LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Hiện nay, vấn đề nhận thức về sự lựa chọn con đường phát triển
XHCN,bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, kiên trì phấn đấu theo lý tưởng và mục
tiêu của chủ nghĩa xã hội của các tầng lớp nhân dân cũng chưa được đầy đủ.
Vấn đề này cũng đang được Đảng và nhà nước quan tâm.Tiến lên chủ nghĩa xã
hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa ởViệt Nam đó là sự phát triển tất yếu ở Việt
Nam, được Đảng và Hồ Chủ tịch vạch ra từ năm 1930 (trong Chính cương vắn
tắt, sách lược vắn tắt trong luận cương chính trị của Đảng) và ngày càng hoàn
thiện hơn trong các kỳ Đại hội Đảng gần đây.Vì vậy trong sự nghiệp công
nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước hiện nay, việc nhận thức về tính tất yếu của
con đường quá độ lên CNXH ở nước ta mang tính cấp thiết.
2. Mục đích và nhiệm vụ của tiểu luận
Xuất phát từ thực tế khách quan ở trên nên em chọn vấn đề "Việt Nam
tiến lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa phù hợp với quá trình
lịch sử tự nhiên" làm tiền đề tài tiểu luận môn học.
3. Phương pháp nghiên cứu
Tiểu luận nghiên cứu được thực hiện trên quan điểm từ lý thuyết đ n thực.
Tiễn nhận thức, dựa trên cơ sở những quan điểm lý luận nguyên lý của chủ
nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng, các chinh sách
của Nhà nước. Đồng thời tiếp thu ý kiến, kết quả nghiên cứu của các nhà khoa
học vào tiểu luận môn học của mình
4. Ý nghĩa của tiểu luận
Những nghiên cứu của tiểu luận về " Việt Nam tiến lên chủ nghĩa xã hội
bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa phù hợp với quá trình lịch sử tự nhiên " góp
phần vào sự nhận thức rõ ràng hơn về con đường mà dân tộc ta đang trải qua.
CHƯƠNG I: LÝ LUẬN VỀ HÌNH THÁI KINH TẾ XÃ HỘI
Cơ sở lý luận của con đường đi lên CNXH ở nước ta là Chủ nghĩa Mác
Lênin bao gồm triết học Mác Lênin, kinh tế chính trị Mác Lênin và chủ nghĩa xã
hội khoa học, trong đó triết học Mác Lênin giữ vai trò phương pháp luận. Sự
phát triển của các hình thái kinh tế – xã hội là quá trình lịch sử – tự nhiên. Học

trong giai đoạn lịch sử nhất định. Trong một hệ thống hoàn chỉnh của các yếu
tố, các lĩnh vực hợp thành, trong đó QHSX thống trị là tiêu chuẩn khách quan.
2. Lịch sử loài người đã trải qua 5 hình thái kinh tế xã hội đó là
Cộng sản nguyên thủy, Chiếm hữu nô lệ, Phong kiến, Tư bản chủ nghĩa,
Xã hội chủ nghĩa. Mác đã khẳng định sự phát triển từ thấp đến cao từ hình thái
kinh tế xã hội này sang hình thái kinh tế xã hội khác trong lịch sử nhân loại là
một quá trình lịch sử tự nhiên.
Quá trình lịch sử tự nhiên của sự phát triển của các hình thái kinh tế xã
hội thể hiện trước hết ở chỗ con người làm ra lịch sử của mình, là chủ thể của
lịch sử, và họ tạo nên quan hệ của bản thân và qua đó hình thành nên xã hội. Tuy
nhiên XH phải vận động biến đổi theo những quy luật khách quan và không phụ
thuộc vào ý muốn chủ quan của con người. Bản thân những hoạt động của con
người chỉ có gía trị thúc đẩy sự vận động của XH khi nó phù hợp và tuân thủ
những quy luật khách quan. Các yếu tố khác nhau của hình thái kinh tế – xã hội
không ngừng tác động lẫn nhau để tạo thành các quy luật vận động, phát triển
khách quan của xã hội, đặc biệt là quy luật QHSX phải phù hợp với trình độ của
LLSX và quy luật CSHT quyết định KTTT. Chính nhờ tác động của các quy
luật khách quan đó mà các hình thái kinh tế - xã hội vận động, phát triển từ thấp
đến cao.
Lê Nin đã giải thích: " Chỉ có đem quy những quan hệ xã hội vào những
QHSX, và đem quy những QHSX vào trình độ của những LLSX thì người ta
mới có được một cơ sở vững chắc để quan niệm sự phát triển của những hình
thái kinh tế - xã hội là một quá trình lịch sử - tự nhiên."
Mặt tự nhiên của sự thay thế lẫn nhau giữa các hình thái kinh tế – xã hội
còn thể hiện ở chỗ quá trình đó diễn ra theo trình tự từ thấp đến cao, từ đơn giản
đến phức tạp, xu hướng ngày càng tiến bộ văn minh, đó cũng là lôgíc khách
quan của sự phát triển nói chung của mỗi sự vật hiện tượng. Mặt khác, nguồn
gốc sâu xa của sự phát triển của ng hình thái kinh tế – xã hội được bắt nguồn từ
những nhu cầu mang tính tự nhiên của con người và đáp ứng những nhu cầu tất
yếu của sự phát triển của LLSX. Mặt XH, mặt lịch sử của quá trình vận động

điểm coi sự phát triển của các hình thái kinh tế XH là một quá trình lịch sử -
tự nhiên, C.Mác đã dự báo rằng : Nhất định loài người sẽ chứng kiến sự ra đời
của một hình thái kinh tế XH là chủ nghĩa cộng sản thay thế cho hình thái
KTXH Tư bản- đó là tất yếu của lịch sử, là một quá trình lịch sử tự nhiên của sự
vận động xã hội.
* Tóm lại: Quá trình lịch sử tự nhiên của sự phát triển XH, không những
theo con đường tuần tự từ thấp đến cao mà bao hàm trong đó sự bỏ qua một hay
một vài hình thái KT - XH nào đó tùy thuộc vào điều kiện cụ
thể của mỗi dân tộc.
Như vậy, quá trình lịch sử – tự nhiên của sự phát triển xã hội chẳng những
diễn ra bằng con đường phát triển tuần tự , mà còn bao hàm cả sự bỏ qua, trong
những điều kiện nhất định, một hoặc một vài HTK TXH nhất định.
3. Mô hình XHCN tại Liên Xô
+ Lịch sử XH loài người đã tồn tại một mô hình CNXH, mô hình đó gọi
là mô hình kế hoạch hóa tập trung.Mô hình đó có những đặc trưng cơ bản
+Dựa trên chế độ công hữu về TLSX dưới hai hình thức : toàn dân và
+Việc sản xuất cái gì? sản xuất như thế nào? phân phối cho ai? Giá cả như
thế nào?...đều được quyết định từ nhà nước và có tính pháp lệnh.
+Phân phối mang tính bình quân, trực tiếp bằng hiện vật là chủ yếu, xem
nhẹ quan hệ hàng hóa–tiền tệ.
+Nhà nước quản lý bằng mệnh lệnh hành chính là chủ yếu, xem nhẹ các
biện pháp kinh tế.
Mô hình này đã đem lại những thắng lợi to lớn cho nhân dân Liên Xô
nhưng cũng dần bộc lộ những hạn chế như không khai thác được các năng lực
sản xuất trong nước, không phát huy được vai trò nhiệt tình và chủ động của con
người trong sản xuất, không đẩy nhanh được sự phát triển của KHKT, chậm áp
dụng các thành tựu vào sản xuất…tất cả những điều đó làm cho năng suất lao
động rất thấp, hàng hóa nghèo nàn, chất lượng kém, tạo ra bộ máy hành chính
quan liêu, chủ quan, duy ý chí. Sự sụp đổ của CNXH ở Liên Xô và các nước
Đông Âu đó không phải là sự sụp đổ của hệ thống XHCN mà là sự xụp đổ của