VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN HỒ KHÁNH LY

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TUYỂN DỤNG VIÊN
CHỨC TỪ THỰC TIẾN TỈNH THÁI BÌNH

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và luật hành chính
Mã số: 60. 38. 01. 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, 2017


Công trình được hoàn thành tại: Học viện Khoa học xã hội

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Thị Việt Hương

Phản biện 1: ........................................:............................................................................
..................................................................................................................................................

Phản biện 2: .....................................................................................................................
..............................................................................................................................................

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ
họp tại: Học viện Khoa học xã hội................giờ..............ngày................tháng
.............


đạo đức tốt, đáp ứng được các yêu cầu của vị trí việc làm và nhu cầu
của xã hội là một tiền đề quan trọng để phát triển kinh tế và xã hội.
Luật Viên chức được ban hành vào ngày 15 tháng 11 năm 2010 và
1


chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2012 là một
mốc quan trọng đánh dấu một bước tiến mới về sự điều chỉnh của
pháp luật đối với đội ngũ viên chức. Việc thực hiện Luật Viên chức
và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan trong những năm
qua đã tạo nên sự thống nhất, đồng thuận và đã đạt được nhiều thành
tựu quan trọng. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện pháp luật về
tuyển dụng viên chức dần xuất hiện không ít những hạn chế, gây nên
sự chồng chéo và khó khăn trong công tác tuyển dụng của các cơ
quan, đơn vị có thẩm quyền tuyển dụng viên chức và cho các thí sinh
tham gia tuyển dụng. Việc này đã gây nên những tác động tiêu cực,
ảnh hướng đến nhiều cơ quan, đơn vị, tạo nên sự băn khoăn, lo lắng
trong nhân dân. Vì vậy, cần có nhiều hơn những nghiên cứu khoa
học, làm cơ sở cho việc nâng cao chất lượng hiệu quả của hoạt động
tuyển dụng viên chức. Với những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài:
“Thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức từ thực tiễn tỉnh
Thái Bình” làm đề tài luận văn Cao học Luật là đáp ứng nhu cầu
thực tiễn đang đặt ra hiện nay.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong những năm gần đây, ở Việt Nam việc nghiên cứu về pháp
luật viên chức nói chung và việc tuyển dụng viên chức nói riêng đã
được nhiều tác giả quan tâm và đã có nhiều công trình khoa học được
công bố. Có thể kể đến một số công trình như:
- PGS.TS Nguyễn Minh Đoan (2010), Thực hiện và áp dụng
pháp luật ở Việt Nam, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội;

Bình. Xác định ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân dẫn tới những ưu
điểm, hạn chế đó.
- Chỉ ra một số bài học kinh nghiệm từ thực tiễn tỉnh Thái Bình;
từ đó đưa ra những giải pháp nhằm bảo đảm hiệu quả thực hiện pháp

3


luật về tuyển dụng viên chức ở tỉnh Thái Bình nói riêng, ở Việt Nam
nói chung.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
- Các quan điểm khoa học về tuyển dụng viên chức, điều chỉnh
pháp luật và thực hiện pháp luật về viên chức;
- Các quy định pháp luật về tuyển dụng viên chức;
- Thực tiễn thực hiện pháp luật tuyển dụng viên chức tại tỉnh
Thái Bình.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung: Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận
và thực tiễn liên quan đến thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên
chức đối với các viên chức thuộc các cơ quan chuyên môn và các đơn
vị sự nghiệp công lập thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện;
- Phạm vi không gian: Viên chức trong các cơ quan chuyên môn
và các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và
cấp huyện trong phạm vi tỉnh Thái Bình;
- Phạm vi thời gian: từ khi Luật Viên chức có hiệu lực thi hành
vào ngày 01 tháng 01 năm 2012 đến nay.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Luận văn thực hiện trên cơ sở vận dụng chủ nghĩa duy vật biện

bảo đảm thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức ở nước ta nói
chung và của tỉnh Thái Bình nói riêng.
Kết quả nghiên cứu luận văn góp phần nâng cao nhận thức, cung
cấp thêm cơ sở lý luận và là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích đối với
những người làm công tác nghiên cứu, công tác giảng dạy, cũng như
làm công tác tổ chức, tuyển dụng viên chức.

5


7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ
lục, phần Nội dung của luận văn gồm 03 chương:
Chương 1. Những vấn đề lý luận và pháp luật về thực hiện
pháp luật về tuyển dụng viên chức
Chương 2. Thực trạng thực hiện pháp luật về tuyển dụng
viên chức tại tỉnh Thái Bình
Chương 3. Quan điểm và giải pháp bảo đảm hiệu quả thực
hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức từ thực tiễn tỉnh Thái Bình.
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ THỰC HIỆN
PHÁP LUẬT VỀ TUYỂN DỤNG VIÊN CHỨC
1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò thực hiện pháp luật về
tuyển dụng viên chức
1.1.1. Khái niệm thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức
1.1.1.1. Khái niệm thực hiện pháp luật
Thực hiện pháp luật là hành vi (hành động hay không hành
động) có mục đích của cá nhân, tổ chức nhằm hiện thực hóa các quy
định của pháp luật làm cho chúng đi vào đời sống, trở thành hành vi
thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật.

chỉnh pháp luật nhằm đưa quy phạm pháp luật thực định về tuyển
dụng viên chức vào đời sống thực tiễn; là hành vi hợp pháp của các
chủ thể pháp luật; là nghĩa vụ của tất cả các tổ chức và cá nhân; thực
hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức được tiến hành thông qua
nhiều hình thức và với những quy định khác nhau.
Bên cạnh những đặc điểm chung thì thực hiện pháp luật về tuyển
dụng viên chức còn có những đặc điểm riêng biệt sau: thực hiện pháp
luật về tuyển dụng viên chức chịu tác động của nhiều yếu tố, trong đó
7


yếu tố con người đóng vai trò quan trọng; thực hiện pháp luật về
tuyển dụng viên chức phải phù hợp với các quy định pháp luật lao
động
1.1.3. Vai trò của thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức
Thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức có những vai trò
quan trọng sau: Thứ nhất, thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên
chức góp phần kiểm nghiệm các quy định pháp luật trong thực tiễn,
là cơ sở cho quá trình hoàn thiện pháp luật về viên chức. Thứ hai,
thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức góp phần nâng cao hiệu
quả hoạt động của nhà nước. Thứ ba, thực hiện pháp luật về tuyển
dụng viên chức góp phần bảo đảm các quyền cơ bản của con người,
quyền công dân. Thứ tư, thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức
được thực hiện hiệu quả sẽ giúp tạo sự đồng thuận xã hội, nâng cao ý
thức pháp luật của đội ngũ viên chức và nhân dân. Thứ năm, thực
hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức góp phần tạo lập nguồn nhân
lực chất lượng cho hoạt động của bộ máy nhà nước.
1.2. Nội dung và hình thức thực hiện pháp luật về tuyển dụng
viên chức
1.2.1. Nội dung thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức

quy định cụ thể tại Điều 22 Luật Viên chức, bao gồm: có quốc tịch
Việt Nam và cư trú tại Việt Nam; từ đủ 18 tuổi trở lên (đối với một
số lĩnh vực hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao, tuổi dự
tuyển có thể thấp hơn theo quy định của pháp luật; đồng thời, phải có
sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật); có đơn
đăng ký dự tuyển; có lý lịch rõ ràng; có văn bằng, chứng chỉ đào tạo,
chứng chỉ hành nghề hoặc có năng khiếu kỹ năng phù hợp với vị trí
việc làm; đủ sức khoẻ để thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ; đáp ứng
các điều kiện khác theo yêu cầu của vị trí việc làm do đơn vị sự
9


nghiệp công lập xác định nhưng không được trái với quy định của
pháp luật. Bên cạnh đó, Luật Viên chức có quy định những người
không được đăng ký dự tuyển. Quy định này hoàn toàn phù hợp với
pháp luật hiện hành cũng như điều kiện thực tế ở nước ta và phải
được nghiêm túc thực hiện.
1.2.1.4. Thẩm quyền tuyển dụng viên chức
Theo pháp luật viên chức hiện nay, thẩm quyền tuyển dụng viên
chức được quy định tại Điều 5 của Nghị định số 29/2012/NĐ-CP của
Chính phủ. Pháp luật về tuyển dụng viên chức được đổi mới theo
hướng phân cấp, đề cao trách nhiệm người đứng đầu đơn vị sự
nghiệp công lập.
1.2.1.5. Phương thức tuyển dụng
Thi tuyển viên chức
Phương thức thi tuyển viên chức được quy định cụ thể tại Mục 2
Chương II Nghị định số 29/2012/NĐ-CP của Chính phủ bao gồm các
nội dung: nội dung và hình thức thi; điều kiện miễn thi một số môn;
cách tính điểm; xác định người trúng tuyển trong kỳ thi tuyển viên
chức. Về cơ bản, phương thức thi tuyển viên chức được quy định có

chủ thể pháp luật thực hiện nghĩa vụ pháp lý của mình bằng hành
động tích cực. Những quy phạm bắt buộc được thực hiện ở hình thức
này.
1.2.2.3. Sử dụng pháp luật
Sử dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các
chủ thể pháp luật thực hiện quyền, tự do pháp lý của mình (thực hiện
những hành vi mà pháp luật cho phép). Các quy phạm pháp luật về
quyền và tự do pháp lý của các cá nhân, tổ chức được thực hiện ở
hình thức này.
1.2.2.4. Áp dụng pháp luật
11


Áp dụng pháp luật là một hình thức thực hiện pháp luật, trong đó
nhà nước thông qua các cơ quan hoặc nhà chức trách có thẩm quyền
tổ chức cho các chủ thể pháp luật thực hiện những quy định của pháp
luật hoặc tự mình căn cứ vào các quy định của pháp luật để tạo ra các
quyết định làm phát sinh, thay đổi, đình chỉ hoặc chấm dứt những
quan hệ pháp luật cụ thể. Theo hình thức này, các chủ thể pháp luật
thực hiện những quy định của pháp luật có sự can thiệp của nhà
nước.
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện pháp luật
về tuyển dụng viên chức.
1.3.1. Mục đích, quan điểm của các đơn vị sự nghiệp công lập
Trong môi trường xã hội phát triển ngày nay, các đơn vị sự
nghiệp công lập đều nhận thức được rằng cần tuyển và sử dụng
nguồn nhân lực có chất lượng cao mới có thể tăng cường hiệu quả
hoạt động và tạo thế mạnh để cạnh tranh trong xu hướng xã hội hóa
dịch vụ công như hiện nay. Do vậy mục đích, quan điểm của các đơn
vị sự nghiệp công lập có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả thực hiện pháp

dụng viên chức ảnh hưởng không nhỏ đến việc thực hiện tuyển dụng.
1.3.5. Sự phát triển của nền kinh tế thị trường
Sự phát triển của nền kinh tế thị trường, đời sống của nhân dân
ngày càng được nâng cao thì các nhu cầu dịch vụ ngày càng được đòi
hỏi nâng cao về chất lượng, đa dạng về loại hình. Điều này yêu cầu
các đơn vị sự nghiệp cần có sự thay đổi, phát triển hơn nữa trong việc
đáp ứng nhu cầu của nhân dân, của xã hội và nhà nước. Mà điều cốt
lõi để thay đổi và phát triển là con người. Vì vậy, việc tuyển dụng
viên chức có năng lực làm việc cao, phẩm chất tốt đang được các đơn
vị sự nghiệp công lập quan tâm, chú trọng hơn bao giờ hết.

13


Chương 2
THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TUYỂN
DỤNG VIÊN CHỨC TẠI TỈNH THÁI BÌNH
2.1. Một số yếu tố đặc thù của tỉnh Thái Bình ảnh hưởng đến
thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức
2.1.1.Khái quát về địa lý, dân cư, tình hình phát triển kinh tế xã hội tỉnh Thái Bình
2.1.1.1.Khái quát về địa lý tỉnh Thái Bình
Thái Bình nằm ở phía đông nam đồng bằng sông Hồng, có tọa
độ địa lý từ 20° 17’ đến 20° 44’ vĩ độ Bắc và từ 106° 06’ đến 106°
39’ kinh độ Đông. Tỉnh Thái Bình được bao bọc bởi sông Hồng, sông
Luộc, sông Hóa và hơn 50 km đường bờ biển trong Vịnh Bắc Bộ.
Hiện nay, tỉnh Thái Bình có một thành phố và 7 huyện, đó là: thành
phố Thái Bình và các huyện Hưng Hà, Quỳnh Phụ, Vũ Thư, Đông
Hưng, Thái Thụy, Kiến Xương, Tiền Hải với 10 phường, 9 thị trấn và
286 xã. Về bộ máy hành chính, cơ cấu cơ quan chuyên môn thuộc Ủy
ban nhân dân tỉnh Thái Bình có 20 sở và cơ quan ngang sở. Nhìn

năm, đang làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập trong tỉnh
Thái Bình nhiều hơn xấp xỉ 4,5 lần tổng số công chức của tỉnh và
chiếm khoảng 1,47% dân số của cả tỉnh. Tính đến 31/12/2014, tỉnh
Thái Bình có 24.744 viên chức. Tại thời điểm 31/12/2015, toàn tỉnh
có 26.237 viên chức. Đến thời điểm 31/12/2016, có 26.434 viên chức
của tỉnh. Về cơ bản, qua các năm số viên chức được tuyển dụng có
chiều hướng tăng. Từ năm 2015 trở lại đây, số lượng viên chức được
đề nghị tuyển dụng giảm mạnh. Tuy nhiên, theo yêu cầu tinh giản
biên chế, rút gọn các thủ tục hiện nay, số lượng viên chức đang có
chiều hướng tăng, vì vậy cần có sự điều chỉnh hợp lý để việc thực
15


hiện tuyển dụng viên chức không chỉ đúng quy định pháp luật về
tuyển dụng viên chức mà còn phù hợp với các quy định về viên chức
có liên quan.

2.2. Cơ sở pháp lý thực hiện pháp luật về tuyển

dụng viên chức tại tỉnh Thái Bình
Trước khi Luật Viên chức được ban hành, để thực hiện thống
nhất trong tỉnh về công tác quản lý cán bộ, công chức trong các đơn
vị sự nghiệp của tỉnh, ngày 16/10/2001, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái
Bình ban hành Quyết định số 689/2001/QĐ-UB về việc ban hành
Quy chế quản lý tổ chức bộ máy, biên chế cán bộ công chức, tiền
lương khu vực hành chính sự nghiệp và cán bộ quản lý doanh nghiệp
Nhà nước. Đến ngày 23/10/2007, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình
ban hành Quyết định số 09/2007/QĐ-UBND về việc ban hành Quy
định về việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý cán bộ, công chức trong
các đơn vị sự nghiệp của Nhà nước.

cơ quan, đơn vị tuyển dụng viên chức.
2.3.4. Về thực hiện phương thức tuyển dụng viên chức
Theo quy định của pháp luật về tuyển dụng viên chức thì hiện
nay có hai phương thức tuyển dụng: thi tuyển và xét tuyển.
Về phương thức thi tuyển, hiện nay chưa có cơ quan, đơn vị có
thẩm quyền tuyển dụng viên chức nào của tỉnh Thái Bình sử dụng
phương thức tuyển dụng này. .
Về phương thức xét tuyển, từ khi pháp luật viên chức có hiệu
lực, tất cả các cơ quan, đơn vị có thẩm quyền tuyển dụng viên chức ở
tỉnh Thái Bình đều lựa chọn thực hiện tuyển dụng bằng hình thức
này. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện pháp luật còn gặp một số
khó khăn về cách tính điểm, ưu tiên người trúng tuyển.
Về xét tuyển đặc cách, đây là phương thức xét tuyển chưa được
đưa vào thực hiện ở tỉnh Thái Bình hiện nay. Tỉnh Thái Bình đang

17


tiến hành việc nghiên cứu để đưa ra những quy định để thực hiện
phương thức tuyển dụng viên chức trong toàn tỉnh.
2.3.5. Về thực hiện trình tự, thủ tục tuyển dụng viên chức
Các cơ quan, đơn vị có thẩm quyền tuyển dụng viên chức ở tỉnh
Thái Bình hiện đang thực hiện các trình tự, thủ tục theo quy định tại
Mục 4 Chương II Nghị định số 29/NĐ-CP của Chính phủ và Quy chế
thi tuyển, xét tuyển viên chức tại Thông tư số 16/2012/TT-BNV của
Bộ Nội vụ.
2.3.6. Về thực hiện giám sát, thanh tra, kiểm tra việc tuyển
dụng viên chức
Thực hiện quy định pháp luật của Trung ương, ngày 18/10/2016,
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh ra Quyết định số 2899/QĐ-UBND về

Vẫn còn hạn chế còn tồn tại như: Một số quy phạm pháp luật đã
được ban hành và có hiệu lực nhưng chưa đưa thực hiện vào đời
sống. Phương thức tuyển dụng xét tuyển đặc cách mặc dù đã được
pháp luật Trung ương quy định nhưng chưa được tỉnh Thái Bình đưa
vào thực hiện trong thực tế. Viên chức ở một số lĩnh vực cần có sự
ưu tiên trong tuyển dụng đối với những người có tài năng, trình độ
cao, tuy nhiên không áp dụng xét tuyển đặc cách viên chức dẫn đến
việc không thu hút được nguồn nhân lực này. Việc thực hiện một số
quy định của pháp luật còn khá cứng nhắc, chưa có sự linh hoạt.
Nguyên nhân dẫn đến những hạn chế nêu trên là do: Thứ nhất,
các quy định của pháp luật chưa bao quát được hết những tình huống
trong thực tế thực hiện. Thứ hai, do cách hiểu của mỗi cơ quan, đơn
vị, của mỗi người là khác nhau nên việc thực hiện pháp luật là khác
nhau. Thứ ba, việc giám sát, thanh tra, kiểm tra của cơ quan, đơn vị,
cá nhân chưa được thực hiện một cách triệt để.

19


Chương 3
QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM HIỆU QUẢ THỰC
HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TUYỂN DỤNG VIÊN CHỨC TỪ
THỰC TIỄN TỈNH THÁI BÌNH
3.1. Quan điểm bảo đảm hiệu quả thực hiện pháp luật về
tuyển dụng viên chức từ thực tiễn tỉnh Thái Bình
Một là, thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức phải gắn với
hoàn thiện chính sách, pháp luật
Hai là, thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức phải đặt
trong tổng thể cải cách hành chính ở Việt Nam hiện nay
Ba là, thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức phải đảm bảo

3.2.1.3. Đổi mới nhận thức của cơ quan, cá nhân người tuyển
dụng viên chức và người dự tuyển viên chức. Cần đẩy mạnh việc
tuyên truyền, hướng dẫn, giải thích pháp luật về viên chức, pháp luật
tuyển dụng viên chức. Song song với cách làm trên, cần tiếp tục đẩy
mạnh tuyên truyền thông tin, truyền thông trong tuyển dụng.
3.2.1.4. Tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát
trong tuyển dụng viên chức, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý các
hành vi vi phạm pháp luật một cách nghiêm minh. Cần nâng cao hoạt
động thực tiễn của Ban giám sát, việc giám sát phải thực chất, cụ thể
trong cả quá trình tuyển dụng, tránh tình trạng giám sát mang tính
chất hình thức. Nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân trong
việc giám sát, kiểm tra hoạt động tuyển dụng viên chức.
3.2.2. Nhóm giải pháp cụ thể đối với tỉnh Thái Bình
3.2.2.1. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo Đảng và nhà nước
trong thực hiện pháp luật về tuyển dụng viên chức
3.2.2.2. Tăng cường giáo dục ý thức trách nhiệm và đạo đức
công vụ đối với cơ quan, cá nhân có thẩm quyền xét tuyển và nâng
cao ý thức pháp luật của người dân
21


3.2.2.3. Tăng cường công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra trong
và sau khi tuyển dụng viên chức
3.2.2.4. Đảm bảo cơ sở vật chất và nguồn kinh phí hợp lý cho
hoạt động tuyển dụng viên chức
3.2.2.5. Cải cách các thủ tục trong quá trình thực hiện pháp luật
về tuyển dụng viên chức

22