VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VÕ TUẤN PHI

BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
TỪ THỰC TIỄN TỈNH BÌNH PHƯỚC

LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2017


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VÕ TUẤN PHI

BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
TỪ THỰC TIỄN TỈNH BÌNH PHƯỚC

Chuyên ngành: Luật kinh tế
Mã số: 60.38.01.07

LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. ĐẶNG VŨ HUÂN


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Bán đấu giá từ rất lâu đã là hình thức kinh doanh, mua bán quen thuộc đối
với các nền kinh tế phát triển trên thế giới. Phương thức này cho phép hàng hoá
được giới thiệu trước một số lượng đông người mua. Tại đây khách hàng được tự do
đưa ra các mức trả giá mang tính cạnh tranh cho một món hàng. Sự cạnh tranh giữa
những người mua hàng với nhau làm cho giá cả món hàng tăng lên và dần dần tạo
thành giá trị của hàng hoá trên thị trường.
Ở Việt Nam, các quy định về bán đấu giá tài sản được xuất hiện lần đầu tiên
tại Điều 28 trong Pháp lệnh Thi hành án dân sự năm 1989. Mục đích đặt ra là đảm
bảo hiệu lực thực thi của bản án, quyết định của Tòa án nhằm khôi phục lại quyền
và lợi ích hợp pháp cho người được thi hành án, thể hiện tính nghiêm minh của
pháp luật, đồng thời quyền lợi của người phải thi hành án cũng được đảm bảo. Sau
gần 30 năm triển khai hoạt động bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự ở Việt
Nam, pháp luật điều chỉnh trong lĩnh vực này cũng đang dần được hoàn thiện, hoạt
động bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự đã đạt được một số kết quả đáng
ghi nhận, qua đó nhìn chung đã đạt được những mục đích ban đầu đề ra. Tuy nhiên,
bên cạnh những thành tựu đã đạt được, hoạt động bán đấu giá tài sản trong thi hành
án dân sự vẫn còn những hạn chế, bất cập như: Hành lang pháp lý cho hoạt động
này chưa thực sự hoàn thiện, một số quy định về trình tự, thủ tục bán đấu giá còn
thiếu cụ thể, không rõ ràng, dẫn đến nhiều cách áp dụng khác nhau, chế tài đối với
đội ngũ đấu giá viên, chấp hành viên vi phạm nguyên tắc nghề nghiệp còn chưa đủ
sức răn đe v.v... Từ đó dẫn đến tình trạng khách hàng có tâm lý e ngại khi mua tài
sản bán đấu giá trong thi hành án dân sự, nhiều tài sản mặc dù giá trị lớn hơn nhiều
so với giá khởi điểm mà doanh nghiệp bán đấu giá đề xuất nhưng vẫn không có
khách mua.
Bình Phước là một tỉnh thuộc miền Đông Nam Bộ, nằm trong vùng kinh tế
trọng điểm phía Nam, có biên giới giáp Vương quốc Campuchia, là cửa ngõ, cầu
nối vùng Đông Nam bộ với vùng Tây Nguyên và Campuchia. Bình Phước có 08


chính và cải cách tư pháp, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học pháp lý đề

2


cập đến vấn đề bán đấu giá tài sản ở Việt Nam nói chung và bán đấu giá tài sản để
thi hành án dân sự nói riêng đã được công bố. Cụ thể:
Về đề tài nghiên cứu, có đề tài nghiên cứu cấp Bộ “Hoàn thiện pháp luật về
bán đấu giá tài sản nhằm thúc đẩy thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa Việt Nam” do Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp thực hiện năm 2011.
Về luận văn, luận án, có Luận án Tiến sĩ luật học với đề tài “Pháp luật về
đấu giá tài sản trong thương mại ở Việt Nam” của tác giả Nguyễn Mạnh Cường bảo
vệ tại Học viện Khoa học xã hội năm 2012; Luận văn Thạc sĩ luật học với đề tài
“Quản lý nhà nước về hoạt động bán đấu giá tài sản từ thực tiễn thành phố Hồ Chí
Minh” của tác giả Phạm Văn Sỹ bảo vệ tại Học viện Hành chính Quốc gia năm
2006; Luận văn Thạc sĩ luật học với đề tài “Bán đấu giá tài sản trong thi hành án
dân sự theo pháp luật Việt Nam” của tác giả Bùi Thị Thu Hiền bảo vệ tại Đại học
Quốc gia Hà Nội năm 2014.
Về các bài tạp chí khoa học có bài “Những khó khăn vướng mắc trong công
tác kiểm sát việc bán đấu giá tài sản thi hành án” của tác giả Nguyễn Hồng Sinh
đăng trên Tạp chí Kiểm sát số 23, tháng 12/2011; bài “Một số vướng mắc về bán
đấu giá tài sản để thi hành án” của tác giả Đinh Duy Bằng đăng trên Tạp chí Dân
chủ và Pháp luật số chuyên đề 2/2012; bài “Một số vấn đề về xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản” của tác giả Đoàn Văn Hường đăng trên
Tạp chí Dân chủ và Pháp luật số chuyên đề 9/2014; bài “Bảo vệ quyền lợi của
người mua được tài sản bán đấu giá để thi hành án dân sự” của tác giả Lê Vĩnh
Châu đăng trên Tạp chí Dân chủ và Pháp luật số chuyên đề 1/2015; bài “Hoạt động
bán đấu giá tài sản những bất cập và giải pháp” của tác giả Phạm Thị Liên Hương
đăng trên Tạp chí Dân chủ và Pháp luật số chuyên đề 10/2015; bài “Bán đấu giá tài
sản trong thi hành án dân sự vẫn còn là điểm nghẽn” của tác giả Nguyễn Quang

tỉnh Bình Phước để chỉ ra những điểm thành công, những vướng mắc, bất cập và
nguyên nhân.
- Từ các nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải pháp hoàn thiện
pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi
hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu

4


Đối tượng nghiên cứu của luận văn là những vấn đề lý luận về bán đấu giá
tài sản trong thi hành án dân sự, các quy định của pháp luật về bán đấu giá tài sản
trong thi hành án dân sự và việc thực hiện pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi
hành án dân sự ở tỉnh Bình Phước từ năm 2012 đến năm 2016.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của luận văn chỉ tập trung vào các vấn đề liên quan đến
pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự và nghiên cứu từ thực tiễn
thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này ở tỉnh Bình Phước.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác Lênin, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà
nước và pháp luật. Bên cạnh đó, trong quá trình nghiên cứu, luận văn còn sử dụng
các phương pháp nghiên cứu truyền thống, có độ tin cậy như: Phân tích, tổng hợp,
diễn giải, so sánh, khảo sát thực tiễn… để giải quyết những nhiệm vụ đặt ra đối với
việc nghiên cứu đề tài.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo và áp
dụng vào thực tiễn hoạt động của các cơ quan thi hành án dân sự và Trung tâm
Dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Bình Phước trên địa bàn tỉnh Bình Phước.
7. Cơ cấu của luận văn

dụng để bán tất cả chiến lợi phẩm của chiến tranh mà chủ yếu là nô lệ và tài sản con
nợ bị tịch thu [36].
Hiện nay, phương thức bán đấu giá tài sản được sử dụng như một phương
thức mua bán thông thường, phổ biến và rộng khắp trên thế giới. Cùng với sự phát
triển của thương mại điện tử, bán đấu giá tài sản mở rộng hơn rất nhiều và phát triển
lên một bước mới. Việc bán đấu giá tài sản được tổ chức bằng các hình thức công
khai hoặc theo hồ sơ niêm phong, theo phương thức đấu giá lên hoặc đặt giá xuống
(điển hình là kiểu Hà Lan và kiểu Anh).
Theo hình thức công khai thì tài sản chào bán tại một mức giá xác định,
người bán tiếp tục nâng mức giá lên cách mức giá cũ một khoảng nhất định cho đến
khi không còn người nào đưa ra mức giá cao hơn. Người đã trả mức giá cao nhất

6


cuối cùng chính là người thắng cuộc. Đây là hình thức vẫn thường được áp dụng
nhiều nhất để giao dịch hàng hóa, sản phẩm, đặc biệt với các tài sản là cổ vật, các
bộ sưu tập tem, tiền, xe cổ, tác phẩm nghệ thuật…
Theo hình thức niêm phong thì người tham gia cùng nộp giá một lúc mà
không được biết giá của người khác cũng như giữ kín giá mà mình đã trả cho hàng
hóa, sản phẩm muốn mua. Thông thường người trả giá cao nhất sẽ là người thắng
cuộc, mua được tài sản. Tại Hà Lan, người bán có thể đưa ra một mức giá rất cao
cho hàng hóa, sản phẩm muốn bán. Mức giá này thường là mức giá rất cao và
không ai có thể mua nổi. Mức giá được hạ dần trong khoảng thời gian nhất định.
Nếu người tham gia trả giá chấp nhận ở mức giá nào đó thì cần ấn nút chấp nhận
ngay, nếu không sẽ mất cơ hội. Phương thức này thường áp dụng tại các chợ hoa và
đặc biệt với sản phẩm hoa tulip. Tại Anh thì bán đấu giá có nét đặc trưng riêng.
Người bán đấu giá điều khiển cuộc bán đấu giá sao cho người trả giá thắng được
mức giá hiện tại. Giá chào mới cao hơn giá chào cũ một khoảng cho trước. Cuộc
bán đấu giá chấm dứt khi không còn người nào đưa ra mức giá cao hơn. Người trả

nghĩa khác nhau về bán đấu giá tài sản, mặc dù còn có sự khác biệt giữa Việt Nam
so với thế giới về hình thức, phương thức bán đấu giá, nhưng nhìn chung đều cho
thấy, bán đấu giá tài sản là hình thức mua bán đặc biệt, bản chất là một phương thức
mua bán công khai tài sản, có nhiều người tham gia trả giá, được tổ chức theo
những nguyên tắc và trình tự, thủ tục nhất định. Theo đó, người mua tự trả giá dựa
trên giá khởi điểm do bên bán đưa ra, người nào trả giá đáp ứng điều kiện quy định
trước của phiên bán đấu giá sẽ được quyền mua tài sản đấu giá.
Trong hoạt động thi hành án dân sự, khi người phải thi hành án và người
được thi hành án không thỏa thuận được về việc nhận tài sản kê biên để thi hành án,
thì chấp hành viên căn cứ vào quy định của pháp luật về loại tài sản, giá trị tài sản
để xác định có thực hiện phương thức bán đấu giá hay không. Căn cứ trên kết quả
định giá tài sản mà chấp hành viên ký hợp đồng với tổ chức bán đấu giá tài sản hoặc
tự đứng ra tổ chức bán đấu giá tài sản nhằm bảo đảm thi hành bản án, quyết định
của Tòa án. Việc bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự về bản chất vẫn là một
phương thức bán tài sản đặc biệt, được tổ chức công khai tại một nơi nhất định, theo
trình tự, thủ tục bán đấu giá do pháp luật quy định. Trong quan hệ giữa người mua
và người bán tài sản thì chỉ có một người bán nhưng lại có rất nhiều người mua, tất

8


cả người mua đều muốn mua tài sản nên sẽ cạnh tranh với nhau, tăng giá của tài sản
lên và đẩy giá tài sản lên đến mức cao nhất có thể và người sở hữu tài sản có thể thu
được số tiền cao nhất cho tài sản mà mình phải bán. Tuy nhiên, bán đấu giá tài sản
trong thi hành án dân sự khác với bán đấu giá tài sản thông thường ở thủ tục trước
và sau khi tổ chức bán đấu giá. Trước khi tổ chức bán đấu giá, sự khác biệt thể hiện
ở thủ tục chuyển giao tài sản bán đấu giá được thực hiện giữa tổ chức thực hiện bán
đấu giá với cơ quan thi hành án dân sự. Cơ quan thi hành án dân sự tiến hành thủ
tục định giá tài sản, ký hết hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản… Sau khi kết thúc
việc bán đấu giá tài sản thì cơ quan thi hành án dân sự tiến hành thủ tục bàn giao,

cao nhất trong số những người tham gia đấu giá bằng việc giá tài sản họ đã trả bằng
hoặc cao hơn giá khởi điểm. Tuy nhiên, trong việc bán đấu giá tài sản thi hành án
dân sự thì người yêu cầu bán đấu giá không phải là chủ sở hữu của tài sản bán đấu
giá mà là cơ quan thi hành án (khi họ không tự nguyện). Đây chính là yếu tố chi
phối, tác động nhiều đến quá trình bán đấu giá và việc thực hiện các trình tự thủ tục
bán đấu giá.
Thứ ba, việc bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự thực hiện theo
trình tự thủ tục thi hành án dân sự và mang tính cưỡng bức. Theo đó, sau khi hết
thời gian luật định, người phải thi hành án, có tài sản, không tự nguyện thi hành án
thì cơ quan thi hành án dân sự tiến hành kê biên để bán đấu giá, mà không phụ
thuộc vào ý chí chủ quan của người có tài sản là muốn hay không muốn bán dẫn
đến việc họ mang tâm lý bị ép buộc, cưỡng chế, nên thường có tâm lý chây ỳ, cố
tình gây khó khăn, cản trở cho quá trình bán đấu giá tài sản thi hành án. Hệ quả là,
có thể phát sinh tranh chấp giữa những người tham gia đấu giá, người có tài sản bán
đấu giá với tổ chức cung cấp dịch vụ bán đấu giá, với cơ quan thi hành án dân sự và
chấp hành viên ngay từ đầu cho đến khi bàn giao tài sản bán đấu giá. Từ đó quá
trình bán đấu giá tài sản thi hành án có thể gặp khó khăn, vướng mắc do có nhiều
bên tham gia vì vậy pháp luật quy định trình tự, thủ tục bán đấu giá khá chặt chẽ và
đòi hỏi cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên tham gia.
Thứ tư, về phương thức, hình thức bán đấu giá. Trong bán đấu giá thông
thường, miễn là hai bên thỏa thuận với nhau về hình thức thực hiện (đấu giá trực
tiếp bằng lời nói tại cuộc đấu giá, đấu giá bằng bỏ phiếu trực tiếp tại cuộc đấu giá,
đấu giá bằng bỏ phiếu gián tiếp, đấu giá trực tuyến) và thỏa thuận đó tuân thủ theo

10


đúng quy định pháp luật thì việc bán đấu giá có thể thực hiện bằng các phương thức
khác nhau như trả giá lên, đặt giá xuống. Còn trong bán đấu giá tài sản thi hành án
dân sự, để giảm, tránh những mâu thuẫn có thể phát sinh giữa các bên, pháp luật

hóa, tài sản thông thường.
Một trong những nguyên tắc của bán đấu giá trong thi hành án dân sự là tự
do giá cả. Người mua, có cơ hội lựa chọn giá phù hợp với nhu cầu của mình để trả
(vẫn phải tuân theo nguyên tắc bước giá do tổ chức bán đấu giá đặt ra). Họ sẽ mua
được tài sản khi trả giá cao nhất nhưng ít nhất họ đã có quyền lựa chọn giá mua tài
sản, điều này hoàn toàn khác với mua bán thông thường là mức giá định sẵn. Với
tính công khai, đại chúng nên tất yếu cuộc đấu giá sẽ có nhiều người tham gia, tài
sản bán được dễ dàng hơn và giá trị tài sản thu được là cao nhất. Do vậy, đảm bảo
thực hiện được bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực.
Cơ quan thi hành án dân sự làm tròn chức năng, nhiệm vụ thi hành án theo
quy định của pháp luật và gián tiếp làm quyền lợi của người được thi hành án được
bảo đảm. Mặt khác, bán đấu giá trong thi hành án dân sự góp phần bảo vệ quyền lợi
của chính người có tài sản mang bán đấu giá (người phải thi hành án). Nếu không
có biện pháp chào bán tài sản công khai và người bán có quyền lựa chọn người mua
thì tài sản có thể bị bán thấp hơn rất nhiều so với giá có thể bán thông qua biện pháp
đấu giá, do đó sẽ gây thiệt hại cho chủ sở hữu tài sản.
Hai là, bán đấu giá tài sản là một biện pháp cưỡng chế nhằm bảo đảm quá
trình thi hành án dân sự đạt hiệu quả thực tế.
Bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự là một hình thức xử lý tài sản để
thi hành án, thường được thực hiện nhằm bảo đảm cho việc thi hành nghĩa vụ trả
tiền trong thi hành án dân sự, đây là một công đoạn trong quá trình thực hiện cưỡng
chế thi hành án dân sự và được gọi là bán đấu giá tài sản đã kê biên để thi hành án.
Việc cưỡng chế thi hành án dân sự chỉ thực hiện được và chỉ có ý nghĩa khi tài sản
kê biên, cưỡng chế được bán đấu giá thành công, chấp hành viên, cơ quan thi hành
án dân sự thu được khoản tiền để đảm bảo thực hiện bản án, quyết định đã có hiệu
lực của Tòa án. Pháp luật thi hành án dân sự quy định việc bán tài sản kê biên chỉ
được thực hiện duy nhất bằng hình thức bán đấu giá, chỉ được bán không thông qua

12


13


Luật Đấu giá tài sản năm 2016 cũng bổ sung quy định các nguyên tắc đấu giá
tài sản bao gồm bảo đảm tính độc lập, trung thực, công khai, minh bạch, công bằng,
khách quan, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người có tài sản đấu giá, người
tham gia đấu giá, người mua được tài sản đấu giá, tổ chức đấu giá tài sản, đấu giá
viên. Để đề cao trách nhiệm pháp lý, trách nhiệm nghề nghiệp của đấu giá viên, tổ
chức đấu giá tài sản, người có tài sản, người tham gia đấu giá, qua đó góp phần
nâng cao chất lượng của hoạt động đấu giá tài sản, Luật đấu giá tài sản quy định các
hành vi bị nghiêm cấm đối với đấu giá viên, tổ chức đấu giá tài sản, người có tài sản
đấu giá, người tham gia đấu giá, người trúng đấu giá, cơ quan, tổ chức có liên quan.
Ở góc độ khái quát, có thể thấy, các nguyên tắc cơ bản của bán đấu giá tài sản trong
thi hành án dân sự bao gồm:
- Nguyên tắc công khai, liên tục:
Khi bán đấu giá tài sản thi hành án thì quá trình phải diễn ra công khai và
liên tục giữa các bên có liên quan. Từ quá trình kê biên tài sản bán đấu giá, định giá
tài sản, lựa chọn tổ chức bán đấu giá đã đòi hỏi phải có sự đồng thuận, thống nhất
giữa người phải thi hành án và người được thi hành án. Trong trường hợp không
thỏa thuận được thì chấp hành viên phải quyết định nhưng cũng công khai đến cả
hai bên biết về việc lựa chọn của mình đến những thông tin về thời gian, địa điểm
bán đấu giá, danh mục tài sản, số lượng, chất lượng của tài sản; giá khởi điểm của
tài sản; nơi trưng bày tài sản; nội quy bán đấu giá, tài sản bán đấu giá, danh sách
người tham gia đấu giá, người thực hiện việc bán đấu giá… cũng phải được niêm
yết công khai, không chỉ với bên được thi hành án và bên phải thi hành án mà còn
đến toàn thể những người đã đăng ký mua tài sản bán đấu giá.
Tại phiên bán đấu giá, người điều hành cuộc bán đấu giá phải công khai các
mức giá được trả và họ tên người mua trả giá cao nhất của mỗi lần trả giá, nếu vi
phạm nguyên tắc này thì bất kỳ bên nào có liên quan (tùy thuộc từng giai đoạn của
cuộc đấu giá) cũng có quyền khiếu nại hoặc yêu cầu hủy kết quả bán đấu giá do vi

anh, chị, em ruột của những người này không được quyền tham gia bán đấu giá tài
sản do việc tham gia của họ có khả năng ảnh hưởng đến sự trung thực, khách quan
của cuộc bán đấu giá. Quy định tính trung thực cho mỗi cuộc bán đấu giá chính là
nhằm bảo vệ quyền lợi cho các bên tham gia bán đấu giá, nhất là trong các cuộc bán
đấu giá tài sản có giá trị lớn thì tính trung thực càng đóng vai trò quan trọng hơn.

15


Nguyên tắc trung thực đòi hỏi tất cả các chủ thể tham gia quan hệ đấu giá tài sản
đều phải tuân theo, không thể xảy ra tình trạng lừa lọc, dối trá với khách hàng mà
người bán tài sản và người tổ chức đấu giá tài sản móc ngoặc, thông đồng với nhau.
Nguyên tắc trung thực còn đảm bảo cho khách hàng có sự yên tâm về tài sản mà
mình lựa chọn [32, tr.278, 279].
- Nguyên tắc bình đẳng:
Nguyên tắc bình đẳng giữa các bên được thể hiện qua việc bất cứ cá nhân
nào (trừ trường hợp không đủ điều kiện như người không được nhận chuyển
nhượng quyền sử dụng đất; người không thuộc trường hợp được Nhà nước giao đất
có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai hoặc
trường hợp tham gia gây ảnh hưởng đến tính trung thực, khách quan của cuộc bán
đấu giá như đã kể trên) cũng đều có quyền đăng ký tham gia bán đấu giá. Khi đăng
ký tham gia thì tất cả đều phải nộp phí tham gia đấu giá và khoản tiền đặt trước như
nhau.
- Nguyên tắc bảo vệ quyền và lợi ích của các bên tham gia
Quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia trong quan hệ bán đấu giá
tài sản thi hành án dân sự phải được coi trọng, bảo đảm đầy đủ và phải luôn được
dung hòa. Người mua được tài sản sau khi thanh toán tiền cho tổ chức bán đấu giá
thì được nhận tài sản và được thực hiện đầy đủ quyền của mình theo hợp đồng bán
đấu giá tài sản. Họ được quyền cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng
tài sản trong mọi trường hợp dù người sở hữu tài sản có chây ì, không chịu bàn giao

Từ trước đến nay, tuy có nhiều bài viết nghiên cứu của các nhà luật học về
vấn đề bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự, tuy nhiên qua tìm hiểu tác giả
nhận thấy chưa có bài viết nào đưa ra khái niệm cụ thể về pháp luật bán đấu giá tài
sản trong thi hành án dân sự. Chính vì thế dưới góc độ nghiên cứu của Luận văn, tác
giả không đi vào phân tích sâu khái niệm mà chỉ đưa ra khái niệm cơ bản về pháp
luật bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự nhằm làm nền tảng cho việc hoàn
thiện nội dung nghiên cứu trong Luận văn, cụ thể:
Theo Từ điển Luật học thì: “Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự mang
tính bắt buộc chung do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận nhằm điều chỉnh các
quan hệ xã hội, phục vụ và bảo vệ quyền lợi của các tầng lớp dân cư trong xã hội”
[31].

17


Theo khoản 1 Điều 2 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP thì: “Bán đấu giá tài sản
là hình thức bán tài sản công khai theo phương thức trả giá lên, có từ hai người trở
lên tham gia đấu giá theo nguyên tắc và trình tự, thủ tục được quy định tại Nghị
định này. Phương thức trả giá lên là phương thức trả giá từ thấp lên cao cho đến khi
có người trả giá cao nhất” [8]. Còn theo khoản 2 Điều 5 Luật Đấu giá tài sản năm
2016 thì: “Đấu giá tài sản là hình thức bán tài sản có từ hai người trở lên tham gia
đấu giá theo nguyên tắc, trình tự và thủ tục được quy định tại Luật này, trừ trường
hợp quy định tại Điều 49 của Luật này” [24].
Và như đã phân tích ở trên thì: Bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự là
hình thức mua bán đặc biệt, công khai đối với tài sản bị kê biên để thi hành án, theo
nguyên tắc và trình tự, thủ tục do pháp luật quy định, người mua trả giá dựa trên
khởi điểm do cơ quan thi hành án xác định, người nào trả giá cao nhất sẽ được
quyền mua tài sản đấu giá.
Như vậy, dựa trên các khái niệm về pháp luật, khái niệm bán đấu giá tài sản
và khái niệm bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự, có thể đưa ra khái niệm

hành để đồng bộ với hệ thống pháp luật. Với chủ trương hoàn thiện hệ thống pháp
luật, cải cách hành chính và cải cách tư pháp nhằm đảm bảo cho Nhà nước không
chỉ có đủ pháp luật để quản lý xã hội mà còn tham gia hội nhập kinh tế quốc tế trên
nhiều lĩnh vực và ngày càng sâu rộng, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã
được đổi mới về cơ bản với nhiều bộ luật, luật quan trọng được ban hành.
Nghị quyết 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược xây
dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật từ nay đến năm 2010, định hướng đến năm
2020 đã xác định rõ: Hoàn thiện pháp luật nói chung không chỉ tạo lập và hoàn
thiện cơ sở pháp lý cho công cuộc cải cách hành chính, cải cách tư pháp; đảm bảo
xây dựng một nền hành chính dân chủ, sát dân, sát cơ sở, xóa bỏ mọi thủ tục phiền
hà, dành thuận lợi cho dân, đáp ứng mọi yêu cầu, quyền lợi, chính đáng, hợp pháp
của dân, của doanh nghiệp [3].
Bên cạnh đó, Nghị quyết 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về
chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 cũng chỉ rõ những hoạt động cải cách tư
pháp, trong đó có xây dựng các chế định bổ trợ tư pháp đủ mạnh, đáp ứng với tình
hình,… từng bước xã hội hóa các hoạt động bổ trợ tư pháp. Mặc dù trong Nghị
quyết của Đảng không đề cập cụ thể đến hoạt động bán đấu giá tài sản như các hoạt

19


động bổ trợ khác (luật sư, giám định tư pháp, công chứng, thi hành án, chế định
thừa hành viên - thừa phát lại), nhưng hiện nay, một trong những hoạt động bổ trợ
rất thường xuyên trong công tác thi hành án và xử lý vi phạm hành chính đó chính
là hoạt động bán đấu giá tài sản. Về phương diện Nhà nước có thể nói hoạt động
bán đấu giá tài sản không chỉ góp phần quan trọng trong việc thực hiện các nhiệm
vụ quản lý của các cơ quan hành chính nhà nước mà ngay cả hoạt động giải quyết
các vụ việc của các cơ quan tư pháp (thi hành án) cũng được nhanh chóng, khách
quan, công khai, minh bạch. Bên cạnh đó, xét trên phương diện quyền, lợi ích hợp
pháp của công dân, của các tổ chức, doanh nghiệp cũng được bảo vệ một cách hữu

bán thông qua đấu giá, Luật liệt kê cụ thể các loại tài sản này trên cơ sở rà soát quy
định tại pháp luật chuyên ngành nhằm bảo đảm công khai, minh bạch, làm cơ sở
cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân tuân thủ trình tự, thủ tục quy định tại Luật Đấu
giá tài sản khi bán đấu giá các loại tài sản, trong đó có tài sản thi hành án theo Luật
Thi hành án dân sự. Thực tiễn thực hiện các quy định của pháp luật bán đấu giá tài
sản trong thi hành án dân sự trong những năm qua cho thấy, việc bán đấu giá tài sản
trong thi hành án dân sự có nhiều ưu điểm, giúp cho cơ quan thi hành án dân sự bán
được tất cả các tài sản, bán tài sản với giá cao nhất và tránh được sự lạm quyền, tiêu
cực trong bán tài sản thi hành án dân sự. Vì vậy, chỉ có thể bán đấu giá tài sản thi
hành án dân sự thì mới khắc phục được những hạn chế nêu trên và mới bảo đảm
được quyền lợi của người được thi hành án và người phải thi hành án.
1.2.2. Nội dung của pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân
sự
Nội dung của pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự bao
gồm: Chủ thể bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự; đối tượng bán đấu giá là
tài sản trong thi hành án dân sự; trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản trong thi hành
án dân sự và quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự.
Trong đó:
Một là, về chủ thể bán đấu giá: Để phát sinh một quan hệ thông thường thì
chủ thể là điều kiện đầu tiên và không thể thiếu trong quan hệ đó. Trong quan hệ
bán đấu giá tài sản thi hành án dân sự thì chủ thể tham gia bao gồm: Người tổ chức
đấu giá, người điều hành đấu giá, người có tài sản bán đấu giá (gồm người sở hữu

21


tài sản bán đấu giá và chấp hành viên), người tham gia đấu giá, người có quyền,
nghĩa vụ liên quan đến việc bán đấu giá (người được thi hành án), người trúng đấu
giá và người mua được tài sản đấu giá ngay tình.
Hai là, đối tượng bán đấu giá là tài sản trong thi hành án dân sự: Nghị định