VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VÕ TUẤN PHI

BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
TỪ THỰC TIỄN TỈNH BÌNH PHƯỚC

LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2017


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VÕ TUẤN PHI

BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
TỪ THỰC TIỄN TỈNH BÌNH PHƯỚC

Chuyên ngành: Luật kinh tế
Mã số: 60.38.01.07

LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. ĐẶNG VŨ HUÂN


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Bán đấu giá từ rất lâu đã là hình thức kinh doanh, mua bán quen thuộc đối
với các nền kinh tế phát triển trên thế giới. Phương thức này cho phép hàng hoá
được giới thiệu trước một số lượng đông người mua. Tại đây khách hàng được tự do
đưa ra các mức trả giá mang tính cạnh tranh cho một món hàng. Sự cạnh tranh giữa
những người mua hàng với nhau làm cho giá cả món hàng tăng lên và dần dần tạo
thành giá trị của hàng hoá trên thị trường.
Ở Việt Nam, các quy định về bán đấu giá tài sản được xuất hiện lần đầu tiên
tại Điều 28 trong Pháp lệnh Thi hành án dân sự năm 1989. Mục đích đặt ra là đảm
bảo hiệu lực thực thi của bản án, quyết định của Tòa án nhằm khôi phục lại quyền
và lợi ích hợp pháp cho người được thi hành án, thể hiện tính nghiêm minh của
pháp luật, đồng thời quyền lợi của người phải thi hành án cũng được đảm bảo. Sau
gần 30 năm triển khai hoạt động bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự ở Việt
Nam, pháp luật điều chỉnh trong lĩnh vực này cũng đang dần được hoàn thiện, hoạt
động bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự đã đạt được một số kết quả đáng
ghi nhận, qua đó nhìn chung đã đạt được những mục đích ban đầu đề ra. Tuy nhiên,
bên cạnh những thành tựu đã đạt được, hoạt động bán đấu giá tài sản trong thi hành
án dân sự vẫn còn những hạn chế, bất cập như: Hành lang pháp lý cho hoạt động
này chưa thực sự hoàn thiện, một số quy định về trình tự, thủ tục bán đấu giá còn
thiếu cụ thể, không rõ ràng, dẫn đến nhiều cách áp dụng khác nhau, chế tài đối với
đội ngũ đấu giá viên, chấp hành viên vi phạm nguyên tắc nghề nghiệp còn chưa đủ
sức răn đe v.v... Từ đó dẫn đến tình trạng khách hàng có tâm lý e ngại khi mua tài
sản bán đấu giá trong thi hành án dân sự, nhiều tài sản mặc dù giá trị lớn hơn nhiều
so với giá khởi điểm mà doanh nghiệp bán đấu giá đề xuất nhưng vẫn không có
khách mua.
Bình Phước là một tỉnh thuộc miền Đông Nam Bộ, nằm trong vùng kinh tế
trọng điểm phía Nam, có biên giới giáp Vương quốc Campuchia, là cửa ngõ, cầu
nối vùng Đông Nam bộ với vùng Tây Nguyên và Campuchia. Bình Phước có 08


chính và cải cách tư pháp, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học pháp lý đề

2


cập đến vấn đề bán đấu giá tài sản ở Việt Nam nói chung và bán đấu giá tài sản để
thi hành án dân sự nói riêng đã được công bố. Cụ thể:
Về đề tài nghiên cứu, có đề tài nghiên cứu cấp Bộ “Hoàn thiện pháp luật về
bán đấu giá tài sản nhằm thúc đẩy thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa Việt Nam” do Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp thực hiện năm 2011.
Về luận văn, luận án, có Luận án Tiến sĩ luật học với đề tài “Pháp luật về
đấu giá tài sản trong thương mại ở Việt Nam” của tác giả Nguyễn Mạnh Cường bảo
vệ tại Học viện Khoa học xã hội năm 2012; Luận văn Thạc sĩ luật học với đề tài
“Quản lý nhà nước về hoạt động bán đấu giá tài sản từ thực tiễn thành phố Hồ Chí
Minh” của tác giả Phạm Văn Sỹ bảo vệ tại Học viện Hành chính Quốc gia năm
2006; Luận văn Thạc sĩ luật học với đề tài “Bán đấu giá tài sản trong thi hành án
dân sự theo pháp luật Việt Nam” của tác giả Bùi Thị Thu Hiền bảo vệ tại Đại học
Quốc gia Hà Nội năm 2014.
Về các bài tạp chí khoa học có bài “Những khó khăn vướng mắc trong công
tác kiểm sát việc bán đấu giá tài sản thi hành án” của tác giả Nguyễn Hồng Sinh
đăng trên Tạp chí Kiểm sát số 23, tháng 12/2011; bài “Một số vướng mắc về bán
đấu giá tài sản để thi hành án” của tác giả Đinh Duy Bằng đăng trên Tạp chí Dân
chủ và Pháp luật số chuyên đề 2/2012; bài “Một số vấn đề về xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản” của tác giả Đoàn Văn Hường đăng trên
Tạp chí Dân chủ và Pháp luật số chuyên đề 9/2014; bài “Bảo vệ quyền lợi của
người mua được tài sản bán đấu giá để thi hành án dân sự” của tác giả Lê Vĩnh
Châu đăng trên Tạp chí Dân chủ và Pháp luật số chuyên đề 1/2015; bài “Hoạt động
bán đấu giá tài sản những bất cập và giải pháp” của tác giả Phạm Thị Liên Hương
đăng trên Tạp chí Dân chủ và Pháp luật số chuyên đề 10/2015; bài “Bán đấu giá tài
sản trong thi hành án dân sự vẫn còn là điểm nghẽn” của tác giả Nguyễn Quang

tỉnh Bình Phước để chỉ ra những điểm thành công, những vướng mắc, bất cập và
nguyên nhân.
- Từ các nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải pháp hoàn thiện
pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi
hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu

4


Đối tượng nghiên cứu của luận văn là những vấn đề lý luận về bán đấu giá
tài sản trong thi hành án dân sự, các quy định của pháp luật về bán đấu giá tài sản
trong thi hành án dân sự và việc thực hiện pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi
hành án dân sự ở tỉnh Bình Phước từ năm 2012 đến năm 2016.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của luận văn chỉ tập trung vào các vấn đề liên quan đến
pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự và nghiên cứu từ thực tiễn
thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này ở tỉnh Bình Phước.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác Lênin, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà
nước và pháp luật. Bên cạnh đó, trong quá trình nghiên cứu, luận văn còn sử dụng
các phương pháp nghiên cứu truyền thống, có độ tin cậy như: Phân tích, tổng hợp,
diễn giải, so sánh, khảo sát thực tiễn… để giải quyết những nhiệm vụ đặt ra đối với
việc nghiên cứu đề tài.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo và áp
dụng vào thực tiễn hoạt động của các cơ quan thi hành án dân sự và Trung tâm
Dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Bình Phước trên địa bàn tỉnh Bình Phước.
7. Cơ cấu của luận văn

dụng để bán tất cả chiến lợi phẩm của chiến tranh mà chủ yếu là nô lệ và tài sản con
nợ bị tịch thu [36].
Hiện nay, phương thức bán đấu giá tài sản được sử dụng như một phương
thức mua bán thông thường, phổ biến và rộng khắp trên thế giới. Cùng với sự phát
triển của thương mại điện tử, bán đấu giá tài sản mở rộng hơn rất nhiều và phát triển
lên một bước mới. Việc bán đấu giá tài sản được tổ chức bằng các hình thức công
khai hoặc theo hồ sơ niêm phong, theo phương thức đấu giá lên hoặc đặt giá xuống
(điển hình là kiểu Hà Lan và kiểu Anh).
Theo hình thức công khai thì tài sản chào bán tại một mức giá xác định,
người bán tiếp tục nâng mức giá lên cách mức giá cũ một khoảng nhất định cho đến
khi không còn người nào đưa ra mức giá cao hơn. Người đã trả mức giá cao nhất

6


cuối cùng chính là người thắng cuộc. Đây là hình thức vẫn thường được áp dụng
nhiều nhất để giao dịch hàng hóa, sản phẩm, đặc biệt với các tài sản là cổ vật, các
bộ sưu tập tem, tiền, xe cổ, tác phẩm nghệ thuật…
Theo hình thức niêm phong thì người tham gia cùng nộp giá một lúc mà
không được biết giá của người khác cũng như giữ kín giá mà mình đã trả cho hàng
hóa, sản phẩm muốn mua. Thông thường người trả giá cao nhất sẽ là người thắng
cuộc, mua được tài sản. Tại Hà Lan, người bán có thể đưa ra một mức giá rất cao
cho hàng hóa, sản phẩm muốn bán. Mức giá này thường là mức giá rất cao và
không ai có thể mua nổi. Mức giá được hạ dần trong khoảng thời gian nhất định.
Nếu người tham gia trả giá chấp nhận ở mức giá nào đó thì cần ấn nút chấp nhận
ngay, nếu không sẽ mất cơ hội. Phương thức này thường áp dụng tại các chợ hoa và
đặc biệt với sản phẩm hoa tulip. Tại Anh thì bán đấu giá có nét đặc trưng riêng.
Người bán đấu giá điều khiển cuộc bán đấu giá sao cho người trả giá thắng được
mức giá hiện tại. Giá chào mới cao hơn giá chào cũ một khoảng cho trước. Cuộc
bán đấu giá chấm dứt khi không còn người nào đưa ra mức giá cao hơn. Người trả