn nhân lực
Cảnh sát PCCC.
* Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới
Về nội dung chương trình đào tạo, ở các quốc gia Hoa Kỳ, Liên bang Nga,
Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Australia, nội dung chương trình
đào tạo liên tục được đổi mới cho phù hợp với mục tiêu đào tạo và từng đối tượng

có ý nghĩa đặc biệt trong việc đào tạo nguồn nhân lực PCCC chất lượng cao ở quốc
gia này.
Về hình thức đào tạo, trong những năm qua, các hình thức đào tạo và phương
pháp đào tạo trong lĩnh vực PCCC cũng được đa dạng hóa, trong đó các phương
pháp đào tạo thiên về thực hành tại theo kiểu kèm cặp/chỉ dẫn như ở Hoa Kỳ,

19