BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

HỌ VÀ TÊN SINH VIÊN
1. Hoàng Thị Phương
2. Hoàng Thị Quỳnh
3. Tạ Thị Như Quỳnh
4. Đào Thu Trang
5.Nguyễn Minh Trang

TÌNH TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC LÁ CỦA SINH VIÊN NAM
NGÀNH BÁC SĨ ĐA KHOA TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NĂM
2017

ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Hà Nội – Năm 2017


Danh mục bảng biểu, sơ đồ, hình vẽ
1 Danh mục bảng:
Bảng 3.1:Bảng thông tin về người tham gia nghiên cứu
Bảng 3.2: Bảng tỉ lệ hút thuốc chung
Bảng 3.3: Thời gian hút thuốc lá theo từng phần
Bảng 3.4: Số điếu thuốc trung bình mỗi ngày
Bảng 3.5: Số tiền chi tiêu cho việc hút thuốc hàng tháng
Bảng 3.6: Lí do bắt đầu hút thuốc
Bảng 3.7: Lí do duy trì việc hút thuốc
Bảng 3.8 Đối tượng bị ảnh hưởng bởi thuốc lá
Bảng 3.9 Các bệnh gây ra do thuốc lá

2.3. Thời gian nghiên cứu..............................................................................................................6
2.4 Thiết kế nghiên cứu.................................................................................................................6
2.5 Cỡ mẫu.....................................................................................................................................6
2.6. Phương pháp chọn mẫu..........................................................................................................7
2.7. Biến số và chỉ số nghiên cứu..................................................................................................7
2.8. Kĩ thuật và công cụ thu thập số liệu.......................................................................................8
2.9. Quy trình thu thập số liệu.......................................................................................................8
2.10. Sai số và cách khống chế sai số............................................................................................8
2.11 Quản lý và phân tích số liệu..................................................................................................9
2.12 Đạo đức trong nghiên cứu.....................................................................................................9
CHƯƠNG III.......................................................................................................................................10
3.1 Thông tin chung về người tham gia nghiên cứu...................................................................10
3.2.Thực trạng hút thuốc..............................................................................................................11
3.2.1.Tỉ lệ hút thuốc.....................................................................................................................11
3.2.2 Thực trạng dùng thuốc lá nhẹ............................................................................................11
3.2.3.Thời gian hút thuốc lá.........................................................................................................12
3.2.5 Chi tiêu hút thuốc hằng tháng............................................................................................12
3.2.6.Lí do hút thuốc....................................................................................................................13
3.3.Kiến thức về việc sử dụng thuốc lá.......................................................................................13
3.3.1 Đối tượng bị ảnh hưởng bởi thuốc lá.................................................................................13


3.3.2 Các bệnh gây ra bởi thuốc lá..............................................................................................14
3.3.2.Sự độc hại của thuốc lá.......................................................................................................14
3.4. Thái độ về việc hút thuốc....................................................................................................15
3.4.1Thái độ về việc hút thuốc nơi công cộng............................................................................15
3.4.2 Thái độ với người hút thuốc...............................................................................................15
3.4.3.Mức độ quan tâm đến thông tin về thuốc lá.....................................................................16
3.4.4. Về việc bỏ thuốc................................................................................................................16
CHƯƠNG IV.......................................................................................................................................18

CBCNV… mà sinh viên, học sinh nói chung và sinh viên nam BSĐK hệ TT 6 năm
trường Đại học Y Hà Nội nói riêng vẫn không tránh khỏi. Phải chăng người hút
thuốc lá có một “động cơ” nào đó để biện minh cho việc hút thuốc lá của mình !

Hiện nay, có nhiều công trình trên thế giới và Việt Nam đã có nhiều công trình
nghiên cứu về sự tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người, nghiên cứu về


2

tình hình sử dụng thuốc lá và các chi phí của nó. Tuy nhiên để tìm hiểu tình hình hút
thuốc lá cũng như động cơ hút thuốc của giới thanh niên nói chung và học sinh sinh
viên nói riêng vẫn còn hạn chế.
Xuất phát từ mục đích và ý nghĩa trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài ”
Đánh giá tình trạng sử dụng thuốc lá của sinh viên y ngành bác sỹ Đa khoa trường
Đại học Y Hà Nội năm 2017 và các yếu tố liên quan”
Mục tiêu
1.Mô tả thực trạng hút thuốc lá của sinh viên nam ngành bác sỹ đa khoa hệ đào tạo
6 năm.
2 .Mô tả kiến thức, thái độ của nam sinh viên Y khoa về tác hại của thuốc lá ngành
bác sỹ đa khoa hệ đào tạo 6 năm.


3

CHƯƠNG I

TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 Tình hình sử dụng thuốc lá tại Việt Nam

Đàm Thị Tuyết và nhóm tác giả Mai Anh Tuấn , Hoàng Minh Nam, Trần Thị Hằng,
Phạm Thị Ngọc (2011), tỷ lệ sinh viên Y khoa hút thuốc lá 43,63%. [7 ]
1.2 Thành phần và tác hại của thuốc lá [1]
1.2.1 Thành phần
Trong thuốc lá có nhiều chất gây độc tồn tại ở 2 thể: Thể hơi (92%) và thể hạthắc ín thô (8%). Nicotin là một alkaloid rất độc vừa kích thích vừa ức chế hạch, là
hoạt chất chính chứa trong khói thuốc lá. Ngoài ra trong khói thuốc còn chứa
cacbon monoxid có tác dụng làm giảm khả năng lao động tăng nguy cơ động mạnh
vành hay viêm động mạch.
1.2.2 Tác hại của thuốc lá
- Hút thuốc lá và các bệnh gây ung thư
+ Ung thư phổi: hút thuốc lá là nguyên nhân chính gây ung thư phổi. Những
người sử dụng thuốc lá có nguy cơ mắc ung thu phổi cao hơn 10 lần so với những
người không hút thuốc.. Hút thuốc lá thụ động cũng làm tăng nguy cơ ung thư phổi
lên 1,2-1,5 lần.
+Ung thư thực quản: Tăng nguy cơ mắc ung thư từ 8-10 lần
+ Ung thư thanh quản : hút thuốc lá gây nên 80% ung thư thanh quản. Người hút
thuốc tăng nguy cơ mắc ung thư thanh quản cao gấp 12 lần so vơi người không hút
thuốc lá.
+Ngoài ra hút thuốc lá còn làm tăng nguy cơ về các bệnh ung thư khác như: ung
thư miệng (27 lần), ung thư tuyến tụy, ung thư thận –bàng quang, ….
- Hút thuốc lá và các bệnh hô hấp [8]
+ Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD): sự liên quan giữa bệnh phổi tắc nghẽn
mãn tính với hút thuốc lá cũng mạnh như với ung thư phổi.


5

+Bệnh hen: hút thuốc lá không trực tiếp gây nên bệnh hen nhưng làm cho tình
trạng hen trở nên nặng hơn.
+ Nhiễm trùng đường hô hấp: Những người hút thuốc hay bị nhiễm trùng đường

Thời gian thu thập số liệu và xử lí số liệu từ tháng 9/2017 đến tháng 12/2017.
2.4 Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu mô tả cắt ngang
2.5 Cỡ mẫu
n = Z21-a/2

Trong đó:
n = cỡ mẫu (đối tượng cần điều tra)


7

p = 0,4789 [a](Tỉ lệ hút thuốc lá của nam sinh viên y khoa trường Đại học Y – dược
Thái Nguyên, theo nghiên cứu của Đàm Thị Tuyết, năm 2011)
Z1-a/2 = 1,96 là giá trị của hệ số giới hạn tin cậy ứng với a= 0.05 với độ tin cậy của
ước lượng khoảng là 95%
d = 0,05 là sai số cho phép, lựa chọn 5%
2.6. Phương pháp chọn mẫu
Chọn ngẫu nhiên hệ thống theo từng khóa sinh viên từ năm 1 đến năm 6.
Tổng cỡ mẫu là 385 sinh viên.
2.7. Biến số và chỉ số nghiên cứu
Nhóm
Biến số
các biến
số
Thông
Định
Năm sinh
tin chung lượng
Định tính Dân tộc

Bộ câu hỏi

Phỏng vấn
Phỏng vấn

Bộ câu hỏi
Bộ câu hỏi

Phỏng vấn

Bộ câu hỏi

Chi tiêu hang tháng cho Phỏng vấn

Bộ câu hỏi

việc hút thuốc lá
Tác hại của thuốc lá

Phỏng vấn

Bộ câu hỏi

Các chất độc hại trong Phỏng vấn

Bộ câu hỏi

một ngày
Định tính
Kiến

quanh hút thuốc
Mức độ quan tâm đến các Phỏng vấn

Bộ câu hỏi

thông tin về thuốc lá
Định tính

Thái độ khi hút thuốc Phỏng vấn

Bộ câu hỏi

Định tính

trước người khác
Thái độ với việc bỏ thuốc Phỏng vấn

Bộ câu hỏi

lá

2.8. Kĩ thuật và công cụ thu thập số liệu
Phỏng vấn sinh viên theo bộ câu hỏi có sẵn
2.9. Quy trình thu thập số liệu
Bộ câu hỏi: phiếu câu hỏi khảo sát về kiến thức, thái độ, hành vi sử dụng thuốc lá
(phụ lục). Phiếu câu hỏi được xây dựng dựa trên các tài liệu và được thử nghiệm
trên nhóm nhỏ trước khi sử dụng.
- Phần khảo sát kiến thức về sử dụng thuốc lá: các câu hỏi được xây dựng dựa trên
khái niệm, tác hại của hút thuốc lá và khuyến nghị của WHO về sử dụng thuốc lá,
gồm


DỰ KIẾN KẾT QUẢ

Sau khi nghiên cứu được triển khai và thu về được kết quả, nhóm nghiên cứu sẽ
mô tả thực trạng hút thuốc lá của nam sinh viên bác sĩ đa khoa ;mô tả và phân tích


10

các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến thực trạng hút thuốc của nam sinh viên đa khoa
trường đại học Y Hà Nội năm 2017.
3.1 Thông tin chung về người tham gia nghiên cứu
Bảng 3.1:Bảng thông tin về người tham gia nghiên cứu
Thông tin chung

Tần số

Tỉ lệ

(n)

(%)

Tuối :
>20


Năm 1

Năm 2

Năm 3

Năm 4

Năm 5

Năm 6

Biểu đồ 3.1: Tỉ lệ hút thuốc trong từng khóa học
3.2.2 Thực trạng dùng thuốc lá nhẹ
Tần số (n)
Thuốc lá nhẹ
Thuốc lá thường

Tỉ lệ (%)

3.2.3.Thời gian hút thuốc lá
Bảng 3.3: Thời gian hút thuốc lá theo từng khóa
Khóa lớp
Thời gian

Năm 1
n %

Năm 2


12

Dưới 2 điếu
Từ 3 đến 5 điếu
Từ 5 đến 10 điếu
Trên 10 điếu
Tổng

3.2.5 Chi tiêu hút thuốc hằng tháng
Bảng 3.5: Số tiền chi tiêu cho việc hút thuốc hàng tháng
Số tiền/tháng (nghìn đồng)
30 – 50
50 – 100
100 – 200
Trên 200

Tần số (n)

Tỉ lệ (%)

3.2.6.Lí do hút thuốc
Bảng 3.6: Lí do bắt đầu hút thuốc
Lí do
Do bạn bè
Do tò mò
Do căng thẳng
Khác

Tần số (n)

%

Không biết
n
%

Người hút chủ động
Người hút thụ động
3.3.2 Các bệnh gây ra bởi thuốc lá
Bảng 3.9 Các bệnh gây ra do thuốc lá
Bệnh
Ung thư phổi
Các bệnh về phổi khác
Bệnh đường hô hấp, bệnh lao
Bệnh tim mạch
Khác

Tần số (n)

Tỉ lệ (%)

3.3.2.Sự độc hại của thuốc lá
Bảng 3.10: Chất gây nghiện chính trong thuốc lá
Tên chất
Heroin
Cocaine
Nicotin
Khác
Không có



Tỉ lệ (%)

3.4.2 Thái độ với người hút thuốc
Bảng 3.12: Thái độ khi người xung quanh hút thuốc
Thái độ
Đối tượng
Người thân
Bạn bè
Đối tượng khác

Phản đối
n
%

Đồng tình
n
%

3.4.3.Mức độ quan tâm đến thông tin về thuốc lá

Không ý kiến
n
%


15

Bảng 3.13: Mức độ quan tâm đến các thông tin
Thái độ

Do tự bản thân mình
Khác


16

CHƯƠNG IV

DỰ KIẾN BÀN LUẬN

Có thể nói hút thuốc lá gây ảnh hưởng tới sức khỏe không chỉ của người hút mà
của cả những người xung quanh. Hơn nữa, hút thuốc lá còn gây tác động xấu tới
kinh tế và môi trường. Những hậu quả này là vô cùng rõ ràng và nghiêm trọng. Tuy
ý thức được điều này nhưng rất nhiều sinh viên vẫn sử dụng thuốc lá do nhiều lí do
khác nhau.
Những rào cản này chỉ có thể giải quyết khi có sự phối hợp song song giữa bản thân
người hút, gia đình và nhà trường, cộng đồng. Việc bỏ thuốc lá sẽ giúp nâng cao sức
khỏe của sinh viên nói riêng và toàn xã hội nói chung.


17

DỰ KIẾN KẾT LUẬN
-

Mô tả kiến thức, thái độ và thực trạng sử dụng thuốc lá ở sinh viên nam
ngành bác sĩ đa khoa trường Đại học Y Hà Nội.

-


19

8. Lê Ngọc Trọng (1998), "Đánh giá thực trạng - tình hình hút thuốc lá ở Việt Nam
năm 1997", Một số kết quả điều tra về tình hình hút thuốc lá ở Việt Nam và các
bệnh liên quan, NXB Y học Hà Nội 1999, trang 7-19.
9. Đàm Thị Tuyết và nhóm tác giả Mai Anh Tuấn , Hoàng Minh Nam, Trần Thị
Hằng, Phạm Thị Ngọc,” Nghiên cứu tình hình hút thuốc lá của nam sinh viên y
khoa trường đại học Y-Dược Thái Nguyên, năm 2011”
10. Phan Đình Hòa, “Tỷ lệ và động cơ của việc hút thuốc lá của sinh viên bác sỹ đa
khoa hệ tập trung 4 năm trường Đại học Y Dược Huế năm 2009

PHỤ LỤC