VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VÕ TUẤN PHI

BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN TRONG THI HÀNH ÁN
DÂN SỰ TỪ THỰC TIỄN TỈNH BÌNH PHƯỚC

Chuyên ngành: Luật kinh tế
Mã số: 60.38.01.07

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2017


Công trình được hoàn thành tại: Tỉnh Bình Phước.
Người hướng dẫn khoa học: TS. Đặng Vũ Huân

Phản biện 1: PGS.TS. Nguyễn Đức Minh
Học viện Khoa học xã hội
Phản biện 2: TS. Nguyễn Thanh Bình
Bộ Tư pháp

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ
họp tại: Học viện Khoa học xã hội ….. giờ ….. ngày 09 tháng 10
năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại: Thư viện Học viện Khoa học xã hội




sản mặc dù giá trị lớn hơn nhiều so với giá khởi điểm mà doanh
nghiệp bán đấu giá đề xuất nhưng vẫn không có khách mua.
Bình Phước là một tỉnh thuộc miền Đông Nam Bộ, nằm trong
vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có biên giới giáp Vương quốc
Campuchia, là cửa ngõ, cầu nối vùng Đông Nam bộ với vùng Tây
Nguyên và Campuchia. Bình Phước có 08 huyện, 03 thị xã và 111
xã, phường, thị trấn (trong đó, có 03 huyện, 15 xã biên giới), có tình
hình di dân tự do diễn biến phức tạp, người dân từ các tỉnh trong toàn
quốc đến Bình Phước để làm ăn, sinh sống nhiều và đang có chiều
hướng gia tăng. Trên địa bàn tỉnh có 41 dân tộc cùng sinh sống, dân
tộc thiểu số chiếm gần 19.7% dân số, mỗi dân tộc có nền văn hóa
truyền thống, ngôn ngữ, phong tục, tập quán riêng. Qua đó, hàng
năm số lượng án bàn giao và thụ lý tương đối lớn. Trong những năm
qua, công tác thi hành án dân sự ở Bình Phước đã đạt được những
kết quả đáng ghi nhận, nhiều vụ việc phức tạp, tồn đọng lâu năm đã
được tổ chức thi hành dứt điểm, một số án lớn, tính chất phức tạp,
ảnh hưởng lớn về kinh tế, trật tự an toàn xã hội cũng đã được chính
quyền các cấp quan tâm chỉ đạo. Kết quả đạt được nói trên phản ánh
sự cố gắng, nỗ lực của Ngành Tư pháp nói chung, cũng như đội ngũ
cán bộ thi hành án dân sự nói riêng, sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của
các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương; sự phối hợp chặt chẽ của
các ngành hữu quan trong việc thực hiện pháp luật thi hành án dân
sự. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, cũng như nhiều
tỉnh trên cả nước, thực trạng bán đấu giá tài sản thi hành án dân sự ở
Bình Phước vẫn còn nhiều bức xúc, bộc lộ nhiều tồn tại, yếu kém,
chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Có nhiều
trường hợp tài sản đã bán đấu giá thành công nhưng không bàn giao
được hoặc kéo dài việc bàn giao, gây bức xúc trong dư luận xã hội,

3


Chương 2: Thực trạng pháp luật Việt Nam về bán đấu giá tài
sản trong thi hành án dân sự và thực tiễn thực hiện tại tỉnh Bình
Phước.
Chương 3: Yêu cầu và giải pháp hoàn thiện pháp luật về bán
đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự từ thực tiễn tỉnh Bình Phước.

4


Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN PHÁP LUẬT VỀ
BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
1.1. Khái quát về hoạt động bán đấu giá tài sản trong thi
hành án dân sự
- Bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự là hình thức mua
bán đặc biệt, công khai đối với tài sản bị kê biên để thi hành án, theo
nguyên tắc và trình tự, thủ tục do pháp luật quy định, người mua trả
giá dựa trên khởi điểm do cơ quan thi hành án xác định, người nào
trả giá cao nhất sẽ được quyền mua tài sản đấu giá.
- Bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự gồm có các đặc
điểm sau:
+ Một là, về sự tham gia của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
trong quan hệ bán đấu giá tài sản.
+ Hai là, về chủ thể trong việc bán đấu giá tài sản thi hành án
dân sự thì người yêu cầu bán đấu giá không phải là chủ sở hữu của
tài sản bán đấu giá mà là cơ quan thi hành án.
+ Ba là, về việc bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự

+ Thứ nhất, để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên
trong bán đấu giá tài sản thi hành án dân sự.
+ Thứ hai, bắt nguồn từ yêu cầu thể chế hóa chủ trương,
đường lối của Đảng về hoàn thiện hệ thống pháp luật và cải cách tư
pháp.
+ Thứ ba, pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi hành án
dân sự tạo cơ sở pháp lý cho việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của
công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động này.
- Về nội dung của pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi
hành án dân sự bao gồm:

6


+ Chủ thể bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự.
+ Đối tượng bán đấu giá là tài sản trong thi hành án dân sự.
+ Trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự.
+ Quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản trong thi hành án
dân sự.
- Ngoài ra thì nội dung của pháp luật bán đấu giá tài sản trong
thi hành án dân sự thể hiện qua các nhóm quy phạm sau đây:
+ Nhóm quy phạm điều chỉnh về chủ thể bán đấu giá (người
bán đấu giá). Nhóm quan hệ này là tổng hợp các quy phạm pháp luật
xác định tổ chức thực hiện bán đấu giá; quyền và nghĩa vụ của tổ
chức bán đấu giá; quyền và nghĩa vụ của đấu giá viên.
+ Nhóm quy phạm điều chỉnh về tài sản bán đấu giá và trình
tự, thủ tục bán đấu giá tài sản thi hành án, bao gồm các quy phạm
pháp luật quy định các loại tài sản bán đấu giá và thủ tục bán đấu giá
tài sản.
+ Nhóm quy phạm điều chỉnh về quản lý nhà nước đối với bán

nước và khách hàng. Xuất phát từ tính chất hoạt động hành nghề đấu
giá tài sản là một trong những ngành, nghề, lĩnh vực đầu tư kinh
doanh có điều kiện được thực hiện theo quy định của pháp luật
chuyên ngành, Luật Đấu giá tài sản năm 2016 quy định doanh nghiệp

8


đấu giá tài sản đăng ký hoạt động tại Sở Tư pháp (không đăng ký
thành lập theo Luật doanh nghiệp).
Để hoạt động trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản doanh nghiệp
phải “có ít nhất một đấu giá viên và người đại diện theo pháp luật
của doanh nghiệp bán đấu giá tài sản phải là đấu giá viên; có trụ sở,
cơ sở vật chất và các trang thiết bị cần thiết khác bảo đảm cho hoạt
động bán đấu giá tài sản”. Đấu giá viên là người được cấp chứng chỉ
hành nghề đấu giá. Là chủ thể tham gia quan hệ bán đấu giá tài sản
thi hành án dân sự thì đấu giá viên phải làm việc trong tổ chức hành
nghề đấu giá chuyên nghiệp. Để nâng cao chất lượng đội ngũ đấu giá
viên và tính chuyên nghiệp trong hoạt động hành nghề đáp ứng yêu
cầu thực tiễn, Luật Đấu giá tài sản năm 2016 đã có những quy định
mới theo hướng, người muốn trở thành đấu giá viên phải tham gia
khóa đào tạo nghề đấu giá với thời gian là 06 tháng (người có ít nhất
03 năm công tác trong lĩnh vực được đào tạo mới được tham gia
khóa đào tạo nghề); tập sự hành nghề đấu giá trong thời gian 06
tháng và đạt yêu cầu kiểm tra kết quả tập sự hành nghề đấu giá.
Chấp hành viên đang thực thi nhiệm vụ kê biên, cưỡng chế
được trở thành người bán đấu giá tài sản thi hành án vụ án mình đang
thụ lý trong một số trường hợp cụ thể như động sản có giá trị từ
2.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng hoặc tổ chức bán đấu giá tại
địa phương từ chối ký hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản.

khác…) hoặc bất động sản (đất đai; nhà, công trình xây dựng gắn
liền với đất đai và các tài sản khác gắn liền với đất đai) hoặc quyền
sở hữu trí tuệ có giá trị ít nhất từ 2.000.000 đồng trở lên.
- Về trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân
sự:
Việc bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự trải qua các
bước sau:
10


+ Chấp hành viên được giao tổ chức vụ việc thi hành án ký kết
hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản để thi hành án với người đứng
đầu tổ chức bán đấu giá tài sản.
+ Tổ chức bán đấu giá thực hiện niêm yết, thông báo công
khai và trưng bày tài sản bán đấu giá.
+ Tổ chức đăng ký tham gia bán đấu giá.
+ Thực hiện phiên bán đấu giá. Sau khi đấu giá viên điều hành
cuộc bán đấu giá giới thiệu bản thân, người giúp việc; thông báo nội
quy của cuộc bán đấu giá tài sản; công bố danh sách người đăng ký
mua tài sản bán đấu giá thì tiếp tục điểm danh để ác định người tham
gia đấu giá tài sản; giới thiệu từng tài sản bán đấu giá; nhắc lại giá
khởi điểm; thông báo bước giá và khoảng thời gian tối đa giữa các
lần trả giá (nếu có); trả lời các câu hỏi của người tham gia đấu giá.
Đấu giá viên yêu cầu người tham gia đấu giá tài sản trả giá và quyết
định người trúng đấu giá theo đúng quy định đặt ra từ trước.
+ Ký kết hợp đồng mua bán tài sản bán đấu giá giữa Trung
tâm đấu giá, người trúng đấu giá. Cơ quan thi hành án dân sự thực
hiện việc chuyển giao tài sản và chuyển quyền sở hữu tài sản cho
người trúng đấu giá.
- Quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản trong thi hành án

ký kết được tổng số 1005 hợp đồng bán đấu giá với các đơn vị, tổ
chức, cá nhân chuyển giao. Trong đó số hợp đồng bán được là 606
hợp đồng. Với giá bán được hơn 1000 tỷ đồng, vượt hơn giá khởi
điểm 208 tỷ đồng.
Bên cạnh những kết quả đạt được trong bán đấu giá tài sản
thanh lý của các cơ quan, tổ chức ủy quyền và tài sản tịch thu sung
quỹ nhà nước, thì đặc biệt trong những năm qua, công tác bán đấu
giá tài sản cũng đã giúp ích rất nhiều cho công tác thi hành án dân
sự, góp phần vào việc giải quyết số lượng án tồn đọng ở các cơ quan
12


thi hành án và nhất là tài sản của người phải thi hành án được đấu giá
tăng lên đáng kể. Qua đó từ năm 2012 đến năm 2016, Trung tâm
dịch vụ bán đấu giá tỉnh Bình Phước đã bán đấu giá thành 305 tài sản
thi hành án với giá trị hơn 240 tỷ đồng, vượt giá khởi điểm hơn 08 tỷ
đồng.
- Những hạn chế, bất cập trong bán đấu giá tài sản thi hành án
dân sự từ thực tiễn tỉnh Bình Phước:
Trong những năm qua, công tác bán đấu giá tài sản của các tổ
chức bán đấu giá tài sản và các cơ quan thi hành án dân sự tỉnh Bình
Phước đã giúp ích rất nhiều cho công tác thi hành án dân sự, tuy
nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được trong việc bán đấu giá tài
sản thi hành án thì vẫn còn gặp một số hạn chế, bất cập nhất định và
cũng là bài toán nan giải cho các tổ chức bán đấu giá tài sản và các
cơ quan thi hành án dân sự trên cả nước nói chung và tỉnh Bình
Phước nói riêng, có thể kể đến một số hạn chế, bất cập cụ thể như
sau:
+ Chấp hành viên còn vi phạm các quy định của pháp luật.
+ Tài sản đấu giá thành nhưng không bàn giao được hoặc kéo

niêm yết.
+ Nguyên nhân liên quan đến pháp luật thi hành án dân sự:
Theo Điều 58 của Luật Thi hành án dân sự quy định về bảo
quản tài sản thi hành án thì với việc giao cho người phải thi hành án,
người thân thích của người phải thi hành án theo quy định tại khoản
2 Điều 40 của Luật này hoặc người đang sử dụng, bảo quản tài sản bị
kê biên thì về nguyên tắc có những ưu điểm như: Thuận lợi trong
việc bảo quản, trông coi, khai thác lợi ích từ tài sản; việc kê biên tài
sản sẽ ít gặp phải sự chống đối của người có tài sản vì tâm lý chưa bị
mất ngay tài sản; có thêm thời gian để các cơ quan chức năng tìm
kiếm chỗ ở cho người có tài sản... Tuy nhiên, so với tình hình thực tế
14


thì có thể coi đây là nguyên nhân của mọi nguyên nhân dẫn đến khó
khăn, phức tạp cho quá trình bán đấu giá tài sản trong thi hành án
dân sự.
+ Nguyên nhân liên quan đến pháp luật bán đấu giá tài sản và
các văn bản có liên quan:
Theo quy định hiện hành thì cá nhân có đủ năng lực hành vi
dân sự (từ 18 tuổi trở lên), không bị mất năng lực hành vi dân sự
hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự (theo quy định từ Điều 23
đến Điều 25 Bộ luật Dân sự), tổ chức đủ tư cách pháp nhân (Điều 94
Bộ luật Dân sự) là có đủ điều kiện tham gia mua bán đấu giá tài sản
(kể cả tài sản thi hành án dân sự). Tuy nhiên, vấn đề khá quan trọng
hiện nay đó là việc xác định những tài sản nào được đưa ra để bán
đấu giá, lại chưa được quy định thật rõ ràng, dẫn đến còn nhiều
vướng mắc, bất cập khi thực hiện.
+ Nguyên nhân chủ quan:
Lãnh đạo cơ quan thi hành án dân sự chưa làm tốt công tác

những bước tiến bộ rõ rệt. Các điều khoản trong các luật đã làm sáng
tỏ rất nhiều vấn đề, tạo tiền đề cơ sở pháp lý cho hoạt động bán đấu
giá tài sản. Tuy nhiên, giống như rất nhiều lĩnh vực khác, trên thực tế
pháp luật về bán đấu giá trong thi hành án dân sự khi áp dụng vào
thực tiễn vẫn còn một số khó khăn vướng mắc cần phải khắc phục,
gỡ bỏ để hoàn thiện hơn. Sau đây là một số yêu cầu hoàn thiện pháp
luật về bán đấu giá trong thi hành án dân sự từ thực tiễn ở tỉnh Bình
Phước:
- Phải tăng cường hơn nữa quan hệ, phối hợp giữa các cơ quan
có liên quan đến hoạt động bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân
sự.
- Cần đảm bảo tính đầy đủ, chính xác của các giấy tờ chứng
minh quyền sở hữu của tài sản đưa ra bán đấu giá trong thi hành án
dân sự.
- Cần phải xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật.
- Về mặt thủ tục, yêu cầu thực hiện niêm yết công khai thủ tục
thi hành án tại các cơ quan thi hánh án cho người dân dễ tìm hiểu,
nắm bắt để họ có thái độ hợp tác với cơ quan thi hành án.
- Cần sửa đổi, bổ sung quy định về người bảo quản tài sản thi
hành án.
17


3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả
thực thi pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân
sự
- Về giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật về bán đấu
giá tài sản trong thi hành án dân sự:
+ Thứ nhất, đối với pháp luật thi hành án dân sự: Cần quy
định cụ thể tài sản trước khi đưa ra bán đấu giá phải là tài sản mà cơ

lại tài sản để gây khó khăn, cản trở công tác thi hành án.
+ Thứ hai, đối với các văn bản pháp luật có liên quan: Cần
phải có quy định riêng, đặc thù cho việc bán đấu giá tài sản trong thi
hành án dân sự. Điều này xuất phát từ những đặc thù riêng biệt của
trình tự, thủ tục thi hành án dân sự, đặc điểm đặc trưng của tài sản.
Không nên có quy định chung thủ tục bán đấu giá cưỡng bức như
trong thi hành án dân sự với việc bán đấu giá tài sản tự nguyện như
tài sản thông thường khác.
- Về giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật bán đấu
giá tài sản trong thi hành án dân sự:
Để nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật bán đấu giá tài sản
trong thi hành án dân sự cần thực hiện một số giải pháp sau:
+ Thứ nhất, phải tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến
pháp luật để giúp phát triển hơn nữa hoạt động bán đấu giá thời gian
tới, cũng như cần phải tạo ra sự chuyển biến cơ bản về nhận thức
trong nhân dân về hoạt động bán đấu giá nói chung và bán đấu giá tài
sản thi hành án nói riêng.
+ Thứ hai, phải kiện toàn tổ chức bán đấu giá tài sản thi hành
án và đội ngũ đấu giá viên thực hiện tốt nhiệm vụ bán đấu giá bảo
đảm hoạt động bán đấu giá tài sản được xã hội hóa một cách sâu sắc.
Bên cạnh đó, cần thiết phải tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước
của Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đồng thời
19


hoàn thiện thể chế tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho sự phát triển của đội
ngũ đấu giá viên.
+ Thứ ba, Lãnh đạo các cơ quan, đơn vị liên quan cần nhận
thức đúng về vị trí vai trò, tầm quan trọng của công tác bán đấu giá
tài sản trong thi hành án dân sự là một trong những khâu công tác

cách tương đối hoàn chỉnh trong nền kinh tế thị trường, định hướng
xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Pháp luật về bán đấu giá tài sản thi hành
án đã góp phần tạo lập môi trường công khai, minh bạch, cạnh tranh
bình đẳng, chống gian lận và góp phần bảo vệ lợi ích hợp pháp của tổ
chức, cá nhân trong quan hệ mua bán tài sản đấu giá. Tuy nhiên,
trong thời gian qua, bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự cũng
còn bộc lộ những hạn chế nhất định khi áp dụng vào thực tiễn cần
phải khắc phục, gỡ bỏ để hoàn thiện hơn mang lại hiệu quả như
mong muốn.
Để nâng cao hiệu quả bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân
sự cũng như dễ dàng thực thi trong thực tiễn, qua nghiên cứu cho
thấy cần phải sửa đổi, bổ sung một số các quy định trong pháp luật
thi hành án dân sự đồng thời phải tăng cường các biện pháp tổ chức
21


thực hiện pháp luật về lĩnh vực này. Về hoàn thiện pháp luật, cần
tăng cường hơn nữa quan hệ, phối hợp giữa các cơ quan có liên quan
đến hoạt động bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự; việc cấp
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, đất ở và
các giấy tờ khác phải được cơ quan chức năng thực hiện một cách
chính xác; yêu cầu niêm yết công khai thủ tục thi hành án tại các cơ
quan thi hánh án; thay đổi quy định về người bảo quản tài sản thi
hành án. Về thực hiện phải tăng cường công tác tuyên truyền, phổ
biến pháp luật; phải kiện toàn tổ chức bán đấu giá tài sản thi hành án
và đội ngũ đấu giá viên; bố trí, sắp xếp cán bộ cho phù hợp làm công
tác này cần giữ ổn định, hạn chế luân chuyển để tích lũy được kinh
nghiệm nhằm nâng cao năng lực nghiệp vụ; phải có chế tài xử lý
nghiêm đối với chấp hành viên, đấu giá viên khi cố tình sai phạm;
tăng cường tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu cho các cán bộ trong các