BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC VINH

TRẦN V N H NG

XÂY DỰNG V N HÓA CHẤT LƢỢNG
TRONG CÁC TRƢỜNG
ĐẠI HỌC TƢ THỤC VIỆT NAM

LU N ÁN TI N S KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC VINH

TRẦN V N H NG

XÂY DỰNG V N HÓA CHẤT LƢỢNG
TRONG CÁC TRƢỜNG
ĐẠI HỌC TƢ THỤC VIỆT NAM
C u

: Quản lý giáo dục
M số: 62.14.01.14

LU N ÁN TI N S KHOA HỌC GIÁO DỤC
Ngƣ i hƣ ng d n kho h c
PGS TS PHẠM MINH H NG


C ƣơ 1. CƠ SỞ LÝ LU N VỀ XÂY DỰNG V N HÓA CHẤT LƢỢNG .....7
TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC TƢ THỤC ....................................................7
1 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ ..........................................................7
1.1.1. Những nghiên cứu về xây dựng văn hó chất lƣợng trong các cơ sở giáo dục
đ i h c .........................................................................................................................7
1.1.2. Những nghiên cứu về xây dựng văn hó chất lƣợng trong các trƣ ng đ i h c
tƣ thục ........................................................................................................................18
1.1.3. Đánh giá chung ...............................................................................................19
1 2 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA ĐỀ TÀI ...........................................21
1.2.1. Chất lƣợng .......................................................................................................21
1.2.2. Văn hó chất lƣợng trƣ ng đ i h c .................................................................24
1.2.3. Xây dựng văn hó chất lƣợng .........................................................................33
1.2.4. Trƣ ng đ i h c tƣ thục ....................................................................................35
1 3 V N HÓA CHẤT LƢỢNG TRONG TRƢỜNG ĐẠI HỌC TƢ THỤC
VIỆT NAM ..............................................................................................................37
1.3.1. Đặc trƣng củ văn hó chất lƣợng trong trƣ ng đ i h c tƣ thục Vi t N m ....37
1.3.2. Mối qu n h giữ văn hó chất lƣợng và quản lý chất lƣợng tổng th trƣ ng
đ i h c tƣ thục ...........................................................................................................38
1.3.3. Các yếu tố củ văn hó chất lƣợng trong trƣ ng đ i h c tƣ thục Vi t N m ...41


iii
1 4 MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ XÂY DỰNG V N HÓA CHẤT LƢỢNG TRONG
CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC TƢ THỤC VIỆT NAM ............................................49
1.4.1. Ý nghĩ củ xây dựng văn hó chất lƣợng trong các trƣ ng đ i h c tƣ thục
Vi t N m ...................................................................................................................49
1.4.2. Các định hƣ ng xây dựng văn hó chất lƣợng trong các trƣ ng đ i h c tƣ
thục Vi t N m ...........................................................................................................51
1.4.3. Nội dung, phƣơng thức xây dựng văn hó chất lƣợng trong các trƣ ng đ i h c
tƣ thục Vi t N m .......................................................................................................52


iv
2 4 THỰC TRẠNG XÂY DỰNG V N HÓA CHẤT LƢỢNG TRONG CÁC
TRƢỜNG ĐẠI HỌC TƢ THỤC VIỆT NAM ......................................................92
2.4.1. Nâng c o nhận thức về chất lƣợng ..................................................................95
2.4.2. Tuyên bố triết lý và tầm nhìn chất lƣợng ........................................................95
2.4.3. Xác lập h giá trị chất lƣợng ...........................................................................96
2.4.4. Hình thành môi trƣ ng làm vi c vì chất lƣợng, cho chất lƣợng .....................96
2 5 THỰC TRẠNG CÁC Y U TỐ ẢNH HƢỞNG Đ N XÂY DỰNG V N
HÓA CHẤT LƢỢNG TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC TƢ THỤC VIỆT
NAM .........................................................................................................................98
2 6 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG V N HÓA CHẤT LƢỢNG VÀ XÂY DỰNG
V N HÓA CHẤT LƢỢNG TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC TƢ THỤC
VIỆT NAM ............................................................................................................100
2.6.1. Mặt m nh ......................................................................................................100
2.6.2. Những tồn t i, h n chế ..................................................................................101
2.6.3. Nguyên nhân .................................................................................................101
KẾT LUẬN CHƢƠNG 2........................................................................................103
C ƣơ

3 CÁC GIẢI PHÁP XÂY DỰNG V N HÓA CHẤT LƢỢNG

TRONG TRƢỜNG ĐẠI HỌC TƢ THỤC VIỆT NAM ....................................104
3 1 NGUYÊN T C ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP ......................................................104
3.1.1. Bảo đảm tính mục tiêu ..................................................................................104
3.1.2. Bảo đảm tính thực tiễn ..................................................................................104
3.1.3. Bảo đảm tính toàn di n .................................................................................104
3.1.4. Bảo đảm tính khả thi .....................................................................................104
3.1.5. Bảo đảm tính hi u quả...................................................................................104
3 2 CÁC GIẢI PHÁP XÂY DỰNG V N HÓA CHẤT LƢỢNG TRONG

PHỤ LỤC NGHIÊN CỨU


vi
DANH MỤC CÁC CH

STT

C ữ viết tắt

VI T T T
C ữ viết đầ đủ

1

CBQL, GV & NV Cán bộ quản lý, giảng viên và nhân viên

2

ĐBCL

Đảm bảo chất lƣợng

3

ĐHCL

Đ i h c công lập

4


KĐCL

Ki m định chất lƣợng

10

QLCL

Quản lý chất lƣợng

11

VHCL

Văn hó chất lƣợng

12

VHNT

Văn hó nhà trƣ ng

13

VHTC

Văn hó tổ chức




Các yếu tố thuộc bối cảnh tổ chức thúc đẩy và kiềm chế
40

Bảng 2.1

VHCL………………………………...….………..….…….…
Số lƣợng các trƣ ng đ i h c ngoài công lập củ Vi t N m từ
năm 1994 đến năm 2017 …………………………...……..….

62

Bảng 2.2

Các trƣ ng đ i h c nƣ c ngoài t i Vi t N m ...…..…..……...

64

Bảng 2.3

Thống kê số phiếu trƣng cầu ý kiến…………...…….………..

67

Bảng 2.4

Thống kê số li u khảo sát Nhận thức về chất lƣợng …...…….

69


Bảng 2.10

Thống kê số li u khảo sát Hƣ ng vào khách hàng bên ngoài

75

Bảng 2.11

Tổng hợp các tiêu chí Hƣ ng vào khách hàng bên ngoài….…

76

Bảng 2.12

Thống kê số li u khảo sát Công tác đào t o ………............….

77

Bảng 2.13

Tổng hợp các tiêu chí Công tác đào t o....................................

78

Bảng 2.14

Thống kê số li u khảo sát Quản lý ……………….…...……...

79


Bảng 2.20

Thống kê số li u khảo sát Tầm nhìn chất lƣợng………….…..

82

Bảng 2.21

Tổng hợp các tiêu chí Tầm nhìn chất lƣợng………………….

83

Bảng 2.22

Thống kê số li u khảo sát H giá trị chất lƣợng………………

83

Bảng 2.23

Tổng hợp các tiêu chí H giá trị chất lƣợng…………………..

84


viii
Bảng 2.24

Thống kê số li u khảo sát Truyền thống về chất lƣợng …...…


88

Bảng 2.30

Thống kê số li u khảo sát Ki m soát chất lƣợng …...…......…

89

Bảng 2.31

Tổng hợp các tiêu chí Ki m soát chất lƣợng …….…….….….

89

Bảng 2.32

Thống kê số li u khảo sát Cải tiến chất lƣợng……....….…….

90

Bảng 2.33

Tổng hợp các tiêu chí Cải tiến chất lƣợng ………...…………

90

Bảng 2.34

Thống kê số li u khảo sát Chính sách về chất lƣợng ...…..…..



133

Bảng 3.2

Kết quả đánh giá sự cấp thiết củ các giải pháp đề xuất ……..

140

Bảng 3.3

Kết quả đánh giá tính khả thi củ các giải pháp đề xuất...........

142

Bảng 3.4

Tổng hợp số lƣợng khách th thực nghi m ………………......

144

Bảng 3.5

Kết quả khảo sát b n đầu về kiến thức chất lƣợng củ CBQL,
GV & NV..................................................................................

145

Bảng 3.6



Khung lý thuyết phát tri n VHCL (Thái Lan)…… ……......
Mô hình phát tri n VHCL ở h i cấp độ…………...…....…..

11
15

Hình 1.3
Hình 1.4
Hình 1.5

Mô hình lý thuyết về chất lƣợng củ L ur Schindler …….
Các cấp độ VHTC củ Edg r H. Schein ……..…………….
Mô hình VHCL cơ sở GDĐH củ Lê Đức Ng c, Trịnh Thị

23
26

Hình 1.6

Vũ Lê, Nguyễn Thị Ng c Xuân……………….….………..
Mô hình lý thuyết VHCL củ Dries Berings……..……...…

29
30

Hình 1.7
Hình 1.8

Cách tiếp cận bi n chứng về VHCL………...…………...…

116
123


x
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Trang
Sơ đồ 1.1

Quá trình chuy n đổi cảm xúc…………...…………………..

58

Bi u đồ 2.1

Đánh giá củ CBQL, GV & NV về v i trò củ chất lƣợng .

69

Bi u đồ 2.2

Đánh giá củ CBQL, GV & NV về v i trò củ VHCL……

70

Bi u đồ 2.3

Đánh giá củ CBQL, GV & NV về thẩm quyền quyết định
xây dựng VHCL trong các trƣ ng ĐHTT Vi t N m………



Bi u đồ 3.1

Phân bố tần suất f i về kiến thức củ CBQL, GV & NV

Bi u đồ 3.2

71

trƣ c thực nghi m và s u thực nghi m …………………....

147

Phân bố tần suất tích lũy f i  về kiến thức củ CBQL, GV
& NV trƣ c thực nghi m và s u thực nghi m……………..

147


1
MỞ ĐẦU
1. Tí

cấp t iết của đề t i

i

cứu

Lo i hình trƣ ng ĐHTT đƣợc hình thành ở Vi t N m từ những năm đầu thập



2
Á, góp phần thực hi n mục tiêu Quốc gi khởi nghi p củ Thủ tƣ ng Chính phủ.
Tuy nhiên, đ xây dựng VHCL trong các trƣ ng ĐHTT đảm bảo tính kho h c,
thực tiễn và hi u quả đòi hỏi phải đƣợc nghiên cứu kỹ lƣỡng.
Nghiên cứu xây dựng VHCL trong các cơ sở GDĐH đã đƣợc tiến hành từ lâu
ở Châu Âu, Ho Kỳ và một số nƣ c có nền GDĐH phát tri n ở Châu Á. Kết quả
nghiên cứu cũng đã tri n kh i áp dụng khá hi u quả trong các trƣ ng đ i h c ở
Châu Âu thông qua 03 dự án có quy mô l n đƣợc thực hi n trong gi i đo n 2002 –
2006, 2009 – 2012 và 2012 – 2013. Tuy nhiên, ở Vi t N m, m i chỉ có một số ít
công trình nghiên cứu, luận án tiến sĩ và bài báo kho h c chuyên ngành đề cập đến
các khí c nh củ xây dựng VHCL trong GDĐH, chƣ có công trình nào nghiên
cứu xây dựng VHCL trong các trƣ ng ĐHTT.
Chính vì những lý do trên, đề tài nghiên cứu: “Xây dựng văn hóa chất
lượng trong các trường đại học tư thục Việt Nam” đã đƣợc lự ch n đ làm luận
án tiến sĩ.
2. Mục đíc

i

cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất các giải pháp xây dựng
VHCL, góp phần nâng c o chất lƣợng GD&ĐT, nghiên cứu kho h c và phục vụ
cộng đồng củ các trƣ ng ĐHTT Vi t N m.
3. K ác t ể v đối tƣợ

i




3
5.1.2. Nghiên cứu cơ sở thực tiễn củ vấn đề xây dựng VHCL trong các
trƣ ng ĐHTT Vi t Nam.
5.1.3. Đề xuất các giải pháp xây dựng VHCL trong các trƣ ng ĐHTT Vi t
Nam.
5.1.4. Thực nghi m đánh giá hi u quả một số giải pháp xây dựng VHCL trong
các trƣ ng ĐHTT Vi t Nam.
5.2. hạm vi nghi n c u
5.2.1. Khảo sát thực trạng VHCL và xây dựng VHCL
Vi c hình thành VHCL trong các cơ sở GDĐH nói chung, VHCL trong các
trƣ ng ĐHTT nói riêng đòi hỏi phải có th i gi n nhất định, do đó chúng tôi tiến
hành khảo sát t i 10 trƣ ng ĐHTT có th i gi n thành lập từ 10 năm trở lên ở 03
miền.
5.2.2. Thăm dò sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất
Do điều ki n về th i gi n và nguồn lực, chúng tôi tổ chức thăm dò ở 10
trƣ ng ĐHTT có th i gi n thành lập từ 10 năm trở lên ở 03 miền; lấy ý kiến củ các
chuyên gi , các nhà nghiên cứu có uy tín về GDĐH t i các cơ sở GDĐH; tổ chức
thực nghi m một giải pháp đề xuất ở Trƣ ng Đ i h c Duy Tân, thành phố Đà Nẵng.
6. Qua điể

tiếp cậ v p ƣơ

p áp

i

cứu